"аңшаруашылығы өнімі және оның мағынасы"


1. Аң шаруашылығы өнімдерін қолдану
2. Жабайы аң етінің морфологиялық және химиялық құрамы
3. Аң етінің химиялық құрамы
4. Жабайы аңдар еттері
5. Тері нің құрылымы
6. Шаш құрылымы
7. Аң шаруашылығы бойынша асыл тұқымдық жұмыстар
8. Әдебиеттер
Қазақстан әрқашан өзінің табиғи байлықтарымен белгілі. Олардың арасында – терісі бағалы аңдар (бұлғын, құндыз, ақ түлкі, кәмшәт және т.б), арқасында - адам табиғаттың тайга мен тундрасын жақсы меңгерді. Аңшылық – теріні табу – адамға киім тігуге және сатуға, тамақ , қару, аңшылыққа қажетті заттарды сатып алуға мүмкіндік туды.
Аңшылық - ерте кезде Орал, Сібір, Қиыр Шығыс ,Солтүстік Шығыс, және Ресейдің орталық облыстарының халықтарының негізгі айналысатын кәсібі болған. Совет үкіметі кезінде жабайы аңдардың популяциясының қысқартылуына байланысты оларға аңшылық қатаң түрде реттеле бастады. Одан бөлек, шаралар жүргізілді, терісі бағалы аңдарды қарауда өсіру қолға алына бастады. Бұл жүргізілген шаралар жабайы жануар түрлерінің популяциясын сақтап , қалпына келтірді. Осылайша, аң шаруашылығы табиғатты қорғау рольін атқарады.
Аң шаруашылығы мал шаруашылығының саласы сияқты адамның улкен еңбегімен жасалған. Аң шаруашылығының негізгі өнімі – тері, жарамсыз деп саналған ересек және жас малдардан алынатын терілер, сондай-ақ ет, негізгі түрде алынатын сазқұдыз бен суырдың еті.
Сазқұндыздың еті диеталық тағам болып саналады, 20% ақуыз, 7-10% май, 1% минералды заттардан тұрады; энергетикалық құндылығы 100г –ға 200-210ккал . Суырдың еті де диеталық тағамға жатады; ақуыз - 24% , 2% май, 1,7% минералды заттардан тұрады. Энергетикалық құндылығы 100-ға - 115ккал. Сазқұндыз бен суырдың етінен диеталық котлеттер, қақталған және пісірілген шұжық, орама, кәуап, түшпара дайындайды.
1. Балакирев.Н.А; Нузнецов Г.А – Звероводство -;Колос, 2006-343 с
2. Берестов.В.Л. Научные основы звероводства. Наука, 1985
3. Қойшыбаев С.А Махамбетова А.Б «Жабайы аңдар мен құстардың өнімдері және оларды өңдеу технологиясы» - Алматы, 2010-75б

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Аңшаруашылығы өнімі және оның мағынасы
Орындаған:Нурсеитова а
Тексерген:тугамбаева с.м

семей 2015
Жоспар:
1. Аң шаруашылығы өнімдерін қолдану
2. Жабайы аң етінің морфологиялық және химиялық құрамы
3. Аң етінің химиялық құрамы
4. Жабайы аңдар еттері
5. Тері нің құрылымы
6. Шаш құрылымы
7. Аң шаруашылығы бойынша асыл тұқымдық жұмыстар
8. Әдебиеттер
Аң шаруашылығы өнімдері және оның мағынасы
1.1 Аң шаруашылығы өнімдерін қолдану
Қазақстан әрқашан өзінің табиғи байлықтарымен белгілі. Олардың арасында - терісі бағалы аңдар (бұлғын, құндыз, ақ түлкі, кәмшәт және т.б), арқасында - адам табиғаттың тайга мен тундрасын жақсы меңгерді. Аңшылық - теріні табу - адамға киім тігуге және сатуға, тамақ , қару, аңшылыққа қажетті заттарды сатып алуға мүмкіндік туды.
Аңшылық - ерте кезде Орал, Сібір, Қиыр Шығыс ,Солтүстік Шығыс, және Ресейдің орталық облыстарының халықтарының негізгі айналысатын кәсібі болған. Совет үкіметі кезінде жабайы аңдардың популяциясының қысқартылуына байланысты оларға аңшылық қатаң түрде реттеле бастады. Одан бөлек, шаралар жүргізілді, терісі бағалы аңдарды қарауда өсіру қолға алына бастады. Бұл жүргізілген шаралар жабайы жануар түрлерінің популяциясын сақтап , қалпына келтірді. Осылайша, аң шаруашылығы табиғатты қорғау рольін атқарады.
Аң шаруашылығы мал шаруашылығының саласы сияқты адамның улкен еңбегімен жасалған. Аң шаруашылығының негізгі өнімі - тері, жарамсыз деп саналған ересек және жас малдардан алынатын терілер, сондай-ақ ет, негізгі түрде алынатын сазқұдыз бен суырдың еті.
Сазқұндыздың еті диеталық тағам болып саналады, 20% ақуыз, 7-10% май, 1% минералды заттардан тұрады; энергетикалық құндылығы 100г - ға 200-210ккал . Суырдың еті де диеталық тағамға жатады; ақуыз - 24% , 2% май, 1,7% минералды заттардан тұрады. Энергетикалық құндылығы 100-ға - 115ккал. Сазқұндыз бен суырдың етінен диеталық котлеттер, қақталған және пісірілген шұжық, орама, кәуап, түшпара дайындайды.
Бағалы аңдардан алынатын май, құрамында қанықпаған майлы қышқылдар: линолды, олеинды , пентадеканды болғандықтан биологиялық құндылыққа ие. Еріткеннен кейін ол азық ретінде қолданылады. Одан басқа бағалы терілі аңдардың майын медицина мен парфюмерияда қолданады. Қаракүзеннен 100г май, тулкіден - ХМ, ақтүлкіден - 250, суырдан - шамамен 500г. Суырдың майы пайдалы қасиеттерге бай. Ол coin-нің жоғарғы шыжғырылуы(ржание) қанықпаған майлы қышқылы - 21,9%,
моноқанықпаған - 63,6, полиқанықпаған-13,6%. Ерте заманнан бері оны ұлттық медицинада түрлі ауруларды емдеу үшін қолданады.
Сондай-ақ ақтүлкінің майын дәрілік зат ретінде пайдаланады. Қаракүзеңдік теріасты майын косметология мен парфюмерияда, сабын мен далап жасауда қолданылады.

1.2 Жабайы аң етінің морфологиялық және химиялық құрамы
Ет - адам немесе жануар тәніндегі ұлпаларды құруға қажетті аса құнды ақ заттың көзі болып табылады. Ет - сонымен қатар жүйке ұлпасына, физиологиялық қызметіне қажетті фосфордың, майдың, микроэлементтердің және В тобындағы витаминдердің көзі.
Еттің дәмділігі және одан алуан түрлі тағам дайындаудың мүмкіншілігі мол: ол дүниежүзіндегі көптеген халықтардың сүйекті тағамына айналды. Ет адам тәніне сіңімді, кулинарлық өңдеуге оңай, еттің дәмі әр алуан тағамдармен жақсы үйлеседі, сондықтан одан толып жатқан ас түрлерін әзірлеуге болады. Бірақ етті аса мол жеу адамның қан қысымын жоғарылатуы мүмкін. Ет аминдері қан тамырларының тонусын күшейтіп, артериялардың қан қысымын көтереді. Ал еттің құрамына кіретін нуклеин қышқылдары мен пурин қалдықтары (аденин, гуанин) падаграның (буынның сырқыраған ісініп ауруы) пайда болуына жағдай жасайды. Ол әсіресе қарт адамдарда кездеседі. Сондықтан жасы ұлғайған адамға ет орнына балық, сүт тағамдарын көбірек пайдаланғаны жөн. Ет жеудің физиологиялық нормасы әр адамға жылына 75 кг. (оның ішінде сиыр еті 20,3 кг., доңыз және тауық еті - 15кг., қой еті - 7,5кг., шұжық және ысталған ет - 13,5кг., субөнімдер - 3,7кг).
Ет өңдеу кәсіпорындарда, сауда орындарында сойылған малдың терісін сыпырып, ағзаларын алып кескеннен кейінгі ұшасын - ет деп атайды. Демек, ет - бұлшық ет, сіңір, сүйек, дәнекер ұлпалардан, безден, қан және жүйке тамырының жиынтығы болып табылады. Ол мал түріне, жынысына, жасына, қондылығына және мүшелеу түріне байланысты. Әрине ет және май ұлпаларының тағамдық құны жоғары. Әдетте ет деген сөзден ет ұлпасын ұғамыз. Ал ет ұлпасынан бөлінген басқа ұлпаларды (сүйек, дәнекер т.б) ет деп атамаймыз. Ет өнімдерінде ұшаны алғашқы өңдеу және өндірістік өңдеуден өткен етті негізінен үш топқа бөледі.
1. Сүйекті ет - мал ұшасы немесе жарты ұшасы, кейде ширек ұша;
2. Сылынған ет - сүйегі алынған ет ұлпалары.
3. Тазартылған ет - көзге көрінетін дәнекер ұлпаларын май , тамырлардан, бездерден тазартылған ет ұлпалары.
Ет ұлпасы еттің негізгі бөлігі. Ұшада ет ұлпалары неғұрлым көп болсы, оның сапасы да соғұрлым жоғары болады. Ол мал түріне - жынысына жасына, қондылығына байланысты.
Ұшаның өңдеуден кейінгі массасын (сирақ, бас, ішек, ағзалары алынғаннан кейінгі) малдың сойғаннан кейінгі массасы деп атайды. Ал сойғаннан кейінгі масса оның тірідей массасына проценттік қатынасы ет шығымы деп аталады.
Жалпақ ет ұлпасы ас қорыту және тыныс алу ағзаларының, талақтың тамырлардың етін құрайды. Ол ұзындығы 60-100 мкм. Әртүрлі шамасындағы ұршықшы жасушалардан тұрады. Жасуша ортасында ұзынша келген бір ядросы бар. Жасуша саркоплазмасында ұзынша жиырылу жіпшелері - микрофибрилдер бір-біріне өте тығыз орналасқандықтан протоплазмасы бір келкі көрінеді.
Еттің сіңімділігіне, жеке тағамдық сапасына оның ұшадағы оррналасу жері әсер етеді. Бел, жон және сауыр (жамбас, ортанжілік еттері) еттерінің ет талшықтары арасында жіңішке май жиналған, ет тұұқымды малда - дәнекер ұлпалар аз. Сондықтан бұл еттер жұмасақ, сөлді және дәмді де жұғымды. Еттің ең бағалы жері - кіші бел еті, соңғы 3-арқа мен 4-ші, 5-ші омыртқалардың денелерінен басталып, мықындық сүйектің кіші бұлшық ет томпегінде бекиді.
1.3 АҢ ЕТІНІҢ ХИМИЯЛЫҚ ҚҰРАМЫ
Тағамға пайдаланатын үй және жабайы жануарлар еті адамды өсіп өну мен тіршілік етуге қажетті заттармен қамтамасыз етеді.
Еттің химиялық құрамы оның тағамдық құндылығының басты көрсеткіші.
Еттің басты бөлшегін бұлшық ет құрайды. Химиялық құрамы бойынша бұлшық ет орта есеппен 70-75% судан, 18-22% ақуыздан, 1-1,7% азотты экстратты заттардан, 0,7-1,35% азотсыз экстрактты заттардан, 1-1,5 % минералды заттардан, 2,5-3 % май және май тәріздес заттардан тұрады.
Бұлшық ет белогын екі фракцияға бөлу ұйғарылған (қажетті бөлшектер және топтар): Стром остово белогы бұлшық ет талшығы және сарысу белогы(талшық құрамы).
Строма құрамы миостромин белогынан, ал бұлық ет талшығының беткі қабаты калдоген және эластин белогынан тұрады. Каллоген бұлшық ет талшықтарын біріктіреді, бірақ суда пісіргенде тез ериді. Эластин суда ерімейді, жын сөлінің әсіресе қарсы тұрып, тағамдығы баланс болып табылады.
Бұлшық еттегі белоктың екінші фракциясы миозин болып табылады. Барлық бұлшық ет белогының 40-50% құрайды. 45-50ºС температураға дейін қыздырғанда ұйыйды. Миогенфибрин глобулин белогына жатады, төменгі температурада ұйыйды.
Миохром немесе миоглобулин бұлшық тке қызыл түс беріп тұрады. Актиномиозин бұлшық еттің фибрил талшықтарының құрамына кіреді.
Фракция бөлуден басқа белоктар органикалық немесе амин қышқылдарының көбі түзіліп отырады.
Еттегі аса маңызды амин қышқылдары ағзада түзілмейтін амин қышқылдары болып табылады. Бұлар ағзаға дайын күйінде түсуі қажет. Олар валин, лейцин, изолейцин, треонин, метионин, фенилаланин, лизин, гистидин, аргиин және ең қажетті триптофан, цистейн және цистин сияқты амин қышқылдары.
Жоғарыда аталған соңғы үш амин қышқылының болмауы белок құрамының толық емес екендігін білдіреді.
Етті пісірген кездегі сорпаға бөлініп шығатын азотты экстракты заттар аденозинтрифосфор, аденозиндифосфор, аденин қышқылы, креатин, креатинин, карнозин, мочевина сияқты заттар жатады.
Азотсыз экстракты заттарға көмірсулар жатады. Олар: гликоген, глюкоза, мальтоза, декстрин және сүт қышқылдары.
Еттің құрамына бұдан басқа ферменттердің 50 түрі, май бөлшектері, тұздар және гармондар бар. Ал витаминдерден майда еритін - А,Е және Д2 , суда еритін - В1, В2, В6, В12, С, РР витаминдері кіреді.
Еттің сапасы мен морфологиясы. Қазір саудалық сараптауда үй жануарлар етін 3 сортқа бөлінеді. Ал жабайы жануарлар еті ұшаның морфологиялық құрамына қарай бөлінеді.
Ауыл шаруашылық жануарлары сияқты жабайы аң мен құс еттері морфологиялық жағынан бұлшық еттен, байланыстырушы талшықтардын, сіңірден, сүйек, сүйек майы, лимфа түйіндері және қан тамырынан тұрады.

1.4 ЖАБАЙЫ АҢДАР МЕН ҚҰС ЕТТЕРІ
Бұлан еті - күңгірт-қызыл түсті, көк-көгілдір реңі бар, онша қансызданбайды. Ұша сырты ылғалдау, бұлшық еті үлкендеу талшықты, түсі біртекті, жақсы дамыған тығыз келген перделері бар, майы аздау. Бұлшық ет арасындағы дәнекер ұлпалар желім беретін шикізатқа өте бай. Ұрғашы және жас жануарлардан алынған еттің өзіндік жағымды иісі бар, жабайы құстар етінің иісі жағымсыз келеді. Ішек-қарынның иісіне ұқсас. Пісіргенде бұл иіс өте қатты сезіледі.
Бұлан еті майсыздау болып, арық ет деп есептеледі, бірақ күзде жоғары қондылықты болып, мойында төсте, ұшаның артқы аяқтарында, бүйректе көбірек жиналады. Майы ақтау, сұр дақтары бар, ұзындау, қатты конистенциялы, қалдық саусақтарына онша жұқпайды. Ерітілген май ақ түсті, бөлме температурасында майдаланып кетеді, иісі жағымды, ерекше, еру температурасы 46-48 ºС , қату температурасы - 30-32º С.
Солтүстік бұғы еті - қызыл немесе күңгірт қызыл түсті, көктеу реңді, ұшаның ылғалдылығы біршама, сыртында - қаттылау. Бұлшық еттері - орташа талшықты, тығыз ақ келген пердемен жайылған, май ақтары аздау. Бұлшық ет арасындағы дәнекер ұлпалары әлсіз дамыған, сондықтан бұлшық етті кескенде біртекті. Ет консистенциясы серпінді, өзіндік иісі бар. Бұл иіс көбіне кәрі жануарлар мен еркектер етінде жақсы сезіледі. Жас жануарлардың еті нәзіктеу. Қондылығы жоғары жануарлардың ұшасының артқы бөлігі мен бүйрек маңында май көп жиналады. Қыста майы тіпті азайып кетеді. Май ақ түсті, қатты құрғақтау, майдаланған, ұзын жолақты иісі әлсіз, ерекше еру және қату температурасы тиісінше +48 - 52º С және -36 - 40ºС.
Елік еті - күңгірт - қызыл түсті, ылғалды, сөлді, нәзік келеді. Бұлшық еті жұқа тығыз келген аң пердемен жабылған, ұсақ талшықты, кесілген жері біртекті, әлсіздеу дәнекер ұлпалы, серпінді. Еттің иісі жабайы құс етінің иісіне ұқсас, дәмі жағымды. Май жинауы онша емес, бірақ жамбас, бел және бүйрегінде біраз бар. Май ұлпалары ақ түсті, көктеу реңді, бірте

СТРОЕНИЕ КОЖИ
Что бы получить качественные шкурки крупных размеров, неприменно правильно содержать и кормить зверей, соблюдать технологию их убоя и первичной обработки шкурок; для этого нужно кожи и волосяного покрова.
Кожа пушных зверей состоит из двух ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Сөзжасамдық жұп және оның мағынасы
Писхология мән-мағынасы және оның барша ғылымдар
Талап түсінігі және мағынасы
Картоп өнімі және сақтау технологиясы
Балық өнімі
ҚАЙМАҚ ӨНІМІ
Сүт өнімі
Сары май өнімі
Картоп өнімі және сақтау технологиясы туралы
Жалпы психологияның мән-мағынасы және оның барша ғылымдар жүйесіндегі орны
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь