"стресс"

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1 Стресстің жіктелуі.
2.2 Стресстың кезеңдері.
2.3 Адаптациялық синдром.
2.4 Эмоциялық стресс.
Стресс – организмның ширығуын талап ететін күрделі, күтпеген, аса жауапты, маңызды немесе қауіпті жағдайларда пайда болатын көңіл-күй ахуалы. Ол сондай-ақ денеге және ақыл-ойға тез және жауапты шешімді талап ететін көп салмақ түскенде, дау-жанжал т.б кезінде туындайды. Стресс кезінде орын алатын денедегі өзгерістер мен уайым диапазоны өте үлкен. Әлсіз стресс немесе оның бастапқы көрінісі кезінде адам жинақылынады, оның психологиялық процесстері жұмылып, деңгейі жоғарлайды. Ұзақ немесе қатты стресс ағза жұмысын қамтамасыз ететін қызметтердің ұйымдасуын бұзады немесе олар азып-тозып, қызмет етуден қалады.
Бұл ағзасының физикалық және психикалық тұрғыдан күштену қалпы. Қазіргі заманда жиі қолданатын, сәнді сөз. Болмашы стресстің өзі шарасыздыққа алып келеді. Стресс ағза тіршілігінің ажырамас бөлігі. Дей тұрғанмен стресстің өте қауіпті жағдайларын ажырата білу керек.

Стрессорлық жағдай бірқатар клиникалық, морфологиялық, гематологиялық өзгерістермен сипатталады. Онда болатын негізгі өзгерістер: малдың халінің нашарлауы, әлсіреуі, тершеңдік, дене қызуының төмендеуі, қан қысымының жоғарлауы, бұлшық еттерінің жирылуының нашарлауы; жүрек, ми, қан тамырлары, ас қорыту жүйелерінің қызметтерінің бұзылуы; тимус, көкбауыр, лимфа бездерінің өлі еттенуі; асқазан мен ішектердің кілегей қабықтарының қанталауы; қандағы эозинофилдер мен лимфоциттердің, бүйрек бездері мен гипоталамустың гормондарының азаюы байқалады.Аса бір ерекше, күшті тітіркендіргіштің әсерінен организмдегі гомеостаз – тұрақтылық процесі өзгереді. Ол өзгерістің ұзақтығы мен тереңдігі стрессордың күшіне байланысты.Стресс туралы ілім – Ганс Сельемен негізі құралған қазіргі медицинаның ең басты бөлімдерінің бірі. Ганс Селье 1926 жылы әр түрлі өзін нашар сезінумен зардап шегетін аурулар туралы алғашқы бақылауын жазды. Бұндай аурулардың бәрінде тәбеттің болмауы, бұлшық ет әлсіздігі, артериялық қысымның жоғарлауы, жетістікке талпынудың жоғалуы сияқты өзгерістер байқалады. Ол оны «жай ауру синдромы» сияқты белгіледі. Ол көптеген ағзасында ауырған кезде біртекті байқалатынын көрсетті: бүйрек үсті безінің қыртысындағы өзгеріс (гипертрофия), лимфоидты тіннің құлдырауы
1. Патологическая физиология сельско-хозяйственных животных. С.И.Лютинский . М., 2002.-496с
2. Жаров А.В. Патологическая анатомия с/х животных М.,2001 .
3. Шишков В.П., Жаров А.В. Практикум по патологической анатомии С/х животных. М., Агропромиздат, 1989.
4. Ығылманұлы . Малдың жалпы патологиялық анатомиясы. Алматы, Агроуниверситет 1997.
5. Кожабеков З.К., Отенов А.М. Малдың патологиялық физилогиясы. Оқулық, Алматы. «Ана тілі», 1992ж. 285б.
6. Б.К Ілиясов. «Ветеринариялық хирургия». (Оқу құралы). Алматы. 2008 жыл.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... ... Н.М
Тобы: ВС-303
Тексерген: Нуркенова
М.К.
Семей 2015ж
Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1 Стресстің жіктелуі.
2.2 Стресстың ... ... ... ... стресс.
2.5 Хроникалық стресс.
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Стресс – организмның ширығуын талап ететін күрделі, күтпеген, аса жауапты,
маңызды немесе ... ... ... ... ... ахуалы. Ол
сондай-ақ денеге және ақыл-ойға тез және жауапты шешімді талап ететін көп
салмақ түскенде, дау-жанжал т.б кезінде туындайды. ... ... ... денедегі өзгерістер мен уайым диапазоны өте үлкен. Әлсіз ... оның ... ... ... адам ... оның ... ... деңгейі жоғарлайды. Ұзақ немесе қатты стресс ағза
жұмысын қамтамасыз ететін қызметтердің ұйымдасуын бұзады немесе олар ... ... ... ... ағзасының физикалық және психикалық тұрғыдан күштену қалпы.
Қазіргі заманда жиі ... ... сөз. ... ... ... алып ... ... ағза тіршілігінің ажырамас бөлігі. Дей
тұрғанмен стресстің өте қауіпті жағдайларын ажырата білу керек.
Стрессорлық жағдай бірқатар клиникалық, морфологиялық, гематологиялық
өзгерістермен сипатталады. Онда ... ... ... ... ... ... тершеңдік, дене қызуының төмендеуі, қан қысымының
жоғарлауы, бұлшық еттерінің жирылуының нашарлауы; жүрек, ми, қан ... ... ... қызметтерінің бұзылуы; тимус, көкбауыр, лимфа
бездерінің өлі еттенуі; асқазан мен ішектердің кілегей қабықтарының
қанталауы; қандағы эозинофилдер мен лимфоциттердің, бүйрек бездері мен
гипоталамустың ... ... ... бір ерекше, күшті
тітіркендіргіштің әсерінен организмдегі гомеостаз – ... ... Ол ... ұзақтығы мен тереңдігі стрессордың күшіне
байланысты.Стресс туралы ілім – Ганс Сельемен негізі құралған қазіргі
медицинаның ең басты бөлімдерінің бірі. Ганс ... 1926 жылы әр ... ... сезінумен зардап шегетін аурулар туралы алғашқы бақылауын жазды.
Бұндай аурулардың ... ... ... ... ет ... ... ... жетістікке талпынудың жоғалуы сияқты өзгерістер
байқалады. Ол оны «жай ауру синдромы» сияқты белгіледі. Ол ... ... ... ... ... ... бүйрек үсті безінің
қыртысындағы өзгеріс (гипертрофия), лимфоидты тіннің құлдырауы
(лимфатикалық түйіндер және ... без), ... ... ... ... мұндай өзгерістердің жиынтығын сипаттау үшін ол «күйзеліс»
түсінігін енгізді. Осыдан кейін ол ұзақ жылдар бойы зерттеу медициналық
және хирургия институтында және ... ... ... ... Монреальда жұмыс істеді. 1936 жылы Г.Селье өзінің стерсс туралы
түсінігін құрастырған кішене стаьясын жазды және бір мезгілде (Әр ... ... ... ... және ... ... синдромы»
және «биологиялық стресс синдромы» деген жаңа ұғымдарын енгізді. Шамамен
Г.Селье бүкіл ағзаға қатысты стресс концепциясын құрған кездері, 1934 жылы
ҚССР-да Насосов Д.Н. ... рет тірі ... ... ... қоршаған
ортаның кез келген өзгерістеріне біртекті сезімтал екендігін көрсетті.
Өзгеріс ең басты келесе ... ... ... тұтқырлығы өсті, оның
диперсиясы азайды, сутегі иондарының концентрациясы жоғарлады. Бұл көрініс
«паранекроз» деп аталады. Д.Н. Насосовтың жолын ... ... ... жылы ... ... теориясын ұсынды. Одан кейінірек
Тагеева С.В. кез келген клетканың органелласы ... орта ... ... және ... өзгерістер комплексімен жауап
беретінін көрсетті. Сондықтан стресстің организм деңгейіндегі концепциясы
Г.Сельенікі ... ... ... (клеткалық бейімделу)
бейспецификалық жауап теориясы Кеңес Одағында дамыды деп ... ... ... ... ... ... анықтамасы былай: стресс бұл кез
келген сыртқы талаптарға ... ... ... ... ... ... алынған жіктелуі жоқ. Малдәрігерлерінің
тәжірибесінде оның себептеріне байланысты ... ... ... ... бойынша:
➢ транспортты-тасымалдау;
➢ технологиялық – малды күтіп-бағу; ауырсынғандық; ауа райына байланысты;
➢ вакцина жасауға ... ... ... ... ... бір орнында тұрып қалуына байланысты; жылқы, ит,
маймылдарда ... ... ... т.б. ... ... стрессі. Малдарды тасымалдау кезіндегі
ережелерді бұзудан болатын стресс. Бірнеше стрессорлар әсер етеді: мал
таситын көлікті дұрыс дайындамау; жаңадан ... ... ... ... ... ауа райының, температураның өзгеруі; т.б.
қосымша әсерлер ретінде көп малды тығыз күйінде тасымалдау. Мұндай
стресс асыл тұқымды, буаз малдарда, бұзауларда ... ... ... ауаның ылғалдылығы жоғары болғанда тасымалдағанда жиі
кездеседі. Су уақытында берілмей, рацион дұрыс болмағанда, әсіресе
онда: кальций, магний аз, калий көп ... арық ... ... ... қарсы дәрі беріп дайындамағанда да
пайда болады.
Организмнің резистенттілігі ... ... ... ас ... ауруларына шалдыққыш келеді.
Емі. Шаруашылықта ұйымдастыру, санитарлық мәселелерді дұрыстап шешу
керек.
Организмнің табиғи резистенттілігін ... қозу ... ... ... ... ... ... Нейролептиктер ретінде аминазин, стресснил жақсы әсер етеді.
Бұзауларға еттің ішіне тасымалдауға дейін 30-40 минут қалғанда, тасымалдау
қашықтығына ... ... 0,5-2 ... ... 1-2 мг/кг
мөлшерінде жібереді. Егер бұл дәрілерді ауыз қуысы арқылы берсе, онда
мөлшерін 2-2,5 есе ... ... ... ... үшін элеутерококктың
сығындысын тасымалдауға дейін және одан кейін сүтке араластырып күніне 1
рет 10-14 күндей, 0,1 мл/кг ... ... ... ... үшін ... 2,5 г/кг ... ... ішкізеді. А, Д2, Е витаминдерін жіберуге болады.Стресске қарсы
ТВАГ (транквизин, витамин, аминазин, глюкоза) және АнВАГ (антибиотик,
витамин, ... ... ... бар. Бұл ... ауруды
емдеу және олардан сақтандыру ретінде арнайы нұсқаулар бойынша қолданады.
Стресстің белгілеріне қарсы ... ... ... ... ... ... ... кофеин қосып, оймақ гүл, кордиамин, лобелин
препараттарын жібереді.Өкпе ісінгенде қан ағызып, венаға хлорлы кальций
ертіндісін құяды.
2.Технологиялық стресс. Малдарды күтіп-бағуда ... ... ... Оған ... ... ... орнын ауыстырып, жиі-жиі жаңа топтарға бөлу;
▪ төлдерді енелерінен ерте ... ... ... қозғалыссыз ұстау – адинамия;
▪ кенеттен жаңа күту әдістеріне ауыстыру.
Көбінесе стресс бірнеше факторлар қатарынан әсер еткенде пайда болады.
Ауру ... ... ... ... сапасы төмендейді. Өсіп-өнуден
қалады. Клиникалық белгілері, әсіресе шошқаларда, қамдану сатысында-ақ
біліне ... ... ... ... ауруды емдеу әдістеріндей.
Әсіресе сақтандыру шараларына көп көңіл бөлген жөн.
3. Эмоционалды стресс. Малдарға қатты ауырту арқылы әсер ... ... ... ... ... жүйесі тез
қозатын спорт аттарының, декоративті иттердің, зоопарк және цирк малдарының
арасында кездеседі.Дайындықсыз, дұрыс ұйымдастырылмаған малдәрігерлік
істер: қан алу, мүйізсіздендіру, пішу, өлшеу, косметикалық ... ... т.б.) ... стресс жағдайын туғызуы мүмкін.
Стрессті тудыратын әсерлерге қарай:
➢ физиологиялық стресс
➢ психологиялық стресс деп екіге бөледі.
Стресстің кезеңдері
Стресс үш кезеңнен тұрады:
1) үрейлену - ... ... әсер ... ... ... ... ... Таңырқау іспетті сезім пайда болады;
2) төзімділік – жағымсыз тітіркендіргіш әсеріне беріліп кетпей, оған ... ... Бұл ... ... ... ықпалымен
бүйрек үсті безінің гормондарының мөлшері қанда тез мөлшерде ... ... ... ... ... жүректің соғу ырғағы
жылдамданады, тыныс алу ырғағы да жиілене түседі. Бұлшық еттердің
жиырылу қабілеті күшейеді;
3) әлсіреу – бейімделу қорының ... ... ... ... ... ... нашарлап жойылуы) пайда
болады. Стресстің көпке созылған ауыр түрі ағзаны жүдетіп, қайғыға
батырады.
Бұл тұрғыдан алғанда, заманында Әбу Әли Ибн Синаның ... ... өте ... Ол бір ... ... ... ... көретіндей етіп,
жалғыз өзін қамаған. Ал екінші қойды басқа қораға ... ... ... Бірінші табынға қосылғысы келіп, маңырай берген,
бірақ алдындағы жем-шөпті жеп тұрған. Ал екінші қой ... ... ... ... болған. Ол алдындағы жемді аузына да алмай, жүдеп-жадап
әлсіреген. Адам да сол сияқты жақсыны көрсе жақындағысы келіп, жағымды
стресс туады. Ал ... ... одан ... ... ... құты
қашады, жағымсыз стресс туады. Міне, осы екі мысал стресстің жағымды және
жағымсыз түрлерін біршама сипаттайды. Стрессті тудыратын әсерлерге қарай
физиологиялық және ... ... деп ... ... ... мәліметтік және эмоциялық стресс деп атайды. Тосыннан жағымсыз
хабар ... ... ... ... ... Адам ... жауап таба
алмай, қатты қиналады, не істерін білмей, ... ... Ал ... қауып туғанда немесе оқыс қорыққанда, не біреуден қатты көңілі
қалғанда байқалады. Мұндайда ... ... ... ... ... ... Соның нәтижесінде іс-қимыл әрекеті немесе сөйлеген сөзі
бұзылады. Стресстің физиологиялық тетігі гипоталамус-гипофиз бүйрек үсті
безі жүйесінің рефлекторлық ... ... ... ... ... мен ... серотониннің мөлшері оқыс
көбейеді. Ғылымның жаңа деректері бойынша оған қосымша самототропин және
самотомединдер де стресстің, әсіресе оның үрейлену кезеңінің өрлеуіне ... ... ... жүйенің қызметін белсендіріп, организмнің
стресске қарсы тұру төзімділігін арттырады.
Бұл биологиялық жағдайлардың барлығын жеңу үшін айналаны қоршаған
ортаның жаңа ... ... ... ... ... ... ... жеткізу керек. Күйзелістік (стресстік)
әсер алдымен орталық нерв жүйесін мазалайды, ... нерв ... тыс ... ... ... Бұлардың неше түрлі үрдістерін
туғызатын гормондар бар. Олар адреналин мен норадреналин. Бұған ағзадағы
(мидағы) гипофиз қосылады да өте үлкен физиологиялық-биохимиялық
үрдістердің жүруіне әкеп ... ... ... ... ... ... ағзаға күйзеліс (стресс) тудырады. Жанды
әсер созылып кетсе, ағза әлсіреп кетеді. Адреналиннің концентрациясы
мөлшерден тыс ... ... Бұл ... ... ... Ұзақ ... созылса ағзаға тіпті жаман өзгерістер әкеледі. Адамның көңіл-күйі
тым төмендеп кетіп ... ... ұйқы ... Бұл ... ... емес. Егер күйзеліс жиі-жиі болып тұрса, онда ағзада бұрынғы
қалпына келмейтін физиологиялық-биохимиялық үрдістер жүріп, дәрменсіздік
пайда болады. Психикалық дерттер ағзада орын ала ... – 970 ... ... ... да ... ... психиологиялық стресс деген биологиялық терминдер пайда
бола бастады. Өмірге, тұрмыс игілігіне, стресс әлеуметтік қоғамдағы орнына,
адамгершілігіне, ... ... ... ... күмәндік сезім
тудыратын оқиғалар пеихологиялық стресстің себепкері болып саналады.
Адамзат баласы өзін-өзі тәрбиелеудің, танымдық сезімін күшейтудің
нәтижесінде танымдық қызығушылығы артып, ауыр стресс ... ... ал ол бола ... ... ... тез ... шығып кетіп
отырады.
Адаптациялық синдром
Организмге стресстер әсер еткенде онда жалпы адаптациялық синдром
пайда болады (ЖАС). Оны 3 сатыға бөлуге болады:
1. ... ... 2 ... ... ... Ол үшін ... глюкоза
мен гликогеннің ыдырауынан туындайтын энергия қоры пайдаланылады.
Орталық нерв жүйесі, эндокрин ... ... жүйе ... ... ... қан ... ... бездерінің
(катехоламиндер, адреналин, норадреналин босап гликогенді
пайдаланады) жұмыстарын жақсартады. Гипофиздің гормондары ... ... ... ... Бұл ... ... физиологиялық қалыптылыққа келтіруге болады.
2. Резистенттік-адаптациялық сатысы бірнеше жұмаға созылады. Жүйке
жүйесі мен гуморалды реакция; клиникалық, биохимиялық көрсеткіштер
қалыптасады. Организмнің стрессорға қарсы тұру ... ... ... Ол ... резистенттілігіне байланысты.
3. Әлсіреу, қалжырау, жүдеу сатысы күшті стрессор ұзақ уақыт әсер
еткенде болады. Стресстің негізгі белгілері анық білінеді. Мал өлім-
жітімге ... да ... бұл ... ... тек үлгі ... ... Ал нақтылы организмнің резистенттілігіне, стрессордың күшіне
байланысты, әрбір шаруашылықтарда әртүрлі болып ... ... ... стресстің жалпы даму заңдылықтары физикалық, химиялық
ауыртпалықтармен ұқсас болып келеді. Шамалы жан-дүниелік ауыртпалықтар
ағзаның кейбір ... ... ... ... шектен тыс ауыртпалықтар көптеген дерттердің дамуына себепкер
болады. Сондықтан да қазіргі уақытта тым ауырлап бара ... ... ауру ... ... ... бейімділіктен басым
болып отыр. Бірақ, ол кезде дерттердің аңғарымдық мүмкіншіліктері
қазіргіден төмен ... ... ... ... ... тек ... сатыларында, адамның ақыл-есінен
айырылғанда ғана байқағанын зерттеушінің мына сөйлемінен түсінеміз:
«Серейлік ықпалдар ұшықтық тек адамзатты сезгір ой, сезімтал ... ... ... ... ... ... ғана ... бермек». Бұл сөйлемнен біз жан дүниелік ауыртпалықтарға әр адам әр
түрлі ... ... ... Ол ойы ... ... ... көңіл-күйі
қатты толқып тұратын адамдарда ақыл-есінің бұзылуына дейін әкелетін дерттер
болуы ықтимал дейді. Бұл туралы қазіргі ғылым не ... ... ... адам организмінің дене бітімі мен мінез-
құлқының ерекшеліктеріне байланысты. Бұл ерекшеліктеріне қарай адам
организмінің бірнеше конституциялық түрлерін ажыратады. Солардың ... күні ... ... ... жүйесінде (миында) өтетін физиологиялық
қозу мен тежелу процестерінің күшіне, олардың өзара бірімен-бірі теңгерілу
және ауысу жылдамдығына қарай И.П. Павловтың ... кең ... ... бойынша жоғары жүйке жүйесі әрекеттерінің түрлері:
1-түрі күшті, ұстамды, жігерлі түрімен көрінетін адамдардың еті тірі,
қиындықтарға төзімді, өмір ... ... шеше ... ... адамдарды Гиппократтың жіктеуі бойынша сангвиниктер деп атайды.
2 түрі күшті, ұстамды, салмақты түрімен сипатталатын адамдардың мінез-
құлқы сабырлы, тым салмақты, байсалды, ... ауыр ... ... ... ... істі ... басқа іске кіріспейді. Олардың миында қозу мен
тежелу үрдістерінің орын ... баяу ... бұл ... ... деп атаған.
3-түрі күшті, ұстамсыз адамдар көп жағдайда алды-артын байқамайтын, тіпті
шамасын білмей, артық кетіп ... ... ... ... бұл түр
Гиппократта хоелриктер делінеді.
4-түрі әлсіз, қиындықтарға төзімсіз, жұрттың ... ... ... ... ... адамдар Гиппократтың жіктеуі бойынша
меланхоликтерге жатады. Осыған байланысты эмоциялық ауыртпашылықтарға
жоғарылығы 1 және 2-түрлеріндегі адамдар жеңіл түрде икемделсе, 3 және 4-
түрлеріндегі ... ... ... ... алмайтындықтан артынан дене
мүшелерінің көптеген ауруларына ұшырайды.
Хроникалық стресс
Ал хроникалық, яғни созылмалы стресс — ұзаққа созылған келеңсіз ... ... ... езетін нәрселер — адам денсаулығы үшін өте зиянды.
Өйткені, бұл жағдайда, ең алдымен, артериалды гипертония, бронхиалды астма,
жүректің коронарлы ... қант ... ... ... ... ... ... алдымен ағзаның спецификалық емесм қорғаныс
құралы ретінде белгілі болады. Бірақ ол ұзақ ... ... ... ... күштері әлсірей бастайды. Стресс түрлі жағдайда болады.
кейде ... ... өзі ... ... ... ... мүмкін. Мысалы,
екі адам кездесіп, ғашық болып, үйленсін делік. Адам өміріндегі осындай
оқиғалардың өзі — екі адамның бас қосуы, бір-біріне ... жаңа ... де ... фактор болып табылады.
Жағымсыз ойсоққы
Ойсоққыға ұшыраған кезде мидың кейбір ... ... ... ... тобы ... ... ол мида ... қозу ошағын туындатады.
Бұл қозу ошағы бастапқы кезеңдерде шектеліп, сыртынан тежелу үрдістерімен
қоршалады. Артынан қозу ... өз ... ... сырттан әсер болмай-ақ
күшейе түсіп, айналасындағы ми орталықтарына тарайды. Осылай белсенділігі
көтерілген нерв жасушалары дерттік қозу ошағын туындатып, мидың басқа
құрылымдарын жұмылдырып, ... бір ... ... жүйеге біріктіреді.
Ішкі ағзалар мен дене мүшелерін нервтік реттеу бұзылады. Ары қарай ешбір
сыртқы әсерсіз-ақ организмде дерттік үрдістер туындап ... ойда ... өрши ... Жан ... қызметі болғандықтан, жан жараларынан
дамитын дене мүшелерінің аурулары психосоматикалық аурулар деп аталады.
Оларға жүректің ишемиялық ауруы, гипертониялық ауру, асқазан мен ... ... ... ... буын ... ... дерттер, т.б. жатады.
Кейде алдында тұрған мәселелерді шеше алмай, тығырыққа тірелуден кейбір
адамдар өздеріне-өздері қол жұмсайды. Соңғы кездері психосоматикалық
аурулардың жиілеп бара ... ... ... ... ... жылдары екінші әлем соғысында қоршауда қалған Ленинград қаласы
тұрғындарының ... ауыр ... ... ... кең ... ... мәлім. Ал соңғы қайта құру жылдарында халық арасында
аурушаңдық одан да көбейгені анықталып отыр. Оның себебі неде? Бұл ... ... ... ... ... ... ... амалсыздығынан, болашаққа сенімі жоғалуынан, ауыр
мәселелерді шеше алмай, тығырыққа тірелуден деп жауап қайтарады.
Осы көзқараспен әбден келісуге болады. ... ... ... ... ... ... үміт ... олар ертеңгі күнге белгілі бір
сеніммен қарады. Қазіргі заманда адамдарды үмітсіздік билеп алған.
Сонымен, жағымсыз ойсоққының әсері: 1. ... ... ... ... ... 2. ... ... тәжірибелерінен, 3. организмнің
стрессті шектейтін жүйесінің туа біткен жағдайларына байланысты
бүліністерге тұрақтылығынан немесе ... және 4. ... ... күші мен ... ... ... Осы себепті
өмірлік тәжірибесі аз жастар жандүниелік ауыртпалықтарға төзімсіз келеді.
Қазіргі өмірде стресстен қашып құтылу мүмкін емес. Ауа-райының күрт
ауысуы, жұмыстағы проблемалар, ... ... ... ... ... адамдар мұндай стресстерге бейімделген,
қандай проблеманы болмасын шыбын ... ... ... Екінші біреулер
салы суға кетіп, ауруына ауру жамап жатады. Демек, бұл тек көңіл-күйге әсер
ететін психологиялық фактор ғана емес, адам денсаулығына кейде ... ... ... медициналық проблема.
Ағзадағы барлық құбылыс мидың қозуынан басталатыны белгілі. Кез-келген
стресс те осылай басталады. Ол алдымен ... ... ... ... ... эндокриндік жүйе қосылып, бүйрек үсті бездері гормондар бөле бастайды.
Осымен бір мезетте вегетативті нерв жүйесі жұмысын бастайды, ... ... ... ... соғысы жиілейді, стресстегі жағдайға бейімделуге,
қарсы тұруға көмектесетін көптеген өзгерістер жүзеге аса бастайды. Қатты
стресс дені сау адам үшін ... ... тез ... Ал денсаулығы нашар
адамдар үшін оның психофизиологиялық әсері қатты сезіледі: көңіл-күй
бұзылады, ұйқы ... ... қозу ... ... ... ... алу нашарлайды. Әйтсе де, бірақ уақыттан кейін бәрі де қалпына келеді.
Қорытынды
Сонымен , ... ағза ... ... ... ... уақыт сайын біз оны
басымыздан өткіземіз. «Барлық аурулар стресстен» деген ... бар. ... да ... ма және ... ... күресу керек. 
Біріншіден, «стресс» деген не екенін талқылайық. Канадалық физиолог Ганс
Сельенің анықтауына сәйкес стресс – бұл организмнің тез ... ... ... ... ... кез – ... ... дамуына
себепші болатынын мамандардың зерттеулері дәлелдейді. Ұйқыссыздықтың,
жүректің жиі ... ... ... ... ... бұзылу және басқа
да аурулық жағдайдың себебі стресс болуы мүмкін. Басынан өткізген стресстің
нәтижесінен адамда ... ... ... ... ... ... ... ішектің тітіркену синдромы және т.б.
Сақтандыру шаралары:
▪ аттарды, иттерді, цирк малдарын дұрыс тренингке үйрету;
... ... ... ... дұрыс жүргізу;
▪ малдарды үйрету тобына аларда, олардың жоғарғы нерв жүйесінің
түрін еске алу керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Б.К ... ... ... (Оқу ... ... 2008
жыл.
2. О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев,
Т.С.Хайдарова. Аурудың алдын алу және ... ... ... терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN
3. Б.К. Ілиясов. Алғашқы ... ... (Оқу ... ... ... ... оқулығы, авторы  Әділман Нұрмұхамбетұлы Маринова Ю ,
Никитина А.А. "Возростная физиология«  2006 жылы.
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім ... ... ... ... ... Н.М
Тобы:
ВС-303
Тексерген: Нуркенова
М.К.
Семей 2015ж
Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1 Ісінудің организм үшін маңызы.
2.2 Ісіктің пайда болуы мен түрлері.
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Ісіну ( oedema) ... мен ... ... су алмасуының бүзылуынан тіндерде
сұйықтықтың артық жиналуы. Сұйықтықтың дене қуыстарында жиналуын ... ... Іш ... сулануын гидроторакс, ми қарыншалары сулануын –
гидроцефалус, жүрек қалтасы сулануын гидроперикардиум деп атайды.
Организм үшін судың маңызы өте үлкен. Ол көптеген ... ... ... ... ... ... ... алмасуын
қамтамасыз етеді; организмнің ішкі ортасын бірімен-бірін және сыртқы
ортамен байланыстырады. Тәулігіне организмге түсетін судың мөлшерімен, одан
шығарылатын судың арасында қатаң тепе-теңдік ... ... ... ... ... ... тіндерге, ең алдымен жасуша аралық
кеңістіктерге ауысады.осыдан ісіну дамиды. Ересек адам денесінің ... ... бала ... 80%-ы ... ... ... 70%-ға жуығы жасуша
ішінде, 30%-ы оның сыртында орналасқан. Тәулігіне организмге түсетін судың
мөлшерімен, одан шығарылатын судың ... ... ... ... ... ... ... алмасуымен тығыз байланысты.
Судың алмасуы айналымдағы қанның көлемімен және ... ... ... ... қан ... ... ірі артериялар мен
жүрек қуыстарындағы көлемдік рецепторларды (волюморецепторлар) қоздырып,
әлдостеронның түзілуін көбейтеді. Әлдостерон бүйрек түтікшелерінде натрий
иондарының кері ... ... ... ... ... осмостық
қысымын көтеріп, гипоталамустың осмостық рецепторларын қоздырады. Осыдан
гипоталамустың ... және ... ... ... ... ... ... Осының нәтижесінде
бүйректің несепті қоюландыру қызметі атқарылады.
Ісінудің организм үшін маңызы
Ісіну біртектес дерттік үрдіс болғандықтан оның бір ... ... ... ... ... ... қорғаныстық маңызы бар.
Ісінулік сұйық айналасындағы тіндерді қысып, онда қан айналымын бұзады, қан
мен ... ... ... заттармен және оттегімен алмасуын
қиындатады. Осыдан ісінген тіндердің қоректенуі бұзылудың нәтижесінде
олардың микробтарға төзімділігі төмендейді, жиі жұқпалы ңабынулар дамуы
мүмкін. Ісінген тіндерде жиі ... тіні өсіп ... ... ... ... ... ... қуысында жиналып қалудан
тіршілікке маңызды ағзалардын қызметтері бүзылуына әкеледі.
Ісінудің қорғаныстық маңызы:
1. қанда еріген улы заттардын ... ... ... ... ... ... ... ұсталып тұруына әкеледі;
2. организмнің сұйық орталарында осмостык, қысымның түрақтылығын үстайды;
3. ісінулік сұйық әртүрлі ісік дамытатың химиялық және улы ... ... ауру ... ... ... ... ... қан мен лимфаның агып кетуін шектеп, өртурлі улы
заттардың (бактериялардың, ... ж. б.) ... ... ... ... ... ... әртүрлі бактерияларды жоятын және улы заттарды
усыздандыратын арнайы антиденелер мен ферменттер шығарылады. Бұл
көрсетілгендер әсіресе қабынулық ісінулер кездерінде өте ... ... ... ... мен түрлері
Судың артық мөлшері қанда ұсталып тұрмай тіндерге, ең алдымен жасуша аралық
кеңістіктерге ауысады.осыдан ісіну дамиды.
Ісіну, оның түрлері, даму жолдарды. ... ( oedema) ... мен ... су ... ... ... сұйықтықтың артық жиналуы.
Сұйықтықтың дене қуыстарында жиналуын шемен (hydrops) дейді. Іш қуысы
сулануын гидроторакс, ми ... ...... жүрек қалтасы
сулануын гидроперикардиум деп атайды.
Пайда болу себебіне және даму ... ... ... ... ... ... қабынулық,
• уыттық,
• неирогендік,
• аллергиялық,
• лимфогендік ж.б. ісінулер ажыратылады.
Жүректік ісіну. Жүректік ісіну ... ... ... ... ... қан ... қалудан және жүректен шығатын қан көлемі
азаюынан болады. Жүректен шығатын қан көлемі азаюы:
1.гипосияға, метоболизмдік ацидозға, капиллярлар кемерлердінің өткізгіштігі
жоғарылауына;
2. бұйрек ишемиясына, ренин-ангитензин ... ... ... ... гипернатриемияға, гипоталамуста антидиурездік гормонның түзілуі
көбейуне, бүйрек өзекшелерінде судың кері сіңіріуі ... ... ... организмде судың ұсталып қалуына, олигоцитемиялық
гиперволемияға, сулануға және ісінуге әкеледі (10 кестені ... ... ... ... ... ... оның қызметі бұзылудан
(қан нәруыздарының түзілуі азаюынан) гипопротеинемиямен, капиллярлар ішінде
онкотикалық қысым төмендеуімен байланысты болуы ... ... ... қан ... және ішек-қарын көктамырларында іркіліп қалудан,
капиллярлар ішінде қан қысымы көтерілуден іш дуысында сұйық жиналып іш
шемендігі дамуына әкелуі ... ... ... ... ... ... төмендеуімен,
капилляр кемерлерінің трофикасы бұзылуынан өткізгіштігі жоғарылаумен
байланысты.
Қабынулық және уыттық ісінулер бүліну ошағында микроциркуляцияның
бұзылуынан және капиллярлар кемерлерінің өткізгіштігі жогарылауынан болады.
Ол қабынулық ... ... ... ... ж. б.) ... ... ісіну су алмасуьгның нервтік реттелуі және тамыр мен тіндердің
ңоректенуі бүзылыстарынан болады.
Аллергиялық ... ... ... жөне ... ... ... ... Бұл ісінулер кездерінде микроциркуляцияның
бұзылуында және капиллярлар кемерлерінің өткізгіштігі ... ... ... ... орын ... көптеген аурулар кездерінде болатын біртектес дерттік үрдіс. Қан мен
тіндердің арасында су алмасуы микроциркуляциялық арнада қылтамырлардың
кемерлері арқылы ... ... даму ... ... ... ... көтерілуі, онкотикалық қысым азаюы, капиллярлардың өткізгіштігі
жоғарылауы, лимфа ағуының және онкотикалық қысымдардың көтерілуі де өзінің
үлксін қосады.
Организмде су көп ... қан ... ... ... ... көлемі
ұлғайғанмен, онда нәруыздың, электролиттердің, гемоглобиннің деңгейлері
салыстырмалы түрде азайады. Эритроциттердің ішіне көп су түсуінен олар еріп
кетеді. ... ... қан сары ... ... ... ... гемоглобинурия дамиды. Гемоглобин бүйрек өзекшелерінде тұнбаға
ауысып, оларды бітеп ... ... зәр ... томендейді.Ми жасушалары
ісініп кетуінен, бас сұйек ішінде қысым көтеріледі. ... ... ... ... құсу. дірілдеу – селкілдеу ұстамалары және кома дамып,
организмнің өліміне әкелетін құбылыстар ... ... ... үлкен назар аудару керек.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Патологическая физиология сельско-хозяйственных животных.
С.И.Лютинский . М., 2002.-496с
2. Жаров А.В. Патологическая анатомия с/х ... М.,2001 .
3. ... В.П., ... А.В. ... по патологической анатомии С/х
животных. М., Агропромиздат, 1989.
4. Ығылманұлы . ... ... ... ... ... ... ... З.К., Отенов А.М. Малдың патологиялық физилогиясы.
Оқулық, Алматы. «Ана тілі», 1992ж. 285б.
6. Б.К Ілиясов. «Ветеринариялық хирургия». (Оқу құралы). Алматы. ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1 Стресс,анықтамасы,жіктелуі,себебі. 2 Домбығу немесе ісіну18 бет
Антропогендік стрессордың әсері12 бет
Антропогендік стрессорлардың өсімдіктер мен жануарлардың морфологиялық құрылысына әсері7 бет
Денсаулықты түсінуді, өзін-өзі түсінуді, стресс, түс12 бет
Домбығу және стресс10 бет
Домбығу және стресс аурулары12 бет
Жоғарғы оқу орны жүйесіндегі өзгерістер жағдайындағы кәсіби стресс78 бет
Кәсіби стресс проблемасы53 бет
Психологиялық стресс10 бет
Стресс7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь