1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары

I. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.
II. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары
III.Пайдаланылған әдебиеттер
Вирустардың микробтар әлемінің басқа өкілдерінен айырмашылығы-олар генетикалық (молекулалық) деңгейде жасуша ішілік облигатті паразиттер болып табылады. Олардың арасында патогенсіздері жоқ, сондықтан, оларға патогенділік термині қолданылмайды. Ал вируленттіліктің орнына инфекциондық немесе инфекциоздық атаулар қолданылады. Осыған байланысты вирусты инфекциялар кезіндегі инфекциялық процесс ең алдымен жасушалардың зақымдануына негізделген. Жасушаларда вирустар өсіп-өніп көбейеді және әрқашан екі геномның (вирустық және жасушалық) өзара әрекеттесуі болып табылады. Вирустың патогенділік қасиеттері келесі компоненттерден тұрады: вирустың организмге еніп, жасушалық мембранаға жабысуы (адсорбциялану); сезімтал жасушаларға ену қабілеттілігі; осы жасушалардың вирустық геномды депротеиндеуі және оны функцияналды- белсенді ету қабілеттілігі; жасушалардың пермиссивтілігі немесе осы жасушалардың генетикалық материалды транскрипциялау мен репликациялануы; вириондардың толыққұнды құрастырылуын қамтамсыз ететін мүмкіндігі; жасушаларда вирустар репродукциясының бірнеше циклінің іске асырылу мүмкіндігі; вирустардың цитопатиялық әсер етуі; вирустармен зақымданған жасушалардың қасында тұрған жасушаларға жұғып таралу қабылеттілігі; вирустардың біріншілік зақымданған ошақ шегінен шығып, барлық организмге таралу қабылеттілігі; олар қоздыратын аурулардың клиникалық көріністерінің негізіне жататын, жергілікті және жалпы патологиялық процестерді қоздыру қабілеттілігі; вирустың жаңа организмге ауысу және оның эстафеталық берілуін қамтамасыз ету қабілеттілігі. Осы қасиеттердің бәрі қажет. Бірақ вирустың патогенділік әсер етуі үшін олардың әрқайсысы өзінше жеткіліксіз болуы мүмкін. Осы қасиеттердің кейбіреулері вирустар өсіп-өніп, көбейетін жасушалармен байланысты, сондықтан бұл иелік немесе жасушаның иелік шектеуі деп аталады. Көптеген вирустар организмге инфекция кіру есігі болып табылатын және резистенттіліктің бірқатар бейспецификалық факторларымен қорғалатын шырышты қабаттар арқылы енеді. Сондықтан вирустар осындай қолайсыз факторлардың әсеріне төзімді болуы керек, ол вирустардың гендерімен детерминделеді. Мысалы; ішек вирустары қышқылды «РН»-қа, өт қышқылының тұздарының детергенттік әсеріне және оларды бұзатын протеолиттік ферменттердің әсеріне, әдетте, төзімді болып келеді. Вирустардың сезімтал жасушалардың мембраналарына адсорбциялану қабілеттілігі вирустар үшін спецификалық процесс болып табылады. Бұл процесс, вирустарда болатынжабысу ақуыздарының (антирецепторлардың) және оларға сезімтал жасушалық рецепторлардың қатысуымен атқарылады. Жабысу ақуыздар қарапайым вирустардың капсидының, ал күрделі вирустарда –суперкапсидының құрамында болады. Шешек вакцинасының және қарапайым ұшық вирустары сияқты күрделі вирустарда жабысу ақуыздарының бірнеше түрі болуы мүмкін. Вирустардың ие шеңберін ауыстыру және жаңа иесіне бейімделу қабілеттілігі, жасушалық рецепторларды танитын жабысу ақуыздарындағы бір учаскенің біріншілік құрылымының өзгеруімен байланысты. Бұл учаскелер өзінің құрылысы бойынша консервативті және ойшық-каньондарда орналасқан, мөлшері өте кішкентай. Осыған орай антиденелердің белсенді орталығы вирустарға толық жете алмайды, тек қана ойшықтарды қоршаған гипервариабельді учаскелермен әсерлеседі. Ол вирустарға иммунологиялық қысым жасаудан құтылуға мүмкіндік береді. Антирецепторларды кодтайтын гендердегі мутациялар кейде вирустардың жасушалық рецепторлармен өзара әрекеттесу қабілеттілігінің толық жоғалуына әкеледі. Вирустардың жасуша беткейіне адсорбциялануы вирустардың жасушаларға өзінен-өзі енуіне әрқашан әкеле бермейді. Сыртқы жағында гемагглютининдері бар көптеген вирустар эритроциттерге, әсіресе сүтқоректілердің ядросыз эритроциттеріне адсорбцияланады, бірақ оларға ене алмайды, өйткені олардың эндоцитоздану қабілеттілігі жоқ. Мұндай жағдайдың ядросы бар құстардың эритроциттеріне де қатысы бар. Егер суперкапсиді бар күрделі вирустар және жасушамен өзара әрекеттесуі оған ұқсас, қарапайым вирус жұққанда эндоцитозбен бір мезетте жасушалық және вирустық мембраналардың бірігіп қосылуы болмаса, тек қана эндоцитоз жеткіліксіз болады; өйткені, эндоцитарлық вакуоль вириондар үшін “бейітке”(кладбище) айналады. Өзара әсерлесудің бұл сатысы әрбір вирус үшін өте маңызды және спецификалы болады. Бұл процеске арнайы бірігіп-қосылу ақуыздары қатысады, олар қабықшасы немесе фунукционалдық учаскесі бар көптеген вирустарда болады.
1. Қазақ Энциклопедиясы
2.Б.Т. Толысбаев, К.Б.Бияшев «Микробиологияжәнеиммунология» Алматы 2008 ж
3. Жалпы және жеке вирусология. А.Ә.Стамқұлова, К.Құдайбергенұлы, Б.А.Рамазанова.// Алматы. – 2010. –
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы: 1. Вирустардың ... ... ... ... Инфекция түрлері және оларға сипаттама.
2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары
Орындаған: Сарқытов А.А
Тобы:ВС-303
Тексерген : Омарбеков ... 2015 ... ... ... ... таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.
II. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, ... ... ... әдебиеттер
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.
Вирустардың ... ... ... ... ... ... (молекулалық) деңгейде жасуша ішілік облигатті паразиттер болып табылады. Олардың арасында патогенсіздері жоқ, сондықтан, оларға патогенділік термині ... Ал ... ... ... ... ... ... қолданылады. Осыған байланысты вирусты инфекциялар кезіндегі инфекциялық процесс ең алдымен жасушалардың зақымдануына ... ... ... ... ... және ... екі ... (вирустық және жасушалық) өзара әрекеттесуі болып табылады. ... ... ... ... ... тұрады: вирустың организмге еніп, жасушалық мембранаға жабысуы (адсорбциялану); ... ... ену ... осы ... ... геномды депротеиндеуі және оны функцияналды- белсенді ету ... ... ... ... осы ... ... ... транскрипциялау мен репликациялануы; вириондардың толыққұнды құрастырылуын қамтамсыз ететін мүмкіндігі; жасушаларда вирустар репродукциясының бірнеше циклінің іске ... ... ... ... әсер ... ... ... жасушалардың қасында тұрған жасушаларға жұғып таралу қабылеттілігі; вирустардың біріншілік зақымданған ошақ шегінен шығып, барлық организмге таралу қабылеттілігі; олар ... ... ... көріністерінің негізіне жататын, жергілікті және жалпы патологиялық ... ... ... ... жаңа ... ... және оның эстафеталық берілуін қамтамасыз ету қабілеттілігі. Осы қасиеттердің бәрі ... ... ... ... әсер етуі үшін ... әрқайсысы өзінше жеткіліксіз болуы мүмкін. Осы қасиеттердің кейбіреулері вирустар өсіп-өніп, көбейетін жасушалармен байланысты, ... бұл ... ... жасушаның иелік шектеуі деп аталады. Көптеген вирустар организмге инфекция кіру ... ... ... және ... ... ... ... қорғалатын шырышты қабаттар арқылы енеді. Сондықтан вирустар ... ... ... ... төзімді болуы керек, ол вирустардың гендерімен детерминделеді. Мысалы; ішек вирустары қышқылды -қа, өт қышқылының тұздарының детергенттік әсеріне және ... ... ... ферменттердің әсеріне, әдетте, төзімді болып келеді. Вирустардың сезімтал жасушалардың мембраналарына адсорбциялану қабілеттілігі вирустар үшін спецификалық процесс болып ... Бұл ... ... ... ... ... және ... сезімтал жасушалық рецепторлардың қатысуымен атқарылады. Жабысу ақуыздар қарапайым вирустардың капсидының, ал күрделі вирустарда - ... ... ... ... вакцинасының және қарапайым ұшық вирустары сияқты күрделі вирустарда жабысу ақуыздарының бірнеше түрі болуы мүмкін. Вирустардың ие шеңберін ауыстыру және жаңа ... ... ... ... ... ... жабысу ақуыздарындағы бір учаскенің біріншілік құрылымының өзгеруімен байланысты. Бұл ... ... ... ... ... және ойшық-каньондарда орналасқан, мөлшері өте кішкентай. Осыған орай антиденелердің ... ... ... ... жете алмайды, тек қана ойшықтарды қоршаған гипервариабельді учаскелермен әсерлеседі. Ол вирустарға иммунологиялық қысым жасаудан құтылуға мүмкіндік береді. Антирецепторларды кодтайтын гендердегі ... ... ... ... ... өзара әрекеттесу қабілеттілігінің толық жоғалуына әкеледі. Вирустардың жасуша беткейіне адсорбциялануы вирустардың жасушаларға ... ... ... ... ... ... ... гемагглютининдері бар көптеген вирустар эритроциттерге, әсіресе сүтқоректілердің ядросыз эритроциттеріне адсорбцияланады, бірақ оларға ене алмайды, ... ... ... ... жоқ. ... ... ядросы бар құстардың эритроциттеріне де қатысы бар. Егер ... бар ... ... және жасушамен өзара әрекеттесуі оған ұқсас, қарапайым вирус жұққанда эндоцитозбен бір мезетте жасушалық және ... ... ... ... ... тек қана эндоцитоз жеткіліксіз болады; өйткені, эндоцитарлық вакуоль вириондар үшін "бейітке"(кладбище) айналады. Өзара әсерлесудің бұл ... ... ... үшін өте маңызды және спецификалы болады. Бұл процеске арнайы бірігіп-қосылу ақуыздары қатысады, олар қабықшасы немесе фунукционалдық учаскесі бар ... ... ... ... ... ... жабысу ақуыздарына ұқсас емес. Қосылу ақуызы парамиксовирустарда ең ... ... ол ... ... fusion- ... деп аталады. Қосылып-бірігуге қатысатын F-ақуыз аймағы өте жоғары тұрақты болып келеді. Бұл жерде болған мутация ... ... ... Бірігіп-қосылу сыртында да және ішінде де болуы мүмкін; жұғу өте жоғарғы деңгейде ... ... ... ... ол ... ... бірден пайда болады және вирус кодтайтын ақуыздардың синтезделуін қажет етпейді. Жұғу дәрежесі төмен болғанда іштен ... ... Ол ... ... ... ақуыздарымен байланысты және инфекциялық процестің соңғы сатыларында пайда болады. ... ... ... ... үшін ... ... ... прессингі қажет. Бұл процесс кезінде нүктелік немесе шектелген протеолиз нәтижесінде бастаушы-ақуыздың протеолиттік кесіліп-бөлінуі болады, бұл оның белсенділігін арттыруға және ... ... ... әрекеттесетін фрагменттің пайда болуына әкеледі. Осыған орай, бірігіп-қосылу ақуыздары бактериялардың ... ... ... еске ... Вирустық ақуыздардың кесіліп-бөлшектенуі тиісті спецификалығы бар протеазалардың болуын қажет етеді. Бұл протеазалар шығу тегі бойынша жасушалық және вирустық болуы мүмкін. ... ... ... протеолиздің және көпциклді инфекциялық процесс атқара алатын инфекциондық вирустардың өндірілуінің тосқауылдануына әкеледі, сондықтан инфекциялық процесс абортивті сипатта өтеді. Протеолиздену ... ... ... ... генерализациялануы үшін үлкен маңызы бар. Протеолиттік кесіп бөліну нәтижесінде болатын вирустық ... ... ... ... ... ... ақырғы рет ие болуындағы ең шешуші сәт және протеолиз ингибиторлары үшін оңай нысана болып табылады. Вирустардың ... ... ... ... ... ... вирустар жұққан жасушалармен бірге жұқпағандарын да қатардан шығарады. Осындай жағдай пайда болған жасушааралық көпіршелер ... ... ... ... ... ... ... береді. Осыған орай вирустар жасушааралық кеңістікке түспейді де, вирус-бейтараптаушы антиденелер вирустарға әсер ете ... ... ... ... грипп вирустарының ерекшелігі сол, олардың гемагглютининдері бірігіп-қосылу ақуызы болып табылады және вирустардың жасушаға адсорбциялануын қамтамасыз етеді. Бірақ, ... және ... ... ... (НА1) және кіші (НА2) ... ... ... ажыратылып, анықталған учаскелер бойынша атқарылады. Грипп вирустарының маңызды патогенділік ... ... ол ... ... сиал ... ... шығара отырып, оны протеолиттік ыдырауға қолайлы етеді; ол өз кезегінде вирустардың ... ... үшін ... ... вирустардың капсидінің құрамында күрделі вирустардың бірігіп-қосылу ақуыздарына ұқсас ақуыздардың болатыны анық. Капсидтің беткейлік орналасқан ақуыздарының бірі ... ... ... Ол ... ... ... вакуольден цитоплазмаға енуіне ықпал жасайды. Вирус пен жасушаның өзара әсерлесуі-әрқашанда вирус және ... ... ... ... ... ... оның ... енуі және шешінуі нәтижесінде вирустың генетикалық материалының босануы ... ол ... ... ... ... ... оның ... кедергі жасайтын сыртқы қорғаныс қабатынан босанады. Геном белсенділігінің ... әр ... ... ... ... ... ... дәрежесімен байланысты. Депротеинизациялану жасушаның протеазаларымен немесе жасушаның беткейлік - белсенді ... ... ... ... ... ... заңдылыққа шешек вирусы жатпайды. Күрделі-құрылымды вирустар үшін минимальды инфицирлеуші құрылым вирустық бөлшектің ішкі компоненттері-жүрекшесі ... және ... ... мен ... өзгерген капсидтері, ал қарапайым вирустар үшін-ішкі немесе геномдық ... ... ... ... ... ... олардың функциясы геномның функциясымен және реттелуімен тығыз байланысты. Вирустардың ... ... ... ... үшін ие ... ақуызсинтездеуші құрылымдарын пайдалануы шешуші сәт болып табылады. Эукариоттық жасушалар вирусқа екі шектеу қояды. Біріншіден, ... ... ... транскрипциялау жолымен және содан кейінгі транскриптің посттранскрипциялық прессингілеуімен ядрода өзінің меншікті РНК-н синтездейтіндіктен ядрода да, ... да ... ... транскрипциялау қабілеттілігі бар ферменттер болмайды. Сондықтан жасушалық транкриптазаны ядроға ену қабілеттілігі бар тек қана ДНК-геномды вирустар пайдалана алады. Басқа вирустардың ... ... ... үшін ... ... өндіруі керек. ДНК-геномды вирустардың транскрипциялануы үшін жасуша цитоплазмасында арнайы фермент вирустық-РНК- полимераза ... ... ол ... ... ... болып табылады. РНК-геномды вирустарда транскрипциялану вирусспецификалық транскриптазалармен атқарылады, олар әрі құрылымдық ... ... әрі ... ... ... ... Күрделі құрылған РНК-геномды вирустың транскрипциялануы РНК-ң жалаңаш матрицасында жүрмейді, тек қана вирустық нуклеокапсидтің немесе жүрекшесінің (транскривтивтік кешендер) құрамында атқарылады. Транскрипция үшін ... ... ... ... ... ... олар РНК ... дұрыс конформациясын, оны жасушалық протеазадан қорғауды, геномдық жекеленген фрагменттерінің бір-бірімен байланысын және транскрипцияланудың реттелуін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... аппараты тек қана моноцистронды РНК-н трансляциялау үшін бейімделген, өйткені, ол ... ... ішкі ... тани алмайды. Соның нәтижесінде вирустар әрбір ген үшін жеке ... ... көп ... ... және ... ... біріктіретін РНК синтездеуге мәжбүр болады. Ол кейіннен жекеленген ақуыздарға кесіліп бөлінеді. Вирустық геномның транскрипциялануы инфекциялық ... ... ... ... вирусспецификалық және жасушалық факторлармен қатал реттеледі. Транскрипциялану дәрежесімен инфекция сипаты және оның типі (өнімдіден абортивті ... ... ... ... ... ... ... күшейткіш гендер және трансактиваторлар маңызды рөл атқарады. Олар вирустардың геномының арнайы аумағында орналасқан және ... ... ... ... бұл транскрипцияны күшейтетін генетикалық элементтер. Вирустық күшейткіштердің құрылымының жасушалық құрылымнан айырмашылығы жоқ. Промотормен және ... ... ... ... бір ... ... және олар әрі жасушалық, әрі вирустық ақуыздар болуы мүмкін. Гендердің экспрессиялық деңгейін бақылайтын ... ... ... ... ретровирустарда және бірқатар басқа вирустарда да табылған. Трансактиватор-ақуыздардың спецификалық әсер ету қабілеттілігі жоқ. Олар гендердің реттеуші аумағымен байланысады және бір ... ... ... (соның ішінде басқа да вирустардың) күшейтілген транскрипциясын белсендіреді, ол вирустық бөлшектердің бірден бұрқ етіп өндірілуіне ... және ... ... ... ... Олар ... ... да , посттранскрипциялық деңгейде де әсер етеді. Вирустық және жасушалық трансактиваторлардың өзара әсерлесуі латенттік инфекцияның литилік түріне ... және ... ... ... ... ... ... мүмкін. Күшейткіштердің де, трансактиваторлврдың да қызметі үшін екі ... ... ... Оның ... ... ... ... анықтайды, ал басқасы белсенді орталық болып табылады-ақуыздың негізгі белсендіруші ... ... ... функциялық аумағына сай келетін мутант-ақуыздардың немесе пептидтердің бәсекелестігі негізінде трансактиваторлардың функциясын тосқауылдау, вирустарға қарсы емдеу тәсілдерінің перспективті бағыты болып ... ... АИВ ... ... "В", ... ... және ұшық вирустарында табылған. Күшейткіштер мен трансактиваторлар генетикалық паразит ретінде жасушалық геноммен ... ... ... ... ... табылады. Кейбір вирустар мөлшерінің өте ұсақтығына қарамастан, олар эволюция барысында вирус геномынан мөлшері кіші молекула бөліп, өз ... ... және ... ұрпақтарының көбеюін табысты аяқтай алады.Күрделі вирустардың патогенділігінің қалыптасуында вирустық ақуыздардың посттрансляциялық модификациялануымен қатар, вирус бөлшектеріне құрастыруға ... ... ... ... ... ... рөл атқарады. "М"ақуыздың плазматикалық мембранаға қосылуы вирустық ... ... ... ... ... ... ... табылады. "М"ақуыздың синтезделуі әрі вирусспецификалық және жасушалық механизмдермен қатал реттеледі. Вирус жұққан жасушалардағы "М"ақуыз саны көп ... осы ... ... ... ... ерекшелігін анықтайды. "М"ақуыздың аберантты синтезделуі, оның жасушааралық тасымалдауының бұзылуы абортивті және персистентті вирусты инфекциялар пайда болуына ... ... ... патогенділігі жасуша апоптозын тосқауылдайтын және цитокиндердің өндірілуін басып тастап, макроорганизмнің қорғаныс реакцияларын өзгертетін, олардың ақуыздық ... де ... ... ... ... және макроорганизмде таралуына әсер етеді. Мысалы нағыз шешек вирустары МНС-ң 1-класы антигендерінің және Y-интерферон рецепторлары ... ... ... ... ... түзеді. Иммунды-тапшылық вирусы, керісінше олармен зақымданған жасушалардың цитокиндер өндіруін күшейтеді, ол қабыну реакцияларының және нейротоксикалық әсер ... ... ... ... микробтар сияқты, вирустар, ие жасушасының мембранасынан пайда болған липидқұрамды сыртқы қабығының ... , оның ... ... ... өзгергіштігіне, жасуша геномына интеграциялануына, Т-лимфоциттердің өлуіне т.б. байланысты, макроорганизмнің ... ... әсер ... ... ... ... ... қабылдаушы жасушаға енгеннен кейін сөзсіз түрде вирустың өсіп - өнуі шарт емес, өйткені қабылдаушылық, ... ... ... ... ... әрекетімен бірдей емес. Бұл вирусологияның ең басты концепсиясының бірі.Вирус пен жасушаның өзара әсер ету сатылары ... ... ... қатар , олар енген жасуша табиғатымен де (эндоцитоз, депротейнделу, вирустық ... ... ... және т.б.) байланысты. Құрамында инфекциялық процестің әртүрлі сатысында пайдаланылатын қажетті факторлардың барлық жиынтығы бар пермиссивтік жасуша жүйесінде ғана патогенді ... ... ... ... қатысады, нәтижесінде репликативті айналым (цикл) аяқталады да, жұқпалы ұрпақ пайда болуына әкеледі. Мұндай процесс жартылай пермиссивті және пермиссивті емес ... ... ... ... ... ... ... патогенділігінің мекен жайлық сипаты болады. Әрбір вирус өзінің экологиялық қуысынан орын алады. Олардың кейбіреуі иелердің кең шеңберін,басқалары - ... ... ... ... ал ... - тек қана бір ... зақымдайды. Әйтсе де тәжірибелік үлгі (модель) ретінде ... ... ... ... Ие ... ... осы ... рецепторлары бар тиісті жасушаларды ғана вирус зақымдайды, ол өз кезегінде вирустардың тіндік тропизмін анықтайды. Сонымен қатар әр түрлі ... ... ... ... ... ... өйткені жасушалардың біреуінде әр түрлі вирустар үшін рецепторлары ... ... Және де ... бір түріне рецепторлар әр түрлі жасушаларда болуы ықтимал. ... ... үшін ... ... ... оларда вирустардың репродукциялану мүмкіндігінің көрсеткіші болып табылады.Тіндік тропизм жасушаларда рецепторлардың болуымен ғана емес, жасушаларда вирусқа тәндік ... ... ... де ... Жасушалық жүйенің пермиссивтілігіне байланысты қабылдаушы жасушалардағы инфекция өнімді, шектелген және түсікті (абортивті) болуы мүмкін.Өнімді инфекция пермиссивті жксушада атқарылады және ... ... ... ... ол ... ұрпақтың қалыптасуымен аяқталады. Жасушалық жүйенің пермиссивтілігі сол жерде вирустардың бірнеше рет қайталанатын көбею циклін де қамтамасыз етеді.Вирустық жұқпалы бөлшектердің ... ... ... ... ... ... ... әлдеқайда аз мөлшерде түзілетін жағдайды абортивті (түсікті) инфекция деп атайды. Абортивті инфекция екі жағдайда болуы мүмкін. Біріншіден, жұқтыру ... бар ... ... ... ... ... өйткені оларда вирус гендерінің бәрі емес, кейбіреулері ғана экспрессиялануы мүмкін. Жасушалардың генетикалық ... ... ... ... үшін ... ... болмауы немесе вирустардың репродукциялану процесін бұзатын факторлардың болуы жатыр. Екіншіден, абортивті инфекция пермиссивті және де ... емес ... ... үшін ... ... ... ... жиынтығы жоқ кеміс (дефекті) вирустардың жұғуы нәтижесінде болуы мүмкін .
Дефекті вирустар паразитизмнің ең шектен шыққан түрі, ... олар ... ... ... ... ... емес ... түзген гендік өнімдерді пайдаланады. Мысал ретінде аденоассоцияланған вирустарды және Д гепатит вирусын келтіруге болады, ... ... ... В ... ... ... ... Абортивті инфекцияны дефекті интерференциялаушы вирустық бөлшектер де қоздырады, олар да ... ... ... айрылған. Дефекті вирустардан ерекшелігі сол, олар репликациялану барысында гомологиялық жұқпалы вирустармен интерференцияланады, осыған байланысты оларды дефекті ... ... ... деп ... (Ди - ... . Ди - ... пайда болуы интерференциялану үрдісіне орай толық құнды вирустардың өлім туғызушылығын әлсіретуде маңызды рөл атқарады және кейбір ... ... ... ... ... қалыптасуына әсер етеді.Және де, жасушалар тек қана уақытша пермиссивті болуы мүмкін. ... ... ... ... түрге айналғанға дейін сақталады, немесе кез келген сәтте шамалы ғана жасушалар популяциясында вирустық ... ... ... ... ... түрін кейбір зерттеушілер рестриктивті (restrictive) , басқалары шектелген (restrigent) деп атайды . Бірқатар жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... өзгертпей т.б.) туғызбай, немесе жасушаларда қатерлі ісіктік трансформациялануын қоздырып, жасушаның функциялық белсенділігін ғана өзгертуі ... ... ... ... ... шектелген, әрі абортивті инфекцияның қосымша салдары болып табылады.Егер де вирус жасушалық геномнан ... ... ... ... ... автономды деп аталады. Егер вирустық геном жасуша геномының құрамына ... және ... ... ... ... ... интегративті (вирогения) деп аталады.Геном толық күйінде де және оның бөлшегі ретінде де интеграциялана алады. Мысалы, В гепатит ... ... ... ... ... ... немесе ұшық инфекцияларында әдетте геномның бөлшегі ғана интеграцияланады , ал ... ... ... толық күйінде де және оның бөлшегі түрінде де интеграциялануы ықтимал. Жасуша геномының құрамына кіретін вирустық тізбекщелер провирус ... ... ДНК деп ... ... ... ... типі адено-, папилома-, ұшық-, В гепатит вирустары жұққанда ... ... ал кері ... ... бар ... үшін ол міндетті түрде болады.Жасушамен өзара әсерлесуі нәтижесі бойынша инфекция цитолитикалық және цитолитикалық емес болуы мүмкін. Жасушалардың өлімімен аяқталатын инфекция ... деп ... ... ... ... ... соның нәтижесінде жасуша біраз уақыт бойы вирустық бөлшектерді өндіре отырып, функциясын сақтай алатын инфекция - ... емес деп ... ... инфицирленуі оның бағдарламаланған өлу механизміне жол ашады, ол ... ... ... ... ... ... вирустардың, мысалы, поксвирустардың құрамында гендері бар, олардың ... ... ... тежейді. Вирустар жасушаның морфологиясын өзгертпей немесе ісіктік трансформация қоздырмай, тек қана жасушалардың функциялық белсенділігін өзгерте алады.
Вирус пен жасуша арасындағы ... ... әрі ... әрі ... ... ... ... Вирус ұрпақтары түзілгеннен кейін жасуша не өледі, немесе вирустық ... ... ... ... ... ... ... . Жасуша ұзақ уақыт вирустық бөлшектерді немесе олардың компоненттерін өндіруді жалғастыратын осындай қабілеттілігін ұрпақтық ... ... ... ... ... деп атайды. Айта кету керек, вирусты инфекциялар вирус популяциясының гетерогенділігімен және оның инфекциялық процесс барысында өзгеруімен, жекеленген, ... ... ... ... ... ... ... ауысуымен сипатталады.Жасушалардың бұзылуы нәтижесінде вириондар мен вирустық компоненттер, және де ... ... ... пайда болған өнімдер қан айналымына түседі де организмді жалпы уландырып дене қызбасын ... және ... ... ... Сонымен қатар гуморальдық әрі жасушалық иммундық реакциялар дамиды.
Вирустармен жасушаның зақымдануы, олардың бұзылуы және ... ... ... ... деңгейден ағзалық және организмдік деңгейге дейін жайылуына әсер етеді. Инфекция организмде таралуы мүмкін : жасушамен жанасу арқылы, ... ... ішкі ... ... нәтижесінде пайда болған жасуша-аралық , көпіршелермен; жақын және шеткері жатқан тіндер мен ... ... ... сілекейлерімен; жүйке тарамдарының бойымен. Дегенмен вирустар көбінесе қан арқылы - ... ... ... Осы жолмен тарала отырып, вирустар организмде екіншілік шоғырлану ошағын туғызады. Классикалық мысал ретінде сал (полиомиелит) ... ... ... ... кезде вирус ащы ішек эпителиясында шоғырланып мекендейді. ... ... ... ... осы жерде аяқталады, бірақ кейбір кезде вирусемия дамып, вирус ОЖЖ (ЦНС) - де, дәлірек айтсақ жұлынның сұр затының алдыңғы ... және де ... ми ... ... сал болу ... және ... әкеледі. Макроорганизмде вирустардың таралуында организмнің резистенттілігі негізгі рөл атқарады.
Организмдік деңгейде вирустық ... екі ... ... болады: ошақты және генерализацияланған инфекция. Ошақты инфекциякезінде вирустардың әсер етуі кіру ... ... ғана ... ... инфекция кезінде біріншілік ошақта вирустардың репродукциялануы басталғаннан шамалы уақыттан кейін инфекциялық процестің генерализациялануы басталады, вирус сезімтал тіндерге жетіп екіншілік ... ... ... ... ... ... ... қарай инфекция жедел және персистентті түрде болуы мүмкін. Жедел инфекция ... ... ... ... ... ... Ол клиникалық айқын , немесе инапарантты түрде де жүруі мүмкін , толық сауығумен мнемесе өліммен аяқталады. Персистенциялық инфекцияны вирустың ... ... ... және ауру ... ... байланысты вирустасымалдаушылық, латентті, созылмалы немесе баяу вирусты инфекциялар деп ажыратады.Бірнеше ... мен ... ... ұзақ ... ... кезеңімен сипатталатын , соңынан індет баяу және үдемелі түрде дамып , өліммен аяқталатын , макроорганизмнің қандайда ... бір ... ... ОЖЖ) зақымдайтын түрін баяу вирустық инфекция деп атайды.
Инфекцияның түрлері. ... ... ... және ... (жасанды)болады. Спонтанды инфекция осы патогендік микробқа тән беріліс ... іске ... ... ... пайда болады және мал организмінде әлдеқашан ... ... ... ... активтенуі арқылы болады. ... ... ... ... немесе қоздырушының культурасын енгізу арқылы ... ... ... ... ... ортадан, организмге енген болса, экзогендік инфекция ... сөз ... ... ... ауруға қарсы тұрушылығы төмендеген ... ... ... ... шартты патогенді микробтар инфекцияны тудыра алады. Бұл ... ... ... бір ... ... ... ... қарапайым (моноинфекция) деп, ал бүтін бір топ микробтарының потогендік ... ... ... болғанда - ассоциативті депаталады.Кейде осындай жағдайда микробтың ... ... ... ... ... синергизмбайқалады. Әр түрлі екі аурудың қатар жүргізуіндегі инфекция аралас ... деп ... ... ... ішектің кілегейлі қабығында мекендейтін шартты ... ... ... ... бастапқы (негізгі) фонда екінші (секундтары) инфекцияның дамуының кездейсоқтығы да белгілі. Пастерелл мен сальмонельдің ... ... ... ... ... обасын асқындырады. Аралас, екінші және ассоциативтік инфекциялар таршылық жерде малдардың көп шоғырланған өндірістік мал ... ... ... ... ... отыр.Егер болып өткен инфекция мен мал организмінің оның қоздырушысынан тазарғаннан кейін сол ... ... ... ... ауру болса, оны реинфекция дейді. Оның даму шарты сол қыздырушыға бейімділігінің ... Сол ... ... ... ... дамыған инфекциялық процестің ... ... жаңа ... ... салдары - суперинфекция деп ... ... ... ... басталған клиникалық жазылудан кейін оның нышандарының қайта көрініс беруі редцидив деп ... Ол ... ... ... ... ... болып өткен аурудың организмде сақталған қоздырушылардың активтенуінен пайда болады. Рецидивтер тұрақты иммнитетті жеткіліксіз құрылуынан болатын ... тән ... ... жылқының індетті қан аздығы).
2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары
Иммунология арнайы ғылым, ... ... ... ... Жеке ... ... ХХ ғасырдың 2-ші жартысында қалыптасты. Оған дейін иммунология микробиологияның және инфекциялық патологияның бір бөлігі болып келді.
Иммунитет 2 бөлінеді:
* жалпы
* жергілікті
Қорғаныштық ... ... ... ... ... ... антигендер бөледі. Осыған байланысты: антимикробты және антитоксикалық болып бөлінеді.
Иммунитет бөлінеді:
* туа пайда болған
* жүре пайда болған
Жергілікті иммунитет - ... ... ... ... пен ... жауап беруі. Жергілікті иммунитеттің негізгі механизмі - ... ... (Ig A) және ... ... ... - ... ішкі ағзалардың ұйымдасқан қорғаныш қызметі
Түрге байланысты иммунитет.Түрлік иммунитет дегеніміз - ... ... ... жеке бір түрді. Мысалы: адамдар ауыратын аурумен жануарлар мүлдем ауырмайды.
Жүре пайда болған иммунитет дегеніміз - ... өмір сүру ... ... ... ... ... Табиғи жүре пайда болған иммунитет - бұл ... ... ... ... ... ... ... және ағзаның иммундық жүйесіне байланысты.
А) өмірлік (қызамық)
Б) ұзақ уақыт (бөртпе сүзегі)
В) ... ... ... ... ... иммунитет - жүре пайда болған иммунитеттің ерекше формасы, ... ... ... соң да ... ... ... кездеседі.
Жасанды жүре пайда болған иммунитет - вакцинация, серопрофилактика (сарысу енгізу) жүргізгеннен кейін дамиды.
* ... жүре ... ... иммунитет - өлі немесе әлсіреген микроорганизмдер және олардың антигендерімен иммунизация жасаған соң дамиды. Иммунизациядан соң 1-2 апта өткен соң иммунитет ... ... жыл, ... ... немесе өмір бойы сақталады.
* пассивті жүре пайда болған иммунитет - дайын антидене енгізу, ... ... ... ... Бұл ... ... жүйе ... түрде қалыптасады, иммундық жүйе керекті уақытынан кеш ... ... ... ... ... ... алынады. Кейбір уақытта ағзаға дайын антидене енгізгенде кері әсерлері ... ... бұл ... ... мақсатта қолданады және жоспарлы иммунопрофилактикада қолданбайды.
Қазіргі уақытта антитоксиндер кең қолданылады. Антитоксиндер - микроорганизмдердің токсинін ыдыратады. ... жүре ... ... ... - тез дамиды, препаратты енгізгеннен соң бірнеше сағаттан соң дамып және тез жойылады.
Инфекциялық агенттен ағзаның ... ... туа ... ... ... жүре ... ... (индуцирленген)
Туа пайда болған иммунитет
* механикалық
* физико-химиялық
* иммунобиологиялық
Механикалық барьер.Адам ағзасын патогенді ... тері және ... ... ... Көптеген қоздырғыштар адам ағзасына тері және кілегейлі қабаттағы мирожарақаттар немесе қан ... ... ... ... барьер.Әртүрлі терідегі бездердің бөлінділері. Кілегейлі қабатта ферменттердің секрециясы және ... ... ... ... ... ... қорғаныштық қызметі - гуморальді және торшалыболып бөлінеді. Олардың негізгі ... ... және ... ... ... жүйесі - қан сарысуында кездесетін 26 ақуыз, қабыну процесінде гранулоциттер мен макрофагтар ... ... ... ... ... - ... қалыптастыру, микроорганизм клеткасының қабырғасының бүтіндігін бұзу және қабыну медиаторларының жауабын қалыптастыру.
Комплемент компонентінің активтелу жолы
* классикалық жол
* алтернативтік ... ... ... ... 9 ... да ... (С1-С9), рет-ретімен.
Алтернативтік жолда антидене қатысуынсыз өтеді және қысқа жол. Грам теріс бактерияларға тән. Грам ... ... ... ... ... ... системасы арқылы тікелей С3фрагцияға әсер етеді.
Пайданылған әдебиеттер:
1. Қазақ Энциклопедиясы
2.Б.Т. Толысбаев, К.Б.Бияшев ... 2008 ... ... және жеке ... ... ... ... Алматы. - 2010. -

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вирустардың организмге енуі,таралуы,орналасуы. инфекция түрлері және оларға сипаттама. Иммунитеттің механизмдері.Иммунитеттің гуморальдық,клеткалық,жалпы физиологиялық факторлары (температура, гормондар, ингибиторлар, интерферондар)16 бет
Вирустардың организмге енуі,таралуы,орналасуы.Инфекция түрлері және оларға сипаттама. Иммунитеттің механизмдері.Иммунитеттің гуморальдық,клеткалық,жалпы физиологиялық факторлары20 бет
Вирустардың организмге таралуы, енуі, орналасуы.Инфекцияның түрлері және оларға сипаттама. Иммунитеттің механизмдері7 бет
Вирустардың организмге енуі,таралуы,орналасуы15 бет
Инфекция және вирустар10 бет
Вирустардың органимге енуі,таралуы,орналасуы.Инфекция түрлері және оларға сипаттама. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық.клеткалық,жалпы физиологиялық факторлары(температура,гормондар,ингибиторлар,интерферондар)14 бет
"Қазақ жеріндегі исламның таралуы."96 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь