ҚР экономикалық өсу себептері,факторлары. Инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары.Инфляцияға қарсы саясат. Инфляцияның мәні,түрлері. ҚР-ның инфляциялық саясаты

Қазақстан экономикасы - Қазақстанда нақты жұмыс істейтін нарықтық экономика құрылған. 2006 жылғы мамырда экономикадағы жұмыспен қамтылғандар саны 7991,4 мың адам болды. Өнеркәсіптің жетекші салаларының қатарына түсті және қара металлургия жатады. Қазақстанның мысы, қорғасыны, мырышыжәне кадмийі сапасының жоғары деңгейде болуына байланысты әлемдік нарықта сұранысқа ие және бәсекеге қабілетті.
Қазіргі таңда экономикалық дамудың негізгі көзі елдің шикізат әлеуетін пайдалану болып табылады. 1985 жылмен салыстырғанда көміртегі шикізатын өндіру көлемі 225 пайызға өсті, ал дүние жүзі бойынша бұл көрсеткіш 1,3 есеге жуық өсті. 2005 жылы мұнай өндіру (газ конденсатын қоса алғанда) 61,9 млн. тоннаға, табиғи газ өндіру 25,2 млрд текше м болды. Қазақстанда болашақта ашық кен орындарын игеру есебінен 2015 жылға қарай 150 млн. тонна мұнай және 79 млрд текше м газ мөлшерінде көмірсутегі шикізаты өндіріледі. 2009 жылдан бастап мұнай өндірудің негізгі өсімі Каспий шельфінде байқалады деп көзделіп отыр.
Еуропа елдері Қазақстан экспорты көлемінің негізгі бөлігін алады. Қазақстан ірі отын-энергетикалық өңір болып табылады. Еуропа елдері арасында Қазақстан экспортын негізгі тұтынушылар Швейцария, Италия, Польша, Германия болып табылады. Еуропа елдеріне экспорт жасау мұнай, ферроқорытпалар, металлургия өнеркәсібі өнімдерін, бидай сату есебінен артып отыр. Азия өңіріндегі елдерге қазақстандық өнімдерді жеткізу көлемі ұлғайды, онда негізгі тұтынушылардың бірі қытай өнеркәсібі болып табылады.
1998-2005 жылдар аралығында ЖІӨ-нің нақты көлемі 1,8 есе артты, ал ЖІӨ-нің орташа жылдық өсімі 9,1% болды. 1998-2005 жылдары ЖІӨ-нің жан басына шаққандағы көлемі 2,5 есе артты. Қазақстанның ЖІӨ-нің көлемі 2006 жылы 76 млрд. долларға жетті, ол жан басына шаққанда 5,1 мың АҚШ долларын құрайды.
Қазақстанның қаржы жүйесі ТМД елдерінің ішіндегі ең озық жүйенің бірі деп танылды. Банк секторы өз дамуында Достастықтың басқа елдерінен айтарлықтай алдыңғы қатарда келеді. Қазақстан банктерінің жиынтық активтері (50 млрд. АҚШ долларынан астам) Украина банктерінің жиынтық активтеріне теңеседі. Қазақстан Шығыс Еуропа елдерінің бірқатарынан алдыңғы қатарда. Қазақстанның капиталы сыртқы нарықта белсенді орын алуда, 2005 жылы бұл көрсеткіш 15 млрд. АҚШ долларына жетті. Қазақстан тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуды, сыртқы қолайсыз жағдайларға тәуелділікті төмендетуді қамтамасыз ету үшін бірінші болып Ұлттық қор құрды. 2001 жылдан бастап барлық мұнай түсімдерінің 60% Ұлттық қорда жинақталады. Аталған қордың көлемі 2005 жылдың соңындағы 8 млрд долларға қарағанда, 2006 жылы 14,5 млрд. АҚШ доллары болды. Елдің алтын валюталық қоры Ұлттық қорды қоса есепке алғанда 2006 жылғы 30 қарашада 15,086 млрд. АҚШ долларына дейін өсті.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: ҚР экономикалық өсу себептері,факторлары. Инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары.Инфляцияға ... ... ... мәні,түрлері. ҚР-ның инфляциялық саясаты.
Орындаған: Нұрланова Б. Н.
Тексерген: Габдуллина Л.Б.
2015 жыл
Қазақстан экономикасы - ... ... ... ... ... экономика құрылған. 2006 жылғы мамырда экономикадағы жұмыспен қамтылғандар саны 7991,4 мың адам ... ... ... салаларының қатарына түсті және қара металлургия жатады. Қазақстанның мысы, қорғасыны, мырышыжәне кадмийі сапасының жоғары деңгейде болуына ... ... ... ... ие және ... ... ... экономикалық дамудың негізгі көзі елдің шикізат әлеуетін пайдалану болып табылады. 1985 жылмен салыстырғанда көміртегі шикізатын өндіру ... 225 ... ... ал дүние жүзі бойынша бұл көрсеткіш 1,3 ... жуық ... 2005 жылы ... ... (газ ... қоса ... 61,9 млн. тоннаға, табиғи газ өндіру 25,2 млрд текше м болды. Қазақстанда болашақта ашық кен ... ... ... 2015 жылға қарай 150 млн. тонна мұнай және 79 млрд текше м газ ... ... ... өндіріледі. 2009 жылдан бастап мұнай өндірудің негізгі өсімі Каспий ... ... деп ... ... ... ... ... көлемінің негізгі бөлігін алады. Қазақстан ірі отын-энергетикалық өңір болып табылады. Еуропа елдері арасында Қазақстан экспортын негізгі ... ... ... Польша, Германия болып табылады. Еуропа елдеріне экспорт жасау ... ... ... ... ... бидай сату есебінен артып отыр. Азия өңіріндегі елдерге қазақстандық өнімдерді жеткізу көлемі ... онда ... ... бірі қытай өнеркәсібі болып табылады.
1998-2005 жылдар аралығында ЖІӨ-нің нақты көлемі 1,8 есе артты, ал ЖІӨ-нің орташа жылдық өсімі 9,1% болды. ... ... ... жан ... ... ... 2,5 есе артты. Қазақстанның ЖІӨ-нің көлемі 2006 жылы 76 ... ... ... ол жан ... ... 5,1 мың АҚШ долларын құрайды.
Қазақстанның қаржы жүйесі ТМД елдерінің ішіндегі ең озық ... бірі деп ... Банк ... өз ... ... ... ... айтарлықтай алдыңғы қатарда келеді. Қазақстан банктерінің жиынтық активтері (50 млрд. АҚШ долларынан астам) Украина банктерінің жиынтық активтеріне теңеседі. Қазақстан ... ... ... ... ... қатарда. Қазақстанның капиталы сыртқы нарықта белсенді орын алуда, 2005 жылы бұл көрсеткіш 15 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... дамуды, сыртқы қолайсыз жағдайларға тәуелділікті төмендетуді қамтамасыз ету үшін бірінші болып ... қор ... 2001 ... ... барлық мұнай түсімдерінің 60% Ұлттық қорда жинақталады. Аталған қордың көлемі 2005 жылдың соңындағы 8 млрд долларға қарағанда, 2006 жылы 14,5 ... АҚШ ... ... ... ... валюталық қоры Ұлттық қорды қоса есепке алғанда 2006 ... 30 ... 15,086 ... АҚШ ... ... ... жылы Қазақстанның халықаралық қорлары Ұлттық қордың қаржысын қоса алғанда ағымдағы бағамен 29 764,8 млн. АҚШ долларын құрады.
Республика ... 50 ... АҚШ ... жуық тікелей шетелдік инвестиция тартылған. Қазақстан ашық сыртқы сауда саясатын дәйекті жүргізуде. Мәселен, 2004 жылы ... ... ... ... 7 ... доллардан астам оң сальдомен 33 млрд. АҚШ долларына жақындап, 1994 ... ... 3 ... ... ... жылғы қаңтар-қараша аралығында Қазақстан Республикасының сыртқы сауда айналымы ұйымдастырылмаған сауданы қоспағанда 41016,4 млн. АҚШ долларын құрады. Сыртқы сұраныстың және жоғары ... ... ... экспорт 25197,4 млн. АҚШ доллары болды. Тұрақты ішкі сұраныстың қалыптасуы нәтижесінде импорт 15819 млн. АҚШ долларын құрады.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында сыртқы ... ... ... ... ... Достастығымен шектелсе, ол қазір айтарлықтай кеңейді. 2004 жылы Қазақстанның тауар ... ... ... орынға ЕО-қа мүше елдер, Ресей, Швейцария және Қытай шықты.
Республикадағы саяси және экономикалық тұрақтылық, қолайлы инвестициялық жағдай ... ... ... жоғары рейтингінің сақталуына ықпал етті.
Жылы
Жалпы ішкі өнім
АҚШ долларының айырбас бағамы
Инфляция индексі(2000=100)
Жан басына шаққандағы ЖІӨ(АҚШ деңгейінің % үлесі)
1995
78,014,200
61.11 тенге
64
3.81
2000
102,599,902
142.26 тенге
100
3.53
2005
147,453,000
132.88 ... ... ... ТМД елдерінің ішінде бірінші болып Moody's Investors Service, Standard & Poor's и Fitch Rating's Ltd ... ... ... ... ... инвестициялық класс рейтингін алды.
2005 жылғы 20 желтоқсанда Fitch Rating's рейтингтік агенттігі Қазақстан Республикасының инвестициялық рейтингін шетел ... ұзақ ... ... ... ... дейін және ұлттық валютадағы ұзық мерзімді облигациялар бойынша деңгейіне дейін жоғарылатты, сондай-ақ ... ... ... ... ... бойынша деңгейін растады. Бұл ретте барлық берілген рейтингтер екені болжанып отыр. Осы ... ... ... сәйкес, Қазақстанда минералдық ресурстардың қомақты қорының болуы оның экономикалық келешегі зор екенін айқындайды.
Қазіргі уақытта Қазақстан Бүкіл әлемдік банктің жіктеуі бойынша, ... орта ... ... елдердің тобына жатады. Тұрмыс сапасының негізгі көрсеткіштерін салыстырсақ, соңғы 10 жыл ішінде қазақстандықтардың ақшалай табысы орта есеппен 5 есе өсті; ... ... ... 6 ... жуық ... ең төменгі жалақы 25 есе өсті; ең төмен жалақы мөлшері 25 есе; ... ... ... ... 4,6 есе артты.
2006 жылғы мамырдағы жұмыссыздық деңгейі 7,7% мөлшерінде қалыптасты (2005 жылғы мамырда - 8,2%). ... 2005 жылы ... ... көмектің кепілді көлеміне бөлінген шығыстары 2003 жылмен салыстырғанда 1,7 еседен астам өсті.
Инфляция (лат. inflatio - , ) -- бұл ... ... ... ... және ... мен ... сапасының төмендеуінен туындайтын ақшаның құнсыздануы, сондай-ақ оның сатып алу қабілетінің төмендеуі.
1775-1783 жылдары Солтүстік Америкада тәуелсіздік үшін ... ... ... құнсыздануына әкеліп соқты. Францияда 1784-1794 жылдары революция кезінде өндірілген қағаз ассигнаттар бір жылда 883 есе ... ... ... ... капитализм жағдайында инфляцияны соғыс, дағдарыстан, стихиялық апаттар ... ... ... ... ... ... тоқтауы кезінде пайда болды.
Инфляция -- бұл кез келген экономикалық даму үлгісіне тән ... ... ... ... ... және ... ... орын алады.
Қазіргі инфляция мынадай факторларға байланысты:
Ақша айналысының факторларына: бюджет тапшылығын жабуға пайдаланылған, шексіз көп ақшаның эмиссиялануы есебінен айналыс аясының ... ақша ... ... ... ... шаруашылығының артық несиеге толуы.
Ақшалай емес факторларға: қоғамдык өндірістегі теңсіздікке, шарушылықтың шығындық тетігіне, мемлекеттің экономикалық ... оның ... ... ... баға ... ... экономикалық саясатына байланысты факторлар жатады.
Аталған факторлардың қанат жаюына байланысты инфляцияның екі түрі болады: сұраныс және ... ... ... ... ... ... ... туындайды:
әскери шығыстардың өсуі, яғни әскери техникалардың азаматтық салаларда пайдалану қажеттігінен, нәтижесінде ақша баламасы айналыс үшін артық болып қалады;
мемлекеттік бюджет тапшылығы және ішкі ... ... яғни ... ... және орта мерзімді міндеттемелерін шығару есебінен бюджет тапшылығын жабу нәтижесінде мемлекеттің ішкі ... ... ... яғни ... ... ... коммерциялық банктер мен үкіметке несие беретін несиелер көлемінің ұлғаюын сипаттайды;
импортталған инфляция, яғни шетел валюталарын ... алу ... ... ... ... ... ... валютанын, эмиссиялануы;
ауыр өнеркәсіп саласына өте көп мөлшерде инвестация жұмсау.
Шығын (ұсыныс) инфляциясы -- бұл баға ... ... әсер ... ... ... ... ... өнімділігінің өсуін азайту және өндірістің құлдырауы;
көрсетілетін қызметтің маңызының артуы;
бір өнім бірлігіне жұмсалатын ... ... ... ... ... ... дағдарыс.
Инфляция жағдайында қағаз ақшалар мыналарға қатысты құнсызданады:
алтынға;
тауар;
шетел валютасына.
Бірінші жағдайда ... ... ... алтынның нарықтық құны артады. Екінші жағдайда тауарлардың бағасы өседі. Үшінші жағдайда шетел валютасына ... ... ... ... ... ... ... байланысты жіктеуге болады:
Инфляциялық үдерістің сипатына қарай:
ашық инфляция, яғни, бағаға ешқандай да ... ... оның ... өсуі ... ... яғни ... тапшылығы жағдайында бағаға мемлекет қатан бақылау жасап отырады;
инфляциялық шок, яғни бір мезетте бірден баға өсіп кетеді.
Таралу ... ... ... яғни баға бір ғана ... шекарасында өседі;
дуниежузілік инфляция, яғни кейбір елдер топтарын ... ... ... экономиканы түгелдей дерлік қамтиды.
Бағаның өсу қарқынына қарай:
баяу инфляция -- баға баяу қарқынмен біртіндеп жылына 10%-ға өседі;
орташа инфляция -- баға тез ... ... ... 200 %-ға ... ... ... баға ... ауыр экономикалық және әлеуметтік зардаптарға шалдықтырады;
ұшқыр инфляция -- баға ... ... 1000 %-ға ... және одан ... қарқынмен өседі. Ұшқыр инфляция ақша жүйесінің құлдырауына әкеліп соғады. Мұндай жағдайда ақша өзінің атқаратын қызметтерін жоғалта бастайды.
Өнеркәсібі дамыған елдер үшін ... түрі тән ... ал ... ... үшін екінші және үшінші түрлері тән.
Инфляция қарқыны статистикалық көрсеткіш -- тұтыну бағаларының индексі көмегімен анықталады.
Тұтыну бағаларының ... ... мен ... ... ... ... ... негізінде анықталады.
Тұтыну бағаларының индексін (ТБИ) есептеуде мынадай формула қолданылады:
ТБИ = (Ағымдағы жылдағы тұтыну қоржынының бағасы) / (Базалық жылдағы тұтыну ... ... x ... ... ... үш ... мәні ... мүмкін:
баға индексі 100%-ға тең болады, яғни баға өзгермеген болып табылады;
баға ... ... ... мысалға 140%-ға тең. Демек, ағымдағы жылдағы бағаны базалықпен ... 1,4 есе ... яғни ақша ... ... ... ... төмен, айталық 80%-ға тең, яғни ағымдағы жылдағы бағаны базалыққа қарағанда 20%-ға төмендеген. Бұл ... ... ... яғни баға ... ... ... ... инфляция және базалық инфляция деңгейі анықталады. Жалпы инфлядияны Үкімет пайдаланса, ал Ұлттық Банк базалық инфляцияны пайдаланады.
Ұлттық Банк Статистика жөніндегі ... ... ... ... бес ... керсеткішті алып тастауды сұрады. Оларға кекөніс, жеміс-жидек, бензин жөне көмір ... және ... ... ... жатады.
Инфляцияның тигізетін әлеуметтік-экономикалық салдарларын мынадан көруге болады:
халық топтары, өндіріс аясы, аймақтар, шаруашылық құрылымдары, мемлекет, фирмалар ... ... мен ... арасында табыстардың қайта бөлінуі;
халықтың, шаруашылық субъектілерінің ақшалай жинақтарының және мемлекеттік бюджет қаражаттарының құнсыздануы;
бағаның әркелкі өсуі ... ... ... ... нормасының теңсіздігінің артуы және ұдайы өндіріс үдерісіндегі теңсіздіктің орын алуы;
жұмыссыздықтың ... ... ... ... ... ... құнсыздануы;
бағадағы, валютадағы және пайыздағы алып-сатарлық ойындардың ұлғаюы;
көлеңкелі экономиканың белсенді түрде дамуы;
ұлттық валютаның сатып алу ... ... ... ... белінуі.
Инфляция (Р) мен жұмыссыздық (Q) арасындағы байланысты Филипс қисығынан көруге болады.
Филипс қисығы
Филипс қисығында инфляция ... ... ... оның ... ықпалын көрсеткен. Бірақ бұл жерде бағаның орнына жалақыны алған дұрыс сияқты. Себебі, жалақы өссе ... ... ... ... ... да ... ... болуына ықпал етуші басты фактор. Қазір біздің елімізде Елбасының Жолдауында бюджет мекемелерінін жалақысын ... ... сөз ... болғаны, базардағы тауар бағасы бірден өседі. Бұл дегеніміз жабайы нарықтың көрініс алуын сипаттайды. Әрине базардағы саудагерлер өзінің өнімін сатып отырғандар емес олар ... олар ... ... күн ... ... ... ... жоқ. Сол себепті Қазақстандағы инфляцияға тежеу қою мүмкін болмай отыр.
Жоғарыда аталған инфляцияға ықпал ететін факторлар мен оның әлеуметтік және ... ... оған ... ... ... ... ... үдерістің жағдайларына байланысты ақша айналысын тұрақтандыру нысандарына: ақша реформасы мен антиинфляциялық саясат жатады.
Ақша реформасы -- ұлттық ақша ... ... ... ақша ... ... ... және ... бағытталған ақша айналысында мемлекет тарапынан жүзеге асатын түрлендірулер.
Ақша реформалары төмендегідей әдістер көмегімен ... ... яғни ... ақша бірлігін жою туралы және жаңа валюта енгізу туралы хабарлау;
қалыпқа ... яғни ... ... ... құрамын немесе валюталық паритетін қалпына келтіру;
деноминация, яғни ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін факторларға жауап ретінде басты антиинфляциялық саясаттың мынадай әдістері жұмыс жасайды:
Дефляциялық саясат -- бұл ақша-несие саясаты ... ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы мемлекеттік шығыстарды азайту, несие үшін пайымт шерін ... және ... ... ... ... саясаты -- бағаға және жалақыға бақылау ... ... ... ... ... ... ... Монополияға қарсы саясат комитетті арқылы жүргізіледі.
Әлеуметтік мотивтерге байланысты антиинфляциялық саясаттың бұл түрі өте ... ... - ... құнсыздану нәтижесінде болған зиянның орнын толық немесе жартылай толтыру әдісін білдіреді.
Бұл әдіс, 1999 жылы 5 ... ... ... ... ... өту барысында, АҚШ долларына қатысты теңге бағамының күрт төмендеуінен туындаған (мысалы, 1 АҚШ ... ... 87,5 ... 132,4 ... және одан ... көрсеткішке жетті) халықтың екінші деңгейлі банктердегі теңге салымдары бойынша зиянды мемлекеттің қаражаты есебінен қалпына келтіру ... ... ... осы ... ... бұрынғы КСРО-ның Жинақ банкінде сақталған және 90 жылдардың ... орын ... ... ... ... ... халықтың жинақтары, қазіргі Халық банкісі арқылы біршама мөлшерде қайта қалпына келтіріліп, кезеңімен қайтарылу ... ... Оның ... ... ... ... егер сіздің жинақ кассасында 1992 жылға дейін Кеңес дәуірінде жинақтаған 10000 рублің ... 1992 ... ... АҚШ долларға қатысты бағымы 150 рубльге тең болды делік. Сіздің 10000 рубліңізді 150-ге бөліп, оны ... ... ... жүргізген (1999 -- 2000 жылдары) бағамы 155-ке көбейту арқылы ... ... ... ... ... Бұл қате ... ... қайтару үшін депозитке салған күндегі рубльдің долларға қатысты бағамына байланысты қайтару қажет. Ол кездегі 1 АҚШ ... 0,98 ... ... Осы ... қайтарса, сол уақыттағы сіздің жинағыңыздың қайтарылған сомасы 10204 АҚШ долларын құрайтын ... ... ... ұзақ ... әр саладағы кәсіпорындарға, кәсіпкерлік жобаларға, әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларға немесе инновациялық жобаларға құю. Инвестициялар ... ... ... ұзақ уақыт өткеннен кейін пайда келтіреді.
Инвестор - бұл ... ... ... ... немесе басқа жақтан тартылған қаражатты инвестициялық жобаларға құятын заңды немесе жеке тұлға. Инвестор тәуекелдердің аз болуын қалайды. Олар стратегиялық немесе ... ... ... ... ... ... шешуге көмектеседі :
Қаржы және материалдық қорларды жинақтау арқылы өз кәсіпкерлік іс-әрекетін кеңейту ;
Жаңа кәсіпорындарды сатып алу ;
Бизнесті жаңа ... ... ... түрлендіру (диверсификация) .
Барлық инвестицияларды екі негізгі топқа бөлуге болады :
Портфель ді инвестици ялар - қаржыны ... ... құю, ... әр ... ... ... ... алу
Нақты инвестици ялар - қаржы ... ... ... ұзақ ... және нақты активтерді сатып алуға тиісті жобаға ... ... ... ... ... ету жағынан қарастырғанда инвестици ялар мына түрлерге бөлінеді :
Алғашқы инвестиции
Кеңейтуге бағытталған и нвестици ялар
Реинвестициялар - ... бос ... жаңа ... ... ... бағыттау
Негізгі фондыларды алмастыруға арналған и нвестици ялар
Диверсификацияға бағытталатын и нвестици ... деп - ... ... ауыл ... және ... ... да ... шаруашылық субъектісіне мүліктей, заттай сондай-ақ ақша қаражаты ... , яғни ... ... ... ол ... әрі ... өркендетіп дамыту үшін жұмсалынатын шығындардың жиынтығын айтады. Инвестиция дегеніміз- бүгінгі күні қолда бар ақшаны, мүлікті және ... да ... , яғни ... ... да бір ... ... үшін жұмсап, сол арқылы ке келешекте , яғни алдағы уақытта пайыз түрінде немесе басқадай үлкен кәсіпкерлік табыс табу ... ... Бұл ... ... ... екі ... ... болып келеді. Оның біріншісі - уақыт, ал екіншісі - ... . ... ... ... ... ... негізі бола отырып , елдің әлеуметтік дамуына ... ... Осы ... ... ... ... дамудың жоғарғы және тұрақты қарқынын қалыптастырудың , ғылыми- техникалық ... ... ... , ... дамытудың маңызды факторы болып саналады. Нақтылық инвестиция дегеніміз - шаруашылық субъектісіндегі белгілі бір ... ... ... яғни ... (жер, ... , ... ... , дамуы жұмсалану үшін салынатын салымдар болып табылады. Қаржылық инвестиция дегеніміз - акционерлік қоғамдар немесе мемлекет шығарған акцияларға , ... және ... ... ... ... депозиттерін салынған салымдар болып табылады. Қаржылық инвестициялар иелену мерзіміне қарай мынадай категорияларға ... ... ... ... иелену мерзімі бір жылға дейін;
ә) ұзақ мерзімдік - ... ... бір ... ... - қор ... құнды қағаздарды сатып алушылар болып табылады. Ұлттық инвестор дегеніміз- Қазақстан Республикасында инвестицияны жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының Заңды ... ... ... - ... табу және ... ... ... өндірістік және басқа да қызметтерге қаржы жұмсау болып табылады , яғни қаржы үнемі жұмыс істеуге басқаша айтқанда, қандай да бір ... ... ... ... іске жұмсалынуы тиіс. Инвестор өз алдына дербес екі ... ... - жеке ... ... ... - ... инвесторлар (банктер , инвестициялық қорлар , зейнетақы қорлары , тағы басқалары). Инвестициялық саясат ... - ... ... әр түрлі салаларында пайда табу мақсатымен ұзақ ... ... ... ... ... ... тиімді пайдаланудың , оларды шешуші бағыттарға шоғырландырудың , қоғамдық өндірісте тепе- теңдікті қамтамасыз етудің жолдарын көрсететін шаруашылық шешімдерінің жиынтығы. Егер ... ... ... ... әрбір шығындалған теңгеге келетін ұлттық табыстың мөлшері өседі, өнім ... ... ... ... ... қорларды өндіретін , өндейтін және ол өнімдерді пайдаланатын салалар арасында ... ... ... етуі ... Қазіргі кезде күрделі қаржыны жаңа өндіріс орындарын тұрғызудан гөрі оларды техникалық жағынан қайта жарақтандыруға, қайта құруға ... одан әрі ... ... ... қаржының ара салмағын өсіре беру көзделіп отыр. Нарықты экономикаға көшу кезінде инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз- капиталды экспорттаушының қабылдаушы ел территориясында өндірісті ұйымдастыруын айтады. Тікелей инвестициялар арқылы халықаралық корпорациялар дүниежүзілік нарықта өз бөліктерін жүргізеді. Ал , ... ... - ... ... жұмыс күші тауарға айнала бастаған кезінде пайда болады. ... ... ... ... ... өндірушілер өндіріс құрал- жабдықтары капиталистік кәсіпкерлердің қолына жинақтала бачстады. Өндіріс құрал жабдығынан айырылған жұмысшы өз ... ... ... сатуға мәжбүр болды. Бұл процесс тауар өндірісінің капиталистік өндіріске ... ... ... әлем ... ... ... ... :
1. Инвестициялаушы елдегі капиталдың мол қорлануы;
2. Дүниежүзілік шаруашылықтың әр түрлі бөліктеріндегі капиталға сұраныс пен ұсыныс арасындағы ... ... ... ... ... мүмкіндігі;
4. Капитал экспортталатын елде арзан шикізат пен жұмысшы ... ... ... тұрақтылықтың және қолайлы инвестициялық ахуал;
Капиталды шетке шығару мына нысандарда жүргізіледі:
өнеркәсіп, сауда т.б. кәсіпорындарына тікелей инвестициялар ;
портфельдік инвестициялар (шетелдік облигацияларды, акцияларды және ... да құды ... алу ... ... ... өте ... бүгінгі экономикалық жағдайда экономиканы тұрақтандыруға , реформаларды тереңдету және құрылымдық өзгерістерді жүзеге асыру шетел капиталын тартпайынша мүмкін емес. ... ... - ... заңды тұлғалар, шетел азаматтары , шетел мемлекеттері , ... ... , ... тұрақты тұрғылықты мекені бар Қазақстан Республикасының азаматтары , егер олар шаруашылық қызметін жүргізу үшін ... ... ... ... тұрғылықты мекені бар елде тіркелген жағдайда. Шетелдік инвестиция дегеніміз-қабылдаушы елдегі компанияның ... ... ... ... үшін ... мақсатты түрде ауысуы болып келеді. Шетелдік инвестициялардың елдер мен ... ... ... ... ... халықаралық экономиканың құрамына айтарлықтай әсер етеді. Шетелдік инвестицияларын тарту саясаты 1991 жылдан басталып, оң нәтижелер беруде. Шетел ... ... ... ... ... ... алу ... комитет және инвестициялар жөніндегі комитет тәрізді органдар құрылды. Сөйтіп Қазақстанда шетел капиталы үшін қолайлы ахуал ққалыптасты. ... ... ... ... ... тіршілікті қамтамасыз ету салалары мен экспорт бағдарындағы өндірістер - мұнай-газ және мұнай - ... ... , ... ... , металлургия , коммуникация және де Қазақстан дәнді дақылдапр , жүн , мақта т.б. ірі өндіруші болу ... ... ... ... ... саласында күш-қуат мұнай мен газ өндіріп , экспорттқа шығаруды арттыруға сыртқы мұнай ... мен ішкі газ ... ... ... 1995 ... ... ... көлемі 235 млрд. $-ға артып, 2.6 трлн $ деңгейін жетті. ... ... ... ... ... потрфель инвестициялары . Олар ірі корпорациялардың , мемлекеттік және ... ... ... ... қаржыландырады. Қаржы емес активтерге жұмсалған инвестициялар мынадай ... ... ... ... ... , материалдық айналым қаражаты қорын толтыруға жұмсалған инвестицияларды , өндірілмеген және материалдық емес ... ... ... , ... да ... емес ... ... инвестицияларды өзіне қосады. 2004 жылғы қаңтарда қаржы емес активтерге ... ... ... (материалдық айналым қаражатының қорларын толтыратын инвестицияларсыз ) 57.6 млрд. Теңгені құрады, оның 56.9 млрд теңгесі (98.7%) негізгі капиталға ... ... 2004 ... ... негізгі капиталға инвестициялар 56.9 млрд. теңге болды, бұл 2003 жылдың қаңтарымен ... ... 2004 ... ... ... өсуі ... 12 өңірінде байқалды. Ең көп өсу Жамбыл (4.8 есе), Павлодар (2.2 есе), ... ... есе), ... , ... ... (1.4 есе) ... мен Астана қаласында да (1.9есе ) байқалды. Өсім сондай-ақ Шығыс Қазақстан , Ақмола, Қызылорда, ... ... мен ... қаласында да (4-13%) байқалды. Өткен жылдың қаңтарымен салыстырғанда инвестиция көлемінің төмендеуі Ақтөбе (45%), Батыс Қазақстан (44%), Солтүстік ... мен ... ... ... Мұнай өндіру және табиғи газ (негізгі капиталға инвестициялардың жалпы көлемінен (61%) , жылжымайтын мүлікпен операция (12%), өңдеу өнеркәсібі (8%), ... және ... (4%)) ... ... болып табылады. Шетел инвестицияларының жалпы республикалық көлемінің ең көп үлесі Атырау (46%) және ... ... (33%) ... ... ... ... дегеніміз - шаруашылық жүргізуші субъектілер жүзеге асыратын табыс алу және меншікті капиталын өсіру ... ... ... ... ... ... инвестициялар - сатып алуға, құруға , негізгі құралдарды қайта өндіруге және ... ... ... ... жиынтығы болып табылады. 2002 жылы Қазақстан Республикасындағы инвестициялық қызметтің нәтижесі- қаржы емес активтерге жұмсалған 1307.2 млрд. теңге инвестицияны игеру болды, ... 1100 ... ... инвестициясы негізгі капиталға жұмсалған. Қаржы емес активтерге ... ... ... ... негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың үлесі 84.2% құрады. Негізгі капиталға жұмсалған ... ... 2001 ... ... 10.6 %-ға (2001 ... 2000 жылы - ... ; 1999 жылы - ... ) өсті. Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялар көлеміндегі ірі кәсіпорындар дың ... - 47.0%, ... -27.9%, ... - 23.9% , ... ... - 1.2% ... ... капиталға жұмсалған инвестициялардың түрлік құрылымына сәйкес тұрғын емес үйлер мен ... ... ... ... 45.0% ... бұл 2001 жылғы көрсеткіштен 9.6пайыздық пунктке артық. Тұрғын ... ... ... ... 0.6 ... пунктке өсіп, 4.8% құрады. Машиналарға, жабдыққа, құрал-сайманға, керек- жарақтарға кеткен шығындардың үлесі 1.6 ... ... ... ... ... ... ... шығындар 131 млрд. теңгені құрады, оның 89.1% геологиялық барлауға жұмсалған. Өңдеу өнеркәсібі салалары арасында металлургия өнеркәсібінің үлесіне ғана ... ... ... ... ... ... Көлік және байланыста негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың елеулі үлес салмағы құбырлармен айдауға (42.3%) әуе ... (15.4%) және ... ... (19.8%) ... ... ... жұмсалған инвестициялардың көлемі ауыл шаруашы- лығында бұрынғысынша мардымсыз (1.3%). Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың көлемі де ... ... ... мардымсыз болды. Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың жалпы көлемінде үйлер мен ғимараттарды күрделі жөндеуге кеткен шығындар ... ... 2001 ... ... 4.2 ... ... артық. Күрделі жөндеуге кеткен шығындардың жалпы көлемінен үйлер мен ... - 52.3%, ... мен ... ... ... 47.7% құрады.
Экономиканы мемлекеттік реттеудегі негізгі инвестициялық бағыттар[өңдеу]
Инвестициялар деп - ... ... ауыл ... және ... ... да салаларындағы шаруашылық субъектісіне мүліктей, заттай сондай-ақ ақша қаражаты түрінде , яғни капитал түрінде салынып ол ... әрі ... ... ... үшін жұмсалынатын шығындардың жиынтығын айтады. Инвестиция дегеніміз- бүгінгі күні қолда бар ақшаны, мүлікті және басқа да заттарды , яғни ... ... да бір ... ... үшін ... сол ... ке келешекте , яғни алдағы уақытта пайыз түрінде немесе басқадай ... ... ... табу ... ... Бұл жоғарыда айтылған процеспен екі фактор байланысты болып келеді. Оның біріншісі - уақыт, ал екіншісі - ... . ... ... инвестиция экономикалық өсудің негізі бола отырып , ... ... ... ... ... Осы ... қатар инвестиция экономикалық дамудың жоғарғы және тұрақты қарқынын қалыптастырудың , ғылыми- техникалық прогресс жетістіктерін өсірудің , инфрақұрылымды дамытудың маңызды ... ... ... ... инвестиция дегеніміз - шаруашылық субъектісіндегі белгілі бір материалдық, өндірістік қорлардың, яғни ... (жер, ... , ... өсуіне , дамуы жұмсалану үшін салынатын салымдар болып табылады. Қаржылық инвестиция дегеніміз - акционерлік қоғамдар немесе ... ... ... , облигациялар және басқадай құнды қағаздарға банктердің депозиттерін салынған салымдар болып табылады. Қаржылық инвестициялар иелену мерзіміне қарай мынадай категорияларға ... ... ... иелену- иелену мерзімі бір жылға дейін;
ә) ұзақ мерзімдік - иелену ... бір ... ... - қор ... ... қағаздарды сатып алушылар болып табылады. Ұлттық инвестор ... ... ... ... жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының Заңды тұлғасы. Инвестиция дегеніміз - ... табу және ... ... мақсатымен өндірістік және басқа да қызметтерге қаржы жұмсау ... ... , яғни ... ... ... ... ... айтқанда, қандай да бір табыс түсетін жұмысқа немесе іске жұмсалынуы тиіс. Инвестор өз алдына ... екі ... ... - жеке ... ... ... - ... инвесторлар (банктер , инвестициялық қорлар , зейнетақы қорлары , тағы басқалары). Инвестициялық саясат дегеніміз - ... ... әр ... ... пайда табу мақсатымен ұзақ мерзімді капитал жұмсау саясаты. Күрделі қаржыны ... ... , ... шешуші бағыттарға шоғырландырудың , қоғамдық өндірісте тепе- теңдікті қамтамасыз етудің жолдарын көрсететін шаруашылық шешімдерінің жиынтығы. Егер инвестициялық ... ... ... ... шығындалған теңгеге келетін ұлттық табыстың мөлшері өседі, өнім молаяды. Инвестициялық саясат күрделі қаржыны, қорларды өндіретін , өндейтін және ол ... ... ... ... ... пайдалануды қамтамасыз етуі керек. Қазіргі кезде күрделі қаржыны жаңа ... ... ... гөрі ... ... жағынан қайта жарақтандыруға, қайта құруға бағытталып, одан әрі өндіріске жұмсалған күрделі қаржының ара ... ... беру ... ... ... ... көшу кезінде инвестициялық саясат сұранысты қанағаттандыруға бағытталуға тиіс. Тікелей инвестиция дегеніміз- капиталды экспорттаушының қабылдаушы ел территориясында өндірісті ... ... ... инвестициялар арқылы халықаралық корпорациялар дүниежүзілік нарықта өз бөліктерін жүргізеді. Ал , капитал ... - ... ... ... күші ... ... ... кезінде пайда болады. Капиталдың алғашқы қорлануы процесінде тікелей өндірушілер өндіріс құрал- жабдықтары ... ... ... жинақтала бачстады. Өндіріс құрал жабдығынан айырылған жұмысшы өз жұмыс күшін капиталистерге сатуға мәжбүр болды. Бұл процесс тауар ... ... ... ... ... Капиталды әлем елдерінде пайдаланудың негізгісі мыналар :
1. Инвестициялаушы елдегі ... мол ... ... ... әр ... бөліктеріндегі капиталға сұраныс пен ұсыныс арасындағы тепе-теңдіктің бұзылуы;
3. Жергілікті рынокты монополизациялау мүмкіндігі;
4. Капитал экспортталатын елде арзан шикізат пен жұмысшы ... ... ... ... және ... инвестициялық ахуал;
Капиталды шетке шығару мына нысандарда жүргізіледі:
өнеркәсіп, сауда т.б. кәсіпорындарына тікелей инвестициялар ;
портфельдік инвестициялар ... ... ... және ... да құды қағаздарға алу үшін);
Ішкі инвестициялық ресурстар өте тапшы бүгінгі экономикалық жағдайда экономиканы тұрақтандыруға , реформаларды тереңдету және ... ... ... ... ... ... тартпайынша мүмкін емес. Шетел инвесторы - шетелдік ... ... ... ... , ... ... , ... ұйымдар , шетелде тұрақты тұрғылықты мекені бар Қазақстан Республикасының азаматтары , егер олар шаруашылық қызметін жүргізу үшін ... ... ... ... тұрғылықты мекені бар елде тіркелген жағдайда. Шетелдік инвестиция дегеніміз-қабылдаушы елдегі компанияның қызметін бақылап, басқарып отыру үшін ... ... ... ... болып келеді. Шетелдік инвестициялардың елдер мен өнеркәсіп салалары арасында бөлінуі кәңіргі халықаралық экономиканың құрамына ... әсер ... ... ... ... ... 1991 жылдан басталып, оң нәтижелер беруде. Шетел капиталын басқаратын Қазақстан эксимбанкі, сырттан қарыз алу жөніндегі комитет және инвестициялар жөніндегі ... ... ... ... ... Қазақстанда шетел капиталы үшін қолайлы ахуал ққалыптасты. Шетел инвестицияларын тартудың басты бағыттарына тіршілікті қамтамасыз ету салалары мен экспорт бағдарындағы ... - ... және ... - ... ... , ... энергетикасы , металлургия , коммуникация және де Қазақстан дәнді дақылдапр , жүн , ... т.б. ірі ... болу ... ... ... ... Мұнай-газ саласында күш-қуат мұнай мен газ өндіріп , экспорттқа шығаруды арттыруға ... ... ... мен ішкі газ ... салуға жұмсалады. 1995 жылдың шетелдік инвестициялардың көлемі 235 млрд. $-ға ... 2.6 трлн $ ... ... ... инвестицияларды тартудың маңызды көзі- потрфель инвестициялары . Олар ірі корпорациялардың , мемлекеттік және жекеменшік банктердің облигациялық қарыздарын қаржыландырады. ... емес ... ... ... ... элементтерді: негізгі капиталға жұмсалған инвестицияларды , материалдық айналым қаражаты қорын толтыруға жұмсалған ... , ... және ... емес ... ... ... , басқа да қаржы емес активтерге жұмсалған инвестицияларды өзіне қосады. 2004 жылғы қаңтарда қаржы емес активтерге инвестициялардың бағалау көлемі (материалдық ... ... ... ... ... ) 57.6 млрд. Теңгені құрады, оның 56.9 млрд теңгесі (98.7%) негізгі капиталға инвестицияларға келеді. 2004 жылғы қаңтарда негізгі ... ... 56.9 ... ... ... бұл 2003 ... ... салыстырғанда 17.2%көп. 2004 жылғы қаңтарда инвестицияның өсуі республиканың 12 ... ... Ең көп өсу ... (4.8 есе), ... (2.2 есе), ... ... есе), Қостанай , Атырау, Қарағанды (1.4 есе) облыстары мен Астана қаласында да ... ) ... Өсім ... ... ... , Ақмола, Қызылорда, Алматы облыстарында мен Алматы қаласында да (4-13%) байқалды. Өткен жылдың қаңтарымен салыстырғанда ... ... ... ... (45%), ... ... (44%), Солтүстік Қазақстан мен Маңғыстау (6%)облыстары байқалды. Мұнай өндіру және ... газ ... ... инвестициялардың жалпы көлемінен (61%) , жылжымайтын мүлікпен операция (12%), өңдеу өнеркәсібі (8%), ... және ... (4%)) ... ... ... табылады. Шетел инвестицияларының жалпы республикалық көлемінің ең көп үлесі Атырау (46%) және Батыс Қазақстан (33%) ... ... ... ... ... - ... жүргізуші субъектілер жүзеге асыратын табыс алу және ... ... ... ... ... ... ... капиталға жұмсалған инвестициялар - сатып алуға, құруға , негізгі құралдарды қайта өндіруге және күрделі жөндеуге ... ... ... ... ... 2002 жылы ... ... инвестициялық қызметтің нәтижесі- қаржы емес активтерге жұмсалған 1307.2 млрд. теңге инвестицияны игеру болды, мұның 1100 млрд. теңге инвестициясы негізгі капиталға ... ... емес ... ... ... ... көлеміндегі негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың үлесі 84.2% құрады. Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялар көлемі 2001 жылғымен салыстырғанда 10.6 %-ға (2001 ... 2000 жылы - ... ; 1999 жылы - ... ) ... ... ... жұмсалған инвестициялар көлеміндегі ірі кәсіпорындар дың үлесі - 47.0%, орташаларынікі -27.9%, шағындарынікі - 23.9% , ... ... - 1.2% ... ... ... жұмсалған инвестициялардың түрлік құрылымына сәйкес тұрғын емес үйлер мен ғимараттарға кеткен шығындардың үлесі 45.0% құрады, бұл 2001 жылғы ... ... ... ... ... үйлерге салынған салымның үлесі 0.6 пайыздық пунктке өсіп, 4.8% құрады. Машиналарға, жабдыққа, құрал-сайманға, керек- жарақтарға кеткен шығындардың үлесі 1.6 пайыздық ... ... ... ... ... басқа шығындар 131 млрд. теңгені құрады, оның 89.1% геологиялық барлауға жұмсалған. Өңдеу өнеркәсібі салалары арасында металлургия өнеркәсібінің үлесіне ғана ... ... ... ... ... 44.4%тиеді. Көлік және байланыста негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың елеулі үлес салмағы құбырлармен айдауға (42.3%) әуе ... (15.4%) және ... ... (19.8%) ... ... ... ... инвестициялардың көлемі ауыл шаруашы- лығында бұрынғысынша мардымсыз (1.3%). Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың көлемі де табиғат қорғау шараларына ... ... ... ... ... ... ... көлемінде үйлер мен ғимараттарды күрделі жөндеуге кеткен шығындар үлесі 13.3%құрады,бұл 2001 жылғы көрсеткіштен 4.2 пайыздық пунктке ... ... ... ... ... ... ... үйлер мен ғимараттарға - 52.3%, машиналар мен жабдықтарға кеткен шығындар 47.7% құрады.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляция мәні31 бет
Инфляцияның экономикалық әулеметтік салдары. Инфляцияға қарсы мемлекеттік саясат31 бет
Қазіргі кездегі инфляциялық үдеріс және инфляцияны реттеу әдістері75 бет
Экономикалық өсудің мәні7 бет
Ішімдік ішу және денсаулық15 бет
Ішімдіктің оқушылар ағзасы мен психикасына әсері жайлы7 бет
Автокөлікті сақтандыру23 бет
Адамның мекендеу ортасының қауіптіліктері10 бет
Апаттық-құтқару қызметтері мен құрылымдарының міндеттері туралы7 бет
Апоптоз кезіндегі молекулалық оқиғалардың жалпы сипаттамасы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь