М.Сералин шығармашылығы

1. Кіріспе
2. Өмірі мен шығармашылығы
3. Қоғамдық қызметі
4. М.Сералин жайлы зерттеулер
5. Қорытынды
Сералин Мұхамеджан (1872-1929) - жазушы, ақын, публицист, журналист.Қостанай облысы Қарабалық ауданының Өрнек ауылында дүниеге келген. Троицкідегі медреседе оқып, Қостанайдағы 2 кластық орыс-татар мектебін бітірген. 1911-1915 жылдары Троицкіде «Айқап» журналын шығарды.
Қостанай облысында туып өскен. Мұхамеджан Сералин – ХХ ғасыр басындағы қазақ халқының үлкен қоғам қайреткері, белгілі санаткері, көрнекті ақыны, танымал көсемсөзшісі. Қазқша-орысша білімді болған. Оның «Топ жарған»(1900), (гүлкәшим»(1903), поэмалары қазақ жазба әдебиетіне елеулі үлес болып қосылды. М.Сералин өлеңдері қазақ өмірінің, әлеуметтік тұрмыстың шындығын танытады («Бай,патша Һәм кедей», «Бай, қасқыр, аңшы»т.б.).
«Топ жарған» поэмасында Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтерілістің нақты шыңдығы көрініс табады. Поэманың басты кейіпкері Адай жігіттің бостандығы көксеген ой-арманы кенесары көтерілісімен желілес беріледі. Поэмада Кенесары-Наурызбай көтерілісін қалың бұқрараның жақтауы жеке кейіпкерлер сөздері арқылы беріліп, шындықты ашудың жақсы тәсілі қолданыс тапқан. «Топ жарған» поэмасында Кенесары көтерілісінің қазақ бұқарасының иүддесін қорғаған көтеріліс екендігі қилы тағдырлар тоғысы арқылы көрініс табарды. Адай жігіт бейнесі – көтерілісті жұрек қалауымен жақтаған ерлер бейнесінің жинақтық образы.
Поэманың композициялық құрылымының ерекшелігі – ақынның орыс классикасынан үйренуінің дәлелі. «Топ жарған» поэмасында тіл сонылығы бар. Тарихи шындықты, нақты өмірді тың теңеу, көркем суреттермен бере білген ақын поэмасының тарихи мәні өте зор.
М.Сералиннің «Гүлкәшима» атты шығармасы (1903) – қазақ өмірінен алынып жазылған лирикалық поэма. Поэманың негізгі идесы бас бостандығын аңсаған жастар мен әйел теңсіздігін жырлау болып табылады. «Гүлкәшима» поэмасы – махаббатты жырлауда жазба кәсіптік әдебиет деңгейінде жазылған, өмір шындығын нақты көрсететін шынайы көркем туынды. Поэмада жекелеген бөлімдердің жүйелілігі мен тұтастық желісі бар.
Ақын ескілікті әдет-ғұрыптарға және қазақ қоғамының кертартпа күйіне баскейіпкердің (Баймағамбет) өлімі арқылы наразылық білдіреді. Поэмада еркінен айырлған адал жардың сезім тазалығы жырланады. Шығарма сюжеті авторлық шешім арқылы жаңа жүйеде құрылған. Оқиғаның өрбуі көбіне хат арқылы беріліп, авторлық көзқарас арқылы түйінделіп отырады. Поэманың публицистикалық сипаты басым. Онда ауыз әдебиеті дәстүрінің белгілері де кездеседі. Поэмада қазақ тұрмыс-салты кең көрініс тапқан. М.Сералиннәң «Гүлшахим» поэмасы ХХ ғасыр бас кезіндегі қазақ поэзиясының ірі табысы саналады. М.Сералин «Рустам-Сухраб» дастанын орыс тілінен аударған (Жуковскийден). Шығыстың классикалық шығармасы «Шаһнаманың» тұңғыш рет қазақ тілінде аударылуыныі тарихи маңызы өте зор.
1. Қазақстан ұлттық энциклопедиясы, 7 том;
2. Нысанова С. «М Сералиннің қоғамдық-саяси қызметі», 20-11-2008 ж.
3. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық.-Алматы.-2005.-”Аруна” баспасы.
4. Б.Кенжебаев. ХХ ғасыр басындағы әдебиет. –Алматы.-1993.
5. Ө.Әбдиманұлы . ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті. – Алматы.-2012.
6. Қазақстан. Ұлттық энциклопедия, 1-6 том. – Алматы . -1998-2005
7. ОТАРОВА .А.Н.XX ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІ. – Ақтау.-2011
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым минстрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: М.Сералин шығармашылығы
Орындаған:Жумаханов Бекзат,
ІІІ курс ... Фи-311 ... ... мен әдебиеті кафедрасының
доценті, PhD – Арай Қанапияқызы
\\\\\\\
Семей 2015
Жоспар:
1. Кіріспе
2. Өмірі мен шығармашылығы
3. Қоғамдық қызметі
4. М.Сералин жайлы зерттеулер
5. Қорытынды
Сералин ... ... - ... ... ... ... ... ауданының Өрнек ауылында дүниеге
келген. Троицкідегі медреседе оқып, Қостанайдағы 2 ... ... ... ... жылдары Троицкіде «Айқап» журналын шығарды.
Қостанай облысында туып өскен. Мұхамеджан Сералин – ХХ ... ... ... үлкен қоғам қайреткері, белгілі санаткері, көрнекті ақыны,
танымал көсемсөзшісі. ... ... ... Оның ... ... поэмалары қазақ жазба әдебиетіне елеулі
үлес болып қосылды. М.Сералин ... ... ... әлеуметтік
тұрмыстың шындығын танытады («Бай,патша Һәм ... ... ... ... ... ... ... ұлт-азаттық көтерілістің
нақты шыңдығы көрініс табады. Поэманың ... ... Адай ... ... ой-арманы кенесары көтерілісімен желілес беріледі.
Поэмада Кенесары-Наурызбай көтерілісін қалың ... ... ... сөздері арқылы беріліп, шындықты ашудың жақсы тәсілі қолданыс
тапқан. «Топ жарған» ... ... ... ... бұқарасының
иүддесін қорғаған көтеріліс ... қилы ... ... ... ... Адай жігіт бейнесі – көтерілісті жұрек қалауымен жақтаған
ерлер бейнесінің жинақтық образы.
Поэманың ... ... ...... ... ... ... «Топ жарған» поэмасында тіл сонылығы бар.
Тарихи шындықты, нақты өмірді тың ... ... ... бере
білген ақын поэмасының тарихи мәні өте зор.
М.Сералиннің «Гүлкәшима» атты ... (1903) – ... ... ... ... ... Поэманың негізгі идесы бас бостандығын
аңсаған жастар мен әйел ... ... ... ... ...... жырлауда жазба кәсіптік әдебиет ... өмір ... ... ... ... көркем туынды. Поэмада
жекелеген бөлімдердің жүйелілігі мен ... ... ... ... ... және ... ... кертартпа
күйіне баскейіпкердің (Баймағамбет) өлімі арқылы наразылық білдіреді.
Поэмада ... ... адал ... сезім тазалығы ... ... ... ... ... жаңа ... құрылған. Оқиғаның
өрбуі көбіне хат арқылы беріліп, авторлық көзқарас ... ... ... ... сипаты басым. Онда ауыз әдебиеті
дәстүрінің белгілері де ... ... ... ... кең көрініс
тапқан. М.Сералиннәң «Гүлшахим» ... ХХ ... бас ... ... ірі ... саналады. М.Сералин «Рустам-Сухраб» дастанын орыс
тілінен аударған (Жуковскийден). ... ... ... тұңғыш рет қазақ тілінде аударылуыныі тарихи маңызы өте зор.
М,Сералин ... ... ... ... ... тығыз
байланысты. Журналдың бас редакторы ретіндегі идеялық көзқарастарының
қазақ ... ... ... ... ... бар. ...
көсемсөзші ретінде өзіндік қолтаңбасы ... ... ... мәдениеті мен әдебиетін дамытудағы іс-әрекеттерінде М.Сералинның
басшылық қызметінің әсері мол ... ... жеке ... ... ... ... ... «Қазақ халқының мұң-мұқтаждығы»,
«Қазақ жастары»және т.б.) қазақ қауымының ... ... ... ... ... басты мәселелерді нақты ... ... ... ... де ... М.Сералин жалпы ұлттық сананы ояту
тұрғысында еңбек етіп, ХХ ... ... ... ... ... ... көтерілді.
    1919-1920 жылдары - «Ұшқын» газетінің қызметкері. ... ... ... ... ... ... ... төрағасы. 1922-1923 жылдары
- Қостанай губерниялық ... ... ... орынбасары. 1923-1926
жылдары - «Ауыл» газетінің редакторы қызметтерін атқарған.  
М.Сералиннің журналистік қызметі екі кезеңге бөлінеді. 1- ... ... ... ... ... 40-қа жуық ... ... 2 кезең
1918-1928 жылдар аралығын қамтиды, бұл кезеңде «Ұшқын», «Еңбекші қазақ»,
«Ауыл» газеттерінде саясат, ... ... ... жайында
мақалалары жарияланды. 1900 жылы алғашқы жарияланған «Топжарған» ... ... ... ... ... жатады. Поэмада ХІХ ғасырдың
30-40- жылдарындағы қазақ өмірі, Кенесары, Наурызбай бастаған ... 1909 жылы ... ... «Гүлқашима» поэмасы әйел теңсіздігі
мәселесіне арналған. М.Сералин Ы.Алтынсариннің ... ... Ол ... ... ... - Зораб» бөлімін
В.Жуковский нұсқасынан, сондай-ақ А.Сорокиннің «Жусан» повесін қазақ тіліне
аударған.
Еліміз ... ... ... ... ... ғылымдар маркстік-
лениндік методология мен ... ... ... ... ... негізделген методологияның арнасына түсті. Соған
орай ХХ ғасыр басындағы ... ... ... өкілдерінің өмір жолы мен
қызметіне қатысты объективті пікірлер айтылып, тұжырымдар жасала бастады.
М.Сералиннің ... мен ... ... ... ... ... арта ... Белгілі әдебиетші-ғалымдар Ү.Субханбердина
мен С.Дәуітовтың құрастыруымен «Айқап» журналына еңген мақалалардың жинағы
жарық көрді. Осы жинақта «Айқап» журналының ... ... ... пікірлер білдірілді. Заңгер-ғалым Қ.Ыдырысовта М.Сералиннің
шығармалар жинағын құрастыру бағытында  жұмыстар ... 2002 ... ... мен публицистикалық шығармалары, поэмалары мен
аудармалары енген ... ... ... Осы ... «Ұлт ... есім» деген тақырыпта алғы сөз жазған Қ.З.Ыдырысов мынадай
орындағы ... ... ... ... ... ұлтын егемендікке
жеткізу жолында құрбандыққа болса да, ар ... ... ... ... жоғары ұстап, халыққа қызмет етудің үлгісін көрсеткен ... ... ... ... үшін ... ... ... табылатынын
түсіну, М.Сералин шығармашылығын зерделеуге жете мән ... ... ... ... М.Сералиннің шығармашылығына байланысты
«Қайраткер-қаламгер Мұхамеджан Сералин» атты еңбегін 2004 жылы ... Бұл ... ... ... үш ... бөлініп қарастырылды.
Бірінші бөлімде - қайраткердің ... ... ... ... -
публицистикалық мұрасы, үшінші бөлімде - аудармалары. Автор М.Сералиннің
шығармалары мен ... ... ... ... ... ... «Жаңаша бағалап-бағамдауды қажет ететін
тұлғаның бірі - ХХ ғасыр басындағы қазақ ... ірі ... ... - Мұхамеджан Сералин. Бұған дейінгі зерттеулерде М.Сералин
коммунист ретінде мадақталып, кейбір түрікшілдік, ... ... ... не ... ... саналды. М.Сералин қазақ мәселесінде
ұлтшыл, тұтас түрік жұрты жөнінде түрікшіл, тіпті исі ... ... ... М.Сералинді исламдық, түрікшілдік, ұлтшылдық көзқарасы үшін
сынау қате. Бұл - М.Сералин дүниетанымынан ... ... ... ту етіп ... ... идеясы».
М.Сералиннің қаламгерлігі тәуелсіздік жылдары қазақ ... ... ... ... де ... ілінді. Өзбек әдебиетші-ғалымы
О.Шарафуддинов өзбек ақыны, әрі жазушысы Шолпанның ... ... ... - ұлт ... деген тақырыпта алғы сөз жазып, ... ... да ... ... Оның пікірінше,
М.Сералиннің «Тіл мен әдебиет халықтың ... ... ... ... соның ішінде Шолпанға да елеулі ықпалын тигізген.
Қазақ тарихшыларының 1991 жылдан бергі еңбектерінде де ... ... ... ... ... ... К.Нұрпейісов пен
М.Қойгелдиевтің алаш ... ... ... ... және оның ... ... «Айқап» журналына байланысты
тың тұжырымдар бар. К.Нұрпейісов: ... ... ... ... ... ... ... құрып, түрлендіру ісіне жұмылдыруда ұлттық газеттер мен
журналдар, поэзиялық жинақтар мен көпшілікке арналған әр ... ... ... шығарудың маңызын жақсы түсінді. Қазақтың ұлттық
баспасөзінің толыққанды ... екі ... 1911 жылы ... ... ... отырып, бұл істегі М.Сералиннің қайрат-жігеріне назар аударады.
Деректанушы-ғалым Қ.Атабаевтың еңбегінде ... ... ... ... ... ... аударылған. Автор М.Сералиннің 1906 жылдан
бастап қазақ баспасөзін шығару жолында ... ... ... ... ... ... ... негіздеумен қатар, қайраткердің
«Айқап» журналын ... ... ... ... ... ... ... автор «Айқап» журналының ХХ ғасыр басындағы Қазақстан
тарихының дерек көзі ретінде қарастырып, ... бұл ... ... ... ... ... қоғамдық-саяси қызметінің кейбір қыры Башқортстан мен
Қырғызстан ғалымдарының ... де ... ... ... ... ... ... Уфадағы «Ғалия» медресесінің
ұстаздарымен және шәкірттерімен байланысы мәселесі қарастырылған. Автордың
көрсетуінше М.Сералин «Ғалия» ... ... ... ... «Айқап»
журналын насихаттап, шәкірттердің біразын осы ... ... ... ... бұл мәліметін қырғыз ғалымдары Э.Манаев ... та ... ... Бұл ... ... ХХ ... қырғыз ағартушысы И.Арабаевтың М.Сералинмен тығыз ... ... ... ... сол ... өміріне, тыныс-
тіршілігіне қатысты мақалалар жариялағаны айтылады.
Батыс ... ... мен ... еңбегінде
М.Сералиннің келбеті қазақтың көрнекті журналисі ретінде беріледі. Сондай-
ақ М.Сералин «Айқап» журналы ... ... ... ... ... деп түсіндіріледі. Мұндай пікір С.Зенковскийдің еңбегінде де көрініс
тапқан.
Бүгінгі ... ... және ... ... ... ... өзгерістер әкелуде. Халықтың тарихына деген
қоғамдағы көзқарас ... ... ... ... да ... ... ... деген ынта-ықылас та қауырт өсе түсуде. Болып жатқан
өзгерістерге өткен ... ... ... қазіргі заманның
күрделі проблемаларын ... ... ... талпыныс жасалуда. Осындай
жағдайларда Қазақстанның ... ... ... ... идеологиялық
конъюнктурадан көрінісін қалпына келтіру халықтың тарихи зердесін қайта
түлетудің негізі, ... ... ... ... жас ... ... ... аса маңызды факторларының бірі болып табылады.
Соған орай елімізде тәуелсіз Қазақстанның өмір шындығына сай жаңа ... 1995 жылы ... ... ... ... ... тұжырымдамасына» сәйкес отандық тарих ғылымы алдына ... ... ... ... ... ... үрдіс ретінде
қалыптастыру; «ақтаңдақ» беттерді ашу, ... ... ... келген
құбылыстарды және тұлғалар келбетін объективті ... ... ... жүктелді. 
Міне, осы аталған міндеттерді жүзеге асыруда еліміздің тарихшы-ғалымдары
тарапынан қыруар ... ... ... ... тарихшылардың кеңестік
дәуірде барынша бұрмаланған, «халық жауы», «феодалдық топтың қолшоқпары»,
«кертартпа күштердің ... ... ... ... келбетін қайта сомдау бағытында жүргізген ізденістерін
ерекше ... ... ... ... ... өз ... ... ұштастырған хандар мен билеушілердің, зиялы қауым өкілдерінің,
батырлар мен билердің, ағартушылардың не бір ... өмір ... ... ... ... ... ... еңбектер жарық
көрді. Бұл еңбектер халқымыздың тарихи санасын қалыптастыруға, өскелең ... ... ... ... және ... ... орнығуына қызмет
етеді деп нық сеніммен айтуға болады. Бұл пікір біз таңдап отырған жұмысына
да тікелей ... ... ... ... ағартушы Мұхамеджан
Сералиннің ... ... ... мүддесін қорғау жолында ... ... ... ... ... үшін ... ... зор. 
М. Сералиннің өмір жолы мен атқарған қызметі тарихшылар ... ... ... жоқ. Бұл ... ... осы күнге дейін әдебиетшілер
мен заңгерлер тарапынан ғана назар ... ... ... ... көп ... қайраткердің ХХ ғасыр басында атқарған қызметін
өздері зерттеген мәселеге жанама мәселе етіп қарастырумен ... ... ... орай кең ... ... негізінде және жаңа методологиялық
ұстанымдарға сүйеніп М. Сералиннің өмір жолын, атқарған қоғамдық-саяси
қызметін және ... ... ... тұтастай ашып көрсетуді отандық
тарих ғылымы алдыңдағы ... ... ... ... бар. ... ... ... жұмысының нәтижелері ұлттық мүддені биік ... ... ... септігін тигізеді. 
М. Сералиннің саяси келбетін объективті түрде ашып көрсету арқылы қайраткер
өмір сүрген дәуірдің ... ... де ... ... М. ... кешкен кезең патшалық Ресейдің отаршылдық саясатын қарқынды түрде
жүргізген, ... ... ... ... ... өкілдерінің тартылған,
патшалық биліктің құлап, алаш қайраткерлерінің ұлттық ... ... ... талпынысы және кеңестік биліктің орнығу ... ... Сол ... ... ... ... мен қоғамдық-саяси
өміріндегі ерекшеліктерге М. Сералиннің өмір жолы мен қызметін зерттеу
арқылы да көз ... ... да ... ... ... ... ... энциклопедиясы, 7 том;
2. Нысанова С. «М Сералиннің қоғамдық-саяси қызметі», 20-11-2008 ж.
3. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық ... ... ХХ ... ... ... ... Ө.Әбдиманұлы . ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті. – Алматы.-2012.
6. Қазақстан. Ұлттық энциклопедия, 1-6 том. – ... . ... ... ... ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІ. – Ақтау.-2011

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«М.Сералин шығармашылығы»4 бет
М. Сералиннің шығармашылығы9 бет
М.Сералин шығармашылығы туралы4 бет
Мұхамеджан Сералиннің шығармашылығы6 бет
Сералин Мұхамеджан шығармашылығы13 бет
Мұхамеджан сералиннің өмірбаяны, бүтін шығармашылық мұрасы және ағартушылық қызметі26 бет
«Айқап» журналындағы оқу-тәрбие туралы ойларды зерделеу7 бет
Алашорданың құрылуы8 бет
Алаштың ардақтысы Спандияр Көбеев43 бет
Бейімбет Майлин17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь