Қабыну жайлы мәлімет

I. Кіріспе
II.Негізгі бөлім
1. Қабыну этиологиясы
2. Қабынудың түрлері
3. Қабынулық реакция морфологиясы

III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қабыну (лат.— inflammatio, грек.— phlogosis) көптеген аурулардың даму негізінде жатады.
Қабыну деп жануарлардың даму сатыларында пайда болған, жергілікті бүлінуге жауап ретінде дамитын, микроциркуляциялық арналардың, қан жүйесінің, дәнекер тіннің бүліндіргіш әсерді шектеп аластауға, бүлінген тінді қалпына келтіруге бағытталған сатылы өзгерістерімен көрінетін біртектес дерттік үрдісті түсінеді.
Қабыну өзіне тән ішкі заңдылықпен дамиды және алдыңғы сатысы кейінгілерінің пайда болуына әкеледі. Қабынудың дамуында жергілікті механизмдер нервтік-эндокриндік реттеу жүйелерінің әсерлерінен басымырақ байқалады. Бірақ қабыну басқа біртектес дерттік үрдістермен (дене қызуымен, аллергиямен, стреспен, иммундық серпілістермен) тығыз байланысты болғандықтан организмнің, жергілікті ғана емес, жалпы серпілістерін көрсетеді.
Қабыну үрдісі кез келген жағдайларда үш құбылыстан (компоненттен): әлтерациядан, микроциркуляцияның бұзылыстары мен экссудациядан және пролиферациядан тұрады. Қабынудың бұл құбылыстары жиі бір мезгілде пайда болады. Бірақ, қабынудың алғашқы құбылысы болып әрқашан бірінші әлтерация есептеледі, ал пролиферация қабынудың соңғы сатысына тән.
Қабынудың сыртқы белгілері өте ертеден белгілі. Оларды Цельс пен Гален бұдан 2000 жылдай бұрын жазып қалдырған. Оларға домбығу (tumor), қызару (rubor), қызу (color), ауыру (dolor) және қызметінің бұзылуы (function laesa) жатады.
1. Струков А.И., Серов В.В. Патологиялық анатомия: медициналық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық. Орысшадан аударған доцент М.Т. Айтқүлов\\ Алматы: "Орталық Қазақстан" БПК, "Қазақстан".- 1993.-170 б.
2. Струков А.И., Серов В.В. Патологиялық анатомия: медициналық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық. Орысшадан аударған доцент М.Т. Айтқүлов \\ Алматы, Карағанды:"Ғылым", "Қазақстан". - 1996.- 2-бөлім, 1-кітап, 175-274 б.
3. Струков А.И., Серов В.В. Патологиялық анатомия: медициналық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық. Орысшадан аударған доцент М. Айтқұлов \\ Алматы, Карағанды:"Ғылым", "Қазақстан". - 1996.- 2-бөлім, 2-кітап, 275-535 б.
4. Ахметов Ж.Б. В. Патологиялық анатомия \\ Алматы,- 2003, 393 б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
Аграрлық факультеті
Ветеринариялық санитария ... ... ... ... 2015 ... ... ... бөлім
* Қабыну этиологиясы
* Қабынудың түрлері
* Қабынулық реакция морфологиясы
III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қабыну (лат. -- ... ... -- ... ... ... даму ... ... деп жануарлардың даму сатыларында пайда болған, жергілікті бүлінуге жауап ретінде дамитын, микроциркуляциялық арналардың, қан ... ... ... ... ... ... ... бүлінген тінді қалпына келтіруге бағытталған сатылы өзгерістерімен көрінетін ... ... ... ... ... тән ішкі ... ... және алдыңғы сатысы кейінгілерінің пайда болуына әкеледі. Қабынудың дамуында жергілікті механизмдер нервтік-эндокриндік реттеу жүйелерінің әсерлерінен ... ... ... ... ... ... ... үрдістермен (дене қызуымен, аллергиямен, стреспен, иммундық серпілістермен) тығыз байланысты болғандықтан организмнің, жергілікті ғана емес, жалпы серпілістерін көрсетеді.
Қабыну үрдісі кез ... ... үш ... (компоненттен): әлтерациядан, микроциркуляцияның бұзылыстары мен экссудациядан және пролиферациядан ... ... бұл ... жиі бір ... ... болады. Бірақ, қабынудың алғашқы құбылысы болып әрқашан бірінші әлтерация есептеледі, ал пролиферация қабынудың соңғы сатысына ... ... ... өте ... ... Оларды Цельс пен Гален бұдан 2000 жылдай бұрын жазып қалдырған. Оларға домбығу (tumor), қызару (rubor), қызу (color), ауыру (dolor) және ... ... ... laesa) ... ... ... ... инфекциялық және бейинфекциялық болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... және ... (ішкі)болып екі топқа бөлінеді. Сыртқы ықпалдарға микроорганизмдер (бактериялар, вирустар); жануарлар организмдері (қарапайымдар, құрттар, жәндіктер); химиялық заттар ... ... ... ... денелер, жарақат, қысым) және температуралық әсерлер (суық, ыстық); сәуле қуаттары (радийбелсенді, ультракүлгін және рентген сәулелері) жатады. ... ... ... ішкі ... ... қан құйылу, тас құрылу, микроциркуляцияның, зат алмасуының бұзылыстары ж.б. жатады. Әлеуметтік орта құбылыстарының әсерлерінен дамитын жандүниелік ... ... ... ... ... болуы ықтимал. Олар қан айналым бұзылыстарына, зат алмасудың өзгерістеріне (май ... ... ... ... ... ... (асқазанның, жүректің ж. б.) кейбір, кейде тіпті әдеттегі, ... ... ... ... ... ...
Альтеративтик қабыну тиканьдердің, әсіресе мүшелердің паренхимасы зақымдалуының басымырақ дамуымен сипатталады.Тамырлар мен мезенхиманың реакциясы ... ... ... ... ... ... - никроздық қабыну деп атайды. Кейбір ғалымдар осы жағдайға сүйеніп, альтеративтик қабынуды қабыну ... жеке ... ... ... ... ... ... басым мүшелерде. ми мен жұлынның тиканьдерінде, перифериялық ... ... ... ... ... ... ... түрі көмескіленіп, кесіндісінің беткейінің пісекн етке ұқсастануы тән.
Альтеративтік қабыну турлі химиялық заттардың және бактериялардың уының әсерінен ... ... ол ... ... ... ... ... бенелеуі мүмкін.
Ақыры тканьдердың зақымдалу дәрежесіне байланысты болады; некроздық өзгерістер склерозбен аяқталады.
Альтеративтік қабынудың организімге әсері зақымдалған мүшенің маңызы мен оның ... ... ... болатыны белгілі. Миокард пен нерв жүйесінде дамыған альтеративтік қабынудың организмге қатері ерекше.
Экссудативтік қабыну
Экссудативтік ( жалқықты ) қабыну микроцикуляторлық арна ( МЦА ) ... ... ... және экссудат (жалқық) түзілуімен сипатталады. Жалқықтың құрамында қарай экссудативтік қабыну:
*
* ұйымалы ;
* фибринді ;
* 3)ірінді ;
* ... ;
* ... ;
* ... ;
* аралас болып бөлінеді.
Ұйымалы қабыну құрамында 2 ... жуық ... бар және аз ... ... араласқан жалқық қалыптасуымен сипатталады. Қабынудың бұл түрі, әдетте жедел ағымды.
Ұйымалы қабыну сірі қабықшалы қуыстарда, кілегейлі қабықшаларда, ми қабықшаларында, ... ішкі ... ... ... ... ... мен ми ... құрамында, жалқықтың басқа түрлеріне қарағанда, клеткалар мен ... аз, ... сірі ... ... ... мен біренсаран нейтрофилдер қосылып ылайланған сұйықтық - ұйымалы жалқық жиналады. Кілегейлі ... ... ... олардан сыдырылған эпителий мен жалқаяқ (слиз) араласып, қан кернеп, еілегейлі қабақшаның ұйымалы қабынуы дамиды. Бауырда сұйықтық ... ... ... ... миокардта - бұлшық ет талшықтарының арасына, ... - ... - ... ... ... ... ... саңылауларына жиналады.Тері ұйымалы қабынуға шалдыққанда оның эпидермисінің астына ылайлау сұйықтық шоғырланып, күлдіреген жерлер ... ... ... ... астына тым иол жиналған жалқық, оны сыдыра көтеріп, ірі күлдіреу қуыстарын қалыптастырады.
Ұйымалы қабыну ... пен суық ... және ... ... ... өз уларының (мысалы, тиреотоксикозда, уремияда), туберкулез микобактериясы, Фрекельдің диплококкі, менингокок, шигеллалар сияқты инфекциялық агенттердің әсерінен дамиды.
Ұйымалы ... ... ... организмге жайлы өзгерістермен аяқталып, мол жиналған жалқықтың өзінен де із қалмайды. Ішкі мүшелерде (бауырда, жүректе, бүйректерде) ... ... ... ақыр - ... ретінде кейде склероз өрістейді.
Фибринді қабыну қантамырларынан шығып, фибринге айналған фибриноген өте мол араласқан ... ... ... ... ... ... клеткалар жойыларда бөлінетін тромбопластин фибриногенің фибрінге айналуын үдетіп, фибринді қабынудың дамуына жағдай туғызады.
Фибринді ... ... және сірі ... ... ... жалқақ мүшелердің ішкі қабаттарында сирек түзіледі.
Кілегейлі немесе сірі қабықшалардың ... ... ... тығыз біріккен немесе бірікпеген ақшыл - сұр жұқа қабыршық - ... ... ... болады. Егер фибринді қабыршық астындағы тканьмен тығыз бірікпей, одан жеңіл сыдырылса - крупоздық ... деп ... croup - құс ... ... ал астындағы тканьмен тығыз жалғасып, күшпен сыдырылса - ... ... деп ... ... diphtera - көн ... ... некроз терең қамтымай, фибрин соған ғана сіңгенде дамиды.Сондықтан, ол кілегейлі және сірі ... ... ғана ... ... ... бос ... ... - боз рең береді. Кейде қабыршықтың беті оған ... ... ағаш ... ... ... болады.Крупоздық қабынуға шалдыққан кілегейлі қабықша ісініп,қалыңдайды.Фибринді қабық сыдырылғанда оның үстіңгі қабатын ғана қамтитын ақау пайда болады.Сірі қабықша ... ... ... түскендіктен биткейі түк өскендей кейіпте болады.Әсіресе бұндай көрініс эпикардтта айқын байқалады;жүректі сырт пішініне ... ... ... көрініс плеврадан да байқалады.Крупоздық қабыну өкпеде де дамиды(крупоздық пневмония).
Фибринді қабынудың қандай түрі дамитындығы (крупоздық па әлде дифтериттік пе) тканьнің ... ... ғана ... қабықшаның эпителинің түріне де байланысты.Кілегейлі қабаты көпқабатты жалпақ эпителиймен жабылған мүшелерде (ауызда,жұтқыншақта,бадамша бездерде,бөбешікте,өңеште,дыбыс сіңірлерінде,жатыр мойнында)микроз бен сіңген фибрин ... ... ғана ... фибринді қабыршық эпителимен тығыс бірігеді.Өйткені,астындағы дәнекер тканьмен тығыс біріккен жалпақ эпителидың клеткалары фибринмен шырмалып, фибринді қабыршықты бекем .
Кілегейлі ... ... ... ... жабылған мүшелердың (тыныс жолдарының жоғарғы бөлігінің,қарын-ішек жолдарының ж.б.) эпителийі астындағы ... ... ... ... ... ... өзінде де фибриндік қабыршық эпителиймен бірге оңай ... ... ... ... жұтқыншақ пен көмейдің фибриноздық қабынуының клиникалық маңызы бірдей болмайды.Мысалы,дифтерияда бадамша бездердегі фибринді ... ... ... ... ... астында өніп көбейген микробтардың уы органызмда уландырса,кеңірдектегі ... ... ... ... тканьдермен бірге оп-оңай сыдырылады.Соңғы жағдайда организм жеңіл дәрежеде уланғанмен,оған басқа қауп төнеді-сыдырылған фибринді қабыршақ тыныс жолдары бітеп,тұншығудың себебі болу ... ... даму ... ... ... Франкель диплококкі,стерептококктар мен стафилококктар,туберкулез микробактериясы,гриптің вирусы,дифтерия мен дизентерияны қоздырушы бактериялар дамыту мүмкін.Фибринді қабинуды инфекциялық агенттар ғана емес,эндогендік ... ... ... ... ... улар да ... ... ағымы көбінесе жедел.Бірақ,сірі қабықшалардың туберкулезінде ол, әдетте созылмалы ... да өтуі ... ... мен сірі ... ... фибринді қабынуда айырмашылық бар. Кілегейді фибринді қабыршық еріп барып, ... ... Бұл ... ... ... роль атқарады. Сыдырылған фибринді қабыршықтың орнында тереңдігі әр түрлі ойық жаралар қалады. Крупоздық ... ... ойық ... ... ... ғана ... Жараның жиегінде пайда болған грануляциялық ткань біртіндеп ақуады толтырып, орнын басады.Крупоздық ... ... ... ... ... келсе, дифтериттік қабынуда - зақымдалған жерді тыртықтық ткань жайлайды.Сірі қабықшалардағы фибриндік жалқық толық тарап кетуі мүмкін. Дегенмен, көп ... ... ... ... ... ... фибринді қабыршықтар ерімейді де, оны грануляциялық ткань жайлап, жетіле келе дәнекер тканьге айналып, плевраның, іш қуысының, ... сірі ... ... ... ... ... Бірікпелер өкпенің, жүректін, ішектін қызметіне кері әсерін дәнекер ткань сірі қуыстарды толтырып, облитерация (бітелу) процесі дамиды.
Ірінді ... ... ... ... басым көптігімен сиптталады. Нейтрофилдер жалқықтың сұйық бөлігіне араласип ірің түзеді. Ірінді қабынуға тканьдердің еріп ыдырауы тән. Ірің - ... ... ... қою ... . ... ... ірің денешіктері деп аталатын, ыдыраған лейкоциттер мен макрофактар, қабынған тканьнің өлі клеткалары және микроптар кездесеті.
Ірінді қабыну кез келген ... мен ... сірі және ... ... ... ... және ... түрінде болады.
Абсцесс - ішіне ірің толған қуыс қалыптасуымен ... ... ... ... Абсцесс, немесе іріңдік, қабыну ошағына шыққан лейкоциттер жойылған ... ... ... ... әсерінен тканьдер ыдыраған жағдайда қалыптасады. Іріндік маңайындағы ткандермен құрамында капилярлар өте көп, олардан лейкоциттер үдей ... ... ... ... яғни ... шектеледі. Бұл қабықшаның құрамы әртүрлі. Оның сырт жағы ... ... ... ... ткань талшықтарынан тұрады, ал ішкі жағы - қою ірің мен іріңдік дәнешіктер түзіп, оны үнемі ... ... ... ... ... ірің ... ... қабықшасы іріңтүзгіш (пиогендік) мембрана деп аталады.
Флегмона - іріңді жалқықтың тканьдер ... ... ... және біркелкі шашырай сіңіп, оны ыдырата жайылған іріңді қабыну. Флегмона іріңнің біркелкі сіңе жайылуына қолайлы жағдай бар бұлшық ет аралықтары, ... шел ... нерв және ... сабақтарының, фасциялардың, сіңірлердің өне бойы сияқты жерлерде байқалады. Талшықты - майы клетчатканың плегмонасын циллюлит деп атайды. Ол мысалы, жара ... ... ... өрши ... ... қабынуға шалдыққан тканьдер ірің сіңіп, ісінеді.
Флегмонаның жұмсақ және қатты түрлері болады. Жұмсақ флегмонаның құрамында өлі ... ... ... ... ... ... ... протеинеріткіш ферменттердің әсерінен еріп ыдырамаған өлі ткань ... ... оны ... ... Өлі ... ... сыртқа шығарылады.
Іріңді қабынуның себептері көбінесе ірің туындататын ... - ... ... гонококтар, менингококтар. Брен-Саран жағдайда Френкель диплококі, іш сүзегінің таяқшасы, туберкулез микробактериясы, саңырақұлақтар ж.б. да іріңді қабынуда ... ... ... ... микроорганизмсіз де дами береді. Бұндай асептикалық іріңді қабыну тканьдерге кейбір химиялық ... ... ... ... ... және ... Жедел ағымды іріңді қабыну тканьаралық саңылаулар мен жіктер арқылы өрши жайылуға биім болады немесе теңірегіндегі тканьмен шектеліп іріңдік қалыптастырады. ... ... ... ... ерте ... оның ... қасындағы қуыстарға құйылуы мүмкін. Ал терінің шел майындағы іріңдік сыртқа ашылады. Сөйтіп, ... ... ... арасында жыланкөз жолдары (свищевые ходы) пайда болады. Іріңдік қабынуы әрі қарай өршіп, ... ... мен ... ... ... (мысалы, өкпе іріңдігінде - пневрит, бауыр іріңдігінде перитонит дамиды.). Тым өршіген флегмоналардан ... ... ... және вена ... ... іріңді лимфаңгит, флебит, тромбофлебитпен асқынады. Бұндай жағдайда іріңді қабынуды қоздырушы микроорганизмдер қанға өтіп, ... ... ... ... ... қабыну іріңдік (гнойник) тканьдердең терең түкпірінде, дәнекер тканьмен шектеліп ... ... ... егер ірің ... ... ... жол тапса, созылмалы жыланкөз жолдары, немесе фистулалар арқылы терінің сыртына ашылады. Ұзақағымды іріңді қабыну борпылдақ шел майдың өне ... ... ... ірің ... (гнойные затеки) қалыптасып, ол организмді қатты уландырып, ... ... ... ... оқ жарақаты іріңдегенде байқалады және оның салдарынан, И.В.Давыдовский жарақаттық азып жүдеу деп аталған күй ... ... ... ... ... ... ... және организмнің күйіне байланысты. Қолайсыз жағдайларда қоздырушы бактериялар бүкіл организмге жайылып, сепсис жайылуы ықтимал. ... ... ... ... ... өздігінен немесе хирургиялық тәсілмен жарылып, іріңінен босанған қуыстың іргесі қабысып ... ... ... ... ... ... кейін ол пісіп жетіле келе іріңдіктің орнын ... ... ... ... Іріңді қабынудың мынандай да ақыры болуы мүмкін: ірің қойылып, некрос детритині айналып, петрификацияланады. Организмде ұзақ уақыт орын ... ... ... ... жиі дамиды.
Шіритін қабыну (гангреналық, ихороздық; Грекше: ichor - қанды сарасу) қабыну ошағында шіріткіш бактериялармен пайда болғанда ... ... ... ... ... исі өте ... ...
Геморрагиялық қабыну жалқықтың құрамында эрритроцитердің басын көптігімен сипатталады. Қабынудың бұл түрі топалаңда, ... ... ж.б. ... байқалады. Кейде құрамында эрритроцитер тым көп жалқық қан құйылған ошаққа оқсайды (мысалы, топаланда, ми мен оның ... ... - ... ... қабыну.(katarrheo - ағып кетемін) клегейлі қабықшаларда дамиды; оны ... ... ... деп атайды. Клегейлі қабықшалар қатарының жалқығы, әдетте сұйық болады және оған тым көп ... ... ... ... ... ... ... пен сыдырылған жамылғы эпителий леткалары араласады. Жалқықтың құрамына қарай қатарұйымалы, ... және ... бола ... Егер ... ... ... ... ауысса, онда сему процессі қосарланып клегейлі қабықшаның атрофиялық қатары, немесе ... ... ... ... қатар дамиды.
Клегейлі қабықшалардың ктарльдық қабынуының дамытатын себептер алуан түрлі. Оны ... ... ... ... ... ... қалыпты жағдайда болмайтын өз өнімдерімен, мысалы, азотты қоспалардың қалдық қоқыстарымен организм уланғаныда да дами алады. Клегейлі қабықшалардың қатар жоғары температура ... ... ... әсерінен дамуы немесе аллергиялық реакцияның көрінісі болуы ықтимал.
Жедел ағымды катар 2-3 аптаға созылып, із - өзгерістерсіз аяқаталады. Қабыну процессі, әдетте, ... ... ... ... ... ... ... Созылмалы ағымдық катар клегейлі қабықшалардың семуіне немесе ұлғюына, олардың қайтадан құрылып, дәнекер тканьның өсіп ... - ... әкеп ... ... ... ... ... күресу, оны аластауға тырысу. Жұқпаларға қарсы бактерецидтік дәрі ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру бұл үшін ар түрлі кыздыру физиотерапия тәсілдері қолданыладввыы. Микроциркуляцияның жасқаруына байланысты зат алмасу процестері ... ... ... жылдамдайды.
Қабыну медиаторларының әсерлерін шектеу. Ол үшін медиаторларының түзілүіне қажетті ферменттерді тежеп , Қабыну ... ... ... ... ... ... түзілүін шектеу.
Жасушалардың, әсіресе лизосомалардың мембраналарын турақтандыру қажет. Ол үшін әртүрлі антиоксидаттар, ... ... ... ж.б. ... ұю ... ... фибронолиздіі арттыыру. Гепарин қан құю ұюыына тежеп тромб құрылууын азайтады гистаминді байланыстырып қабынуға ... әсер ... жүйе ... ... ... ол үшін ... модуляторлар қолданылады.
Іріңді қабыну болса хирургиялық тәсілмен іріңді сыртқа шығару қажет.
Организімнің уыттануымен күресу бауырдыың ішектердің қабыну кездерінде үлкен орын алады.
Қорыта ... ... ... бұл ... ... ... ... естен шығармау керек. Сондықтан бүліну үрдістерін шектеп алмастыру қажет. Пролиферацияның маңызды компенцациялық үрдістерді арттыру қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* ... А.И., ... В.В. ... анатомия: медициналық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық. ... ... ... М.Т. ... ... ... Қазақстан" БПК, "Қазақстан".- 1993.-170 б.
* Струков А.И., Серов В.В. ... ... ... ... оқу ... ... арналған оқулық. Орысшадан аударған доцент М.Т. Айтқүлов \\ Алматы, Карағанды:"Ғылым", "Қазақстан". - 1996.- 2-бөлім, 1-кітап, 175-274 б.
* Струков А.И., ... В.В. ... ... ... ... оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық. Орысшадан аударған доцент М. Айтқұлов \\ ... ... ... - 1996.- 2-бөлім, 2-кітап, 275-535 б.
* Ахметов Ж.Б. В. Патологиялық анатомия \\ Алматы,- 2003, 393 б.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет
Microsoft Access программасы12 бет
MS Access ортасында мәліметтер қорын құру4 бет
Pascal және Си тілінде бағдарламалау29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь