Жүгерінің өсіру технологиясымен танысу және зерттеу

Кіріспе бөлім
А. Жүгері туралы жалпы түсінік
Негізгі бөлім
А. Жүгері өсіру технологиясымен танысу
В. Жүгеріге тыңайтқыштардың рөлі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Жүгері көп тараған дәнді дақылдарға жатады. Дүние жүзінде өндірілген жүгері дәнінің 60-65% мал азығына пайдаланады. Жүгері дәні бүтіндей, не болмаса ұсатылған күйінде құрама жемнің негізін құрады. Онымен малдың барлық түрлерін, әсіресе шошқа мен қүстарды азықтандырады. Жүгерінің мал азықтық құндылығы өте жоғары. Оның құрмында малға керекті организмде жеңіл сіңетін барлық қоректік заттар кездеседі. 100 кг жүгері дәнінде16 МЛН гектарга жуық, ал оның 9 млн. гекгары бүрынғы Одақ колсміндс өсірілді. Қара бидай негізінен Россияның қаратопыракты аймақтарында, Украинада, Белоруссияда және Балтық теңізі жағалауындағы республикаларда себілді. Қазақстанда бидай негізінен солтүстік облыстарда өсіріледі. Оның көлемі республикада 50-60-шы жылдары өжептөуір болған. Соңғы уакыпа белгісіз себептермен оның егістігі азайып кетті.
Жүгері - дақылдардың бірі. ЕуропалықтарОңтістік Американы ашқан кезде «маис» деп аталатын, осы күнгі жүгері дақылдарын кездестірген. Оның алғашқы өкілін Еуропаға Христофор Колумб әкелген. Бұл данасын Х.Колумб испан короліне сыйға тартады. Ал біздің жүгерінің алғаш орныққан жері Молдавия болған. Дала ауылына кең таралуына оның мол өнім, көк балаусаны аса көп беруі де себепші болды. Бір жылдық астық тұқымдас жылылықты сүйетін өсімдік. Дара жынысты, бір үйлі өсімдік. Жүгері 12-140 С-та қаулап өседі. Аталық гүлшоғыры – собық. Тамыр жүйесі – шашақ, қосалқы тамырлары болады. В,Едәрімендері, техникалық май, линолеум, желім, жасандыжібекалынады. Азот, фосфор тыңайтқыштарықажет.
Жүгері дөнінің негізін қуратын көмірсулары (65-70%), ақзат (9-12%) және май (4-8%). Көмірсуларының қүрамында негізінен крахмал және қант болады. Клетчатка аз мөлшерде болуына байланысты дәннің мал азықтық сапасы жоғары.
1. Әубәкіров Қ., Атақұлов Т., Ахмет А. Мал азығын өндіру.- Алматы, 2011
2. Зафрен С.Я. Жемшөп дайындау технологиясы (анықтамалық құрал).-А.,1980
3. Абанова, М.Н. Мал азықтандыру практикумы.- Алматы, 2007
4. Зыков Ю.Д., Копытин И.П. Мал азығын өндіру. – А., 1994
5. К.Ш. Жанабаев., Т.С. Саудабаев. Өсімдік шаруашылығы.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Жүгерінің өсіру технологиясымен танысу және ... ... ... ... А. ... ... 2015
ЖОСПАР:
Кіріспе бөлім
А. Жүгері туралы жалпы түсінік
Негізгі бөлім
А. Жүгері ... ... ... Жүгеріге тыңайтқыштардың рөлі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Жүгері көп тараған дәнді дақылдарға жатады. ... ... ... ... ... 60-65% мал азығына пайдаланады. Жүгері дәні бүтіндей, не болмаса ұсатылған күйінде құрама жемнің негізін құрады. Онымен малдың барлық ... ... ... мен ... ... ... мал азықтық құндылығы өте жоғары. Оның құрмында ... ... ... жеңіл сіңетін барлық қоректік заттар кездеседі. 100 кг жүгері дәнінде 16 млн гектарга жуық, ал оның 9 млн. ... ... Одақ ... өсірілді. Қара бидай негізінен Россияның қаратопыракты аймақтарында, Украинада, Белоруссияда және Балтық ... ... ... ... Қазақстанда бидай негізінен солтүстік облыстарда өсіріледі. Оның көлемі ... ... ... өжептөуір болған. Соңғы уакыпа белгісіз себептермен оның егістігі азайып кетті.
Жүгері - дақылдардың бірі. ... ... ... ... ... деп ... осы ... жүгері дақылдарын кездестірген. Оның алғашқы өкілін Еуропаға Христофор Колумб әкелген. Бұл данасын Х.Колумб испан ... ... ... Ал біздің жүгерінің алғаш орныққан жері Молдавия болған. Дала ауылына кең таралуына оның мол өнім, көк балаусаны аса көп ... де ... ... Бір ... ... ... ... сүйетін өсімдік. Дара жынысты, бір үйлі өсімдік. Жүгері 12-140 С-та ... ... ... ... - ... Тамыр жүйесі - шашақ, қосалқы тамырлары болады. В,Е дәрімендері, техникалық май, линолеум, желім, ... ... ... ... ... тыңайтқыштары қажет.
Жүгері дөнінің негізін қуратын көмірсулары (65-70%), ақзат (9-12%) және май (4-8%). ... ... ... ... және қант ... ... аз ... болуына байланысты дәннің мал азықтық сапасы жоғары.
Жүгері ... ... ... ... - лизин және триптофан аз кездеседі, ал мал азықтық бағалығы ... ... ... ... Және де жүгері дәнінде В, Е, РР витаминдері бар. 1 кг сары түсті жүгері ... 20 мг ... ... ... ... ... (1,3%) көбінесе фосфор және калий, содан кейін натрий, ... ... ... Мал азығына жүгерінің барлық өнімін пайдаланады. Яғни жүгері еш қалдықсыз пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... қабыршағы, күнжарасы, төпі жақ- сы мал азығы. 100 кг жүгері күнжарасында 108-117 ... ... 10-12 кг ... ... 40-50 г ... және 300-330 г. фосфор бар.
Басқа да астық тұқымдастар секілді піскен жүгері дәні өте ... ... оның ... ... ... май, калий, фосфор, магний, кальций т. б. минералдық тұздар, витаминдер бар. Азықтық жүгері дәнінен ұн, әр ... ... ал ... ... -- ... ... ... дән және қытырлауық алынады. Жүгері үлпілдегі , үлпек дәні және ... -- ... ... ... ... ... тағам.Организмге жақсы сіңеді. Оны үш мезгілгі аста: шай, суп, ... нан ... ... ... ... ... ... айранмен т.б. жеуге болады. Ол әсіресе балаларға пайдалы (ыстық сүтке қосып береді). Құмшекер себілген жүгері үлпілдегі мен тәтті қытырлауық ... және тез ... ... ... қант ... ауыратындарға жеуге болмайды. Жүгері үлпілдегін, үлпек дәнді құрғақ жерде сақтаған жөн. Егер үлпілдек жұмсаңқырап кетсе оны духовкаға салып ... ... ... ... тез көгеріп, жеуге жарамайды
Мал азығына жүгері сабаны, құрғақ ... ... ... және ұсақталған кіндіктері пайдаланылады. 100 кг жүгері ... 37 а.ө. бар. ... ... 1-1,3% қорытылатын протеин, 1,7% қант, 0,45% кальций, 0,30% фосфор, 0,26% ... қоры ... ... ... егіс көлемі 110 мың гектар шамасында (2008 ж), оның 60 мың гектардайы суармалы жерде өсіріледі. ... ... ... ... ... әр гектардан 30 центнерден 105-110 ц дейін ауытқиды. Орташа өнімі әр гектардан 41,5 центнер (2008 ... ... 15 ... буданы аудандастырылған. Солардың ішінен Казахстанский-43-ТН, Казахстанский-705-СН, Молдавский-456-МН, Южный-З-ТН, Алатау 107-ТН, Сары-Арқа 150 АСН, Днепропетровский-125-ТН, ... т.б. ... ... жүгерінің 15 шақты буданы аудандастырылған. Солардың ішінен Казахстанский-43-ТН, Казахстанский-705-СН, Молдавский-456-МН, Южный-З-ТН, Алатау 107-ТН, Сары-Арқа 150 АСН, Днепропетровский-125-ТН, ... т.б. ... ... ... - ақ, сары, қызыл, қызғылт, қоңыр, шие түсті, күлгін түсті ірі дән. Дәннің түстері мен пішіндеріне қарай жүгері ... ... ... ... ... кремнийлі, крахмалды, қантты, балауызды және қабықты. 1000 дәннің массасы ... мен ... ... ... - ұсақ дәнділерінде - 100-150 г., ірі дәнділерінде - 300-400 г.
Буданына немесе сортына және өсіру технологиясына ... ... бір ... ... ... дейін дөн болады (орташа 500-600).
Жүгерінің өсіп-дамуында мынадай кезеңдерді ажыратады: тұқымның өнуі-ұрықтық тамырша өсіп шығады, өскіні (көктеу) - 1-ші ... ... ... 3-ші ... ... өздігінен қоректенуге көшуі, бұтақтануы - төменгі жапырақтардан бүйір өркендерінің шығуы, түтіктенуі-топырақ бетінде сабақ түйіндері (буындары) ... ... 7,9,11 ... ... ... жоғарғы жапырақ қолтығынан шашақтың (сіпсебас- тың) шығуы, ... ... -- ... ... бастауы, собықтың гүлденуі - орауыш астынан жіпті аналықтардың пайда болуы, дәннің қамырланып пісуі, дәннің балауызданып ... ... ... ... ... ... ... кеуіп сарғаяды.
Жүгерінің түқымының жер бетіне тегіс көктеп шығуы үшін топырактың ... ... ... ... ... ... ... Жүгері тамырының өсуіне қолайлы температура +24°С, сабағынын алғашқы кезеңдерінің өсуіне қолайлы темпер ... ... ... ... ... ... ... жақсы жүреді.
Жүгерінің ылғалға қатынасын анықтай келіп оның меофильді есімдіктерге жататынын аңғарамыз. Ол жоғары өнімді өсімдік болғасын суды көп керек етеді. ... көп ... ... кезі ... жарғаннан дәнінің сүттену кезеңіне дейін. Бұл кезде барлық керекті су қорының 70%-ы қажет. Жүгері өсіп-өнуіне ... ... ... 70-75% ТСС ... су ... ... ... жүгері суды тиімді пайдалануымен ерекшеленетін дақыл. Оның транспирациялық коэффициентті 280-350 ... ... ... ... ... ... Оның ... өсуіне күннің жарық мезгілінің ұзақтығы 12-14 сағат. Күннің I жарық мезгілі ... ... ... ... ... кезеңі ұзарады.
Жүгері қара, қызыл-қоңыр, сұр топырақтарда жақсы өнім ... ... ... ол ... және ... ... мол ... және құмайт топырақтарда да жақсы өсе алады. Жүгері топырақ желдетілуіне жоғары ... ... Ауыр және ... ... натын топырақтарда онша өсіп оңбайды.
Өсіру агротехникасы. Жүгеріден жоғары өнім алу үшін алғы ... ... зор. ... ... және оңтүстік-шығыс аймақтарының суармалы танаптарында жүгеріге жақсы алғы егіс ... ... ерте ... ... ... және ... ... өңдеу. Суармалы жерлерде жүгері үшін топырақты негізгі өңдеу жұмыстары күзде алғы егісті жинап ... | ... ... ... БДТ-7 (және басқа маркалы) ауыр тырмамен 10-12 см тереңдікте қопсытудан бастайды. Содан кейін ауыр және орташа ... ... 27-30 см ... аудара жыртады. Көктемде топырақ қатты тығыздалып қалған жағдайда қайталап 20-22 см ... ... ... ... жабылады және тұқым сепкенше 2-3 рет қопсытылады (культивацияланады). Бірінші қопсыту 10-12 см тереңдікте, ... қоп- сыту ... ... ... 8-10 см ... жүргізіледі. Қоп- сытудың негізгі мақсаты арамшөптерді жою. Ылғалы жетіспейтін жерлерде топырақты тығыздаудың ... ... әр ... түсетін 60-70 ц дәнінің өнімі топы- рақтан 150-180 кг Ш 50-60 кг Р жөне 150 кг К ... ... Сол ... ... ... заттардың жеткілікті болуы жақсы өнім жинаудың кепілі болмақ. Ең ... ... ... көп қажет етеді. Әсіресе жүгері бастапқы даму ... және ... мен ... ... болу ... ... мол жұмсайды. Және де жүгерінің алғашқы даму кезеңінде фосфор жеткілікті болғаны ... ... ... -- ... пісу ... фосфорды екінші рет көп мөлшерде керек етеді. ... де ... ... ... мол өнім алу үшін ... және ... ... кеңінен қолдану қажет.
Бұрынғы В.Р.Вильямс атындағы Қазақ егіншілік ғылыми-зерттеу институтының көпжылдық зерттеу жұмыстарының мәліме- тіне қарағанда республиканың ... ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштарын көп қажет етеді екен. Әр гектарға 120 кг азот 180 кг ... және 60 кг ... ... ... 92,8 ... дән ... ... танапты егін себу алдында қопсытқанда және дақылды екі рет үстеп қоректендіргенде (N20-30^20-30)жүгеріден мол өнім алуға болатыны белгілі болды.
Органикалық (көң) ... ... ... ... ... өте тиімді екенін көрсетті. Әр гектарға 20-30 ... ... ... ... ... Жүгері өсімдігін қоректік заттармен толықтай қамтамасыз ету үшін органикалық және ... ... ... ... ... ... сіңіру керек. Көңді танапқа күзде, топырақты негізгі өңдеу алдында шашады.
Себуге ... 1 -ші 2-ші ... ... 96, 92%) тұқы- мын пайдаланады. Жүгері тұқымы арнаулы ... ... ... фракциясына іріктеліп, дәріленіп, қағаз қапшықтарға салынып дайындалады. Әр шаруашылық осындай тұқымды алып пайдапанған тиімді.
Жүгерінің себу мерзімі ... ... ... ... ... ... яғни бұл ... +8-10°С кем болмауы керек.
Жүгеріні дәнге сепкенде негізгі себу төсілі ... кең- ... ... ... СПЧ-6 не ... СУПН-8 дөн сепкіш- терімен себеді. Қатараралығының кеңдігі 60 немесе 70 см бо- лады.
Дәндік жүгерінің өнімін арттыруда әр гектарға келетін өсімдіктер саны да ... роль ... ... ... ... ... арналған жүгері үшін әр гектарда 60-65 мың, ал ... дән ... ... 45 ... түп өсімдік болса жеткілікті.
Жүгері егістігін күтіп-баптау жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... арамшөп- тердің көгі өсіп шыққанға дейін құрту және топырақ ... ... ... ... ... жою танапты ЗБСС-10 тырмасымен тырмалаудан басталады. Егістікті күтіп-баптаудың агротехникалық шарасы өсімдіктің қатараралығын арамшөптерден тазарту үшін топырақты қопсыту. Вегетация кезеңінде ... ... екі, ... үш рет ... ... бірінші қопсыту-үш-бес жапырақ салғанда; екінші-үшінші қопсыту- арамшөптердің өсуіне және топырақтың тығыздалуына қарай жүргізіледі. Қатараралығын қопсыту тереңцігі 6-8 см-ден 12-14 ... ... ... ... бір ... ... ... қоректендіріп отыру қажет.
Жүгерінің өсіп-дамуының бастапқы сатыларында арам- шөптерге ... ... ... ... ... ішінде Базагран 48 (2,0-4,0 кг/га), Баниел 480 (0,4-0,8 кг/га), 2,4Д ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда тірілей суару жұмыстары шешуші роль атқарады. Бірінші суару өсімдік көктеп шыққан 30-40 күннен кейін ... Ең ... ... ауыр ... егін ... 10-15, ал ... топырақты 7-9 күн қалғанда жүргізіледі. Дәндік жүгері 6-10 ретке дейін суары- лады. ... ... ... бір гектарға 500-700 текше метр. Су- ландыру мөлшері әр гектарға 2500-ден 4000 текше метрге дейін жетеді.
Жүгері ... ... ... ... ... ... күнжарасы, типі жақсы мал азығы. 100 кг жүгері күнжарасында 108-117 азықтық өлшем, 10-12 кг қорытылатын протеин, 40-50 г ... және 300-330 г. ... ... ... жүгері сабаны, құрғақ жапырақтары, собық орамдары және ұсақталған кіндіктері пайдаланылады. 100 кг жүгері сабанында 37 а.ө. бар. ... ... 1-1,3% ... ... 1,7% ... 0,45% кальций, 0,30% фосфор, 0,26% магний қоры кездеседі.
Қазақстанда дәндік жүгерінің егіс көлемі 110 мың гектар шамасында (2008 ж), оның 60 мың ... ... ... ... Жүгері дәнінің өнімі республика бойынша әр гектардан 30 ... 105-110 ц ... ... ... ... әр ... 41,5 ... (2008 ж.).
Қорытынды.
Жүгері дәніндегі ақзатта ауыстырылмайтын аминқышқылдары - лизин және ... аз ... ал мал ... ... төмен ақзат көбірек болады. Және де жүгері дәнінде В, Е, РР ... бар. 1 кг сары ... ... дәнінде 20 мг дейін каротин болады. Минерал заттарын (1,3%) көбінесе ... және ... ... ... натрий, хлор, темір құрады. Мал азығына жүгерінің барлық өнімін пайдаланады. Яғни жүгері еш қалдықсыз ... ... ... ... оның: кебегі, дәні, қабыршағы, күнжарасы, төпі жақ- сы мал азығы. 100 кг ... ... 108-117 ... ... 10-12 кг ... ... 40-50 г кальций және 300-330 г. фосфор бар.
Жүгерінің ... жер ... ... көктеп шығуы үшін топырактың сіңіру тереңдігінің температурасы +10-12°С дейін болуы керек. Жүгері тамырының өсуіне қолайлы температура +24°С, ... ... ... ... ... ... атурасы +20°С.
Жүгері қара, қызыл-қоңыр, сұр топырақтарда жақсы өнім береді. Сонымен қатар, ол ылғалы және ... ... мол ... және ... топырақтарда да жақсы өсе алады. Жүгері топырақ желдетілуіне жоғары талаптар қояды. Ауыр және жеңіл тығызданатын топырақтарда онша өсіп оңбайды.
Жүгері ... ... ... ... ... ... күнжарасы, типі жақсы мал азығы. 100 кг ... ... 108-117 ... ... 10-12 кг ... ... 40-50 г кальций және 300-330 г. фосфор бар.
Мал азығына жүгері сабаны, құрғақ ... ... ... және ұсақталған кіндіктері пайдаланылады.
Пайдаланылған әдебиеттер.
* Әубәкіров Қ., Атақұлов Т., Ахмет А. Мал азығын өндіру.- Алматы, 2011
* Зафрен С.Я. Жемшөп ... ... ... ...
* Абанова, М.Н. Мал азықтандыру практикумы.- Алматы, 2007
* Зыков Ю.Д., Копытин И.П. Мал азығын өндіру. - А., 1994
* К.Ш. ... Т.С. ... ... ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жүгері өсіру технологиясымен танысу және оны зертеу6 бет
Жүгері өсіру технологиясымен танысу және зерттеу5 бет
Жүгері өсіру технологиясымен танысу және зерттеу жайлы10 бет
Жүгері өсіру технологиясымен танысу және зерттеу туралы12 бет
Жүгері өсіру технологиясымен танысу және зерттеу туралы ақпарат12 бет
Жүгері өсіру технологиясымен танысу және оны зерттеу15 бет
«Фудмастер» компаниясы18 бет
Маркетингтік ақпарат жүйесі26 бет
Шеңбермен танысу әдістемесі2 бет
"Delphi ортасымен танысу."26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь