Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне модифицирленген майлар цехын жобалау

Мазмұны

Аннотация ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

Нормативтік сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
Белгілер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

1.Технико экономикалық негіздеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.1. Соғу жұмыстарының аумағын негіздеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.2. Шикізатпен және материалдармен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.3. Электр қуатымен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.4. Сумен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.5. Жылумен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

2. Аналитикалық шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.1 Қатты майлар мен сұйық өсімдік майларды алу жолдары мен әдістері ...14
2.2. Сұйық өсімдік майларын алу технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
2.3. Қатты жануарлар майларын алу технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.4.Модифицирленген майлар алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2.5. Қатты майлар мен сұйық майлардың биологиялық құндылығын анықтайтын факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
2.6. Тағамдық өндірісте, тамақтануда қатты майлар мен сұйық майлардың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2.7. Майлардың сапасын жақсартуға және биологиялық құндылығын
арттыру үшін қолданылатын қайта этирификациялау процесс ... ... ... ... ... ... ...23
2.8. Патенттік әдіс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27

3. Техникалық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
3.1. Шикізаттың қосымша және дайын өнімнің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... .29
3.1.1. Шикізаттың сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
3.1.2. Қосымша материалдардың сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
3.3.3. Дайын өнімнің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
3.2. Технологиялық тәсімді таңдау және сипаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
3.2.1. Қайта этирификациялау әдісінің технологиялық тәсімі ... ... ... ... ... ... 32
3.3 Негізгі жабдықтың сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
3.3.1. Ағынды қоспалауыш ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
3.4 Технологиялық есептеулер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
3.4.1 Өнімділік балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
3.4.2. Жылулық балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
3.5 Технологиялық жабдықтарды таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
3.5.1 Қайта этирификациялау процесіндегі қосымша жабдық ... ... ... ... ... ... 37
3.6. Негізгі объектінің таңдалған конструкциясын негіздеу ... ... ... ... ... ... ... ..38
3.6.1. Өндіріс цехтарының жадығының компановкасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
3.6.2. Өндіріс корпустарының қабаттарының санын таңдау ... ... ... ... ... ... ... ..38
3.6.3. Ғимараттардың конструктивті элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
3.6.4. Ғимараттардың темір бетонды элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
3.6.5. Модифицирленген майлар цехын инженерлік қамтамасыздандыру ... ..40
3.7. Техно . химиялық бақылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41
3.7.1. Катализатордың сынамасын алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41
3.7.2. Тауарлы метилат (этилат) натрии құрамындағы негізгі затты
анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41

4. Экология ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
4.1. Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
4.2. Сумен қамтамасыз ету және суға қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ...44
4.3. Канализация және іркінді суларды сараптау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
4.4. Ұсынылған экологиялық зияндылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
4.5. Табиғатты қорғау шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
4.6. Табиғатты қорғау іс.шараларын жүргізіп болғаннан кейін экологиялық зияндылық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
4.7. Өндірістің қауіп категориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49

5. Еңбекті қорғау және техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...51
5.1. Тіршілік қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
5.2. Өндірістік бөлмелерді желдету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..52
5.3. Метрологиялық жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
5.4. Жарықтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .55
5.5. Еңбекшілерді дәрәгерлік және тұрмыстық тазалық сақтау бойынша жұмыстар өткізу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .58
5.6. Жеке қорғаныс құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..59
5.7. Технологиялық процестерді жүргізу, жабдықтарды іске қосу кезіндегі қауіпті және зиянды өндірістік факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..60
5.8. өндірістегі қауіпті және зиянды өндірістік факторларды талдау және техникалық қорғаныс жасау шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...62
5.9. Өрт қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 63
5.10. өрттен қорғау жүйесіне қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63
5.11. Алғашқы медициналық көмек ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..63

6. Экономика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..65
6.1. Цехтың өндірістік қуатының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 65
6.2. Амортиззациялық салымдардың және капиталдық шығындардың есебі.
6.3. Жабдықтардың бағасын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...66
6.4. Капиталды шығындардың сметалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66
6.5. Еңбек ақы және еңбек сұрақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...67
6.6. Жұмысшкерлердің тізімдік есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
6.7. Еңбек ақы қорының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
6.8. Цех персоналының еңбек ақы қоры және штаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .69
6.9. Өнімнің өзіндік құнын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..69
6.10. Жалпы өнімділік шығындарға смета құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..70
6.11. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..71
6.12. Жобаланған цехтың экономикалық тиімділігін анықтау ... ... ... ... ... ... ..71

7. Бизнес жоспар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 73
7.1. Аннотация ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 73
7.2. Резюме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..73
7.3. Кәсіпорынның сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...74
7.4. Өнімнің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..75
7.5. Маркетинг жоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 75
7.6.Өндірстікжоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 76
7.7. Ұйымдастырушылық жоспар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .77
7.8. Қаржылық жоспар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...78
7.9. Жұмыстардың орындалу тізбесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 78
7.10. Жобаның тәуелділігін таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...79

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .80

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...81

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...84
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсылтан Әбішұлы Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында айтқан болатын: “Біздің шағын және орта кәсіпкерлікті дамытудың түбірінен жаңа идеологиясын түзуіміз қажет. Біз кәсіпкерлік ортаның бастамашылығын іске асыру үшін қолайлы жағдай түзуіміз керек.
Әрбір іскер қазақстандық осы ортаға кіріп инновациялық экономикадағы өз орнын табуға тиіс.
Қазақстандықтардың бастамашылығына кең өріс ашу үшін жағдай жасалды, кәсіпкерлер ендігі жерде осы мүмкіндіктерді пайдалана білуі керек. Мысалы: Жапония, Германия, Бельгия, Италия сияқты елдерде шағын және орта бизнес олардың барлық кәсіпорындары санының 90% астамын құрайды, көптеген дамыған елдерде олар жалпы ішкі өнімнің 50% - дан астамын береді.”
Өсімдік май мен қатты майлар – тамақ өнеркәсібінің негізгі салаларының бірі. Олардың негізгі өнімі өсімдік майлар және жануарлар майы. Азық – түліктік майлар басқа да тағамдармен қоса адамзаттың нәрлі тағамдармен қоректенуінің негізін құрайды, оларды жеке, өзгеріссіз күйінде де, сондай-ақ, майды өңдегенде алынатын – маргарин, асхана майы, майонез және басқа түрлі өнімдер түрінде қолданады. Өсімдік майлардың кейбір түрлері косметикалық тауар өндірісінде, дәрілік препараттарда еріткіш ретінде, майлағыш заттар ретінде пайдаланылады. Май өндіру өнеркәсібін дамытуда оның шикізат базасын үздіксіз дамыту, шикізат ресурстарын ұлғайтудың үлкен маңызы бар.
Өсімдік май мен қатты майлар адамның тамақтану рационында маңызды орын алған, әлі де маңызды орын алуда. Тамақтануда өсімдік май мен қатты майлардың орнын анықтау өте қиын. Бидайдан және түрлі майлардан алынған өнімнің адамның тәулік бойындағы жинаған энергияның 90% қамтамасыз етеді. Энергия көзі ретінде майлар коміртек пен ақуыздарға қарарағанда 2 есе каллориялы.[1]
Бүгінде бүкіл әлем бойынша бір адамның тағам рационына 16 кг сұйық май қажет екені анықталды және бірінші орында тұтынушыларды тек өніммен қамтамасыз етіп қана қоймай, сондай-ақ оларды май-қышқылмен балансталған өніммен қамтамасыз ету қажеттілігі туындауда.[2]
Өсімдік май мен қатты майлар адам өмірінде тек алмастырылмайтын фактор ғана емес, сонымен қатар энергия көзі және мембраналық жасуша құрамына кіретін пластикалық материал. Адам ағзасындағы липидтер күрделі ауыспалы процестерге қатысады және оның дұрыс жүруін қамтамасыз етеді.[3]
Сұйық өсімдік майларын A, D және E витаминдерімен байытуға қолайлы өнім, себебі :
- барлық адамдар тұтынады;
- A, D және E витаминдері – майда жақсы ериді, сондықтан майда біркелкі таралады;
- A, D және E витаминдері майдың дәміне әсері бар.
А- витамины адам ағзасының өсуіне өте қажет; А витаминінің жетіспеушілігі көздің нашар көруіне әкеліп соғады. А витамины денедегі терінің алмасу процесін қадағалайды және ағзаның инфекциялық ауруларға тұрақтылығын жоғарлатады.
D- витамины қысты күні өте қажет. Ол рахид ауруының алдын алады және ағзадағы кальций алмасуын қадағалайды.
Е- витамины майлардың алмасуында үлкен рөл атқарады. Витамин Е мен қаныққан май қышқылдарын қолдануда ұқсастық бар. Витамин Е-нің қанықпаған май қышқылдарын көп қолданғанда қажеттілігі артады.
Майлардағы витаминдердің тұрақтылығы майдың тұрақтылығына дәл келеді. Осыған қарап майлардағы витаминдердің тұрақтылығы мен майлардың тотығу санының байланысы тікелей (тотығу саны майлардың тотығу деңгейін көрсетеді). Майдың тотығу саны жоғары болған сайын адамның тамақтануына қажеті болмайды. Басқаша айтқанда, тотыққан май тек тұтынуға қажетсіз емес сонымен қатар құрамында ешқандай витаминдері болмайды. [4]
Өсімдік май мен қатты майлар ас дайындағанда, қуырғанда, ұн өнімдерін - нан, пісіргенде, кондитерлік өнімдерді даярлағанда кеңінен қолданылады. Тағам қуырғанда олар сол тағам азығына жылу алмастыру функциясын орындайды. Қуыру процессі, кейінгі он жылда массалық урбанизация кезеңінде кеңінен таралған, үй жағдайында сонымен қатар, өндірістік жағдайдағы тез әдістің бірі.
Әркелкі пісіру әдістерінде майлардың орны бөлек. Нан пісіруде майды қосу (шамамен, өнім салмағына 2%) , оның көп сақталуын және борпылдақтығын жоғалтпауына үлкен әсер етеді. Кондитерлік өнім даярлағанда, әр келкі өнім дайындағанда майды осы өнімдерде түзілетін көпіршіктердің біркелкі орналасуы үшін қосады, соның салдарынан өнімде деликатестік қасиет және құрам пайда болады. [1]
Майлы өнімдердің атеросклероз ауруының прафилактикасында және емделуінде маңызды орын алады.
Майлардың организмде өмірлік қажетті метаболикалық процессі тек май қышқылды құраммен ғана анықталып қоймайды, сонымен қатар үшглицеридтердегі май қышқылдарының малекулааралық орналасуымен де анықталады. Сонымен қатар, майлардың майқышқылды және глицерид құрамы адам денесінің температурасында сұйық болуы қажет.
Майды қолдану мақсатына, пішініне қарай қатты немесе сұйық майлар қолданылады. Қатты майлар шикізат ретінде тағамдық өндірісте өте құнды.
Әр түрлі әдістерді қолдана отырып майлардың қасиетін және құрамын(консистенциясын, балқу температурасын және басқа) өзгертуге болады. Мұның бәрін майлардың модификациясы деп атайды. Майларды модификациялау түрлі температураларда фракционды кристаллизация жолымен гидрогенизация және қайта этерификация әдісімен жүреді.
Майлардың негізгі көрсеткіштерінің түрі олардың балқу температурасы: ол төмен болған сайын
Адам ағзасында тез қабылданады және дәмдік қасиеті жоғары, бірақ, температураның төмен болғаны ыңғайсыз, себебі майлар температураның жоғарлаған кезде тауарлық түрін жоғалтады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1) Послание президента РК Н.А.Назарбаева народу Казахстана 1.02.2005 г.
2) Нестерова И.Н., Поваляева О.С., Барышев А.Г., Нечаев А.П. Аналог или заменитель? ( функциональные масложировые продукты)/ Масложировая промышленность – 1999, №4.
3) Парфенова Т.В., Кривоносова Ю.Б., Ленцова Л.В., Лиховидов В.Н. Кушнерова Н.Ф. Обоснование методики расчета прогнозируемых сроков хранения/ Масложировая промышленность – 2003, №2.- с.32-33
4) Барышев А.Г., Воробьева В.М., Полосин С.В., Стародубцева Л.Н., Растительные масла «Калитва» - функциональные продукты питания/Масложировая промышленность – 2005, №3.- с.18-19.
5) Скорюкин А.Н., Нечаев А.П., Кочеткова А.А., Барышев А.Г. Купажированные растительные масла со сбалансированным жирнокислотным составом для здорового питания/Масложировая промышленность – 2002, №2.- с.26-27.
6) Нечаев А.П., Кочеткова А.А Растительные масла функционального назначения/Масложировая промышленность – 2005, №3.- с.20-21.
7) Калашева Н.А., Азнаурьян Е.Б. Дезодорация растительных масел на установке фирмы «Крихфельд»/Масложировая промышленность – 2000, №1.- с.10-11.
8) Soft Column – новая ступень в рафинации масла/ Масложировая промышленность – 1998, №2.- с.14-15.
9) Паронян В.Х., Восканян О.С. Анализ влияния различных факторов на качество жиров/Масложировая промышленность – 2004, №2.- с.10-11.
10) Быкова С.Ф., Давиденко Е.К., Минасян Н.М., Разработка технологических приемов переработки масличных культур нового поколения /Масложировая промышленность – 2004, №1.- с.38-39.
11) Лисицын А.Н., Григорьева В.Н., Масложировые технологии: теория, практика, перспективы/Масложировая промышленность – 2002, №3.- с.8-9.
12) Климантова Е.В., Некрасова Т.Э. Витаминизация масложировой продукции/Масложировая промышленность – 2000, №1.- с.32-33.
13) Некрасова Т.Э. Витамины и антиоксиданты для масложировой продукции/Масложировая промышленность – 2002, №3.- с.30-31.
14) ЛобановВ.Г., Каракай М.С., Щербакова Е.В. Стабильность нерафинированного и дезодорированного подсолнечного масла при хранении/Масложировая промышленность – 2001, №32.- с.32-33.
15) Лисицын А.Н., Алымова Т.Б., Прохорова Л.Т., Григорьева В.Н., Горшкова Э.И. Некоторые факторы, определяющие стабильность растительных масел к окислению/Масложировая промышленность – 2005, №3.- с.11-15.
16) Григорьева В.Н., Лисицын А.Н. Факторы, определяющие биологическую полноценность жировых продуктов/Масложировая промышленность – 2002, №4.- с.14-17.
17) Козлов Э.И., Любарева Л.М., Солунина И.А./Масла и жиры – с.6-7.
18) Соколов Б.К., Гончаренко Е.В., Лисняк В.Е. Масло нашего здоровья/Масложировая промышленность – 2003,№3.- с.56-59.
19) Нилов Д.Ю., Некрасова Т.Э. Современное состояние и тенденции развития рынка функциональных продуктов питания и пищевых добавок/ Пищевые ингредиенты – сырье и добавки – 2005, №2.-с. 28-29.
20) Синявский Ю.А., Нарижный В.И., Цой И.Г., Тен И.В. Профилактика витаминной недостаточности / Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана – 2003, №3.-с. 22-23.
21) Джингилбаев С.С. Современное масложировое производство и перспективы его развития/ Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана – 2003, №2.-с. 34-35.
22) Патент 2241340 Р.Ф. Способ получения витаминизированного растительного масла/ Мартовщук В.И., Заболотний А.В., Варивода А.А. и др. - опубликовано 10.07.2004г. кл. А23D9/02.
23) Патент 2169478 Р.Ф. Пищевой функциональный продукт на основе растительных масел/ Колетвинцев А.Н. - опубликовано 27.062001г. кл. А23D9/00.
24) Патент 2120962 Р.Ф. Способ получения растительного масла из высокомасличного сырья и технологическая линия для осуществления способа/ Михеев С.Г., Михеев А.Г.- опубликовано 27.10.1998г. кл.С11В1/00.
25) Патент 03.04 – 19Р1.231 Укр. Обоснование применения диетического масла с БАД в функциональном питании/ Шахрай Т.А., Тимофеенко Т.И., Никонович С.Н. - опубликовано 7.06.2001г.
26) Патент 665.334.9 Инд. Оценка возможности использования в кулинарии смесей различных масел - опубликовано 1986.
27) Патент 2148934 Р.Ф. Целебное масло/ Болобан А.Г. - опубликовано 20.05.2000г. кл. А23D9/00.
28) Патент 2208940 Р.Ф. Целебное масло/ Болобан А.Г. - опубликовано 27.07.2000. кл. А23D9/00.
29) Калошин В.П. Технология и оборудование жироперерабатывающей промышленности. - М.: Колос, 2002. - 526 с.
30) Оборудование предприятий масложировой промышленности/ Б.Н.Чубенидзе, В.Х.Паронян, А.В.Луговой. - М.: Агропромиздат, 1985, - 304 с.
31) Тасыбаева Ш.Б. Технологическое оборудование жироперерабатывающих предприятий. - ЮКГУ им. М.Ауезова. - Ш.: ЮКГУ, 2002. - 150с.
32) Руководство по технологии получения и переработки растительных масел и жиров,- Л.: ВНИИЖ, 1975.-725с.
33) Закон о безопасности и охраны труда в Республике Казахстан – 2004. – 151с.
34) Луковник А.В., Милько П.И. Охрана труда. – М.: Агропромиздат, 1990. – 132с.
35) Зотов Б.И., Курдюмов В.И. Безопасность жизнедеятельности на производстве.- М.: Агропромиздат, 2004.
36) Никитин В.С., Бурашников Ю.М. Охрана труда на предприятиях пищевой промышленности. - М.: Агропромиздат, 1991.-350с.
37) Беляков С.В.Охрана труда. – М.: Агропромиздат, 1990г.-158 с.
38) Белов С.В. Безопасность жизнедеятельности. – М.: «Высшая школа», 2000г. – 201с.
39) Алексеев М.В. и др. Основы пожарной безопасности. – М.: «Высшая школа», 1971г.
40) Черкасов В.Н. Пожарная профилактика электроустановок.– М.: «Высшая школа», 1970.
41) Атаманюк В.Г. и др. Гражданская оборона: Учеб. для вузов / В. Г. Атаманюк, Л.Г. Ширшев, Н.И. Акимов. Под ред. Д.И. Михайлика. 2-е изд.-М.: Высш. шк., 1987.-288с.
42) Балацкий О.Ф. и др. Природоохранная работа на промышленных предприятиях. – К.: Техника, 1986. – 133с.
43) Казахстанская правда «Концепция экологической безопасности Республики Казахстан на 2004-2015годы» от 10.12.2003. – 8с.
44) Беспамятный Г.П., Богушевский К.К., Беспамятная А.В. Предельно допустимые концентрации вредных веществ в воздухе и в воде. Справочное пособие для выброса гигиенической оценки методов обезжиривания промышленных отходов. - Л.: Химия, 1972, 306с.
45) Методические указания для выполнения экономической части дипломного проекта и дипломной работы специальности 541230 «Биотехнология» - Ш., 2002г.
46)Акылов Т.К., Аманбаев Б.Б. – Методические указания по разработке бизнес-планирования – Ш., 2006. – 32с.
        
        Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне модифицирленген майлар цехын жобалау
Мазмұны
Аннотация …………………………………………………………………………..6
Нормативтік сілтемелер
............................................................................
................7
Анықтамалар
............................................................................
..................................8
Белгілер мен ... ... ... Соғу ... ... ... Шикізатпен және материалдармен қамтамасыз ету
.................................12
1.3. Электр қуатымен қамтамасыз ету
..............................................................12
1.4. Сумен қамтамасыз ету
............................................................................
...12
1.5. Жылумен ... ... ... ... ... майлар мен сұйық өсімдік майларды алу жолдары мен әдістері
...14
2.2. Сұйық өсімдік майларын алу технологиясы
...............................................15
2.3. Қатты жануарлар ... алу ... ... ... Қатты майлар мен сұйық майлардың биологиялық құндылығын анықтайтын
факторлар
............................................................................
.................20
2.6. Тағамдық өндірісте, тамақтануда қатты майлар мен сұйық майлардың
рөлі........................................................................
......................................................22
2.7. ... ... ... және биологиялық құндылығын
арттыру үшін қолданылатын қайта этирификациялау процесс
...........................23
2.8. Патенттік әдіс
............................................................................
.....................27
3. Техникалық бөлім
............................................................................
.....................29
3.1. ... ... және ... ... ... ... сипаттамасы
.........................................................................29
3.1.2. Қосымша материалдардың сипаттамасы
................................................30
3.3.3. Дайын өнімнің сипаттамасы
.....................................................................31
3.2. Технологиялық ... ... және ... ... ... ... ... тәсімі
........................32
3.3 Негізгі жабдықтың сипаттамасы
...................................................................33
3.3.1. Ағынды
қоспалауыш..................................................................
................33
3.4 Технологиялық есептеулер
............................................................................
34
3.4.1 Өнімділік балансы
............................................................................
..........34
3.4.2. Жылулық балансы
............................................................................
.........35
3.5 Технологиялық жабдықтарды таңдау
...........................................................37
3.5.1 Қайта ... ... ... ... ... ... таңдалған конструкциясын
негіздеу..............................38
3.6.1. Өндіріс цехтарының жадығының
компановкасы......................................38
3.6.2. Өндіріс корпустарының қабаттарының санын
таңдау..............................38
3.6.3. Ғимараттардың конструктивті
элементтері...............................................38
3.6.4. Ғимараттардың темір ... ... ... ... ... ... Техно – химиялық
бақылау.....................................................................
........41
3.7.1. Катализатордың сынамасын
алу...............................................................41
3.7.2. Тауарлы метилат (этилат) натрии құрамындағы негізгі ... ... ... Сумен қамтамасыз ету және суға қойылатын
талаптар...............................44
4.3. Канализация және ... ... ... ... ... ... Табиғатты қорғау іс-шараларын жүргізіп болғаннан кейін экологиялық
зияндылық
есебі.......................................................................
.................................48
4.7. ... ... ... ... және техника
қауіпсіздігі...........................................................51
5.1. Тіршілік
қауіпсіздігі................................................................
........................51
5.2. Өндірістік бөлмелерді
желдету.....................................................................
.52
5.3. Метрологиялық
жағдайлар...................................................................
..........53
5.4.
Жарықтандыру................................................................
.................................55
5.5. Еңбекшілерді дәрәгерлік және тұрмыстық тазалық сақтау ... Жеке ... ... процестерді жүргізу, жабдықтарды іске қосу кезіндегі
қауіпті және зиянды өндірістік
факторлар..............................................................60
5.8. өндірістегі қауіпті және зиянды өндірістік факторларды талдау ... ... ... ... өрттен қорғау жүйесіне қойылатын
талаптар.............................................63
5.11. Алғашқы медициналық
көмек......................................................................6
3
6.
Экономика...................................................................
...........................................65
6.1. Цехтың өндірістік қуатының
есебі................................................................65
6.2. Амортиззациялық салымдардың және ... ... ... ... ... ... ... сметалық
есебі....................................................66
6.5. Еңбек ақы және еңбек
сұрақтары...................................................................
67
6.6. Жұмысшкерлердің тізімдік
есебі...................................................................68
6.7. Еңбек ақы қорының
есебі.......................................................................
........68
6.8. Цех персоналының еңбек ақы қоры және
штаты.........................................69
6.9. Өнімнің ... ... ... өнімділік шығындарға смета
құру..................................................70
6.11. Өнімнің өзіндік құнын
калькуляциялау......................................................71
6.12. Жобаланған цехтың экономикалық тиімділігін
анықтау..........................71
7. Бизнес
жоспар......................................................................
..................................73
7.1.
Аннотация...................................................................
.....................................73
7.2.
Резюме......................................................................
........................................73
7.3. Кәсіпорынның
сипаттамасы.................................................................
..........74
7.4. Өнімнің
сипаттамасы.................................................................
.....................75
7.5. Маркетинг
жоспары.....................................................................
...................75
7.6.Өндірстікжоспары........................................................
....................................76
7.7. Ұйымдастырушылық
жоспар......................................................................
...77
7.8. Қаржылық
жоспар......................................................................
.....................78
7.9. Жұмыстардың орындалу
тізбесі....................................................................7
8
7.10. ... ... ... ... “Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне
модифицирленген майлар цехын жобалау”.
Жобаның мақсаты Алматы қаласында ... ... ... ... ... ... цехтың жоспары және келесі есептер
көрсетілген: өндірістік және жылулық балансы, ... ... және ... ... ... есебі.
Еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау туралы сұрақтары
қарастырылған және ... ... және ... ... ... ... қорытынды жасалды.
Дипломдық жобаның түсініктеме хаты - 89, графикалық бөлім беттері – 6
Негізгі сөздер: ... ... ... өсімдік майы,
қатты майлар, қата этерификация.
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
1. Өсімдік майы және маргарин өнімдері ГОСТ 306 24 – ... ... ... массалық мөлшерін анықтау ГОСТ 289 30 – 91.
3. Үшглицеридтердің құрамын анықтау ГОСТ 289 29 – ... ... майы ГОСТ 112 1128 – ... Қайта этерификациялау – гидрогенизациялау немесе жануар маайларына май
қышқылдарына орын алмасуы.
2. Реактор - ... ... ... ... ...... ... және активтендіру.
БЕЛГІЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР
Берілген дипломдық жобада кейбір белгілер мен қысқартулар бар:
% - пайыз
0С – ... ... – метр ............ – тонна
мин – минут
сағ – сағат
мг – миллиграм
кг – килограмм
МЕУЛ – мемлекеттік үлгі
Тәул – ...... ... ...... – метр ...... қуаты
В – ватт
атм – атмосфера
Гкал – гегакалория
мПа – ...... ... ...
т.б. – тағы басқа
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсылтан Әбішұлы Назарбаевтың
Қазақстан халқына жолдауында айтқан болатын: ... ... және ... ... түбірінен жаңа идеологиясын түзуіміз қажет. Біз
кәсіпкерлік ортаның бастамашылығын іске асыру үшін ... ... ... ... қазақстандық осы ортаға кіріп инновациялық ... ... ... тиіс.
Қазақстандықтардың бастамашылығына кең өріс ашу үшін жағдай жасалды,
кәсіпкерлер ендігі жерде осы ... ... ... ... Мысалы:
Жапония, Германия, Бельгия, Италия сияқты елдерде шағын және орта ... ... ... ... 90% ... құрайды, көптеген дамыған
елдерде олар жалпы ішкі өнімнің 50% - дан ... ... май мен ... ...... ... негізгі салаларының
бірі. Олардың негізгі өнімі өсімдік майлар және ... ... Азық ... ... басқа да тағамдармен қоса адамзаттың нәрлі ... ... ... ... ... ... ... де, сондай-
ақ, майды өңдегенде алынатын – маргарин, асхана майы, майонез және ... ... ... ... ... ... ... түрлері
косметикалық тауар өндірісінде, дәрілік препараттарда еріткіш ... ... ... ... Май ... ... ... оның
шикізат базасын үздіксіз дамыту, шикізат ресурстарын ұлғайтудың үлкен
маңызы бар.
Өсімдік май мен қатты ... ... ... ... ... алған, әлі де маңызды орын алуда. Тамақтануда өсімдік май мен қатты
майлардың ... ... өте ... ... және ... ... алынған
өнімнің адамның тәулік бойындағы жинаған энергияның 90% қамтамасыз етеді.
Энергия көзі ретінде ... ... пен ... ... 2 ... ... әлем бойынша бір адамның тағам рационына 16 кг ... ... ... ... және ... ... ... тек өніммен
қамтамасыз етіп қана қоймай, сондай-ақ оларды ... ... ... ету ... ... май мен қатты майлар адам өмірінде тек алмастырылмайтын
фактор ғана емес, сонымен қатар ... көзі және ... ... ... ... материал. Адам ағзасындағы липидтер күрделі
ауыспалы процестерге қатысады және оның дұрыс жүруін қамтамасыз етеді.[3]
Сұйық өсімдік ... A, D және E ... ... ... себебі :
- барлық адамдар тұтынады;
- A, D және E витаминдері – майда жақсы ериді, сондықтан ... ... A, D және E ... ... ... ... бар.
А- витамины адам ағзасының өсуіне өте қажет; А витаминінің жетіспеушілігі
көздің нашар көруіне әкеліп соғады. А витамины ... ... ... ... және ... ... ауруларға тұрақтылығын
жоғарлатады.
D- витамины қысты күні өте ... Ол ... ... ... алады және
ағзадағы кальций алмасуын қадағалайды.
Е- витамины майлардың алмасуында үлкен рөл атқарады. ... Е ... май ... ... ... бар. Витамин Е-нің қанықпаған
май қышқылдарын көп қолданғанда ... ... ... тұрақтылығы майдың тұрақтылығына дәл келеді.
Осыған қарап майлардағы витаминдердің ... мен ... ... ... ... (тотығу саны майлардың тотығу деңгейін
көрсетеді). Майдың тотығу саны жоғары болған сайын ... ... ... ... ... ... май тек ... қажетсіз
емес сонымен қатар құрамында ешқандай витаминдері болмайды. [4]
Өсімдік май мен қатты майлар ас ... ... ұн ... нан, ... ... ... ... кеңінен қолданылады.
Тағам қуырғанда олар сол тағам азығына жылу алмастыру функциясын орындайды.
Қуыру процессі, ... он ... ... ... кезеңінде кеңінен
таралған, үй жағдайында сонымен қатар, ... ... тез ... пісіру әдістерінде майлардың орны бөлек. Нан пісіруде
майды қосу (шамамен, өнім ... 2%) , оның көп ... ... ... үлкен әсер етеді. ... ... әр ... өнім ... ... осы ... ... біркелкі орналасуы үшін қосады, соның салдарынан өнімде
деликатестік қасиет және құрам пайда болады. ... ... ... ... прафилактикасында және
емделуінде маңызды орын алады.
Майлардың организмде өмірлік қажетті метаболикалық процессі тек май
қышқылды құраммен ғана анықталып қоймайды, ... ... ... қышқылдарының малекулааралық орналасуымен де анықталады. Сонымен қатар,
майлардың ... және ... ... адам ... ... ... қажет.
Майды қолдану мақсатына, пішініне қарай қатты немесе сұйық майлар
қолданылады. Қатты майлар ... ... ... өндірісте өте құнды.
Әр түрлі әдістерді қолдана ... ... ... және
құрамын(консистенциясын, балқу температурасын және басқа) ... ... ... ... ... деп атайды. Майларды модификациялау
түрлі температураларда фракционды кристаллизация ... ... ... ... әдісімен жүреді.
Майлардың негізгі көрсеткіштерінің түрі олардың балқу температурасы:
ол төмен болған сайын
Адам ағзасында тез қабылданады және ... ... ... ... ... ... ыңғайсыз, себебі майлар температураның
жоғарлаған кезде тауарлық түрін ... ... ... ... ... ... соғу алдында соғу аймағының ... ... ... қамтамасыз ету, қажетті сұйық және қатты отынның
тасмалдануын , тасмалдағыш ... ... ... жер асты ... соғу ... жүргізу үшін еңбек
ресурстарының және жобаланып жатқан ... ... ... Соғу ... ... ... жұмыстарын жүргізу үшін 42000 тұрғыны бар ... ... ... климаттық жағдайы континентальді, қысы – суық, бірақ,
қары аз, ал жаз айлары – ыстық. Қаңтар ... орта ... ... ... + 40ºС.
Оңтүстік Қазақстан облысында май өндіру зауыттары көп, ... ... ... ... ... цех ... ... салынбақ. Алматы қаласы
үлкен қала болғандықтан барлық еңбек ресурстары қаланың ... ... ... және ... да ... ... технико экономикалық негіздеу модифицирленген майлар цехын соғу
техникалық мүмкін және экономикалық тиімді ... ... ... және ... қамтамасыз ету
Рафинирленген сұйық май Оңтүстік Қазақстан аумағында көптеп
өндіріледі. Қатты ... ... ... ... ... ... қуатымен қамтамасыз ету
Цехтың жарықтануы трансформаторлық подстанция арқылы қалалық ... ... ... ... ... жұмысы үшін қажетті су мөлшері жер асты ... және ... ... су ... ... Кадрлармен, транспортпен және еңбек ресурстарымен қамтамасыз ету
Жобаны іске асыру үшін Алматы қаласының ... және ... ... жұмысқа алуға болады.
Инженер – технологтарды Оңтүстік Қазақстан облысының М.Әуезов атындағы
Университетті бітіруші студенттерді шақыруға болады.
Цехқа қажетті шикізаттар қалалық ... жүк ... ... жол ... ... болады.
Цехты соғу үшін қалалық соғу организациялары немесе студенттік соғу
отрядтарын жұмылдыруға болады.
Дайын өнім зауыттың өзіне тасмалданады. Қайта ... ... ... компонент ретінде қолданылады.
1.5. Жылумен қамтамассыз ету.
Ғимаратпен құрылыстардың жылумен ... ... жылу ... ... шаруашылығы қарастырады. Олар болмаған кезде өзінің
қазандығы қарастырылады.
Жылу тасмалдағыш ретінде ... 150º С-ға ... су ... ... Бу жылу ... ... ... техникалық
операция жүргізу үшін, әрі ... ... ... сумен
қамтамасыз ету және олардың шығындалуы.
2. АНАЛИТИКАЛЫҚ ШОЛУ
2.1 Қатты майлар мен сұйық ... ... алу ... мен ... ... келіп түсетін тағамдық майлар және көмірсулар
ағзаның энергия қажеттілігінің 80-90% ... ... ... май ... ... – адамдарға ең қажетті, құнарлы заттардың бірі. Олар өнімнің
қай түрінде де концентрленген энергияның 9 ... ... ... алмастырылмайтын майлы қышқылдармен қамтамасыз етеді, ... ... ... тасмалдағыш ролін атқарады, тағамның дәмін жақсартады
және тамақтанудан соң тойымдылық сезімін күшейтеді. [4]
Бүгінде бүкіл әлем бойынша бір адамның тағам ... 16 кг ... ... екені анықталды және бірінші ... ... тек ... етіп қана ... ... оларды май-қышқылмен балансталған
өніммен қамтамасыз ету қажеттілігі туындауда.[2]
Өсімдік май мен ... ... адам ... тек ... ... емес, сонымен қатар энергия көзі және мембраналық жасуша құрамына
кіретін пластикалық ... Адам ... ... ... ... ... және оның ... жүруін қамтамасыз етеді.
Майлардың биологиялық қасиеті үшглициридтердің құрылымына, құрамындағы
биологиялық активті ... ... ... ... және тағы ... ... ... негізгі құрамдық элементтеріне – май қышқылдары
кіреді. Май қышқылдары ... ... ... қос ... ... ажыратылады.
Кесте № 1. Өндірістік өнеркәсіпте маңызы бар қатты майлармен сұйық
майлардың мінездемесі.
|Қатты және |Май ... ... %. ... ... ... | | |
| | ... |Сабындану |Иод саны |
| | ... | |
| | |ºС | | |
| ... ... | | | ... ... майы ... 2 |22-30 |75-76 |2-4 |191-198 |101-116 ... |10-12 |90ға дейін |16-18 |186-194 |119-136 ... |9-18 |82-91 |0-6 |185200 |72-89 ... |44-57 |43-56 |31-41 |196-210 |52-58 ... |79-83 |17-21 |19-24 |240-257 |15-20 ... майы |58-60 |40-42 |21-27 |192-196 |34-36 ... майы ... |45-60 |43-52 |30-38 |190-200 |32-47 ... |52-62 |38-48 |32-45 |192-198 |31-46 ... |33-49 |48-64 |22-32 |193-200 |46-66 ... ... |10-22 |48-90 | |181-193 |100-161 ... | | | | | ... Сұйық өсімдік майларын алу техналогиясы
Сұйық өсімдік майларын алу ... ... ... ... ... алу және ... ... тазалау және кондиционерлеу;
- дәндерді кесу
- дәндерді майдалау;
- ылғалды-жылулық ... май алу ... ... ... ... (рафинация процессі);
- қораптау және сақтау.
Дәндерді тазалау және ... ... ... ... ... тазартады. Қоспаларға - органикалық және минералды қоспаларды,
майлы қоспаларға – дефектісі бар майлы дақылдарды жатқызады.
Тазартуды ауа ағынының көмегімен және ... ... ... ... ... ... үшін дән ағынын магнитті
сепараторлардан өткізеді.
Тазартудан соң дәндерді ылғалдылығына қарай кондиционерлейді,
кептіреді.
Дәндерді кесу. Қоспалардан тазартылған және ылғалдылығына қарай
кондиционерленген дәндерді ... ... ... ... дән ... ... ... табылады.
Рушанка құрамына тұтас ядролар, олардың бөлшектері, қауыз құрамы және аз
мөлшерде кесілмеген дәндер ... ... ... ... алу үшін ... ... жүргізеді.
Қауыздан бөлінген дән ядроларын майдалауға жібереді.
Дәндерді майдалау.Майдың шығымын ұлғайту үшін ... ... ... ету ... ... ... біркелкі материал –мятка
алу қажет. Бірақ,мятканы өте майдалап жіберугеде ... ... ... ... ... майдалануына ылғалдылық пен температураның әсері үлкен. Құрғақ
дәнді майдалағанда ұнтақ, ылғалды – ... ... ... жақсы майдалануы ылғалдылық 5,5-6,0 % болғанда жүреді. Егер дәнді
төмен температурада майдалағанда, олардың борпылдақтығы ... ... ... ... ... түзіледі.
Майлы дәндерді дайындағанда бесвальцовкалы және плющильді станоктар
қолданылады.
Мезганы буландыру және ... ... ... ... ... және ... ... әсер етеді.
Мятканы ылғалдыжылулық өңдеуден өткізудің мән2і, дән ... ... ... ... әсер ету. Май ... ... ұсталады. Су тамшылары плазма және пленка арасына енеді.
Құрғақ мятка ылғалдау кезінде пішінін өзгерту ... ие ... 8-9% ... соң мятканы қуырады. Бұл кезде мятка
қыздырылады және 5-6% дейін кептіріледі. ºС
Жоғарғы температураның әсерінен ... ... ... температура 100-105ºС-тен аспауы қажет. Мятканы бусулы қоспамен
буландырады,ал қуыруды шнекті немесе чанды ... ... алу: май алу ... ... ... әдісі болып табылады.
Сонымент қатар күн жарада 5-8% май қалады. Қазіргі кезде кеңінен экстракция
әдісі қолданылады, ол органикалық еріткіштерді ... ... ... ... ... шрот ... құрамындағы май 0,8-1,2%.
Майды сығымдауды үздіксіз ... ... ... сығымдағышта
жүргізеді.
Сығымдаудан соң шыққан жартылай майсызданған ... ... ... еріткіштер адам организміне қауіпсіз, майдың
алынуы және жұмыс кезінде қауіпсіз болуы қажет.
Еріткіш ... ... ... ... ... ... ... басқалар қолданылады. Көбінесе бастапқы қайнау 69ºС, қорытынды қайнау
темпера8турасы 101ºС болатын бензин ... ... ... май ... ... ол ... деп
аталады және майсызданған зат шрот алынады.мисцелладағы май ... ... ... ... ... мечаникалық қоспаларын бөліп
елу үшін снзгішке жібереді. ... ... ... және ... еріткішті
айдйу үшін айдағышқа жібереді. Бұл операцияны дисцилляция деп атайды.
Мисцелланың дисцилляциясы екі сатыда жүргізеді. Алғашқыда 80-90 ºС-та
еріткіштің негізгі ... ... ала ... ... –та ... ... ... деп алынған майды тазартуды айтады.
Натуралды майлардың құрамында дайын ... ... ... ... ... төмендететін қоспалар кіреді. Бұл заттардың кейбіреулері
майда техологияның бұзылуынан немесе майлы шикі затты сақтау кезінде ... ... ... ... қарай түрлі ... ... ... ... және ... ... ... тұндыру, центрифугирлеу және сүзу
жатады.Химиялық әдіске ... және ... ... ... ... ... ... гезодорация және дистилляция
жатады.
Майлардың гидротациясы – бұл ... аз ... ... ... ... ... ... фосфолипидтерді және басқа да
қоспаларды тұндыруға қолданылады.
Ақуыздар майда ... ... ... олар жұқа суспензия түрінде
болады. Гидротация әсерінен олар көлемі ... ... ... ... түседі. Гидротация процессін жылдамдату үшін май және су қоспасын
араластырады.
Ақуызды ... ... ... ... фуз деп ... суды ... алғаннан соң одан фосфатидті концетрат алынады
– бұл өнім тағамдық өнеркәсіпте ... ... ... – ол бос ... ... бөліп алуға
пайдаланылады. Бос майлы қышқылдар майдың қышқылдылығын көбейтеді және
осымен ... ... ... ... нашарлатады. Олар өте тұрақсыз және
майға күйік дәмін береді.
Нейтралды майлар глицерин және май түзе ... ... ... ... өңдеу процессінің қалдық өнімі соапсток деп
аталады. Ол сулы ... ... ... ... ... ... ... сабын, су, нейтралды май, қоспа ... ... ... ... ... ... – майдағы пигменттерді шығаруға қолданылады.
Майды ұнтақ тәріздес ... ... ... ... ... ... ағартады: 90-95 % температураға дейін қыздырылған
майды адсорбентпен араластырады немесе адсорбент қа8батынан сүзеді.
Дезодорация – бұл ... ... ... ... жою үшін қолданады. Майға
нашар дәм және иіс беретін заттар шикіза8ттың өзінде және оны ... ... да ... ... ... майды сілтімен өңдегенде
процестің ... ... ... ... дәмі ... ... майды толық иіссіздендіруге де қолданады., мұндай майлар
маргарин және майонез өндірісінде шикізат ретінде маңызды.
Аромат түзетін заттар (одор) – бұл ... ... ... ... ... ... ... айдау (дезодорация) әдәісімен
шығарады, ол үшглицеридтердің және аромат түзетін ... ... ... ... ... заттардың қайнау температурасы майдың қайнау
температурасынан төмен ... ... ... заттарды 200-300ºС
температурада қайнатады. Бірақ, ... ... ... ... себебі үшглицеридтердің бұзылуы жүреді.
Температураны төмендету үшін вакуум қолданылады. Вакуумда майды 100-
110ºС температурада қыздырады.
Қораптау және ... ... ... ... ... қораптарға қораптайды.
Рафинирленген және гидратталған, жоғары және I ... ... ... ... - 250, 400, 500 ... ... ... қоса майды темір жол цестерналарына, автоцестерналарға, болатты
бөшкелерге құяды.
Майды ... ... ... температурасы 18ºС.
Үшглицеридтердің иісі, дәмі болмайды және түссіз. Иіс, дәм және ... ... ... ... ... Қатты жануарлар майларын алу техналогиясы.
Қатты жануар майларынан май алу үшін қатты майларды тұшытады.
Қатты ... ... ... ... ... тұрады:
сорттау, жуу, суыту және кептіру. Қатты мйды тұшытуға дайындау қолданылатын
әдістерге және технологиялық ... және де ... ... және ... ... майларды тұшыту үшін түрлі әдістер
қолданылады. Әдістер ... және ... ... ... ... ол ... екі әдіс қолданылады ол – сулы және кепкен.
Мерзімді әрекетте жұмыс істейтін жабдықта ... үшін ... ... суытады және жұқалап кеседі.
Үздіксіз әрекетте жұмыс істейтін ... ... ... ... ... ... мүлдем болмайды.
Майды тұшытудың сулы әдісі. Әдістің ерекшелігі бүкіл процестің жүруі
барысында шикізатты қыздыру үшін, шткізат үнемі ... ... ... ... ... Бұдан үшфазалы жүйе түзіледі – май, ... ... ... ... және ... ... суда ... және эмульгирленген майы бар су).
Майды тұшытудың кепкен әдісі. Бұл әдістің ... ... ... ... ... ... беттік бөлігінде жүруінде, мысалы булы жиде
де. Жылы агент жабдықтың беттік бөлігін қыздырады, одан шикізатқа ... Бұл ... екі фаза ... – май және ... ... ... тұшыту барысында қоршаған ортаға таралып кетеді.
Электро ток көмегімен майды ... ... ... ... жолмен
тұшытады: 0,1-0,25% ас тұзымен араласқан майдаланған шикі затты ... ... ... ... ... ... жоғары жиілік тогы бар
электродтар (500-2000 период ... ... ... ... ... май ... тұшытудың химиялық әдістері. Майларды сілті, қышқыл және
органикалық еріткіштермен ерітеді.
Сілтілі әдіс- бұл ... ... ... және олардың тұздарының
(NaOH, CaCO және ... ... ... ... ткандерге қыздыру
кезінде әсер ету. Мұның салдарынан ақуызды заттар ериді және бос майлы
қышқылдар ... ... ... ... pH 1.0-5.0 ... ... әсер ... иондардың қажетті концентрациясын қышқыл және олардың тұзын қоса
отырып алады. Бұл әдісті техникалық майлар алу үшін ... ... май алу ... өте көп (ферментативті, электро
импульсті, ... ... және тағы ... алу. ... (олео-ойль) сиыр немесе қой майларынан
фракционды ... ... ... ... кристаллизация деп-
тұшытылған майды суытуды айтады. Температура ... ... ... ... ... ... ... 45% қанықпаған және 55% қаныққан май қышқылдары
кіреді. Олео-ойьдің балқу ... ... ... ... ... оңай ... тағамдық өнім ретінде немесе маргарин ... ... ... ... ... алу.
Майды қолдану мақсатына, пішініне қарай қатты немесе сұйық майлар
қолданылады. Қатты майлар ... ... ... өндірісте өте құнды.
Әр түрлі әдістерді қолдана отырып майлардың ... ... ... ... және ... өзгертуге болады.
Мұның бәрін майлардың модификациясы деп ... ... ... ... ... ... ... гидрогенизация
және қайта этерификация әдісімен жүреді.
Майлардың негізгі көрсеткіштерінің түрі олардың балқу ... ... ... ... адам ... тез қабылданады және дәмдік қасиеті
жоғары, бірақ, температураның төмен болғаны ... ... ... ... ... ... түрін жоғалтады.
Майлардың сапалық көрсеткішіне майқышқыл ... ... ... май ... ... ... үшглицеридтердің топтық құрамы маңызды орын алады. Үшглицеридтердің
кейбір түрлерінің өзіндік балқу температурасы бар.
Индивиуальды заттардың балқу және қату ... тең ... ... ... ... ... ... қоспасы болады. Табиғи
майлардың тұрақты балқу температурасы болмайды.
Кесте № 2
|Өнім ... |
| ... ... ... ... | | ... |43-48 |37-38 ... |44-47 |32-42 ... |35-45 |22-32 ... май | | ... |23-26 |14-26 ... |28-36 |20-27 ... |-20 |-4+-6 ... майлар үшін бағалы қасиеттің бірі ... ... бұл ... май ... ... ... ... мен сұйық өсімдік майлардың биологиялық құндылығын
анықтайтын факторлар.
Қатты майлар мен сұйық майлар тамақтануда алмастырылмайтын факторлар
ғана емес , сонымен қатар ... ... Адам ... ... ... ... және олардың дұрыс жүруін қамтамасыз етеді.
Майлардың биологиялық қасиеті ... ... ... ... ... ... ... (фосфолипидтар, стеролдар,
токоферолдар, коротинойдтар және басқа) байланысты.
Үшглециридтердің негізгі құрамдық ... май ... ... ... тізбегінің ұзындығына, санына және қосбайланыстардың
орналасуына ... ... Бұл ... физикалық, химиялық және
биологиялық қасиеттеріне жатады, ол ... ... ... ағзадағы метаболикалық процесске (құрамдық
липидтер) қатысады және майлы тканьды ... ... ... липидтер энергия көзі болып табылады, құрамында көп
қаныққан және ... май ... бар. Олар ... болып
көрсетілген, бірақ, құрамында аз ... ... ... ... және ... ... ... қоспалар болуы мүмкін.
Құрамды липидтер ағзадағы метаболикалық процестерге қатысады және
құрамындағы ... май ... ... Олар ... ... ... негізін қалайды және негізінен үшглициридтерден,
фосфолипидтерден, гликолипидтерден және ... ... ... ... физико-химиялық және биологиялық қасиеті ... ... және ... байланысты.
Барлық май қышқылдар ағзада синтезделе ... ... ... ... өсімдік липидтері, аз мөлшерде жануарлар майында ... ... ... ... және линоленді қышқылдар жатады.
Сондықтан оларды ауыстырылмайтындарға жатқызады.
Линол қышқылы омега-6 май қышқылдарының тобына кіреді және ... ... ... ... ... Осы ... ... да кіреді, ол ағзада жөндеуші қызмет атқарады және простагландин
қышқылының синтезіне ... ... ... жас ... және кәрілік шақта қатты
білінетіні байқалған. Липидтерде линоленді қышқылдың метаболитінің деңгейі
аз немесе ... ... жас ... сана ... дамымауына, көздің
көрмеуіне әкеліп соқтырады.
Қышқылдардың жетіспеушілігін су ... ... ... ... болады. Бірақ диета ұстанған жағдайда бұлардың нормасын ... ... ... ... ... тотығуы ұлғаяды.
Линолды және линоленді қышқылдардың қатынастары өте ... ... ... линоленді қышқылдың көп мөлшерде болуынан арахидон
қышқылының синтезі тоқталады.
Организмде липидтердің ары қарайғы ... ... ... ... организмге келіп түсетін негізгі липидтер 2-моноглицерид
түзіп, липазамен гидролизденеді, фосфолипидтердің ресинтезіне қатысады.
Құрамдық ... ... ... қышқылдардың 2-
моноглицеридтері қатысады, құрамында ... ... бар ... белоктардың ресинтізіне кетеді.
Өсімдік майларының (арахис, күнбағыс, мақта және басқа майларда) 2-
моноглицеридтеріндегі қанықпаған қышқыл ... 97-99%, ... ... ... ... майында- 79,6%.
Жануарлар майларындағы 2-моноглицеридтерде, керісінше, қаныққан
пальметин қышқылының ... ... 71-78%, ... қышқылы-
27-32% және линол қышқылы 0-1%. Мұндай моноглицеридтер негізінде ... ... ... майлы тканьді түзейді.
Өсімдік май мен қатты майлардың биологиялық қасиеттері тек майқышқылды
және үшглицерид ... ғана ... ... ... ... ... Осылайша пальма майында қаныққан қышқыл құрамы 50%. Ал, олив
майында қанықпаған май қышқылдары өте көп, оның ... ... ...... ... 18-20%, ... 0,8%.
Үшглециридтері бар майлы өнімдер- жаңа нарықтағы жоғары бәсекелестік
тауар.
Толық құнды майлы өнім құрамында 20% жуық ... 50% ... және ... май ... ... ... Майлардың биологиялық толық
құндылығында үшглицеридтерге ілеспелі заттар ... орын ... ... ... ... ... ... ие.
Фосфолипидтер клетка арасындағы зат алмасу процесстеріне қатысады.
Фосфолипидтердің құрамына кіретін лецитин ... ... ... ... де холестириндердің ауысуын қадағалайды.
Өсімдік майларындағы токоферолдар құрамында Е витаминдер бар. Өсімдік
құрамындағы токоферолдар бос қалпында болады.
Майларды ... ... ... ... ... ... және ... жоғалтады. Өсімдік майларындағы
биологиялық активті компоненттерді ... ... ... әсер ... ... майларды байыту қажет. [3]
Сұйық өсімдік майларын A, D және E витаминдерімен ... ... ... :
- ... ... ... A, D және E витаминдері – майда жақсы ериді, сондықтан майда біркелкі
таралады;
- A, D және E витаминдері майдың дәміне ... ... ... адам ... өсуіне өте қажет; А витаминінің жетіспеушілігі
көздің нашар көруіне әкеліп соғады. А витамины денедегі терінің ... ... және ... ... ... тұрақтылығын
жоғарлатады.
D- витамины қысты күні өте қажет. Ол ... ... ... ... ... кальций алмасуын қадағалайды.
Е- витамины майлардың алмасуында үлкен рөл ... ... Е ... май ... ... ... бар. ... Е-нің қанықпаған
май қышқылдарын көп қолданғанда қажеттілігі артады.
Майлардағы витаминдердің тұрақтылығы майдың тұрақтылығына дәл келеді.
Осыған қарап майлардағы витаминдердің тұрақтылығы мен ... ... ... ... ... саны ... тотығу деңгейін
көрсетеді). Майдың тотығу саны жоғары ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, тотыққан май тек ... ... ... қатар құрамында ешқандай витаминдері болмайды.
Кесте № 3. А витаминінің тұрақтылығы ... ... ... ... ...... шығыны, % |
|қатты майлардың түрі. ... ай. | ... майы |2 |2-5 |
| |4 |5-10 |
| |6 |15-20 ... май |2 |0-5 |
| |4 |5-10 |
| |6 |20-25 ... D ... ... ... ... ... азайту үшін A және D витаминымен байытуды 20%
ұлғайтады.
Тірі ағза күніне 30гр май ... бір жыл ... ... 10кг) ... D ... ... ... Тағамдық өндірісте, тамақтануда қатты майлар мен сұйық өсімдік
майлардың рөлі.
Өсімдік май мен қатты майлар адамның тамақтану рационында ... ... әлі де ... орын ... Тамақтануда өсімдік май мен қатты
майлардың ... ... өте ... ... және ... ... ... адамның тәулік бойындағы жинаған энергияның 90% қамтамасыз етеді.
Энергия көзі ретінде майлар коміртек пен ... ... 2 ... ... әлем бойынша бір адамның тағам рационына 16 кг сұйық
май қажет екені анықталды және бірінші орында тұтынушыларды тек өніммен
қамтамасыз етіп қана ... ... ... май-қышқылмен балансталған
өніммен қамтамасыз ету қажеттілігі туындауда.[2]
Майлар тірі ағзалардың ... ... ... ... мен сұйық майлар тағамды қуыруда, нан ... ... ... ... ... кезінде олар тағамдық
өнімге жылу береді.
2000 жылы бүкіл әлем бойынша май ... ... ... ...
114,4 млн тонна, соның ішінде 92,0 млн тонна сұйық май өндірісі, 22,4 ... ... ... ... ... ... 92,0 млн ... майдың 90,6 млн тоннасы тағамдық мақсатта
қолдануға жарамды болды. Осы жылы майлардың ішіндегі ең көп ... соя және рапс ... ... олардың өнімділігі 74,3% құрады.
Қатты жануарлар майлары 2000 жылы – 22,47 млн тонна өндірілді, соның
ішінде сиыр майы – 6,02 млн ... ... майы ... – 6,8 млн ... ... – 1,42 млн тонна, сиырдың, басқа да ірі қара малдардың тондырылған
майлары – 8,23 млн ... ... ... ... ең ... [3]
№ 4 кестеде бүкіл әлем бойынша өндірілген май ... ...... |1980 ж. |1990 ж. |2000 ж. ... |% |% |% |ж. ... |
| | | | |% ... майы |4,98 |7,80 |9,61 |123 ... майы |2,96 |3,75 |3,90 |104 ... майы |13,42 |16,14 |25,44 |158 ... майы |3,47 |8,18 |14,23 |174 ... майлар |6,45 |6,92 |8,23 |119 ... майы |1,18 |1,38 |1,42 |103 ... ... және ... ... |57,97 |80,75 |114,38 |142 ... | | | | ... ... ... ... және ... құндылығын арттыру үшін
қолданылатын қайта этерификациялау процессі
Өсімдік май мен қатты майлар адамның тамақтану рационында ... ... әлі де ... орын алуда. Тамақтануда өсімдік май мен қатты
майлардың орнын анықтау өте қиын. Бидайдан және ... ... ... ... ... ... жинаған энергияның 90% қамтамасыз етеді.
Энергия көзі ретінде майлар коміртек пен ақуыздарға ... 2 ... ... әлем бойынша бір адамның тағам рационына 16 кг сұйық
май қажет екені ... және ... ... тұтынушыларды тек өніммен
қамтамасыз етіп қана қоймай, сондай-ақ оларды май-қышқылмен балансталған
өніммен қамтамасыз ету ... ... май мен ... ... адам өмірінде тек алмастырылмайтын
фактор ғана емес, сонымен қатар энергия көзі және ... ... ... ... ... Адам ... липидтер күрделі
ауыспалы процестерге қатысады және оның дұрыс жүруін қамтамасыз етеді.[3]
Өсімдік май мен ... ... ас ... қуырғанда, ұн
өнімдерін - нан, пісіргенде, кондитерлік өнімдерді ... ... ... қуырғанда олар сол тағам азығына жылу ... ... ... процессі, кейінгі он жылда массалық урбанизация
кезеңінде кеңінен таралған, үй ... ... ... ... тез ... ... пісіру әдістерінде майлардың орны бөлек. Нан пісіруде
майды қосу (шамамен, өнім ... 2%) , оның көп ... ... ... ... әсер ... Кондитерлік өнім
даярлағанда, әр ... өнім ... ... осы ... ... ... ... үшін қосады, соның салдарынан ... ... және ... ... ... ... өнімдердің атеросклероз ауруының прафилактикасында және
емделуінде маңызды орын алады.
Майлардың организмде өмірлік қажетті метаболикалық процессі тек ... ... ғана ... ... ... қатар үшглицеридтердегі
май қышқылдарының малекулааралық орналасуымен де анықталады. Сонымен қатар,
майлардың майқышқылды және глицерид құрамы адам ... ... ... ... ... линол-олейнді тобтағы сұйық майлар (күнбағыс, соя,
рапс майлары), пальма майы және оның фракциясы, сонымен ... ... ... ... сиыр ... майқышқылды және глицерид құрамдары
оптималды емес. Сондықтан, толық құнды тағамдық май алу үшін ... ... ... ... ... ... майларды өңдегенде майларды қайта этерификациялау
процессі қолданылады, бұл әдіс көптеген дамыған мемлекеттердің қалаларында
кеңінен ... ... – деп ... үшглециридтердің ацилді
тобтарының орын алмасуын айтады. Қайта этерификацияға қатты майлармен сұйық
майларды, көп ... ... ... ... төрт ... ... Екі глицерид арасындағы май қышқылдарының радикалдарының алмасуы
(малекулааралық қайта этерификациялау);
2. Глицеридтегі қышқыл ... ... β-ға ... ... қайта этерификациялау);
3. Глицерид және спирт аралық радикалдарының ... ... ... және ... ... ... ... (ацидолиз).
Ішкі малекулалы қайта этерификациялау кезінде ішкі үшглицеридтердің
ацилді ... ... ... - CHOCOR2 - ... – CHOCOR1 – ... ... ... үшглицеридтер арасында ацилды
тобтардың ауысуы жүреді. Қорыта келгенде ішкі және ... ... ... ... май ... май ... ... өнімі
ретінде май қышқылдарына ыдырайды.
Егер қайта этерификациялау процесінің температурасы қандай да бір
үшглицерид фракциясының температурасынан төмен ... онда ол ... ... ... ... бөлініп шығады және ары қарай реакцияға қатыспайды.
Бағытты қайта этерификациялау берілген температурада ... ... ... ... ... ... ... жалғаса береді. Сонда-ақ қайта этерификациялау ... ... ... ... глицеридтік құрамының өзгеруі оның
физикалық (балқу температурасы және т.б.) қасиетінің өзгеруіне алып ... ... ... механизмі карбоксилді С – О тобтардың
күрделі эфирлі ... ди- және ... ... ... аяқталады.
Карбоксилді тобтарының шын мәніндегі құрылысы мынадай болады:
С = О ↔ С - О
Карбоксилді тобтардың ... ... ... оң ... алып ... ... ол атом ... теріс зарядталған атомдармен реакциясын,
нуклеофиль түзеді.
Қайта этерификацияның мақсаты – ... ... ... ... ... ... (балқу температурасы,
қаттылығы) өзгерту және тұрақты ... ... алу. ... ... майдың үшглицеридтік құрамы және физико-химиялық көрсеткіштер
жақсарады – балқу температурасының төмендеуі, ... ... ... ... ... және ... глицерид құрамы
төмендейді және орташа ... ... ... және ... құрамы жоғарлайды.
Қайта этерификациалау процессі басқа модификацилау процестерімен
салыстырғанда мынадай қасиеттерге ие:
-қайта этерификация адам ағзасына зиянсыз транс изомерлі май ... қоса ... ... ... ... натуральді линол қышқылын
ендіруге қолайлы;
-қайта этерификация адам ағзасында қиын қорытылатын нашарбалқитын
майлардың ( ... ... ... ... ... майы) сұйық өсімдік
майлармен қоспасын, ... ... ... ... ... ... ... етеді;
-қайта этерификацияланған майлардың басқа майлардан ерекшелігі
жоғары борпылдақтығы және ... ... ... ... ... ... ... процессі май қышқылдарының радикалдарын
галогенді ... ... ... ... негізделген
(малекулааралық және ішкі малекулааралық).
Қайта этерификациялау процессі қажетті құрамды май ... ... ... ... ... процессі арқылы тағамдық майдың
құрамындағы балқымалы май ... ... ... ... ... ... ... температурасын төмендетіп, оның
ауамен әрекеттесіп қышқылдануын төмендетеді.
Малекулааралық қайта этерификациялау екі глицерид арасында ... ... ... ... келгенде бірнеше араласқан үшглицеридтер
алынады.
С3Н5 (ОСОС17Н35)3 + С3Н5(ОСОС17Н33) →
С3Н5(ОСОС17Н35)2 * (ОСОС17Н33) + С3Н5(ОСОС17Н33)2 * (ОСОС17Н35)
Бұл реакциядан ... ... ... ... ... және ... қарағанда төмен болып табылады.
Табиғи майларды ішкі малекулалық қайта этерификациялау мынадай жолмен
жүреді:
СН2ОСОR1 – CHOCOR2 – ... – CHOCOR1 – ... ... этерификациалау никель және басқа да катализаторлар арқылы
160ºС – та ... ... осы әдіс ... ... зауыттар қайта
этерификациаланған майларды алуда.
Алкоголиз реакциясы ... ... ... ... ... Май ... глицеридтері спиртпен қыздырылған кезде құрамын
өзгертпейді. Егер қыздырылған майға екі есе көлемде метил ... ... ... ... өте ... ... бастайды. Бұл кезде глицерид
қабаттары спирт ерітіндісінде май қышқылының метильді ... ... ... мына ... ... OCOR – CHOCOR – CH2OCOR + 3CH3OH →
C3H5 (OH)3 + RCO * OCH3
метил эфирі
Күрделі эфирлердегі спирттердің мұндай ... ... деп ... ... ... ... метобализм, этанализм және тағы
басқа түрлерге бөледі. Алкоголиз реакциясы гидролиз реакциясына өте ... бұл ... ... ... ... ... OCOR – CHOCOR – CH2OCOR + 3CH3OH ... – CHOCOR - CH2OCOR + RCOOC H3
CH2OH – CHOCOR - CH2OCOR + CH3OH →
CH2OH – CHOCOR + RCOOC ... – CHOCOR - CH2OH + CH3OH ... – CHOH - CH2OH + RCOOC ... реакциясы малекулааралық қайта этерификациялау тәрізді
катализатордың көмегімен жақсы жүреді (мысалы: натрии ... ... ... ... ... ... 250ºС – қа ... да
реакция жәй жүреді. Спирттің массасы жоғарылатылса, алкоголиз реакциясы өте
жәй жүреді.Алкоголиз ... ... үшін ... қарай мынадай
катализаторлар қолданылады: өткір калии, өткір натрии.
Қайта этерификациялау реакциясының төртінші түрі ... ... Бұл май ... ... қыздырған кезде жүреді.
С3Н5(ОСОR)3 + R1COOH →
С3Н5(ОСОR1) * (ОСОR)2 + RCOOH
Қышқыл қалдықтарының алмасуы катализаторсыз ...... ... ... ... ... ... және май үшглицеридтердің малекулаларына төмен малекула май
қышқылдарын өндіреді. [7]
2.8. Патенттік ізденіс
Өнер табыс май өнеркәсібіне ... ... ... айтатын
болсақ, өсімдік майларын қайта этерификациялау процесін автоматтандыру. Бұл
өнімдерді химиялық, фармоцевтикалық және тағы ... ... ... ... ... кең ... ... сабынды – сілтілі
еріткіште майды үздіксіз бейтараптау ... ... ... ... табылады. Бұл қайта этерификациялау процесінің кемшілігі ... ... және ... ... аз ... ... табыстың мақсаты қайта этерификацияланған дайын өнімнің көлемін
жоғарылату болып табылады.
1. Қатты май беру, 2. ... май ... ... 3. сұйық май мен
қатты майды араластыруға арналған араластырғыш, 4. мөлшер көрсеткіші,
реттегіш, орындаушы механизм, ... май беру ... ... сұйық
май шығынын өлшеуге арналған көрсеткіш, ... ... ... ... қаттылығын көрсететін екінші құрылым, реттегіш орындаушы
механизм, қайта этерификацияланатын өнімді беруге арналған ... ... ... ... бу беру ... жүйесі,
қайта этерификацияланған май шығынын ... ... ... ... ... ... ... алкоголят
суспензиясын беруге арналған технологиялық жүйе, шығын көрсеткіші, шығын
реттегіш, ... ... ... ... ... механизм, термометр,
реттегіш орындаушы механизм, қайта этерификациялау реакторына қыздырылған
бу беру ... ... ... ... ... ... ... сілтілі-сабынды еріткішті шығару технологиялық жүйесі, қайта
этерификацияланған майды жуғыш аппаратқа беру, қайта ... ... рН ... ... суды шығару, реттегіш орындаушы
механизм, қайта этерификацияланған майды кептіргіш аппаратқа ... ... ... ... ... ... ... температура көрсеткіші, қайта этерификацияланған ... ... ... май 1 ... жүйе ... ... ал
сұйық май жетінші технологиялық жүйе арқылы беріледі. 3 араластырғышта
интенсивті араласқан шикі зат 22 ... ... ... 20 ... ... беріледі және осы аппаратта 23 технологиялық
линиядан 29 орындаушы ... ... ... ... ... Содан
соң араласқан өнім 27 линия арқылы бөлгіш аппаратқа беріледі. Бұл жерде
қайта этерификацияланған май мен ... ... бөлу ... ... ... ... ... этерификацияланған май 43
линия арқылы 44 жуғыш аппаратқа беріледі. Содан соң 50 линия арқылы ... ... ... ... Бұд ... ... қайта
этерификацияланған май дайын өнім ретінде құбыр арқылы шығарылады
3. ТЕХНИКАЛЫҚ БӨЛІМ
3.1. Шикізаттың, қосымша және дайын өнімнің сипаттамасы
3.1.1. Шикізаттың сипаттамасы
Қайта ... ... ... ... және ... ... ... сай болуы керек:
- Ылғалдылығы 0,01дейін;
- Бос май қышқылдары 0,1 дейін;
- Қышқыл саны 0,05 дейін.
Қайта ... ... ... ... дайындау сілтілі
рафинация процессі ... ... ... Қайта
этерификацияланған май негізінен жоғары балқымалы ... ... ... майлармен сұйық майлардың қосындысынан алынған өнім.
Қайта этерификациялауға арналған шикізат ІІІІ ... ... ... қайта этерификацияланған майларды алу үшін шикізат сапасына
өте көп назар аударылуы керек.
Майлардың негізгі ... түрі ... ... ... төмен болған сайын адам ағзасында тез қабылданады және ... ... ... ... төмен болғаны ыңғайсыз, себебі майлар
температураның жоғарлаған ... ... ... жоғалтады.
Майлардың сапалық көрсеткішіне майқышқыл ... ... ... май ... қалдықтары. Сонымен
қатар үшглицеридтердің топтық құрамы маңызды орын ... ... ... ... ... ... ... заттардың балқу және қату температурасы тең болуы қажет.
Табиғи майларда түрлі үшглицеридтердің құрамында ... ... ... тұрақты балқу температурасы болмайды.
Кесте №5. Өндірістік өнеркәсіпте шикізат ретінде ... ... ... ... ... және |Май ... ... %. |Мінездеме ... ... | | |
| | ... ... |Иод саны |
| | ... | |
| | |ºС | | |
| ... ... | | | ... ... майы ... |22-30 |75-76 |2-4 |191-198 |101-116 ... |10-12 |90ға ... |16-18 |186-194 |119-136 ... |9-18 |82-91 |0-6 |185200 |72-89 ... |44-57 |43-56 |31-41 |196-210 |52-58 ... |79-83 |17-21 |19-24 |240-257 |15-20 ... майы |58-60 |40-42 |21-27 |192-196 |34-36 ... майы ... |45-60 |43-52 |30-38 |190-200 |32-47 ... |52-62 |38-48 |32-45 |192-198 |31-46 ... |33-49 |48-64 |22-32 |193-200 |46-66 ... ... |10-22 |48-90 | |181-193 |100-161 ... | | | | | ... ... материалдардың сипаттамасы
Қайта этерификациялауға арналған қосымша материалдар катализаторлар
негіздік және қышқылдық болып бөлінеді.
Негіздік катализатор -ди және ... ... ... ... спирт тобтарының ... ... ... Негіздік
катализаторлардың активті түрі натрий, калий балқымасы, натрий этилаты және
метилаты болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қарай натрий глицератын жоғарыдағы кестеде көрсетілгендей ... ... Шын ... реакцияда алкоголят натрий қайта
этерификациялау ... ... ... Осы ... ... алкоголятына үшглицеридтер әсер етеді.
Индукциялық кезеңнің жалғасуы натрий алкоголятына табиғатына, сапасына
және санына ... ... ... ... ... ... ... жоғарылайды және май қышқылдарының
үшглицеридтерге таралуымен аяқталады.
3.3.3. Дайын өнімнің сипаттамасы
Дайын ... ... ... түсі сұр, ... болады.
Бұл майлар келесідей көрсеткіштермен сипатталады.
Кесте №6
|Балқу температурасы, ºС |25 – 35 ... ºС ... ... |30 – 130 ... саны |0,5 ... саны |70 – 100 ... ... массалық мөлшері |6 - 19 ... – ақ ... ... ... тамақ өнеркәсібіне
байланысты әр түрлі шикізаттар қолданылады. Мысалы, мақта майынан ... ... үшін ... ... ... май өндіреді.
Гидратталған пальмоядро майынан балқу ... 35-37 ºС ... май ... ... ... статистикалық құралы оның тек
қаныққан және қанықпаған май қышқылдарының көлеміне байланысты.
Қайта этерификацияланған майдың қаттылығы және ... ... ... ... ... ... ... май қышқылдарының
көлеміне қарай өседі.
№7 кестеде май қышқылдарының сипаттамасы келтірілген.
№7 ... май ... ... ... ... ... | | ... | | ... |28 |20 ... |36 |70 ... |38 |130 ... |42 |220 ... жоғары балқымалы немесе гидрогенизацияланған және сұйық
майлардың ... ... ... май және тағыда басқа өндірістер
үшін өте сапалы тамақ құндылығы жоғары өнім алу мақсатында жүргізіледі.
3.2. Технологиялық тәсімді ... және ... ... ... әдісінің техналогиялық тәсімі.
Жоғары сапалы өнім өндіру үшін жобада қайта этерификациялау ... ... ... Әдетте қайта этерификациялау процесін бірнеше
катализаторлар (натрий метилаты және калий этелилаты) арқылы жүргізіледі.
Май өнімдері 1 таразыдан насос арқылы өтіп 2 ... ... ... ... үшін 3 вакуум кептіргішке беріледі.
Кептірілгеннен кейін май 5 реакторға бағытталады үстінен 4 ... ... ... ... ... Жүйе ... 6 экспозиторға барады.
Онда майлы қоспа этерифицирленеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тазартудан өту үшін 8 - 9
сүзгіштерге бағытталады. Сүзгіштерде май тазаланып, ... өнім ... ... ... ақ бұл ... ... ... қабілеттілігімен ерекшеленетін
мынадай қондырғылар бар:
- майды кондиционерлеу.
Вакуумды ... ... ... ... ... ... ... береді және катализатордың
эффективтілігін жоғарлатады.
Өнімді қосалқы өңдеуге арналған жабдық, ол герметикалық ... ... және ... ... ... ... ... өнімді
меаникалық араластырғыш арқылы үздіксіз ... ... ... ... 9
1 ... 7 ... ... ... ... ... ... ... процесіне арналған жабдық 1-суретте
көрсетілген.
Қайта этерификациялау ... ... ... ... ... ... қайта этерификациялау – реакторы. Бұл ... ... ... ... ... ... Жабдық қайта
этерификацияланған ... ... ... ... ... ... араластыру электр қозғалтқыш арқылы іске асырылады.
Қазіргі уақытта қайта этерификацияланған май алу өндірістерінде
көбінесе ... ... ... – реакторын қолданады. Жабдық жоғары
өнімділікпен ... және ... ... қажет етпейді.
Ағынды қайта этерификациялағыш реактор көптеген ... ... ... екі ... құбыр арқылы компонентті
интенсивті араластыруға арналған. ... ... ... екі ... 4 ... екі ... ... 3 орнатылған құбырдан жоғары
сығыммен майлы шикізат беріледі. ... соң ол екі ... 6 ... ... және 7 араластырғыш камераға беріледі. Катализатордың
майлы суспензиясы 2 құбыр ... ... ... 6 ... өтіп ... ... ... Май қарама – қарсы бетпен соқтығысу кезінде
катализатормен интенсивті ... Осы ... ... ... ... [9]
Техникалық көрсеткіштері
Өнімділігі 5-150 ... ... ... өлшемдері
Ұзындығы 750 ... 40 ... ... ... ... ... ... май өндіру цехында екі ... ... цех ... Мс = 30 т/тәулігінде шығындылған шикізаттың,
материалдардаың және ... ... ... келтірілген. Егер, бір жылда
282 жұмыс күн ... онда ... ~ 8460 ... ... ... т |
| ... ... ішінде |Барлығы |Соның ішінде |
| ... ... | |
| |е | | | |
| | ... |Ірі | ... |Ірі |
| | ... ... ... |30 |10 |20 |8460 |2820 |5640 ... | | | | | | ... ... ... буландыру және басқа термиялық процестерді жүргізу үшін
материалға жылу жеткізу керек. Жылулық ... ... ... ... және ... ... есептеуге болады.
Желідегі жылудың шығыны:
Q = Qб + Qж + Q5 + Q2 +Qð + Qх + Qт = 108 + 96 +19 + 2 + 8 + (-61) + 8 ... ... Qб және Qж – ... ... және ... қыздыруға
кеткен шығындары;
Q5 және Q2 – қоршаған ортаға және ... ... ...... және басқа эндотермиялық
процестерге кеткен жылу шығыны;
Qх – химиялық өзгеру жылулары;
Qт – қосымша өндірілетін заттарды жылуға ... ...... ... жылу ... = W (in – Iж) = 0,096 (2 - 1) = 0,096 ... ... = W (595 + 0,47 t2 – v1) = 0,096 (595 + 0,47 · 9 – 1) = 57.1 ... in – ... ... энтальпиясы, ккал/кг;
Iж – сұйықтық энтальпиясы, ккал/кг;
t2 – шығарылатын газдың температурасы,ºС;
v1 – материалдың бастапқы температурасы, ºС.
Сәйкесінше
q6 – 595 – 0.47t2 – 3 = 595 – 0.47 2 – 1 = 594.5 ... ... ... жылу ... = G, см (v2 – v1) = 0,45 – 14 (34 - 1) = 207,9 ... v2 – кептіру алдындағы материалдың температурасы, ºС;
v1 – кептіруден кейінгі материалдың температурасы, ... W2 100- ... = ... - ... = 8 ... - ----------- = 6.65
100 100 ...... ... жылу ... ккал (кг.град)
Сәйкесінше
G2 ... = ... CV (V2 – V1) = ... 6.65 (34 - 1) = 1028.6 ... ... ... ... ... |1 т ... ... |іне ... кг ... ... саңлау бумен тұшытқанда, |47 |1410 ... = 10 ºС нен tk = 60 ºС ... ... Майдың жылу | | ... с = 0,5 ... ... Балқу жылуы 32т ккал/кг. | | ... | | ... [0,5 (60-10)] 1,1 | | ... ... | | ... | | ... 5º температура жоғарлаған сайын, 1000 кг майды |6 |180 ... май ... жылу ... с = 0,42 ... | | ... | | ... | | ... | | ... ... | | ... | | ... және ... ... жуу үшін 0,5 м3 суды |26 |780 ... | | ... (50 - 20) | | ... tн = 20 ºС нен tk = 50 ºС ... | | ... | | ... және технологиялық құбырларды бумен буландыру (бу|10 |300 ... ... ... ... | | ... есептелмеген бу шығындары 10% |10,5 |315 ... |99,5 |2970 ... ... ... ... Қайта этерификациялау процесіндегі қосымша жабдық – экспозитор
Қайта ... ... ... ... ... ... орналасқан. Бұл жабдық 80-90 ºС температурада
реакцияласқан массаны 0,5-1 сағат көлемінде ұстап тұруға ... ... ... Вертикальді бойда орналасқан. Цилиндрлі корпустан 9,
конус тәріздес түбінен және домолақ ... ... ... ... Майды
қыздыру үшін жабдықта 0,3 мПа қысымда жұмыс істейтін буландырғыш орналасқан
және ... ... ... үшін ... 3 бар. ... люк, көру ... және вакуумдық құбыр орналасқан. ... ... ... ... құбырлар бар. Жабдықтың ... ... ... буды кіргізетін және конденсатты шығаратын құбыршалар
қойылған. [11]
Техникалық көрсеткіштері.
Жалпы сыйымдылығы
5,8
Жұмыс ... ... ... ... ... ... Негізгі объектінің таңдалған конструкциясын негіздеу.
3.6.1.Өндірс цехтарының жабдықтарының компоновкасы.
Өндірістің ... ... ... ... ... ... байланысты .
Сператорлар, центрден тепкіш компрессорлар және тағы басқа шу
шығарытын жжабдықтарды ... ... ... ... ... 5 ... ... арасындағы қашықтығы 4 м. Телешка болса 2,5 м
жерде ... ... ... ... 10м ... емес.
Жұмыс орнының ұзындығы 0,8 м. Насостардың арасындағы ен 0,8 м кем ... ... ... бұрышы 80. Реактор мен қабырғаның ара қашықтығы
1,4 м.
3.6.2. Өндіріс корпустарының қабаттарының санын таңдау.
Жобаланған цех екі ... ... етіп ... Екі ... калоналарының сеткасы 6 м, биікдігі 6 м және 12 м болады.
3.6.3. Ғимараттардың конструктивті элементтері.
Өндірістік ғимараттың құрылыстық элементтері ... ... ... екі ... ... Тасығыш
2. Қоршауғыш элементтері.
Тасығыш құрылғылар – ғимаратішіндегі жүктермен бірге сыртқы ... жел ... ...... жабу , ірге тас, бағаналар, арналық,
ферма, төсем, саты жатады.
Қоршаушы құрылыстар ... және ... ... ... ... ... қорғайды. Қоршауыш
құрылыстарына – есіктер, терезелер, жабулармен тасалар жатады. Өндірістік
ғимараттармен құрылыстарының ... ... ... бетондық тас, блок
керамикалық немесе табиғи тас, ірі жинақтың панелдерімен ... ... ірге ... ... олар өздерінің орындайтын
қызметі бойынша өзін-өзі тасығыш және тасығыш емес болып бөлінеді.
Өзін-өзі тасығыш – қабырғалар ірге ... тек қана ... ... ... – ірге тасқа өзінің салмағымен бірге төбе немесе
жабудың салмағын жауын-шашын желмен экспулатациялық жуктерін береді.
Тасығыш немесе қабырғалар - ... ... ... өзінің
салмағымен желдің жүгін қабылдайды.
Қабырға элементтеріне – корниз парапет, жартылай ... таса ... жабу мен ... есік ...... ... суынан қорғайтын оның көлденең түрған шағын
жері қабырғаның жоғарғы бөлігі басты корнизбен аяқталады. ... ... ... орналастырылады.
Парапет - басты корнизден жоғары орналасқан биік емес қабырға.
Пиластра – қабырға материалынан жасалған тік ... ... тік ... ... ...... ... жасалған, жартылай дөңгелек
кескіндеме түріндегі қабырғаның шығынқы жері.
Таса - ... ... жеке ... ... ... Тасалар жүкті қабылдамайды. Олар тікелей жабу немесе ... ... ... – тік қана тасығыш құрылыстар болып жатады,
олар ғимараттардың ұзын ... ... ... ... жабу төбеден
түсетін жүкті ірге тасқа береді. Ғимаратты көлденең орналасқан ... ... ... ... деп атайды. Ғимараттың ұзына
бойы орналасқан бағыналар ... ... ... адым ... - көп қабатты ғимараттарды қабаттарға бөлетін ғимарат
элементтері, жабулар ... ... ... және ... ... ... ... аралық жабулар төбе деп ... ... мен жеке ... ... тасушы құрылыстары болып
табылады.
Терезе, есік - ... ... ... ... ... терезе ойығы, терезелік ... және ... ... ... саны мен
өлшемдері адамдарды өткізумен және ... ... ... ... ... – еденнің жоғарғы беті таза және оны жабу деп ... ... ... еден еден ... ... ірге ... бұл ... астында тұратын бір тұтас темір
бетондық плита. Бір тұтас ірге тастың өлшемі ... ... ... Бір ... ірге ... ... ... темір бетоннан жасайды.
Ғимарат қабырғаларын жер асты судан сақтау үшін ірге тас ... ... екі ... гидро тұйықтағыш қабатты қарастырады.
Төбе – ғимараттың бір тұтас қоршауы шатыр деп аталады. Төбе ... ... ... деп ... Шарбақсыз төбе, жабумен бірлескен төбе.
Төбе қоршағышпен тасығыш ... ... ... ... ... ... қабат ( шатыр және ағаш төсенішпен кереге көп ... ... ... төбенің тасығыш бөлігіне сыртқы жүкті
қабылдап оны қабырғаға беретін аркалық форма ... және тағы ... ... ... ... үстінен төсегіші пенапластан
түрады.
3.6.4. Ғимараттың темір бетонды элементтері.
Өндіріс ғимаратының ... ... ... ... ... ... ірге тастарға, аркалық бағана және жабу ... ... ірге ... салу ... жер ... ... орнының
климаттық жағдайларымен ірге тас ... жүк ... ... ... құрал жабдықтардан қабырғалар арасынан түсетін
жүкті ... ... ... орналасу орнына қарай
бағаналар – шеткі, орташа, дөңбектік қабырғалардың ... ... ... ... ... ... ... жүкті қабылдайды.
Бағаналардағы қимадағы өлшемдері 0,3 метр. Тік формалы ... ... ... ... ... ... ... 1 метр биктікке дейін бұрышты болатпен жабады.
Өндірістік жабудың плиталары оны жауын шашыннан қорғауға және қажетті
темперетуралық режимін ... ... ... ... ... өлшемдері 105 және 6 метр жабу плиталары қолданылады.
3.6.5. Модифицирленген майлар цехын инженерлік
қамтамассыздандыру.
Цех кәсіпорнының инженерлік қайтымды жылумен қамтамассыз етілуі
жылыту, желдету, сумен ... ету, ... ... ... ету, электорлы жарықтандырумен суықпен қамтамассыз етуін
біріктіреді.
3.7. Технохимиялық бақылау
Жануар майларын сұйық майлармен қосып қайта этерификациялаудың мақсаты
қажетті физико – ... ... ... ... ... ... және тағы басқа)қасиетті, біртекті борпылдақ
тағамдық май алу.
Қайта этерифицирленген майлар көрсеткіштеріне ... ... ... май ... нан жабуда және кондитерлік өнімдер
өндірісінде ... және ... ... ... ... қоспасы арасында,
малекула араларында, жүреді және сұйық фазалы өнім болып табылады.
Жоғары сапалы тағамдық қайта ... ... алу ... үнемі бақылау қажет. Процестің жүруі және дайын өнімнің ... ... ... ... сынамасын алу
Сынаманы барабанның түбіне жететін щубпен жүргізеді. Сынаманы 5%
жерден ... ... екі ... ... ... Бөлек выемкаларды тығыны
бар таза кептірілген банкаға ... және сол ... ... ... қояды. Сынамаға анализ өткізбей жатып ... ... ... анализ жүргізу алдында банканы жақсылап араластырады.
3.7.2. Тауарлы метилат (этилат) натрий құрамындағы негізгі затты
анықтау
Әдіс метилат натрийдің сумен қатынасынан түзілетін өткір натр ... және ары ... оның ... ... ... ... титрлеу арқылы анықтау жүргізіледі. Метилат натридің бөлек
пропорциясында натрии құрамындағы қоспалар анықталады. ... ... ... ... ... ... және негізгі зат мөлшерін анықтайды.
Препараттағы жалпы натрии құрамын анықтау. Тығыны бар 100 мл конусты
колбаға 0,0001г дәлдікпен 0,1 г ... ... ... ... ... 10 ... су құяды. Колбаны жақсылап араластырады және 0,1 Н. Тұз
қышқылының (лимон қышқылы) ерітіндісімен ... ... ... ... ... түске боялғанша титрлейді.
Препараттағы (х1) жалпы натрии құрамын мына формуламен есептейді.
0,002300 * 100 ... = ... 0,002300 – ... ... дәл 0,1 Н. тұз (күкірт) қышқылының
ерітіндісі;
V – сынаманы титрлеуге кеткен 0,1 Н. тұз (күкірт) қышқылының ерітіндісінің
мөлшері;
Р – метилат натрии сынамасы, ... ... екі ... арифметикалық орташасын алады.
Параллельжүргізілген әдістердің алыстауы 0,20% дан аспауы қажет.
Қоспа құрамындағы натрии құрамын ... ... ... ... 5 мл ... ... оны ... араластырғыш үстеліне
орналастырады және шлиф бюреткалы колбаға қосады. ... ... ...... түске дейін титрлейді.
Параллель сынама жасау үшін сол колбаға қайтадан метилат (этилат)
натрии ... ... және ... дәл сол ... ... аяқталғаннан соң колба ішіндегіні тығыны бар ... ... ... ... ... шлифін сүзгі қағазымен сүртеді және оны ары
қарайғы тәжірибелерге қолданады.
Қоспа құрамындағы ... ... (Х2) ... мына ... * 100 V ... = ... Р
Мұндағы: V – сынаманы титрлеуге кеткен реактив мөлшері;
Т – су бойынша реактив титрі;
23 және 18 – ... ... ... және ... ...... ... сынамасы.
4. ЭКОЛОГИЯ
4.1. Қоршаған ортаны қорғау
Әр түрлі мекемелер жеткілікті экологиялық тиімділікке жету үшін және
өзінің экологиялық ... пен ... ... ... ... ... ... өзінің әрекет, өнім немесе қызмет әсерін бақылап
көрсетуге одан әрі мүдделі ... тұр. Олар оны ... одан ... ... ... дамыған жағдайларында және қоршаған
ортаны қорғауға бағытталған басқа шараларда және де тұрақты дамуды ... орта ... ... ... қам жегендіктері жалпы өскен
жағдайларда жасайды.
Көп мәселелер өзінің экологиялық тиімділігн бағалау үшін экологиялық
“талдау” немесе “аудит” ... ... ... ... халықаралық стандарттар
экологиялық және экономикалық мақсаттарға жету істерінде мекемелерге көмек
көрсету үшін ... ... ... ... ... қоршаған
ортаны басқарудың тиімді жүйесі элементтерімен мекемелерді ... ... ... ... ... ... ... мекеменің жеке өтінішіне немесе
сертификаттауға талаптары бар осы стандартпен және қоршаған ортаны ... ... ... іске ... ... ... жалпы көмек
көрсету үшін ... ... ... ... ... ... ... бар. Қоршаған ортаны басқару стратегия мен ... ... ... ... барлық мәселелер ауқымын қамтиды.
Осы стандарттың ... ... ... ... ... басқарудың
тиісті жүйесі бар болғанына мүдделі талаптардың көзі жету үшін мекемелермен
пайдаланылуы тиіс.
Қоршаған ортаны басқару әдістерін ... ету ... ... ... ... келтіріледі.
Осы стандартта сертификаттау тіркеу және немесе жеке өтініш мақсатымен
объективті аудиторлық тексеруге ... ... бар. ... ... ... қатысты мәселелердің кең ауқымы бойынша жалпы басшылық
талап етілетін мекемелерге ГОСТ Р ИСО 14004 ... ... ... ... ГОСТ Р ИСО 9000 ... сапа жүйесі стандарттары сияқты
әкімшілік басқару жүйесінің жалпы принциптері қолданылады. Мекемелер өзінің
қоршаған ортаны ... ... үшін ... ... ГОСТ Р ИСО ... ... бар әкімшілік басқару жүйесін пайдалану үшін таңдауы
мүмкін.
Осы ... ... ... ... әсер ... ... мен заңдар
талаптарын ескеріп, оның саясаты мен мақсатты көрсеткіштерін анықтауда
мекемеге көмек ... ... ... ортаны басқару жүйесіне талаптар
белгілейді. Мекеме бақылай алатын және әсер ете ... ... ... ... Стандарт экологиялық тиімділіктің
нақты крийтериін белгілейді.
Осы стандарт ... ... ... ... басқару жүйесін жақсарту және қолдау,енгізу;
б) онымен тұжырымдаоған экологиялық саясатқа сәйкестігіне көз жеткізу;
в) басқаруға осы сәйкестікті көрсету;
г) қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... осы ... осы стандартқа сәйкестігін дербес анықтау және өзі осы
сәйкестік туралы өтіну.
Осы стандарттағы барлық талаптар кез-келген қоршаған ... ... ... үшін ... ... ... дәрежесі мекеменің
экологиялық саясаты, оларда қызмет ететін қызмет пен жағдай сипаттамасы
ретінде ... ... ... А ... ... ... ақпараттық басшылық бар.
Осы стандартта сипатталған қоршаған ортаны басқару ... ... ... ... ... ... ... негізінде
оның жақсаруы және іске асырылуы, жағымды мүмкіндіктерді табу үшін өзінің
қоршаған ортаны басқару жүйесін мекеме ... ... және ... ... Қоршаған ортаны басқару жүйесінің жақсаруы экологиялық
тиімділіктің қосымша көтерілуіне келтіру тиіс. ... ... ... ... ... жету үшін ... ... ескереді: осы
процестің жылдамдығы мен ауқымы экономикалық және ... ... ... анықталады.
Жүйелік тәсілдемені таңдау нәтижесіне қарамастан кейбір ... ... ... болады, қоршаған ортаны басқару жүйесі ол
өзіне белгілеген экологиялық тиімділіктің деңгейіне жетуге және оны ... ... ... ... құрал болып табылатындығын түсінсе
болады. Қоршаған ортаны басқару жүйесі құрйлуй және іске қосылуы өзімен ... ... ... әсердің тез азаюына әкелуіне міндетті емес.
Мекеме өз шегін анықтауда икемді және еркін және өз ... ... оның жеке ... ... ... жеке ... ... осы
стандартты енгізе алады. Егер стандарт жеке қызметтік бірлікте ... жеке ... ... ... ... бөліктерімен әзірленген
процедура мен саясат стандарт таратылатын осы жеке атқарымдықтың бірлікте
немесе ... жеке ... ... ... осы ... ... үшін ... мүмкін. Қоршаған ортаны басқару
жүйесінің т қиындығы және ... ... ... ... бөлінген
ресурстар мекеме ауқымына және қызмет мінезіне байланысты. Бұл шағын және
орташа кәсіпорындарға дұрыс.
4.2.Сумен қамтамасыз ету және суға ... ... ... ... судың негізгі мөлшері технологияылық ... еден мен ... ... су ... ... ... жылуалмастырғыш жабдықтарды суутуға және тағы басқаға шығындалады.
Өндірісте сумен қамтамасыз ету жүйесі үш ... ... ... ас және ... ... ... ... талаптар кестеде келтірілген.
Кесте №10
|Көрсеткіштер ... ... ... су ... |ºС |7-20 ... зат |мг/л |50 ... ... ... |мг/л ... ... ... ... ... ... |20-35 ... |- |6,5-8,5 ... ... |мг· ... |0,15-0,35 ... | |2-7 ... ... |мг/л |1000 ... |мг/л |500 ... |мг/л |350 ... |мг/л |0,3 ... металлдардың | | ... Cu |мг/л |1 ... | |1 ... ... және ... ... сараптау
Майөндіру өндірісінде іркінді сулар сулы булардың конденсациясы
кезінде, ... ... ... және де су ... ... ... келесі екі жолмен іске асырылады: майқұрамды және
шаруашылық ... ... ... ... ... ... келтірілген.
Кесте № 11. Іркінді сулардың сипаттамасы.
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| | ... ... | ... ... ... |ºС |35 |30 ... |См |1 |15 ... ... |мг/л |200 |50 ... ергіш |- |100 |30 ... ... |5 |2 ... |- |Сұр ... ... |- |5 |2 ... ... ... |7 |7 ... ... |мг/л |1100 |1000 ... | |900 |900 ... |- |350 |350 ... |- |500 |500 ... |- |3 |3 ... ... |250 |60 ... ... |200 |50 ... |мг/л |3,5 |3,5 ... |- |5-10 |5-10 ... ... ... ... есебі
Техникалық зияндылық есебін есептеу үшін келесі мәліметтер кестеден
қолданылды.[12]
Кесте №12
|Зат ... |
| |С1 |m1 | ... ... |200 |8,73 |11,64 ... ... |1100 | |0,048 |
| | |48,02 | ... |5-10 |0,306 |0,316 ... |3 |0,131 |0,44 ... |350 |15,28 |0,044 ... |500 |21,83 |0,044 ... |250 |10,91 |0,36 ... |200 |8,73 |1,45 ... |3,5 |0,153 |0,43 |
1. ... ... ... ... ... ... ... = C1 ˙ V
Мұндағы, V мына формуламен ... = 8460 · 5,16 = 43654 м3 су ... ... ... 30 ... 1 ... 282 күн
жұмыс жасалынады.
30 ˙ 282 = 8460 т/жыл
2. m1 – ді әр ... ... m1 = 500 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m1 = 350 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... ... m1 = 200 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m1 = 250 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m1 = 200 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m1 = 3,5 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m1 = 7 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m1 = 3 ˙ 43654 ˙ 10-6 ... ... m1 = 1100 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... ... ... үшін М1 мына ... есептеледі
SO2: М1 = 21,83500 = ... М1 = 15,28 350 = ... ... М1 =8,73 0,75 = ... М1 = 10,91 30 = ... М1 = 8,73 6 = ... М1 = 0,153 3,5 = ... М1 = 0,306 10 = ... М1 = 0,131 0,3 = ... ... М1 = 48,02 1000 = 0,048
Осыдан:
=0,044+0,044+11,64+0,36+1,45+0,43+0,31+0,44+0,048=14,766т/жылына
4. Келтірілуі ... ... ... мына ... есептеледі:
У1 = γ · G ·=8037 · 1,2 · 14766 = 142409210,4 тенге/жылына
Мұндағы γ, G ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау іс шаралары канализацияға
тасталынатын іркінді ... ... ... ... ... ... үш топқа бөлінеді.
Бірінші топқа – таза ағынды сулар жатады. Бұл суларда тек температура
жоғары болады және лас ... ... ...... ... ...... қалалық
коллекторға тасталынады және қалалық тазартқыш сүзгілерде тазартылады.
Судың үшінші тобы майлы заттармен ластанған және ... ... ... ... (500 мг/л). Бұл топтағы сулар цехтың ... ... ... ... ... оларда майлы заттар
бөлінеді және су ... ... ... ... ... тек ... ... сонымен қатар
өндіріске лас қоспалардың қайта баруының ... ... ... ... ... және оның ... алу үшін ... қондырғылары қойылады.
4.6.Табиғатты қорғау іс шараларын жүргізіп болғаннан кейін экологиялық
зияндылық есебі
Кесте №12
|Зат ... |
| |С1 |m2 | ... ... |50 |0,49 |0,66 ... құрғақ |1000 |10,9 |0,011 ... |5-10 |0,009 |0,0009 ... |3 |0,002 |0,006 ... |350 |9 |0,03 ... | 500|5 |0,01 ... |60 |2,8 |0,08 ... |50 |2 |0,3 ... |3,5 |0,005 |0,001 |
1. ... ... ... өндіруде түзілетін зиянкестер
келесі формуламен есептеледі.
M2 = C1 ˙ ... V мына ... ... = 8460 ˙ 5,16 = 43654 м3 су ... ... ... 6 ... 1 жылда 320 ... ... · 282 = 1920 ... m2 – ді әр ... ... m2 = 500 ˙ 43654· 10-6 = ... m2 = 350 · 43654 · 10-6 = ... заттар: m2 = 50 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m2 = 60 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m2 = 50 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m2 = 3,5 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m2 = 5 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... m2 = 3 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... құрғақ: m2 = 1000 ˙ 43654 ˙ 10-6 = ... ... ... үшін М1 мына ... ... М1 = 21,83 * 500 = ... М1 = 15,28 * 350 = ... ... М1 = 2,183 * 0,75 = ... М1 = 2,619 * 30 = ... М1 = 2,18 * 6 = ... М1 = 0,153 * 3,5 = ... М1 = 0,218 * 10 = ... М1 = 0,131 * 0,3 = ... ... М1 = 43,65 * 1000 = ... ... мүмкін экологиялық зияндылық мына формуламен есептеледі:
У1 = γ · G ·= 8037 · 1.2 · 3,9887 = ... γ, G ... ... ... У1 – У2 = ...... = 142370741,8172 тенге/жылына
Келтірілген зияндылық 38468,61828 тенге/жылына
Келтірілуі мүмкін болған зияндылық 142370741,8172 тенге/жылына
4.7. Өндірістің қауіп категориясы
Өндірістің қауіп ... мына ... ... =аi ... Мi – заттың тастау массасы, т/жыл;
ПДКi – заттың орташа тәулік концентрациясы, мг/м3 ;
n - ... ... зат ... - ... жоқ ... және зиянсыз деңгейі;
i – газ зияндылығы.
Егер ПДКi ≥ 0.5 → аi = 0,9; егер ПДКi ≤ 0,5 → аi = 1,3; егер ПДКi = 0,5 ... = ... =аi = 43,804 + 1,866 + 6,741 + 7,943 + 0,536 + 1 + 1 +1
+ 1 = ... = уi * К = ... * 0,1 = ... у – экономикалық зияндылық
Алынған мәліметтерге қарап қауіп өндірістің қауіп категориясын
анықтайды:
Егер КОП

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аяқталмаған өндірістің бағалануы және есебі41 бет
Модифицирленген дифосфаттардың ингибиторлық қасиетін зерттеу32 бет
200 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы28 бет
300 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы18 бет
70 орынды мейрамхананың көкөніс цехының есебі9 бет
«Kazzinc» АҚ Өскемен МК базасында «Special high grade» маркалы катодтық мырыш өндіру цехын жобалау54 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет
«УАТ» ЖШС сабын комбинатының экономикалық қызметі және еңбек өнімділігін талдау35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь