Көкөніс және бақша дақылдарының зиянкестері жайлы

I.Кіріспе
Көкөніс және бақша дақылдарының зиянкестері
II. Негізгі бөлім
2.1 Сәбіз шыбыны
2.2 Пияз шыбыны
2.3 Пияздың ызылдақ шыбыны
2.4 Бақша бітесі
2.5 Кәдімгі өрмекші кене
2.6 Жылыжай аққанаты
2.7 Темекі трипсі
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Көкөніс және бақшада дақылдары зиянкестерінің түрлік құрамы сан алуан.Олардың аса қауіптілеріне мынадай көп қоректі зиянкестер жатады:шыртылдақ қоңыз бен қара қоңыздың дернәсілдері,бұзаубас,кеміргіш көбелектердің жұлдызқұрттары ,шырыштар (ұлулар).Көкөніс дақылдарының бейімделген зиянкестеріне қатты қанаттылар,қабыршақ қанаттылар,тең қанаттылар ,қабыршақ қанаттылар ,қос қанаттылар мен трипслердің түрлері жатады.Жабық жерде көкөніс өсімдіктеріне сорғыш зиянкестердің бірнеше түрлері зиян келтіреді.

Сәбіз шыбыны


Сәбіз шыбыны- Psila rosae L(Diptera Psiliade тұқымдасы).Шыбынның түсі қара,жылтыр,басы қоңырқай қызыл,төбесінде қара ұшбұрышты дағы бар,мұртшалары мен аяқтары күрең қара түсті.Қанаттары түссіз,жасыл реңді болып келеді.Денесінің ұзындығы 4-5 мм.Дернәсілдері жұқа,жылтыр ,қоңыр сары түсті.Денесінің ұзындығы -7мм.Дернәсілдер топырақтың жоғарғы қабатында пупарийлерде(пілләда),кейде көкөніс қоймаларында,тамыр жемістерінде қыстайды.Шыбындардың ұшу мезгілі шетен мен алма ағашының гүлдеуімен сәйкес келеді.Ересек шыбындар гүлдеп келе жатқан шатыргүлдер тұқымдасына жататын өсімдіктердің шырынмен қоректенеді .Ұрғашы шыбын ұшып шыққан соң көп кешікпей жұмыртқа салуға кіріседі.Жұмыртқаларын 10 данадан және одан да көп мөлшерде топыраққа қоректік өсімдіктердің түбіне жақын жерге салады. Арада 4-17 күн өткен соң дернәсілдер жұмыртқадан шығып жемістің ішкі етті бөлігімен қоректенеді. Зақымданған өсімдіктердің жапырақтары қызғылт түске боялады, ал дернәсілдер көп болғанда жапырақтар тез сарғайып қурап калады. Дернәсілдің өсіп жетілу мерзімі 20-25 күн. Бұдан кейін дернәсілдер тапырақта қуыршақтанады да, 15-20 күннен кейін шыбынның екінші ұрпағы ұшып шығады. Олармен зақымдаңған сәбіз ащы, пайдалануға жарамсыз болып калады. Сақтау кезінде тез бұзылады. Сәбіз шыбыны бір жылда, 1-2 ұрпақ береді.
1.Агибаева А.Ж.;Тулеева А.К.;Сулейменова З.Ш. «Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау»,6-8беттер.
2.Каламов Б.Х. Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау.»пәніне арналған оқу-әдістемелік материалдар, 3-10беттер.
3.Сағитов А.О., Джаймурзина А.А., Туленгутова К.Н., Карбозова Р.Д. «Ауылшаруашылық фитопатологиясы», Алматы, 2000, 216 б.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым  министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындығы мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы:Көкөніс және ... ... ... Н.Қ ... - ... ... ... және бақша дақылдарының зиянкестері
II. Негізгі бөлім
2.1 Сәбіз шыбыны
2.2 Пияз шыбыны
2.3 Пияздың ызылдақ ... ... ... Кәдімгі өрмекші кене
2.6 Жылыжай аққанаты
2.7 Темекі трипсі
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Көкөніс және бақшада дақылдары зиянкестерінің түрлік құрамы сан ... аса ... ... көп ... зиянкестер жатады:шыртылдақ қоңыз бен қара қоңыздың дернәсілдері,бұзаубас,кеміргіш көбелектердің жұлдызқұрттары ,шырыштар (ұлулар).Көкөніс дақылдарының бейімделген зиянкестеріне қатты қанаттылар,қабыршақ қанаттылар,тең қанаттылар ... ... ,қос ... мен ... түрлері жатады.Жабық жерде көкөніс өсімдіктеріне сорғыш зиянкестердің бірнеше түрлері зиян келтіреді.
Сәбіз ... ... Psila rosae ... Psiliade ... түсі ... ... қызыл,төбесінде қара ұшбұрышты дағы бар,мұртшалары мен аяқтары күрең қара түсті.Қанаттары түссіз,жасыл реңді болып келеді.Денесінің ұзындығы 4-5 ... ... ... сары түсті.Денесінің ұзындығы -7мм.Дернәсілдер топырақтың жоғарғы қабатында пупарийлерде(пілләда),кейде ... ... ... ... ұшу мезгілі шетен мен алма ағашының гүлдеуімен сәйкес келеді.Ересек шыбындар ... келе ... ... ... жататын өсімдіктердің шырынмен қоректенеді .Ұрғашы шыбын ұшып шыққан соң көп ... ... ... ... 10 ... және одан да көп мөлшерде топыраққа қоректік өсімдіктердің түбіне жақын жерге салады. Арада 4-17 күн ... соң ... ... ... жемістің ішкі етті бөлігімен қоректенеді. Зақымданған өсімдіктердің жапырақтары ... ... ... ал дернәсілдер көп болғанда жапырақтар тез сарғайып қурап калады. Дернәсілдің өсіп жетілу мерзімі 20-25 күн. ... ... ... ... ... да, 15-20 ... ... шыбынның екінші ұрпағы ұшып шығады. Олармен зақымдаңған ... ащы, ... ... ... ... ... кезінде тез бұзылады. Сәбіз шыбыны бір жылда, 1-2 ұрпақ береді.
Күресу шаралары.
* Ауыспалы егісті ...
* Арам ... ... отау және ... өскіндерін сирету. Топыраққа сапалы түрде жүргізілген өңдеу жұмыстары көктемде шыбындардың ұшып шығуын қиындатады.
* Сәбіз жер ... ... ... кейін 2-3 апта өткен соң әрқайсысы 10 өсімдіктен құрайтын 10-12 үлгі алынады. Бір өсімдікте 3-4 тен көп ... ... ... ... ... шаралары қолданылады. Инсектицидтерді бойынша қолданылады.
Пияз ... ... - Hylemyia antique Mg (Diptera ... Muscidae ... ... 5-7 мм, түсі ... арқа жағы жасыл реңкті. Еркек шыбынның құрсағында қара ... ... ... ... болады. Дернәсілдердің ұзындығы 10 мм, шамасында түсі ақ, пішіні цилиндр тәрізді, бас жағы жінішкерген.Топырақта 10-20 см тереңдікте қуыршақтары қыстайды. Ұшып ... ... ... ... ... ... жұмыртқаларын жапырақтарға, бадананың қабықшасының астына және пияз бен сарымсақтың айналасындағы ... ... ... ... ... 5-7 ... ... дернәсілдер шыгып, баданаға түпше жағынан енеді. Дернәсілдер 15-25 күн қоректенгенен кейін тапырақта қуыршақтанады. Зақымданған баданалар тез ... ... ... сарғайып қурап қалады. Пияз шыбыны 1-3 ұрпақ береді.
Күресу ... ... ... ... ... қалдықтарын жою. Өткен жылы пияз егілген жерлермен арақашықтықты сақтау. Пиязды ерте отырғызу. Пияз бен ... ... егу. Егер пияз ... өсуі ... ... саны ... ... 3 жұмыртқадан болса және пияз егістігінің 25% қоныстанылса немесе аулағышты 100 рет сілтегенде 50-80 ... ... ... ... асып кетсе, онда химиялық өндеу жүргізу қажет (Қосымша).
Пияздың ызылдақ шыбыны
Пияздың ызылдақ шыбыны - (Eumerus ... Fall) ... ... - қола ... ... екі ... үш-үштен ашық жартылай ай тәрізді дақтары болады. Оның ұзындығы 5-9 мм. Құрттары сұрғылт-сары, ұзындығы 7-11 мм. Денесінің ... ... ... тәрізді өскіні бар, екі жағында бір-бірден ірі терісі болады.
Құрттар егістік танаптағы жуашықта немесе ... ... ... Шыбындардың ұшуы мамырдың ортасында байқалады. Аналықтары жұмыртқаларын ... ... ... ... ... мойнына немесе жуашық маңындағы топыраққа салады. Құрттар жуашық мойны мен жуашықтың өзіне кіріп, ішкі бөліктерін түгел жеп қояды. Зақымданудың салдарынан ... ... ... ... ал пияз ... ... ... Одан кейін жуашық түгелдей шіриді де, едәуір зақымдануы нәтижесінде қара шіріген массаға айналады. 18-25 ... ... ... ұрпақ шыбындары ұшып шығады. Көбінесе 2 ұрпақ дамиды.
Күресу шаралары.Пияз шыбынымен күресуге ұқсас.
Бақша бітесі
Бақша ... gossypii ... ... тұқымдасы).Бұл жәндік қиярды ,асқабақты,патиссонды,кәдіні зақымдайды.Бақша бетінің ұзындығы -1,2-2мм ... ... ... қара ... қара ... ... сары және ... бітелер немесе баланқұрттар сары және жасыл.Ересек бітелер немесе баланқұрттар арамшөптерде қыстайды. Көктемде 12 С температурада бітелер ... ... ... ... бастапқыда арамшөптермен қоректенеді, одан кейін екпе өсімдіктерге көшеді. Ашық алаңда біте қиярда шілде-тамыз ... ал ... ... ... ... болады. Бітелер тобы жапырақтардың төменгі бетінде, өскіндерінде, гүлдері мен ... ... да, ... ... ... және ... қалуына әкеп соқтырады. Кейде жапырақтар бетінде, бітелердің тәтті шырынына күйе ... ... ...
* ... жүйелі түрде жойып отыру, себебі біте екпе дақылдарына тек арамшөптерден ғана көшеді.
* Тускен жапырақтардың астындағы қыстап ... ... ... ... ... жіберу; сілті (10 л суға 200 г күл мен 50 г ... ... ... ... ... ...
Кәдімгі өрмекші кене
Кәдімгі өрмекші кене - Tetranychus urticae Koch. ( Arachnida класы, ... ... ... ... кене өте ... ... -0,4-тен 0,6 дейін болады.Кененің денесі сопақша келген, оның түсі бозғылт сарыдан янтарь ... ... ... ... ... жасыл түске айналады. Ересек дарақтарында 4 жұп аяқ, ал баланқұрттарда - 3 жұп аяқ ... ... ... жәндіктер өсімдік қалдықтарының астында, топырақ кесектерінің астында немесе ... ... ... Ашық ... олар ... жерлерде өліп калады және кенелер жолдың жетегінде, сондай-ақ ағаштар мен бұташықтар түбінде сақталады. Кене бәрінен де жаздың ыстық ... ... ... ... ... кененің ұрғашысы ормек астына жұмыртка (140-600 дана) ... ... ... шыны ... ... ... қарамаса, көрінбейді. Ұрықтың дамуына қарай жұмыртқалар көмескіленеді және құрттар шағар алдында інжу тәрізді түске енеді. Кенелер жапырақтың төменгі ... ... және ... клетка шырынымен қоректенеді. Зақымданған жапырақтар түссізденеді де, қурап, түсіп қалады. Орныққан жері мен ... ... ... зиянкес 6-дан 18-ге дейін ұрпақ бере алады, ал кененің бір ұрпағынаң дамуы 7-ден 20 күнге дейін уақыт алады.
Күресу шаралары. ... аса көп ... ... ... аз ... ... және ... дақылдармен (гүлді қырыққабат) араластырып отырғызу қажет. Жабық алаңда қорғау шараларын бірлі-жарым дарақтар ... ... ... ... ... ошағы біліне бастағанда өсімдікке жыртқыш кенені - фитосейулюсті, яғнижыртқыштың 15-60 дарағын бір өсімдікке шаққанда жібереді, бірақ жыртқыш пен оның ... ... 1:80 кем ... ... Өрмекші кене өсімдіктерді жаппай басып кетсе, фитосейулюсті есеппен 50-100 дарағын 1 м алаңға жібереді. Акарицидтермен өңдеу ... ... ... Ашық алаңда өндірістік себу үшін өткен жылғы егістерден, жылыжайлардан, асқабақ дақылдарынан 1000 метрден аса ара қашықтықты сақтау қажет.Егін орағынан ... ... ... мен өсімдік қалдықтарын жою.Ашық алаң үшін ЭЗШ саны 10% отырғызылған өсімдіктер өрмекші кенесімен қоныстанылса және кененің даму дәрежесі 1 ... ... ... (кенелер тобы жапырақ бетін 25% -ке дейін алып жатады.)
Жылыжай аққанаты
Жылыжай аққанаты - Trialeurodes vaporarium Wstw.(Homeptera отряды, Aleyrodidae тұқымдасы ).Қиярды ... ... ... жапырақтарын,бүлдіргендерді және басқа өсімдіктерді зақымдайды.Ересек аққанаттының сары денесінің ұзындығы 1,5 мм дейін жетеді және көлемі жағынан бірдей болып келетін екі жұп ... ... ... ... ... мөлдір болып келеді және дамудың жалғыз - ақ жылжымалы сатысы болып табылады.Ересек дернәсілдері ... 0,8-0,9 ... ... ... ақшыл жасыл және қызыл көздері бар,үстін қысқа түктер басқан,денесінің шетінде 2 жіпшесі болады.Ұрғашыларыақшыл жасыл кішкене жұмыртқаларын тобы мен ... ... ... ... ... дөңгелек түрінді 10-20 данадан салады.Жұмыртқалары жапырақ бетіне сабақшалар арқылы орнығады және бастапқы кезде өсімдіктен ... көру ... ... ... соң ... қоңыр түске айналады. Ұрықтықтық даму 7-12 күн ішіндегі температураға байланысты жалғасады. Жұмыртқадан шыққан дернәсілдері,одан кейін ересек дарақтар ... ... ... ... ... ... шырынды сұйықтықта күйе саңырауқұлақтар дамиды,олар жапырақтың фитосинтетикалық қызмтін әлсіретеді.Сондай-ақ саңырауқұлақтары толықтай немесе жартылай балауызды ... ... ... ... ... ... ... 10-16 күннен кейін ересек жәндіктерге айналады.Жылыжайларда аққанат жыл бойы 10-15 ұрпақ беріп дами алады.
Күресу ... ... ... егін орағынан кейін қалған барлық өсімдік қалдықтарын жою.Өсіп келе жатқан арамшөптерді жүйелі түрде ... ... ... дақылдарды өсіру.Жылыжайлардың желдеткіштері мен есіктерін бір қабат дәкемен жабады,желімді торлар құрады.Ол үшін фанер кесіндісін алып ,оны сары ... ақ ... ... ... ... және оларды вазелинмен ,бал қосылған канифольмен немесе касторамен майлайды.Жәндіктер оған қонады да,жабысып қалады.Көшетте аққанат байқалған жағдайда 1:10 ... ... ... трипсі
Темекі трипсі- Thrips tabaci. Lind (Thysanoptera отряды , Thripidae тұқымдамасы) Темекі өсімдітерін,қозаны,қытай бұршағын,қиярды,асқабақты,пиязды,картопты ,гүлді және ... да ... ... ... (ұзындығы 1-мм шамасында )ақшыл сары немесе қара қоңыр түстес.Дернәсілдері қанатсыз,ақшыл немесе қара қоңыр түстес.Дернәсілдері ... ... ... сары ... болып келеді.Ұрғашылары ұсақ қоңырқай жұмыртқалар салады,оларды бір - бірден жапырақ ұлпасы қабықшаларының астына орналастырады.3-5 күннен ... ... мен ... ... сорып алады.Осының нәтижесінде өсімдік өспей қалады.Бітелер өсімдік қалдықтарында ,пияздың құрғақ қабықшаларының астында,сондай-ақ топырақтың жоғарғы бетінде қыстайды.Бір ұрпақтың ... күн ... ... ... ... таратушы болып табылады.
Күресу шаралары
* Дақылдарды кезектестіріп отырғызу және барлық өсімдік ... ... ... ... ... қажет.
* Пиязды егу алдында 45С суда 10 минут бойы ... ... ... суда ... айналасындағы топырақты жиі қопсытып отыру.Инсектицидтерді тізімге сәйкес қолдану.
* Егін орағынан кейін жылыжайларды өсімдік қалдықтарынан мұқият тазарту.Дезинсекциялау үшін 50г/м2 ... ... 1-2 ... бойы 18С ауа ... жағу ... ... болады.
Қорытынды:
Қорыта айтқанда, көкөніс және бақшада дақылдары зиянкестерінің түрлік құрамы сан ... аса ... көп ... ... ... Көкөніс дақылдарының бейімделген зиянкестеріне қатты қанаттылар,қабыршақ қанаттылар,тең қанаттылар ,қабыршақ ... ,қос ... мен ... ... ... ... көкөніс өсімдіктеріне сорғыш зиянкестердің бірнеше түрлері зиян келтіреді.Әрбір ауыл шаруашылығына зиян келтіретін зиянкестердің ... тән ... мен ... болады.Сол арқылы біз оларды бір бірінен ажырата аламыз.Сонымен қатар олармен күрес жүргізу шараларының ... ... ... ... ... ... ... препараттарды қолдану арқылы да жүргізіледі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.Агибаева А.Ж.;Тулеева А.К.;Сулейменова З.Ш. ,6-8беттер.
2.Каламов Б.Х. Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау.>>пәніне ... ... ... ... ... А.О., ... А.А., Туленгутова К.Н., Карбозова Р.Д. , Алматы, 2000, 216 б.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көкөніс және бақша дақылдарының зиянкестері15 бет
Жеміс – жидек түрлері13 бет
Бақша, көкеніс дақылдары зиянкестері6 бет
Жидек дақылдарының аурулары7 бет
Картоп көкеніс дақылдарының зиянкестері4 бет
Күнбағыстың, рапс пен қыша, зығыр зиянкестері және күресу шаралары13 бет
Орман ағаштары және оларға зиян келтіретін аурулар11 бет
Энтомофагтар18 бет
Өсімдік шаруашылығында зиянды ағзалармен күресу шаралары5 бет
200 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь