Вирустық аурулар

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
2.1. Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.
2.2. Вакцина және оның түрлері
2.3. Вакцина дайындау принциптері.
2.4 Адтюванттар, иммуномодуляторлар.
2.5 Құтырық, Аусыл, Шмалленберг, Блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары.
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер
Вирустық аурулар— вирустар арқылы таралатын жұқпалы аурулар мен қатерлі ісіктер.
Жануарлардың, өсімдіктер мен бактериялардың жасушаларына енген вирустар көптеген қауіпті аурулар туғызады. Мысалы, тұмау, полиомиелит, шешек, аусыл, құтыру және т.б. аурулар вирус арқылы таралады. Тұмаудың нағыз қоздырғышы 1933 жылы анықталды. Бұл ауру ертеден белгілі. Тұмау індеті адамзатқа шешек пен обадан артық болмаса, кем залал тигізбеген. 1918-1920 жылдары тұмаумен 500 миллиондай адам ауырып, оның 20 миллионға жуығы қайтыс болған
Індеттен сақтандырудың негізгі жолы – арнамалыдуалау, вакцинамен немесе қан сарысуымен егу. Егудің арқасында организмнің арнамалы қорғану факторлары және механизмдері іске қосылады. Ауруға қарсы қолданған шаралардың салдарынан қоздырушымен ауруға шалдығатын организм арасында папуляциялық – экологиялық өзара байлаланыстар өзгерді. Аурудың өршуі, вирустардың әр түрлі қасиеттері де өзгеріске түсті. Қоздырушының бір малдан екінші малға өту жолдары да өзгерді. Осындай жағдайларда вирустардың орталыққа байланысты күшейген түрлері пайда болып, олардың иммунитетке қарсы тұрарлық қасиеттері бар түрлері дүниеге келді. Сонымен қатар, вирустардың уыттылығы төмендеген түрлері де пайда болды. Вирустардың өзгеруіне сәйкес аурулардың жаңа түрлері пайда болды. Олармен күресу де күрделі бола бастады.
Сондықтан, вирус қоздыратаын аурулардан сақтандыру үшін ең алдымен індеттік процесті, вирустардың індетаралық кездерінде өз түрлерін сақтау үшін тірі клетка ішінде болуы шарт. Демек организмге енуі қажет. Вирустар мал организіиінде ұзақ уақыт сақтала алады. Кейбір жіті түрде өтетін аурулардың, мысалы, аусыл, шошқаның африкалық және европалық обасы, Ауески ауруы, құтыру т.б. созылмалы, жасырын түрге ауысуы осы вирустардың өзгеруіне және олардың індет аралық кездерінде ортаға ыңғайланып сақталуын көрсетеді және керісінше,вирустардың уыттылық түрінің пайда болуы мал организімінің ауруға қарсы төзімділігінің яғни иммунитеттің төмендеуіне байланысты жайт. Бұл вирустық аурулардың тез таралуына әкеп соғады.
Мал ауруын қоздыратын вирустардың осылайша өзгеріп отыруы, вирустардың вируленттік түрі пайда болғанда аурудың таралуы, вируленттігі төмендеген кезде індеттің сақталуы, яғни вирустардың табиғатта айналысқа түсуі осы қоздырушылардың биологиялық түрі ретінде табиғатта сақталуына негіз жасайды.
1. Мырзабекова Ш.Б, Ветеринариялық вирусология Оқулық 2004 -368б.
2. Құлдыбаев М. Шоқанов Н.К. Микробиология пәнінің практикалық сабақтары Алматы : Бiлiм, 1995. - 120 с
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... ... ... ... алу.Вакцина дайындау принциптері.Адьюванттар,иммуномодуляторлар
2)Құтырық,Аусыл,Шмалленберг,Блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары
Орындаған:Жексембай А.Р.
Тексерген: Омарбеков Е.О.
Тобы: ВМ-305
2015 ж.
Жоспары:
1. Кіріспе
2. Негізгі ... ... ... ... алдын алу.
2.2. Вакцина және оның түрлері
2.3. Вакцина дайындау принциптері.
2.4 Адтюванттар, иммуномодуляторлар.
2.5 Құтырық, Аусыл, ... ... ... ... және ... алу шаралары.
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Вирустық аурулар -- вирустар арқылы таралатын жұқпалы аурулар мен ... ... ... мен ... ... ... вирустар көптеген қауіпті аурулар туғызады. Мысалы, тұмау, полиомиелит, шешек, аусыл, құтыру және т.б. ... ... ... ... ... ... ... 1933 жылы анықталды. Бұл ауру ертеден белгілі. Тұмау індеті адамзатқа шешек пен ... ... ... кем залал тигізбеген. 1918-1920 жылдары тұмаумен 500 миллиондай адам ауырып, оның 20 ... ... ... ... ... ... жолы - ... дуалау, вакцинамен немесе қан сарысуымен егу. Егудің арқасында организмнің арнамалы қорғану факторлары және ... іске ... ... қарсы қолданған шаралардың салдарынан қоздырушымен ауруға шалдығатын организм арасында папуляциялық - экологиялық өзара байлаланыстар өзгерді. Аурудың өршуі, вирустардың әр ... ... де ... ... ... бір ... ... малға өту жолдары да өзгерді. Осындай жағдайларда вирустардың орталыққа байланысты күшейген түрлері пайда болып, олардың иммунитетке қарсы тұрарлық ... бар ... ... келді. Сонымен қатар, вирустардың уыттылығы төмендеген түрлері де пайда ... ... ... ... аурулардың жаңа түрлері пайда болды. Олармен күресу де күрделі бола бастады.
Сондықтан, вирус ... ... ... үшін ең ... ... ... ... індетаралық кездерінде өз түрлерін сақтау үшін тірі клетка ішінде болуы шарт. Демек организмге енуі ... ... мал ... ұзақ ... ... ... Кейбір жіті түрде өтетін аурулардың, мысалы, аусыл, шошқаның ... және ... ... ... ауруы, құтыру т.б. созылмалы, жасырын түрге ауысуы осы вирустардың ... және ... ... аралық кездерінде ортаға ыңғайланып сақталуын көрсетеді және керісінше,вирустардың уыттылық түрінің пайда болуы мал организімінің ауруға қарсы төзімділігінің яғни ... ... ... ... Бұл ... ... тез таралуына әкеп соғады.
Мал ауруын қоздыратын вирустардың осылайша өзгеріп отыруы, вирустардың вируленттік түрі пайда болғанда ... ... ... ... кезде індеттің сақталуы, яғни вирустардың табиғатта айналысқа түсуі осы қоздырушылардың биологиялық түрі ретінде табиғатта сақталуына негіз жасайды. ... ... ... дауалау дегеніміз малды жұқпалы аурулардан вакцина немесе гипериммунды қан ... ... ... Ауырып жазылған малда және вакцина егілген соң вирусқа ... ... ... ... әр түрллі дамиды. Мұнда гуморальдық және клеткалық ... әр ... роль ... да ... ... ... алу үшін және ол ... қолдану үшін осы клеткалық, гуморальдық факторлардың өзара ерекшелігін ескерген жөн.
Ауруға клеткалық және ... ... тұру ... ... ... бірнеше топқа бөлінеді.
Кейбір індеттерге организмнің қорғану қасиеттері тек гуморальдық факторларға сүйенген, яғни антиденелердің мөлшеріне ... ал ... ... ... ... жоқ десе де ... немесе өте аз әсер етеді. Мысалға аусылды, шошқаның европалық обасын атауға болады.
Ал екінші топқа жататын індеттерден сақтандыру үшін әрі ... әрі ... ... ... зор. Мысалы үшін, Ньюкасл, тұмау, құтырық ауруларын келтіруге болады.
Үшінші топтағы аурулардан ... үшін ... ... ... зор. Бұл ... ... ... иммунитет клетка деңгейінде пайда болады. Ал гуморальдық факторлар қосалқы рөл атқарады. ... ... ... қара ... ... ... айғағы.
Иммунитеттің гуморальдық және клеткалық факторлары әр түрлі вакциналармен іске асады.
●Тірі вакциналар - ... ... ... вирус штамдарынан алынған;
●Өлтірілген - немесе инактивтелген вакциналар - вирустарды физикалық не химиялық жолдармен өлтіріп алынған;
●Суббөлікті ... - ... ... белоктарынан алынған;
●Гендік - инженерлік вакциналар - ... ... ... ... ... ... вакциналар - вирус антигеніне полиэлектролит не полимер қосып, вакциналық ... ... ... - індетпен ауырған малдың сол ауруға қайта шалдықпайтынына негізделген. Содықтан вакциндеу (егу) ... мал ... ... ... ... Тек алдымен қоздырушыны әлсіретіп алу керек. Егудің нәтижесінде организмде қорғану механизмдері пайда болады, яғни антиденелер синтезделеді. Сол ... ... ... ... егу деп, ал егу үшін ... ... ... деп аталады. Демек вакцина не өлтірілген, не тірі, бірақ ... ... ... ... ... қандай талаптар қоюға болады?
Біріншіден, вакцина ауру қоздырушының белгілі бір түріне сәйкес болуы керек.
Екіншіден, вакцина зиянсыз, ... ... ... ... ... вакцинаның жеткілікті иммуногендік қасиеті болуы қажет,
Яғни вакцина еккеннен 2-3 апта ... соң сол ... ... ... иммунитет пайда болуы шарт.
Індеттен сақтандыру үшін 1798 жылы Э.Дженнер ... ... рет ... ... үшін ол сиыр ... жас ... екті.
Француз ғалымы Луи Пастер Дженнердің құрметіне вакцина (ағылшынның vacca - сиыр) сөзінен деген сөзді қолдануды ұсынды.
Әлсіретілген тірі вакциналар. Тірі ... ... ... алады. Әлсірету-вирусты немесе микробты әлсірету. Әлсіретудің салдарынан вирус індеттің ауыр түрін қоздыра алмайды, яғни ... ... және ... қасиеттері жойылады , ал иммуногендік қасиеті сақталады. Вирусты әлсірету кезінде вирустарға арнаулы әсер етіп, олардың кейбір нәсілдік ... ... ... ... ... ... ... мен жануарлар терісінің астына енгізгенде оларда иммунитет пайда болады. Осы ... ... ... мысал ретінде шошқаның европалық обасына қарсы вирусының ... ... ... АСВ -- ... ... ... ... әлсіретудің тағы бір жолы бар. Ол вирустарға ... ... ... оларға тс - мутанттар, организм клеткаларында белгілі бір температурада ғана өсіп - көбейетін, температураға сезімтал штамдар ... ... ... тірі ... алу өте ... ... Ол үшін тірі жүйелер т.б. қажет. Олар мынадай түрлерге бөлінеді.
1.Ависделген (латынның avis - құс ... ... ... ... өсінділерін қолданып алынатын вакциналар- вирустарды әр түрлі клетка өсінділеріне өсіріп көбейтеді.
3.Лапинделген вакциналар - ... қоян ... ... ... ... ... ... қасиеті жоқ, өлтірілген немесе инактивтелген вакцина деп тазаланған вирусты ... ... ... ... ... вакцинаны айтады. өлтірілген вирустар организмде өсіп-көбейе алмайды, демек клеткада көбею қасиеті жоғалады да, ... ... ... ... өлтірудің физикалық факторлары:
* Вирустарға жоғары температурамен әсер ету;
* Ультракүлгін сәулемен әсер ету;
* Гамма - сәулесінің әсерінен ... әрі ... ... әрі ... ... бұзылады;
* Вирусты өлтіру үшін қолданылатын химиялық факторлар.
Вирусты өлтіру үшін әр ... ... ... ... - ... ... үшін өте кеңінен қолданылады. Ол вирустың нуклеин қышқылының құрылысын зақымдайды.
β - ... - ... ... ... өтіп ... ... әсер ... де, ауру туғызатын қасиетін жоғалтады, ал антигендік қасиетін сақтайды.
Суббөлікті вакциналар. Тірі және ... ... ... ... ... ... Өздерінізге белгілі, күрделі вирустардың құрамында әр түрлі белоктар, көмірсулар, липидтер болады. Ал вирус белоктарының тек 10 ... ... ... ... тұру ... ... Вирус арқылы тарайтын ... ... көп ... және ... экономикалық ... өте көп. ... да ... дер ... байқап, тез және дұрыс анықтаудың ... зор. ... ... әр ... ... ... Кейбір ... ... ... өте ... ... ... - ... тіпті жасырын ... ... ... ... өту ... өте жіті, жіті, баяу және ... ... ... ... ... ... ерекше бір ... ... ... - ... ... ... ... скрепи, висна-маэди аурулары т.б. айта ... жөн. Бұл ... өте ұзақ ... ... ... ... жүреді де ... ... ... ... жиі ... түрі - малдың екі үш ... ... ... ... ... ірі қараның парагрипп, ринотрахиет аурулары осыған ... ... ... - ... ... ... ... жатады.Барлық рабдовирустар секілді оқ пішінді. Вириондарының ұзындығы 180 нм, көлденеңі 75-80 нм. Өсіп келе жатқан тауық және ... ... , ... торшалардың өсінінде өсіруге болады. Індет кезінде кездесетін және лабороториялық құтырық вирустарының көпшілігі бірінші ... ... ... ... ... тек ... бөлініп алынған.Құтырық вирусы 60 С градус кезінде 10 мин ... 100 С ... ... ... ... ... температураға төзімді болады да, тоңазытылып қатырылған мида ұзақ сақталады. Шіри бастаған материалда 2-3 апта бойы тіршілігін жоймайды.Қолданылып ... ... ... ... ... 2-3% сілтілер, формалин және хлорамин вирусты тез арада белсенділігінен айырады
Аурудың көзі-сілекейімен құтырманың ... ... және оны ... жара ... ... жануар. Сілекей ауру белгілері пайда болмай тұрып,ауру жұққан соң 8-10 тәуліктерде ... бола ... ... ... ... ... ... құтырма вирусы жұғады. Құтырма вирусын жұқтырған кезден бастап аурудың ... ... ... болғанға дейін бірнеше тәуліктен бірнеше айға (бір жылға ... ) ... ... ... ... бірнеше түрде өтеді. Елірме түріндегі құтырма кезінде иттің көңіл күйі ... тіл ... ... өте ... болып көрінуі мүмкін.Содан соң біртіндеп мазасызданып, ашушаңдық ұлғаяды, әдетте жеуге жарамайтын заттарды жей бастайды, одан соң жұтынуы қиындап, ... ... ит кез ... ... ... ... ... судан қорқады. Аурудың әрі қарай дамуы тамақтың, төменгі жақтың, аяқ-қолдың, бүкіл дененің ... ... ... ... 8-10 шы ... ... ... аяқталады (немесе 3-4 тәулікте).
Құтырманың тыныш түрінде нерв жүйесінің ширығу белгілері (ашушаңдық,мазасыздық ,агрессивтігі) аз білінеді немесе ... ... ... ... жағы ... ... шұбырады, салдану (паралич) тез пайда болып, 2-4 тәулікте өледі.
Құтырманың атиптік ... тән ... ... ... ... ... ... белгілері білінеді, ашушаңдық, еліру, шабуылдау белгілері білінбейді.
Мысықтарда құтырма көбіне еліру түрінде өтеді.Аурудың белгілері ит ... ... ... ... ит және адамдарға шабуылдайды.
Құтырған жабайы аңдар адамдардан қорқуын қойып, ауыл арасын кезіп жүреді, малға,адамға шабады.
Мүйізді ірі қараның құтыруы ... ... ... ... мөңірейді, сілекейі ағады, қалтылдап штқаяқтап жүреді, аяқ параличі тез пайда болады. Құтырманың белгісіз ... өтуі де ... ... Бұл ... бас тарту, асқазан әлсіздігі, құмалақ тастау бейнесіне жиі ... ... ... ... ... ... еліру түрінде ноқтадан босануға әрекет етеді, қатты ... жер ... ... ... иттерге, адамдарға шабуылдайды.Қой мен ешкіде құтырма мүйізді ірі қарадағыдай өтеді.Жылқы мен шошқада құтырма көбіне ... ... ... ... ... ... өтсе де, ... жануар ауырса да соңы өлім-жітімге әкеліп соғады.
Аусыл - жылқыдан басқа ... ... ... ... ... түрі. Ол туралы көне жазба деректерде ( кітабында) ... ... ... малдың көзі жасаурап, аузынан сілекей ағады, күлдіреуіктер шығып, жұқа терілі жерге дейін өршіп, тутасып, ... суға ... от пен ... ... Екі- үш ... ... күлдіреген тілін салбыратып, сілекейін тоқтаусыз шұбырта бастайды, күйістен ... ... ... ... көп: оны ... үшін ... ... көлдерге шомылдырады, күлдіреген бөрткен жараға сортаң балшық ... ... ... құяды немесе қуырған қара тұзға қара күйе, тотияйын, арша ... ... ... рып ... қан аққанша үйкелеп ысады. Ал оңтүстіктегі қазақтар тілдің астындағы көк тамыр мен таңдайды жуан бізбен шабақтап ... ... ... ... ... ... ... қышқылын қазақ арасындағы атауы) жағады. Аусылдың түйеде және ... түрі бар. ... ... ... ... қызыл жаралар пайда болып, жұтқыншаққа қарай шабады. Ондайда мал аузын тұз ... ... ... ... ... ... шикі сүтін тамызады. Түйе аусылы Торғай облысының Ақтөбе, Николаевск уездерінде жиірек, Ырғыз бен Торғайда аз кездесетін себебін жергілікті ... ... уезд ... ащы ... ... екендігімен байланыстырған. Аусылдан сақтану үшін ауырған сиыр сілекейін ыдысқа жинап алып, сумен ... жас ... ... жағу ... ... ... ... жағдай жасайды.[Мал аусылмен ауырғанда оларға вакцина енгізеді және каран-тиң ережелері қатаң сақталады.
Алдын ... ... ... ... ... ... ... үлкен елдерде өткізеді. ТМД елдері аумағында аусылдың алғашқы ошағы пайда болса, ауру малдарды емдемейді. Аурудың алғашқы ... ... екпе ... реконвалесценттер қан (екпе) пайдаланған жағдайда күкірт терапиясы рәсімі тиімді.
Жануарлар арасында ауру мен өлімді азайту, сондай-ақ ... ... алу үшін ... ... ... ... жақсартады, оларды жиі суарады, диеталық азық (шөп, ұн быламықтары), дезинфекциялайтын ерітінділер немесе тері мен шырыштық ... ... ... ... майлар береді. Жүрекке арналған дәрілер мен антибиотиктер қолданылады, сондай-ақ ... ... ... Бұл ... ... жағдайда індет ошағындағы ауыру мал сауларынан бөлінбей, тұрған жерлерінде емделіп- домдалады.
Шмалленберг ауруы ... жаңа ... Ол ... бойынша ғана емес әлемдегі экзотикалық ауру болып саналады. Бұл ауру ең бірінші 2011 жылдың екінші жарты жылдығында Германияда, Шмалленберг ауыл ... ... рет ... Бұл ... ... ... ... virus) қоздыратын ауру Германияда тіркелген, вирус әлі толық зерттелмеген.
Блютанг немесе инфекциялы катаральдi қызба немесе көк тіл-вирусты трансмиссивтi ауру ас ... ... мен дем алу ... ... кейбір жерлердiң кiлегей қабаттарын өлi етке айландырады, пододерматитке, бұлшық еттердi ... ... ... ... рибонуклеинқышқылы (РНК) вирус, көлемi 100 нм аралығында, сыртқы ортада төзiмдi. Вирус трипсинге, қышқыл РН-қа, 3% күйдiргiш натриге, 70% этил спиртiне ... ... ал ... ... ... ... эпизоотиялық жағдайға, клиника белгiлерiне, патолого-морфологиялық өзгерiстерiне және лабораториялық зерттеулерге қарап қояды. Осы ауруды басқа аурулардан ажырату ... яғни ... iрi ... ... ... жұқпалы сүйелден, аусылдан, везикулярдi стоматиттен, некробактериоздан.
Алдын алу.Басқа аурудан сау мемлекеттерден ... қой, ... 30 ... ... ... Осы кезде қандарын комплемент байлау реакциясына (РСК) ... Қой мен ... қыс ... ... ... ... ... тағы 30 күндiк карантинге қояды шыбын-шiркейлер жоқ жерге. Қойларды тағы РСК-ға тексередi. Тексерген қанмен басқа қойларды егедi, ... ... және 8 ... ... ... ... апта сайын қайталайды 4 апта бойы. Қанмен еккенде 5 қойдыкiн қосып еккен сайын 2 қойдан егедi.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. ... Ш.Б, ... ... ... 2004 -368б.
2. ... М. ... Н.К. ... пәнінің практикалық сабақтары Алматы : Бiлiм, 1995. - 120 с

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
Вирустарға химиялық, физикалық және биологиялық факторлардың әсері. Вирустық аурулардың патогенезі5 бет
Вирустық аурулар жайлы ақпарат12 бет
Вирустық аурулар туралы мәлімет19 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу16 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу жайлы мәлімет16 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу туралы мәлімет11 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері14 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері жайлы7 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері. Адтюванттар, иммуномодуляторлар. Құтырық, Аусыл, Шмалленберг, Блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь