Өнеркәсіптік автоматты регуляторларды тиімді реттеу параметрлерін тандау және есептеуінің инженерлік әдістері жайлы


Кіріспе 3
1 Автоматты жүйе элементтері мен жіктелуі 4
2 Автоматты басқару теориясының негізгі анықтамалары мен классификациясы 5
3 Гидравликалық схемалар және оларды орындауға қойылатын талаптар 6
4 АСУ ТП.ның функционалды және техникалық құрылымы. 11
Қорытынды 15
Пайдаланылған әдебиеттер 16
Буқазанында және турбогенератордағы жүретін процесстер әртүрлі басқарылады, себебі объектілер мен оны басқару жолдары әрқайсысында әр түрлі, себебі автономды буқазаны, турбина және генератор АРЖ-лары үздіксіз қызмет етеді және жеке технологиялық процесстердің сапалы түрде реттелуін қамтамасыз етеді, яғни жекеленген мәселелерді оптимизациялауға қабілетті, бірақ жалпы энергоблоктың статистикалық оптимизациясын реттеуге арналмаған.
Автоматты басқару және реттеу теориясы – автоматты реттеу жүйесін талдау,синтездеу тәсілдерін және құру принциптерін зерттейтін ғылым.
Автоматты басқару жүйесін құру үшін маман ең алдымен басқарылатын обьектінің математикалық моделін тұрғыза білу керек. Ал бұл есепті экспериментті және аналитикалық жолдармен шешуге болады.
Басқару обьектісіне басқару алгоритміне сәйкес әсер ететін кез–келген техникалық құрылғы автоматты басқару құрылғысы деп аталады.
Бір – бірімен байланысты және басқару алгоритміне сәйкес өзара әрекеттесе жұмыс жасайтын автоматты басқару құрылғысы мен басқару обьектісінің жиынтығы автоматты басқару жүйесі деп аталады.Жұмыс барысында автоматты басқару жүйесіне әртүрлі ішкі және сыртқы әсерлер ықпал жасайды. Автоматты жүйенің бір бөлігінен келесі бөлігіне технологиялық процестің бірқалыпты өтуін қамтамасыз ететін әрекеттің тізбекті желісін қүрайтын әсерді ішкі әсер деп атайды. Оларды басқарушы әсер дейді. Ал сыртқы әсер екіге белінеді. Технологиялық процестің тиянақты етуіне қажет бірінші әсер қызмет алгоритміне сәйкес жүйе кірісіне беріледі де, жоспарланған немесе тапсырыстық әсер деп аталады. Ал, екінші әсер жүйеге немесе басқару объектісіне сыртқы ортадан беріледі. Ол жүйе жұмысында алдын ала еске алынбайды да, кездейсоқ сипатта болып, басқару процесін қиындатады. Сол себепті оларды қобалжытқыш әсер деп атайды.
Технологиялық процестің дұрыс етуіне сәйкес басқарылатын шаманың берілген уақыт аралығында ұстап отыруға керекті мәнін алдын ала берілген мән деп, ал фактілі, яғни процестің өлшенген мәнін нақты (қазіргі) деп атайды. Реттелетін шаманың алдын ала жоспарланған және нақты мәндерінің арасындағы айырмасын келісілмеген (айырымдық) шама дейді.
Сол себепті ендірістік жабдықтарды (басқару объектісін) басқарып отыру қажет, яғни басқарылатын шама қоздырушы әсердің ықпалына қарамастан берілген ереже (программа) бойынша езгеретіндей дел есеппен басқарушы әсерді қалыптастыру керек.
1 Плетнев Г.П. Автоматизированное управление объектами тепловых электростанций: Учеб. пособие. – М.: Энергоиздат, 1981. – 362 с.
2 Наладка и эксплуатация водяных тепловых сетей: Справочник/Манюк В.И., Каплинский Я.И., Хиж Э.Б. и.др. – М.: Стройиздат, 1988. – 432 с.
3 Беляев Г.В., Кузишин В., Смирнов Н.И. Технические средства автоматизации в теплоэнергетике: Учеб. пособие. – М.: Энергоатомиздат, 1982. – 320 с.
4 А.А. Копесбаева. Программно- технические комплексы управления. Методические указания к выполнению лабороторных работ для студентоввсех форм обучения специальностей 050702 – Автоматизация и управление – Алматы: АИЭС, 2009.
5 А.А. Копесбаева. Программно- технические комплексы управления. Методические указания к курсовой работе для студентов всех форм обучения специальностей 5В0702 – Автоматизация и управление – Алматы: АИЭС, 2010.
6 А.А. Копесбаева. Басқару жүйесіндегі микропроцессорлық құралдар. 050702 –автоматтандыру және басқару мамандығы бойынша оқитын барлық оқу түрінің студенттері үшін оқу құралы. – Алматы: АЭжБИ, 2010.

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ИНЖЕНЕРЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ФАКУЛЬТЕТІ

"Техникалық физика және жылуэнергетика" кафедрасы

" Электрстанцияны автоматты басқару жүйелері" пәнінен
ОӨЖ
Тақырыбы: Өнеркәсіптік автоматты регуляторларды тиімді реттеу параметрлерін тандау және есептеуінің инженерлік әдістері

Орындаған: Тоқтарғазы Айдана
Оқу тобы: ТЭ-215
Тексерген: аға оқытушы Сейсенбаева М.К.

Семей 2015 ж.
Мазмұны

Кіріспе 3
1 Автоматты жүйе элементтері мен жіктелуі 4
2 Автоматты басқару теориясының негізгі анықтамалары мен классификациясы 5
3 Гидравликалық схемалар және оларды орындауға қойылатын талаптар 6
4 АСУ ТП-ның функционалды және техникалық құрылымы. 11
Қорытынды 15
Пайдаланылған әдебиеттер 16

Кіріспе

Буқазанында және турбогенератордағы жүретін процесстер әртүрлі басқарылады, себебі объектілер мен оны басқару жолдары әрқайсысында әр түрлі, себебі автономды буқазаны, турбина және генератор АРЖ-лары үздіксіз қызмет етеді және жеке технологиялық процесстердің сапалы түрде реттелуін қамтамасыз етеді, яғни жекеленген мәселелерді оптимизациялауға қабілетті, бірақ жалпы энергоблоктың статистикалық оптимизациясын реттеуге арналмаған.
Автоматты басқару және реттеу теориясы - автоматты реттеу жүйесін талдау,синтездеу тәсілдерін және құру принциптерін зерттейтін ғылым.
Автоматты басқару жүйесін құру үшін маман ең алдымен басқарылатын обьектінің математикалық моделін тұрғыза білу керек. Ал бұл есепті экспериментті және аналитикалық жолдармен шешуге болады.
Басқару обьектісіне басқару алгоритміне сәйкес әсер ететін кез - келген техникалық құрылғы автоматты басқару құрылғысы деп аталады.
Бір - бірімен байланысты және басқару алгоритміне сәйкес өзара әрекеттесе жұмыс жасайтын автоматты басқару құрылғысы мен басқару обьектісінің жиынтығы автоматты басқару жүйесі деп аталады.Жұмыс барысында автоматты басқару жүйесіне әртүрлі ішкі және сыртқы әсерлер ықпал жасайды. Автоматты жүйенің бір бөлігінен келесі бөлігіне технологиялық процестің бірқалыпты өтуін қамтамасыз ететін әрекеттің тізбекті желісін қүрайтын әсерді ішкі әсер деп атайды. Оларды басқарушы әсер дейді. Ал сыртқы әсер екіге белінеді. Технологиялық процестің тиянақты етуіне қажет бірінші әсер қызмет алгоритміне сәйкес жүйе кірісіне беріледі де, жоспарланған немесе тапсырыстық әсер деп аталады. Ал, екінші әсер жүйеге немесе басқару объектісіне сыртқы ортадан беріледі. Ол жүйе жұмысында алдын ала еске алынбайды да, кездейсоқ сипатта болып, басқару процесін қиындатады. Сол себепті оларды қобалжытқыш әсер деп атайды.
Технологиялық процестің дұрыс етуіне сәйкес басқарылатын шаманың берілген уақыт аралығында ұстап отыруға керекті мәнін алдын ала берілген мән деп, ал фактілі, яғни процестің өлшенген мәнін нақты (қазіргі) деп атайды. Реттелетін шаманың алдын ала жоспарланған және нақты мәндерінің арасындағы айырмасын келісілмеген (айырымдық) шама дейді.
Сол себепті ендірістік жабдықтарды (басқару объектісін) басқарып отыру қажет, яғни басқарылатын шама қоздырушы әсердің ықпалына қарамастан берілген ереже (программа) бойынша езгеретіндей дел есеппен басқарушы әсерді қалыптастыру керек.

1 Автоматты жүйе элементтері мен жіктелуі

Автоматты жүйе өзара байланысқан және белгілі бір қызмет атқаратын дербес конструкциялық элементтерден тұрады, оларды автоматика элементтері не құралдары деп атайды. Элементтерді жүйеде атқаратын қызметіне қарай салыстырушы, түзетуші, қабылдаушы, жоспарлаушы, түрлендіруші және атқарушы деп ажыратады.
Қабылдаушы элементтер не бастапқы түрлендіріп бергіштер (датчиктер) технологиялық процестердің басқарылатын шамаларын өлшейді де, оларды бір физикалық түрден екінші бір физикалық шамаға түрлендіреді (мысалы, термоэлектрлік термометр температура айырымын термоЭҚК-не түрлендіреді).
Жоспарлаушы элементтер (баптау элементтері) арқылы жүйеге реттелетін шаманың Х0 қажет мәні беріледі; оның нақты мәні осы берілген мәнге сәйкес келуі тиіс.
Салыстырушы элементтер реттелетін шаманың берілген мәнін Х{) нақты мәнімен X салыстырады. Бүл элементтің шығысында алынатын айырымдық сигнал X - Ха -- Х атқарушы элементке тікелей не күшейткіш арқылы беріледі.
Түрлендіруші элементтер сигналдың пайдалануға ыңғайлы түрге түрлендірілуін және оның қуатын магниттік, электрондық және т. б. күшейткіштер арқылы үдетуін жүзеге асырады.
Атқарушы элементтер басқару объектісіне берілетін басқару әсерін тудырады. Олар басқару объектісіне берілетін не одан алынатын энергия немесе заттар санын өзгерту арқылы басқарылатын шаманы берілген мәніне сәйкес етіп ұстап отырады.
Түзетуші элементтер басқару процесінің сапасын жақсарту үшін қажет.
Автоматты басқару жүйесін жіктеу жүйенің тағайындалуы мен конструкциясын сипаттайтын және басқа да принциптер мен белгілер бойынша жүргізіледі. Алдымен автоматты жүйенің басқару алгоритмі мен жүмыс істеу алгоритмін сипаттайтын, басқару теориясы үшін өте маңызды белгілер арқылы жіктеуді қарастырайық. Ол белгілер ретінде автоматты басқару жүйесінің жүмыс істеу сыйпатын, реттеу яғни әсер ету тізбегінің түрін және басқарушы әсерді алу әдісін жатқызуға болады.
Автоматты басқару жүйесін басқару әдісі және қызмет белгісі бойынша жіктеуге болады. Басқару әдісіне қарай жүйелер: кәдімгі - өздігінен бапталмайтын және адаптивті - өздігінен бапталатын болып үлкен екі класқа жіктеледі. Кәдімгі жүйелер қарапайым категориясына жатады да, басқару процесінде өз құрылымын өзгертпейді. Олар - ажыратылған немесе тұйықталмаған, туйықталған және аралас басқару жүйелері болып қосалқы үш класқа ажыратылады. Ал түйықталмаған АБЖ автоматты нық басқару жүйесіне (АНБЖ) және қобалжыту бойынша басқару жүйесіне бөлінеді.
Ажыратылған жүйелерде басқарылатын шама бақыланбайды, яғни басқарушы құрылғының кірісіне тек сыртқы әсер ғана беріледі. Өз кезегінде ажыратылған жүйелерді тек берілген әсердің өзгеруіне сәйкес басқаруды қамтамасыз ететін жүйелер және қобалжыту әсері өзгергенде басқаратын жүйелер деп екі класқа бөлуге болады.
2 Автоматты басқару теориясының негізгі анықтамалары мен классификациясы

Автоматика элементтерінің қолдану және технологиялық ерекшеліктерін айқындайтын арнайы сипаттамалар мен параметрлері болады.
Басты сипаттамаларының біріне элементтің статикалық сипаттамасы жатады. Статикалық сипаттама деп, тұрақталған режим кезінде Хшығ шамасының Хкір шамасына тәуелділігін айтады:

Хшығ=f(Хкір). (1.1)

Динамикалық сипаттама элементтердің динамикалық режимінде, яғни кірістік шаманың шапшаң өзгерген сәттеріндегі жұмысын бағалау үшін пайдаланады. Оны өтпелі сипаттамамен, беріліс функциясымен және жиілік сипаттамаларымен өрнектейді. Өтпелі сипаттама Хшығ шығыстық шаманың t уақытқы тәуелділігін көрсетеді: Хкір кірістік сигналының секірмелі өзгерісі кезінде
Хшығ= f(t). (1.2)

Хшығ шығыстық шаманың Хкір кірістік шамасына қатынасын статикалық беріліс коэффициенті деп атайды,яғни

Кст = Хшығ Хкір. (1.3)

Бейсызықты сипаттамасы бар элементтер үшін Кд динамикалық беріліс коэффициентін пайдаланады

Кд =ХшығХкір ·Ксал. Ксал . (1.4)

Салыстырмалы беріліс коэффициенті элементтің шығыстық шамасының салыстырмалы өзгерісінің кірістік шамасының салыстырмалы өзгерісіне қатынасына тең

Ксал= Хшы
Хшы .н

Хкір Хкір.н
. (1.5)
Хшығ.н. мен Хкірн. шығыстық және кірістік шамалардың номинал мәндері. Сезімталдық деңгей шығыстық шаманың айтарлықтай өзгерісі байқалатын кірістік шаманың ең кіші мәні. Ол элемент кострукциясындағы тетіктер арасындағы үйкеліс, саңылаужәне люфтінің салдарынан болады.
Ауытқу бойынша басқару принципі пайдаланылатын автоматты тұйықталған жүйелердің артықшылығына кері байланыстың болуы жатады. Ақпарат басқарушы ықпалмен салыстырғанда кері бағытта берілетін каналды кері байланыс деп атайды. Кері байланыс оң және теріс, қатаң және икемді, негізгі және қосалқы болып ажыратылады.
Басқару жүйесінің құрылымдық график бойынша кескіндеуді құрылымдық сұлба дейді. Құрылымдық сұлбасындағы бөліктері арасындағы берілетін әсердің жолын көрсететін қарапайым құрамдас бөлігін құрылымдық сұлбасының байланысы деп атайды.
Жүйедегі сигналдардың түріне сәйкес автоматты басқару жүйелерін үзіліссіз және дискретті деп ажыратады.
Егер басқарылатын шама орнықты режимде сыртқы қобалжыту әсеріне тәуелді болса, онда АБЖ статикалық деп аталады, ал егер де тәуелді болмаса астатикалық деп аталады.
Статикалық сипаттамалардың сипатына сәйкес немесе жүйе элементтеріне өрнектейтін дифференциалдық теңдеудің түріне қарай жүйелерді сызықты және бейсызықты деп бөледі. Сызықты жүйелердегі барлық элементтер сызықты алгебралық және дифференциалдық теңдеулермен жазылады.нгер жүйедегі ең болғанда бір элементтің кірістік және шығыстық сигналдарының арасында бейсызықты тәуелділік болса, онда ол жүйе бейсызықты , мұндай жүйелердің сипаттамаларын сызықты сипаттамалар арқылы жуықтауға болмайды.
ЖЭО математикалық модельдерін әр деңгейде басқару критерийлерін реттеу және технологиялық процесті сипаттау үшін құрылады. Технологиялық процестерді математикалық сипаттауында орныққан жағдайды сипаттаушы статика моделі, ал өтпелі режимді сипаттаушы динамика моделі қолданылады.
Жүйенің орнықтылығы деп оның тепе - теңдік күйінен ауытқуына себеп болған әсерді алып тастағаннан кейін, бастапқы орнықтылық қалпына оралу қабілеттілігін айтады. Орнықтылыққа зерттеу бойынша бірнеше әдістері бар: Раус - Гурвиц критерийі, Михайлов критерийі және Найквитс критерийі [3].
Автоматты реттеу жүйесі технологиялық процестің параметрлерін әр мезеттегі мәндері туралы мәліметті адамның қатысуынсыз алуға арналған құралдар мен әдістерді қамтиды.

3 Гидравликалық схемалар және оларды орындауға қойылатын талаптар

Автоматика және телемеханика жүйесінің қызметі с х е м а арқылы сипатталады. Схемалар келесі классификация бойынша бөлінеді: электр - Э, гидравликалық - Г, пневматикалық - П, кинематикалық - К, оптикалық - О, газды - Х, вакуумды - В, энергетикалық - Р, бөлу - Е, аралас - С.

Г и д р а в л и к а л ы қ с х е м а түрлері: 1 - құрылымдық, 2 - функционалды, 3 - принципиал, 4 - іске қосу (соединение). Мысалы, Г3 - гидравликалық принципиал схема.

Схемалардың ішінде кеңінен тараған болып электр схемала саналады. Яғни, "схема - техника тілі" деп саналады. Электр схемаларды орындаудың негізгі талаптарын Халықаралық, Ұлттық, Мемлекеттік Стандарттар (мысалы, ГОСТ 2.701-84) орнатады. Оның құрамында келесі терминдер бар:

Гидравликалық схема - қысылған сұйықгаз энергиясын пайдалануға негізделген өнімнің құрамын немесе ішкі бөлшектерін сипаттайтын шартты графиктік белгілер түріндегі техникалық құжат.

Схема элементі - өнімде нақты функцияны орындайтын және жеке бөлінбейтін схеманың құрамдас бөлігі (мысалы, қалтқы, резина, т.б.).

Құрылғы (устройство) - бірыңғай конструкцияны құрайтын бірлік (мысалы, клапан).

Функционалды топ - бірыңғай конструкцияға біріктірілмеген және нақты функцияны орындайтын элементтер жиыны.

Функционалды бөлік - элемент, құрылғы, функционалды топ. Функционалды тізбек - нақты қызметі бар линия, канал, тракт (мысалы,
құбырлар желісі).
Байланыс тізбегі - өнімнің функционалды бөліктері арасындағы байланысты көрсететін линия.

Қондырғы (установка) - энергетикалық жүйелерде схема іске асырылып жатқан объектты шартты белгілеу.
Схеманы құруда, дайындауда келесі е р е ж е л е р орындалу тиісті:
1. Гидравликалық схемалардың комплекттылығы мен номенклатурасы (жасалып жатқан құрылғыны сипаттайтын схема түрлері, олардың бірмәнді байланысы);
2. Схема форматы (жоба күрделігі, көлемі, схеманы сақтау және пайдалану жағдайы, орындау әдісі);

3. Схеманы құрастыру (масштабсыз, кеңістік орналасуы сақталмайды,

егер жүйенің құрамында бірнеше құрылғы бар болса, онда әрқайсысына жеке схема дайындалады, элементтер реті бірыңғай);

4. Графиктік белгілеулер;
5. Байланыс линиясы (схема форматына сәйкес байланыс линиясының

қалыңдығы 0,2-1,0 мм., линияның қалыңдығы - 0,3-0,4 мм. мүмкіндігінше аз қиылысулар болу керек, қасына линия атауы жазылады);

6. Схема элементтер тізімі (Құрылғы құрамына кіретін элементтер тізімі міндетті түрде жасалады (жеке бетте));

Г и д р а в л и к а л ы қ схемаларға келесі схемалар жатады:

oo құрылымдық схема (ҚС) - бұйымның негізгі бөлшектерін анықтап, олардың қызметі мен байланысын көрсетеді. ҚС жобалаудың бастапқы кезеңінде жасайды да бұйымды таныстыру үшін қолданады.

oo функционалды схема (ФС) - бұйым орындайтын процестерді сипаттайды, оны принципиал схема құруда, эксплуатация мен жөндеуде пайдаланады.

oo принципиал схема (ПС) - элементтердің толық құрамы мен байланысын анықтайды, бұйымның әрбір бөлшегін сипаттайды. ПС басқа КҚ жасауда негіз болады. Оны бұйымды талдауда, реттеуде, эксплуатацияда, жөндеуде пайдаланады.

oo іске қосу схема (схема соединений) - бұйым бөлшектерін, монтаж сымдардың маркасын, қимасын, ұзындығын анықтайды. Оны бұйым жасауда, жөндеуде пайдаланады.

Схемаларды құрғанда масштаб сақталмайды. Схемаларда уақыт диаграммаларын, сигналдар кестесін, арнайы талаптарды көрсетуге болады. Электр құрылымдық схемада бұйымның негізгі бөлшектерні және байланысын көрсетеді. Функционал бөліктерді тік төртбұрыш арқылы көрсетеді, ішіне сол бөлшек аты жазылады. Бөлшек арасындағы байланыстар бағыты бар сызықтар (стрелка) арқылы беріледі.
Функционал схемада бұймның функционал бөлшектері сәйкес белгілермен беріледі. Схемада қосымша мәлімет (жұмысы жайында) көрсетіге болады. Сымдардың, кабельдің атауын да жазуға болады.

Принципиал схемада берілген электр процесті іске асыруға және бақылауға қажет барлық электр элементтер көрсетіледі. Және олардың өзара байланысы мен кірісішығысы беріледі. Олар ЕСКД стандартына.
Қ ұ р ы л ы м д ы қ гидравликалық схемада құрылғы мен элементтерді төртбұрыштар арқылы белгілейді. Оның ішіне тиісті функционалды бөліктің атын ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Өнеркәсіптік автоматты регуляторларды тиімді реттеу параметрлерін тандау және есептеуінің инженерлік әдістері
Өнеркәсіптік автоматты регуляторларды тиімді реттеу параметрлерін тандау және есептеуінің инженерлік әдістері туралы
Мұнайды тұрақтандыру қодырғысының технологиялық параметрлерін автоматты бақылау
Автоматты реттеу жүйесінің динамикасын талдау
Тораптық қосалқы станцияның параметрлерін есептеп таңдау
Аграрлық өнеркәсіптік кешенді мемлекеттік реттеу
Автоматты реттеу теориясының негізгі түсініктері
Көмір сутекті газдарды тазалаудың технологиялық параметрлерін автоматты бақылау
Трансформаторлардың паралелл жұмыс кезіндегі параметрлерін есептеу әдістері
Өнеркәсіптік қалдықтар және олар тазарту әдістері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь