Сомалық будандастырудың принциптері туралы

1.Сомалық будандастыру.
2.Сомалық будандастырудың принциптері.
3. Сомалық будандарды сұрытап алу әдістері.
Бірінші рет будан жасушалары 1960-шы жылдары жасушаларды in vitro өсіру әдісі жетілдірілгенде жануар жасушаларынан алынған. Өсімдіктерде бұл мүмкіншілік кешірек, протопластарды бөліп алу және оларды қосу әдістері жете зерттелгенде жүзеге асты.
Жануар сомалық жасушаларын будандастыру әдісі биология мен медицинаның теориялық мәселелерін шешуге пайдаланылады. Будан жасушалар биотехнологияда кеңінен қолданылады, мысалы, гибридомаларды пайдаланып моноклондық антиденелерлді алу үшін. Гибридома деген ол антидене түзетін жасушаның (В-лимфоциттің) ісік жасушамен қосылған будан жасушасы.
Ісік жасушаларының құрамына енгізілген лимфоциттер организмнен тыс шексіз уақыт өсіп, антиденелерді түзеп, оларды қоректік ортаға мол мөлшерде шығарып жатады.
Өсімдіктердің сомалық жасушаларының протопластары құйылысып, будан жасуша құрылады, ал одан тотипотенттік қасиетке сүйене регенерация арқылы будан организм шығады. Сондықтан бұл әдіс будан өсімдіктің құрамында нендей қасиеттердің пайда болатынын білу үшін генетикалық талдау жасауға ыңғайлы болады. сомалық жасушаларды будандастыру арқылы өсімдіктерді генетикалық жағынан жақсартуға болады.
Көне заманнан бастап мәдени өсімдіктердің селекциясы жыныстық будандастыруға және соның нәтижесінде шыққан алуан генотиптерді сұрыптап, олардың арасынан ең құндыларын таңдап алуға негізделген. Бірақ жыныстық будандастыру генетикалық жағынан өте қатаң шектелген будандастыру жүйесі. Бұнда ата-аналық формалары ретінде тек биологиялық бір түрге жататын белгілі организмдер белгілі бір тіркесті пайдаланылады. Жыныстық будандастырудың нәтижесінде белгілі гендер жиынтығы бар ұрпақ пайда болады. жыныстық жолмен мәдени өсімдікке жабайы түрдің бағалы жеке бір ғана белгісін беру мүмкін емес. Жыныстық процесс симметриялық (аталық пен аналықтан ұрпаққа несие боп берілетін хромосомалар саны тепе-тең) болғандықтан, көздеген мақсат бойынша берілетін пайдалы қасиетпен қатарласып, көптеген тіпті зиянды белгілері де қосымша беріледі. Аталық пен аналықтың екеуінің де гаметалары қосылғанда зиготаға өздерінің ядролық генетикалық материалдың гаплоидтық жиынтығын бір мөлшерде қосады. Жабайы түрдің көптеген жарамсыз гендерінен аластау үшін алынған буданды дүркін-дүркін бастапқы мәдени өсімдік формасымен қайтара будандастыра беру қажет. Бұл жұмысқа көп жылдар кетеді, гендері біркелкі таза линия алып, одан сортты шығару үшін он реттен артық қайталап будандастыру өткізу керек.
1.Валиханова Г.Ж. Биотехнология растений. Алматы:Қонжық, 1996ж,272с.
2. Артамонов В.И. Биотехнология-агропромышленному комплексу. М.: Наука, 1989, 158с.
3. Егоров Н.С. Промышленная микробиология. М. Высш.шк., 1989,
688 с.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БАӨЖ
Тақырыбы:
Орындаған:Остаева Г.А.
Топ:БТ-307
Тексерген: Жилкыбаева С.Ж.
Семей, 2015
Жоспар:
1. Сомалық будандастыру.
2. ... ... ... Сомалық будандарды сұрытап алу әдістері.
Сомалық будандастыру.
Бірінші рет будан жасушалары 1960-шы жылдары жасушаларды in vitro өсіру әдісі жетілдірілгенде жануар ... ... ... бұл ... ... ... бөліп алу және оларды қосу әдістері жете зерттелгенде ... ... ... жасушаларын будандастыру әдісі биология мен медицинаның теориялық мәселелерін шешуге пайдаланылады. Будан жасушалар биотехнологияда кеңінен қолданылады, мысалы, гибридомаларды пайдаланып ... ... алу ... ... ... ол ... түзетін жасушаның (В-лимфоциттің) ісік жасушамен қосылған будан жасушасы.
Ісік жасушаларының құрамына енгізілген лимфоциттер организмнен тыс шексіз уақыт өсіп, антиденелерді түзеп, ... ... ... мол ... ... жатады.
Өсімдіктердің сомалық жасушаларының протопластары құйылысып, будан жасуша құрылады, ал одан тотипотенттік қасиетке сүйене ... ... ... организм шығады. Сондықтан бұл әдіс будан өсімдіктің құрамында нендей ... ... ... білу үшін ... талдау жасауға ыңғайлы болады. сомалық жасушаларды будандастыру арқылы өсімдіктерді генетикалық жағынан ... ... ... ... мәдени өсімдіктердің селекциясы жыныстық будандастыруға және соның нәтижесінде шыққан алуан генотиптерді сұрыптап, олардың арасынан ең құндыларын таңдап алуға ... ... ... ... ... ... өте ... шектелген будандастыру жүйесі. Бұнда ата-аналық формалары ретінде тек биологиялық бір түрге жататын белгілі организмдер белгілі бір ... ... ... ... ... ... гендер жиынтығы бар ұрпақ пайда болады. жыныстық жолмен мәдени өсімдікке жабайы түрдің ... жеке бір ғана ... беру ... емес. Жыныстық процесс симметриялық (аталық пен аналықтан ұрпаққа несие боп берілетін хромосомалар саны тепе-тең) ... ... ... ... берілетін пайдалы қасиетпен қатарласып, көптеген тіпті зиянды белгілері де қосымша беріледі. ... пен ... ... де ... қосылғанда зиготаға өздерінің ядролық генетикалық материалдың гаплоидтық жиынтығын бір мөлшерде қосады. Жабайы ... ... ... ... ... үшін ... буданды дүркін-дүркін бастапқы мәдени өсімдік формасымен қайтара ... беру ... Бұл ... көп ... кетеді, гендері біркелкі таза линия алып, одан сортты шығару үшін он реттен артық қайталап будандастыру өткізу керек.
Жыныстық процесінде хлоропластар мен ... ... ... яғни ядродан тыс ақпарат аналық жағынан тұқым қуалайды. Жыныстық будандастыру өсімдіктердің физиологиялық жақын түрлерімен ғана шектеледі. Болашақта селекцияның тиімділігін ... ... ... ... жолымен ғана қамтамасыз етуге болады. екпе өсімдіктердің генетикалық базисын кеңейту жолы, ол түраралық және туысаралық ... алу. ... ... ... ... ... ... будандастыруды шектейді. Дегенмен, жабайы өсімдіктердің пайдалы гендерін екпе өсімдіктерге ендіруге түраралық, туысаралық будандастырудың маңызы өте ... ... ... ... - ... жаңа ... оның арқасында будандастыру жыныстық процесс арқылы емес, тіпті басқа жолмен - ... ... ... ... ...
Сомалық будандастырудың арқтықшылығы мынада: 1) әдеттегі жыныстық жолымен будандаспайтын ... ... ... алыс ... ... түрлерін будандастыру; 2) асимметриялық будандарды ылу, оларда аналық немесе аталық әйтеуір екі біреуінің гендер жиынтығы толығымен болса, екіншісінің бірнеше ... ... ... ... мен ... ... 3) үшеу және одан да көп ата-аналық жасушалардың құйылысуы; 4) ата-аналық идиотиптері толығымен болатын будандарды алу; 5) ... тыс ... ... ... гомозиготаларды алу; 6) генеративтік жүйелерінің сыйымсыздығын жеңу; 7) морфогенезде гаметогенездегі аномалиялар салдарынан жыныстық процесс өте алмайтын өсімдіктердің будандарын алу; 8) ... ... әр ... ... ... алу ... ... 1982). Сонымен, сомалық немесе парасексуальдық будандастыру ядролық және ... ... ... ... әдіс. Оның көмегімен өсімдіктердің жыныстық сыйымсыздық мәселесін шешуге болады.
Екі протопласт қосылғанда, егер олардың ядролары қосылса, нағыз ... ... ... будан) пайда болады. Ядролары қосылмаған будан жасуша гетерокарион деп аталады. Гетерокарионды ата-аналық біреуінің немесе екеуінің субпротопластарын ... үшін ... ... ... - ... ... ... мембранамен қоршалған құрамында кейбір органоидтары бар; ядросы болса - ол нуклеопласт, ... жоқ ... - ... ядро мен цитоплазманың бөлігі болса - минипртопласт. Хлоропластар мен митохондрияларды бір жасушадан екіншісіне көшіру үшін цитопластарды пайдалануға ... ... ... ... бар және ... ... ... немесе біреуінен болса, онда цитоплазмалық будан (цибрид) деп аталады. Ата-аналық біреуінен цитоплазмалық гендері иеленген будандарды цитоплазмалық гетерозиготалық ... ... деп ... Жасушада цитоплазмалық гендер хлоропластар мен митохондрияларда болғандықтан және кейбір ядролық және ... ... ... ... ... ... будандастыру нәтижесінде будандардың 27 түріне дейін алуға болады.
Оқшауланған протопластар қоршаған ортадан макромолеккулалар мен жасушаның құрамындағы кішігірім бөлшектерді өздеріне ... ... ... бұл ... ... құбылысы немесе олар плазмалемманың үзілген жерінен өтеді, жаңадан бөлініп алынған протопластарда мембрананың бұзылған ... ... ... ... ... одан ... шығады, ал каллуста морфогенез процестері өтсе будан регенерант өсімдігі шығады. Осы жолмен 1972 жылы П.Карлсон әріптестерімен жоғары сатыдағы ... ... ... ... ол ... ... glauca мен N.langsdorfii түраралық буданы еді. Шыққан регенерант ... ... ... ... ... ... Бұл ... морфологиясы, хромосомалар саны, жыныстық жолмен алынған амфидиплоидтармен (ата-ананың әрқайсысынан хромосомалардың бір ... ... ... ... ... ... сұрытап алу әдістері.
Жеке гетерокариондар мен будан протопластарды көптеген ата-аналық протопластардың арасынан ... алу киын ... ... ... ... ... регенеранттар пайда болғанда мутациялардын комплементарлығы негізінде іріктеген. Г. Мелъхерс пен Г. ... 1974 жылы ... ... ... ... будан екендігін дәлелдеу үшін генетикалық комплементтенуді қолданды. Генетикалық комплементтену - ол будан клеткаларда гендер әрекеттесу негізінде ақауы бар гендердің ... ... ... ... Ата-ана ретінде екі сортын қолданды. Олардың жарыққа сезімтал хлоропластары болған. Әрбір сорттың ядросында жарыққа сезімталдықты ... ... ... гені ... Сол ... ... бұл өсімдіктер жарықта өскен кезде хлорофилл түзілуі кемтар болған. Осы гендер бойынша гомозиготалық өсімдіктер күшті жарықта өсіргенде, ... ... ... ... Ал ... ... ... дұрыс түзіліп, жапырақтары жасыл болған, себебі мутацияға ұшыраған ақау гендер жыныстық процесс кезінде комплементтеніп кеткен. Екі сорттың гаплоидтық протопластары ... да дәл ... ... жеткен. Бұл тәжірибе бірнеше сатыдан тұрған.
Алдымен тозаңқаптарды ... ... ... ... Бұл ... жарықта емес, көлеңкеде өсірілген. Сондықтан жапырақтары жасыл болған, сәуле түспеген соң олардың мутацияға душар болған гендері өздерінің активтігін көрсете ... ... ... ... ... ... ... қосып, будан клеткалар жасалған. Ол клеткаларды колониялар және ... ... ... өсірген. Каллустарды жаңа ортаға көшіріп, морфогенез процесін жүргізген. Сонда каллустардан сабақтар ... Одан соң ... (10000 лк) ... ... Бұл ... хлорофилл түзіп жасыл өскіндері болып, тірі қалған тек қана сомалық будан ... ... Ал ... емес өскіндер ақшыл болған, ақырында құрыған.
Сол сияқты басқа тәжірибелер де өткізілген. ... ... ... ... ... ... алу үшін пайдаланған. Хлоропласт гендерінің құрамында мутацияға душар болған хлорофилл түзуге ... ... ... ... кең ... Сондықтан сол гендерге негізделген генетикалық комплементтену әдісі сомалық ... ... ең ... және ... жолы. Бұл мутанттармен өткізілген жұмыстардың артықшылығы, цитоплазмалық будандар мен цитоплазмалық гетерозиготаларды анықтау мүмкіндігі. Бірақ бұл әдіс көп уақытты талап ... ... ... тек қана ... өсімдіктер деңгейінде жүргізіледі.
Хлорофилдік мутанттардан басқа мутанттар да сомалық будандарды сұрыптау үшін ... ... ... ... ... - бұл ... ... Олар мутация салдарынан өз тіршілігіне қажетті қандай да бір ... ... ... ... ... ... клеткалар сол өздері түзе алмайтын заттың қоректік ортада болуына мұқтаж. Мысалы, О. Шидер бауырмүкті глюкозаға ауксотрофтық аталық ... ... ... қышқылына ауксотрофтық аналық штамының ... ... ... клеткаларын бөліп алған. Бұл сомалық будан клеткалары ауксотрофтық болмаған. Оның ... ... ... ... ... Бұл ... ... түсінік беруге болады. Бауырмүктің аталық штамының клеткасындағы глюкоза түзуге қатынасты ген ... ... ... оның ... ... ... жауапты гені ешқандай өзгеріссіз, өз күшінде қалған. Керісінше, аналық штамының клеткасындағы никотин қышқылын түзуге жауапты гені ... ... ал ... түзуге қатынасты ген мутацияға душар болмай, өз қабілетін сақтаған. Әрқайсысының ... ... бар осы екі ... ... ... ... ... алынғанда, оларда глюкозаны да, никотин қышқылын да түзуге қасиет пайда болады. Сөйтіп, ауксотрофтық ақаулық жойылған.
Будан клеткаларды сұрыптаудың тағы бір ... ол ... ... ... ... ретінде қолданылған клеткалардың көбеюге және морфогенезге қабілеті болмайды, ал олардың протопластарын қосудан пайда болған сомалық будан клеткалар ондай қабілет көрсете ... Бұл ... ... ... ... Себебі, ата-аналық клеткалардың ақаулығы қандай да болсын мутацияларға байланысты емес. Будан ... ... және ... ... ... келуі олардың сыртқы жағдайға нормалы физиологиялық реакциясы.
1976 жылы ... ... Petunia hybridа мен ... ... ... ... ... 1977 жылы сәбіздің Daucus carota мен D.capillifolius ... ... ... ... Бұл ғалымдар сомалық будандардың нағыз будан екендігін дәлелдеді және олардың жыныстық ... ... ... ... ... ... Валиханова Г.Ж. Биотехнология растений. Алматы:Қонжық, 1996ж,272с.
2. Артамонов В.И. Биотехнология-агропромышленному ... М.: ... 1989, ... Егоров Н.С. Промышленная микробиология. М. Высш.шк., 1989,
688 с.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сомалық будандастырудың принциптері4 бет
Сомалық будандастырудың принциптері жайлы ақпарат16 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің алтынвалюта активтерін басқару жөніндегі инвестициялық стратегия4 бет
Дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздері2 бет
Бұлшықет ұлпасы5 бет
Бұлшықеттердің жиырылуы7 бет
Генетика15 бет
Генетика және селекция негіздері лекциялар60 бет
Жасушалық инженерия жайлы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь