Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олпрдың өзгергіштігі

I.Кіріспе.
II. Негізгі бөлім.
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері.
2.Мутация түрлері.
3.Гендік инженерия.
4. Вирустарды лабораториялық жағдайда өсірі ерекшеліктері.
III.Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Вирустардың молекуларлық биология, генетика, гендік инженерия ғылымдары үшін маңызы өте зор. Себебі көрсетілген ғылымдардағы зерттеулерде вирустарды негізгі модель етіп қолдануға болады. Нуклеин кышқылының нәсілдік функциясы — нәсілдік кодты шешу және клеткадағы макромолекулалардың құралуын зерттеу тек вирустардың көмегімен шешілді.
Нәсілдік инженерияда вирустарды қолданудың теория және практика үшін де маңызы зор. Себебі нәсілдік қасиеттер зертханалық жағдайда зерттеген кезде нуклеин кышкылының фрагменттерін ферменттер арқылы кез келгең жерінен кесіп, керекті генді ғана алып, оны басқа организмнің нәсілдік нұсқасына еңгізуге болады.
Мысалы: кұтырық вирусының генін алып, сол микробының клеткасына енгізсе, ондай микроб вирустың белогын шығарады. Осының арқасында қауіпсіз вакцина алуға болады. Мұндай вакциналарды гендік инженерия арқылы алынған вакцина деп атайды.
Вирусология ғылымының өсіп-жетілуі жаңа вирустар ашуға әсер етті, олардың саны өсті. Осыған байланысты вирус сақтайтын музейлер салына бастады. Мұндай музейлер бізде де, шет елдерде де бар.
Москвадағы вирусология институтыпда 1965 жылы вирусология коллекциясы, 1959 жылы АҚШ-та Вашингтонда вируетар коллекциясы ашылды. Чехияда, Прагада — эпидемиология, микробиология институтында, Жапонияда, Англияда, Швейцарияда вирустардың халыкаралық каталогі бар.
Қазіргі кезде вирусология жалпы және жеке болып бөлінеді. Жалпы вирусология вирустардың табиғатын, шығу тегін, физикалық құрылымын, химиялық құрамын, өсіп-жетілуін, нәсілдік қасиеттерін зерттейді және вирустардың клеткалармен өзара байланыстарын, вирусқа қарсы иммунитетті, вирус ауруларын зертханалық тәсілдер арқылы зерітеумен айналысады.
Мутация (латын тілінде mutatіo – өзгеру) – табиғи жағдайда кенеттен болатын немесе қолдан жасалатын генетикалық материалдың өзгеруі. Соның нәтижесінде ағзаның белгілері мен қасиеттері тұқым қуалайтын өзгергіштікке ұшырайды. Ғылымға мутация терминін 1901 ж. голланд ғалымы Х. де Фриз (1848 – 1935) енгізді. Генетикалық аппараттың өзгеруіне байланыстымутацияның: геномдық, хромосомалық, гендік немесе нүктелік деген түрлері бар. Бұл тосыннан, кейде сыртқы факторлардың әсерінен болуы мүмкін .Генетикалық кодты анықтайтын жүйедегі бір азоттық негіздің орнын басқа біреу алмастырса немесе бір немесе одан да көп негіздер генге енгенде немесе геннен жоғалғанда гендік мутация пайда болады. Мутациялардың көбі зиянсыз; оларды үнемі қалыпты доминанттық ген жауып тұрады.
1.Мырзабекова Ш.Б «Ветеринариялық вирусология».А.2004ж.
2. Мырзабекова Ш.Б «Жалпы вирусология».А.1994ж.
3.Сюрин В.Н, Фомина Н.В «Малдардың вирустық аурулары»
4.Интернет желісі.
5.Бахитоват Р.А «Микробиология,вирусология пәнінен дәрістер жинағы».А.2014ж.
        
        Қазақстан  Республикасы  Білім  және Ғылым  Министірлігі Семей    қаласының Шәкәрім  ... ... ... ... ... нәсілдік қасиеттері,олпрдың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия.Вирустарлы лабораториялық жағдайда өсіру ерекшліктеі,торша өсінділерін алу және олардың классификациясы.
Тексерген:Омарбеков Е.О
Орындаған: Рысбекова Ж.Ж
Семей ... ... ... Вирустардың нәсілдік қасиеттері.
2.Мутация түрлері.
3.Гендік инженерия.
4. Вирустарды лабораториялық жағдайда өсірі ерекшеліктері.
III.Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Вирустардың молекуларлық биология, ... ... ... ... үшін ... өте зор. ... ... ғылымдардағы зерттеулерде вирустарды негізгі модель етіп қолдануға болады. Нуклеин ... ... ... -- ... ... шешу және ... макромолекулалардың құралуын зерттеу тек вирустардың көмегімен шешілді. Нәсілдік инженерияда вирустарды қолданудың теория және практика үшін де ... зор. ... ... ... ... ... ... кезде нуклеин кышкылының фрагменттерін ферменттер арқылы кез келгең жерінен ... ... ... ғана ... оны ... организмнің нәсілдік нұсқасына еңгізуге болады.Мысалы: кұтырық вирусының генін алып, сол микробының клеткасына енгізсе, ондай микроб вирустың белогын шығарады. ... ... ... ... ... ... Мұндай вакциналарды гендік инженерия арқылы алынған вакцина деп ... ... ... жаңа ... ... әсер етті, олардың саны өсті. Осыған байланысты ... ... ... салына бастады. Мұндай музейлер бізде де, шет елдерде де бар.Москвадағы вирусология институтыпда 1965 жылы вирусология ... 1959 жылы ... ... вируетар коллекциясы ашылды. Чехияда, Прагада -- эпидемиология, микробиология институтында, Жапонияда, ... ... ... ... каталогі бар.Қазіргі кезде вирусология жалпы және жеке болып бөлінеді. Жалпы ... ... ... шығу ... физикалық құрылымын, химиялық құрамын, өсіп-жетілуін, нәсілдік қасиеттерін зерттейді және вирустардың клеткалармен ... ... ... қарсы иммунитетті, вирус ауруларын зертханалық тәсілдер арқылы зерітеумен айналысады. ... ... ... mutatіo - ... - ... жағдайда кенеттен болатын немесе қолдан жасалатын генетикалық материалдың ... ... ... ... ... мен ... ... қуалайтын өзгергіштікке ұшырайды. Ғылымға мутация терминін 1901 ж. голланд ғалымы Х. де Фриз (1848 - 1935) ... ... ... ... байланыстымутацияның: геномдық, хромосомалық, гендік немесе нүктелік деген түрлері бар. Бұл тосыннан, кейде сыртқы факторлардың ... ... ... .Генетикалық кодты анықтайтын жүйедегі бір азоттық негіздің ... ... ... алмастырса немесе бір немесе одан да көп негіздер генге енгенде немесе геннен жоғалғанда гендік мутация пайда болады. ... көбі ... ... ... ... ... ген жауып тұрады.
Кейбір мутациялар айтарлықтай салдар туғызады; ... ... ... де ... ... ... ... бір мутация Орақ-жасушалы анемияныңпайда болуына әкеп соғады. Ұрпаққа жыныстық жасушаларда ... ... ... ғана ... ... ... ... ағзаға қауіпті. Мутация ағза үшін тиімді өзгерістерге әкеп соғатын сирек кездесетін жағдайларда осы гені бар ... ... саны ... ... ген популяцияда қалпына келмейінше арта береді. Бұндай пайдалы ... ... ... ... ... ... - клеткадағы хромосомалар санының өзгеруі. Оның бірнеше түрі бар: 1) ... - ... ... ... ... өсуі; 2)анеуплоидия - хромосома жиынтығының еселенбей өсуі; 3) гаплоидия - ... (екі ... ... ... ... ... ... түрлері: делеция, дупликация, транслокация
Хромосомалық мутация - микроскоп арқылы көрінетін хромосома құрылымындағы өзгеріс. Бұл өзгеріс ... кей ... ... ... ... кетуіне немесе оның басқа бір бөліміне ауысуына байланысты.
--------------------------------------------------------------------------------
Гендік мутация
ДНҚ молекуласының ултрафиолет сәуленің әсерінен өзгеріске ұшырауы
Гендік немесе нүктелік ... деп ДНҚ ... ... бір ... ... қатар тізбегінің өзгеруін айтады. Ол молекулалық деңгейде өтеді, микроскоп арқылы көрінбейді. Мутация нәтижесінде ағза биохимиялық, физиологиялық, морфологиялық ... ... ... бұл ... ... немесе біраз уақыттан кейін біртіндеп байқала бастайды. Полиплоидты мутанттардың клеткалары мен органдарының көлемі ... ... ... жұп ... оның ... беру қабілеті сақталады, ал тақ болса бұл қабілеті сақталмайды. Гендік мутация кезінде ағза үлкен өзгеріске ұшырайды. Кейде бір ... ... ... ... ... өзгереді. Гендік мутация доминантты ,жартылай доминантты және рецессивті болады. Хромосомалық және ... ... ... ... дейін белгісіз болып келді. Бұл өзгерістер ағзаға әр түрлі физикалық, химиялық ... - ... әсер ... ... ... ... радий сәулелерінің саңырауқұлақта тұқым қуалайтын өзгеріс тудыратындығын 1925 ж. орыс ғалымдары Г.А. Надсон мен Г.С. Филлипов ... 1927 ж. АҚШ ... ... жасанды мутацияның рентген сәулелерінің әсерінен болатынын тәжірибе жүзінде дәлелдеді. АҚШ генетигі С.Райт (1889 - 1988), орыс ғалымы С.С. ... ... ... Дж. Холдейн (1892 - 1964) қазіргі популяциялық генетиканың негізін салып, ... ... ... ашты. Мутация көпшілік жағдайда ағза үшін зиянды болып келеді. ... ... ... аурулар мен кемістіктерді тудырып, кейде тіпті өлімге душар ... ... ... ... мутациялар ағзаға пайдалы өзгерістер де алып келеді. Мысалы, гендік мутация (табиғи және қолдан сұрыптауға қажетті негізгі материал береді) өсімдіктер, ... және ... ... ... жаңа түрін алғанда кейбір қасиеттерін жақсартады.
Гендік инженерия , генетикалық инженерия -- генетикалық және ... ... ... ... ... жоқ, ... ... қасиеттері өзгеше, табиғатта кездеспейтін жаңа гендер алу; молек. биологияның бір саласы. Гендік инженерия әр түрлі организмдер ... ... ... ДНҚ құрастырумен қатар, ол рекомбинатты молекулаларды басқа ағза геномына енгізіп, жұмыс істеуін (экспрессиясын) қамтамасыз етеді. Гендік инженериядағы ... ... 1972 ж. ... ... Т. Берг іске ... Ол маймылдың онноген вирусы SV-40-тың толық геномын, бактериофаг -- L ... бір ... және Е. Colі ... ... ... ... ... рекомбинантты ДНҚ алды. 1973 -- 74 ж. Америка биохимиктері С. Коэн, Г. Бойер, т.б. түрлі ағзалардан бөліп алынған ... ... ... ... енгізді. Бұл тәжірибе басқа организмдер гендерінің жаңа ағза ішінде ... ... ... ... Жануарлар клеткаларымен жүргізілген тәжірибелерде бір клетканың ядросын екіншісімен алмастыруға, екі немесе бірнеше эмбриондарды қосып біріктіруге, оларды ... ... ... ... анықталды. Мыс., генотиптері әр түрлі тіндердің клеткаларын біріктіру арқылы тышқанның аллофенді особьтары алынды. Гендік инженерия-ның теориялық негізіне ... ... ... ... Бір ғана ... ... әр ... ағзадағы белок молекулаларының құрамына енетін амин қышқылдарын бақылай алатындығына байланысты, ДНҚ ... кез ... ... ... ... ... ... яғни молек. деңгейде будандастырылу теориялық тұрғыдан алғанда мүмкін екені анықталды. Жануарлар, өсімдіктер және микроорганизмдергендерінің қызметін қолдан басқаруға болатындығы дәлелденді. Ауыл ... ... ... ... ... ... алуы -- ... мәселе. Осыған байланысты 1970 жылдары азотты фиксациялауға қабілеті жоқ пішен ... ... ... алатын, басқа бір бактерияның гені салынып, азотты жинақтау қасиетіне ие болды. Мед. саласында жаңа гендерді енгізу арқылы тұқым қуалайтын ауруларды ... ... ... ... ауру ... зат ... 1000-нан аса әр түрлі тұқым қуалайтын өзгерістері табылған.Гендік инженерия ол функциональдық активті генетикалық құрылымдарды рекомбинаттық ДНК молекулалары түрінде ... ... ... ... мәні жеке гендерді бір организмнен алып, басқа организмге көшіріп ... Бұл ... ... ... пен ... ... ... негізінде мүмкін болды. Рестриктаза ферменті ДНК молекуласын нақты белгіленген жерлерін кесіп алады да, осылай фрагменттерд түзеді. Ал ... ... ... ... ... ... тігеді. Құрамында шығу тегі әр түрлі ДНК-лары бар молекуланы рекомбинаттық молекула деп ... ... ДНК= ... ... вирустардың ДНК-ы + эукариоттардың ДНК-ы .Вектордың көмегімен эукариоттардың бөтен ДНК-ы клеткаға еніп, ... ... ... Сонымен, прокариоттар мен вирустардың зерттелетін ДНК молекулалары нақты белгіленген жерден кесіліп, одан кейін бұл ... ... ... бөтен гені енгізіледі, осылайша рекомбинаттық ДНК түзіледі. Түзілген рекомбинаттық ДНК тірі клеткаға енгізіледі, жаңа геннің ... ... ... ... соң, ... сол ген ... ... синтездей бастайды. Сонымен, клеткаға рекомбинаттық ДНК молекуласы түрінде жаңа ... ... ... ... жаңа белгісі бар организмді алуға болады. Мұндай организмді трансгендік немесе трансформацияланған организм дейді. Осылайша, гендік инженерияның дамуына ... ... ... биология мен молекулалық генетиканың мынадай жетістіктері бар: 1. Рестриктазалар мен лигаза ферменттерінің ашылуы; 2. Гендерді химиялық заттарды және ... ... ... ... 3. ... ... клеткаға тасымалдаушы-векторларды пайдалану; 4. Бөтен генге ие болған клеткаларды таңдап, бөліп алу жолдарының ашылуы. ... рет ... ДНК 1972 жылы ... ... ... ... ... ТӘСІЛІ.
1. Вирустардың өсуі мен бөлінуінің бірден-бір тәсілі лабораториялық жануарларды зақымдау болып ... Жаңа ... ... жиі ... себебі олар сезімтал келеді. Тәжірибелік жануарларды сұрыптау кезінде вирустарға ... ... мен ... ... ... керек. Құтыру вирусымен тышқандар, үй қояндары зақымданады, ал, тұмау вирусымен тышқандар және күзендер зақымдалынады. Вирусы бар материалды ... егу жолы ... мен ... ... ... Сыртқы ортаның обьектілерінен және аурулардан алынған вирустарды өсіру үшін тауық ... ... ... және осы ... ... ... ... дайындау, диагноз қоюға диагностикумдарды дайындау, вирустардың түрін анықтау үшін қажет.
Адам және жануарларда зақым келтіретін, көптеген вирустар көп ... аз ... ... ... ... ... анықталған. Эмбрионның тығыз сыртқы қабаты сыртқы ортадан түсетін микроорганизмдерден қорғайды, сондықтан вирустар стерильді жағдайда көбейеді. Вирустарды өсіру үшін 4-12 тәуліктік ... ... ... ... вирусын бөліп алу үшін 11 тәуліктік эмбрионды қолданылады.Өмір сүру қабілеті бар эмбриондарды жұмысқа іріктеп алу үшін оларды овоскоппен ... ... ... қабықтың ішінде эмбрион, хорионалантоистық қабықтың ауа қуысының шекарасы көрінеді. Өмір сүргіштік қабілеті бар эмбриондар ... ... ... қанмен толтырылған. Вирусы бар материалды алантоистық қуысқа, амнион қуысына, сары қапшыққа, хорион-алантоистық қабыршықтарға енгізіледі. Хорион-алантоистық қабықты вирустарды ... үшін ... кең ... ... бірі ... табылады. Оның негізгі себебі, көптеген вирустар осы қабықта көбеюі белгілі бір морфологиялық өзгерістерге түседі. Көбінесе төмпешік тәрізді ақшыл дақтар пайда ... ... ... ... өсіру.
Вирустарды өсіру үшін клетка культурасы пайдаланылады. Көптеген вирустар өздері көбею үшін сезімталдығы ... ... ... ... ... ... культурасы универсальды культура болып табылады. Адамның, тауықтың, қойдың, сиырдың теңіз шошқасының, ақ тышқандардың трипсинденген ... ... және ... ... ... ... жиі қолданылады. Сондай-ақ қатерлі ісік клеткаларының культурасы пайдаланылады. Трипсиндеудің негізі, протеолитикалық ... ... ... ... клетка аралық байланысты түзе отырып, клеткалардың өмір сүру қабілетін сақтап қалуы болады.Клеткадағы ... ... ... байқалуы зақымдалған клеткадағы вирустардың бар екендігін анықтау үшін өте қолайлы.Клетка культурасы басқа ... ... ... өсуіне біркелкі жағдай туғызады, өйткені клеткалар бір ... ... ... ... және ... ... ... жоқ тежеушілер болмайды.Клетка жүзгінің in viro тіршілігін сақтау үшін құрамы күрделі қоректік орта және ... ... ... Қоректік орта клетка культурасының өсуін және көбеюін қамтамассыз етеді, ал тұзды ерітінді клетканың тек қана тіршілігін сақтауға қажет. Бактериялармен ластанудан ... үшін өсу ... ... ... ... төмендегідей жіктелуі қолданылады:
А) тіршілігін сақтайтын тіндердің культурасы
Б) өсуші тіндердің культурасы, ... ... ... ... ... ... - тіннің ұсақталған бөлімі тауық плазмасымен араластырылады, пайда болған қою бөліктерді бекітеді.
2. суспензияланған клетка культурасы - ... ... ... магниттелген араластырғышпен немесе барабанмен, болмаса арнайы реактормен араластырып тұрады.
3. Бір қабатты клетка культурасы. Клетка әсері алдында шынының бетіне ... ... ... қалыңдығы бір клеткадай қабат құрал өседі, соның арқасында болып жатқан өзгерістерді байқауға болады. Бірыңғай қабат культурадан ... өмір ... ... көп дәрежелі клеткалар алуға болады.
Бір қабатты клетка культурасы төмендегідей топтарға бөлінеді:
А) дифференцияланған клеткалар, олар 5-10 рет ... ... - ... ... ... ... ... беретін клетка культурасы, атиптік клеткалардан алынады. Бұл клеткалар ағзадан тыс көбейеді HeLa, Hep-2, KB. ... ... ... ... вакцин дайындау үшін вирустар жиынтығына қолданылмайды. В) жартылай бөлінгіш немесе диплоидты клетка культурасы 50 пассажға ... ... ... Адам ... ... ... алынады. Диплоидты клеткаларды вирустардың өсуі үшін және вакциналарды дайындау үшін жиі қолданылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Мырзабекова Ш.Б .А.2004ж.
2. ... Ш.Б ... В.Н, ... Н.В
4.Интернет желісі.
5.Бахитоват Р.А .А.2014ж.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вирустар туралы12 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері11 бет
Вирустар12 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері туралы ақпарат15 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері. Мутация түрлері. Гендік инженерия8 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Бактерия мен вирустардың генетикасы. вирустарды өсіру14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь