Тамақтану гигиенасы туралы ақпарат

1. Тамақтанудың физиологиялық нормалары
2. Балансты тамақтану
3. Тамақтану тәртібі
4. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.
Тамақтанудың физиологиялық нормалары дегеніміз – организмнің энергия шығынын толық жабатын, қажетті тағамдық заттармен қамтамасыз ететін ғылыми негізделген нормалар. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындардың белгілі бір топтарында негізгі тағамдық заттардың және энергия қажеттіліктерін қамтамасыз етіп отыратын орташа белгіленген шама болып табылады. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындар мен медициналық қызметкерлерге нақты тамақтануды бағалаудың критерилері есебінде, ұтымды тамақтану сұрақтары ретінде және де тағам өндірістері мен ауыл шаруашылығының дамуын жоспарлау үшін маңызды ғылыми алғы шарттар ретінде қажет.
Балансты тамақтану дегеніміз – организмде максимальді пайдалы биологиялық қозғалыстарды тудыратын биологиялық белсенді заттармен және оптимальді тамақтық сәйкестілікпен қамтамасыздандырылған тамақтану. Баланстанған тамақтануда негізгі және биологиялық белсенді заттардың оптимальді мөлшерлік қарым-қатынасы қарастырылады: белоктардың, майлардың, көмірсулардың, минералды заттардың және витаминдердің. Осымен қатар организмде синтезделетін немесе синтезделмейтін, ауыстырылмайтын эссенйиальді заттарға (8-10 ауыстырылмайтын аминқышқылдары, 3-5 полиқанықпаған май қышқылдары, барлық витаминдер, көптеген минералдық элементтер), және кейбір жоғары биологиялық белсенді табиғи физиологиялық кешендер – фосфатидтер, липопротеидтер, белокты-лецитиналы кешендер және адамның тамағында болатын көптеген басқа да қосылыстарға аса көңіл аудару керек. Сондықтан қазіргі уақытта биологиялық белсенді және тағамдық заттарды баланстау маңызды, яғни тамақтануды баланстаудың ерекшелігі қазіргі жағдайда тағамдық заттардың қажетті нормаларын емес олардың құндылығымен қарым-қатынасын анықтау. Балансты тамақтану формуласын анықтаудың бұл жолы организмге сәйкес қажетті тағамдық заттардың балансын қамтамасыз етіп, биологиялық жағынан тағамдық рационды толықтырып отырады.
1.А.Г.Хрипкова Возрастная физиология и школьная гигиена. М., 1990
2.С. Жұмабаев Жасерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы. А.,1988.
3.Қазақтың ұлттық тағамдары Алматы 2000 жыл

4. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы(1998 жыл)
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СРО №3
Тақырыбы: Тамақтану гигиенасы. Балалардаың ... ... ... Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.
Орындаған: Алмисаева М .
Топ: П-409
Тексерген: Кунанбаева Н. С.
Семей 201
Жоспар:
* Тамақтанудың физиологиялық нормалары
* Балансты ... ... ... ... халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.
Тамақтанудың физиологиялық нормалары дегеніміз - организмнің энергия шығынын толық жабатын, қажетті ... ... ... ... ғылыми негізделген нормалар. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындардың ... бір ... ... ... ... және энергия қажеттіліктерін қамтамасыз етіп отыратын орташа белгіленген шама болып табылады. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындар мен медициналық қызметкерлерге нақты тамақтануды ... ... ... ұтымды тамақтану сұрақтары ретінде және де тағам өндірістері мен ауыл шаруашылығының дамуын жоспарлау үшін маңызды ғылыми алғы шарттар ретінде қажет.
Балансты ... ... - ... ... ... биологиялық қозғалыстарды тудыратын биологиялық белсенді заттармен және оптимальді тамақтық сәйкестілікпен қамтамасыздандырылған тамақтану. Баланстанған тамақтануда ... және ... ... ... ... ... қарым-қатынасы қарастырылады: белоктардың, майлардың, көмірсулардың, минералды заттардың және витаминдердің. Осымен қатар организмде синтезделетін немесе синтезделмейтін, ауыстырылмайтын эссенйиальді заттарға (8-10 ... ... 3-5 ... май ... ... ... көптеген минералдық элементтер), және кейбір жоғары биологиялық белсенді табиғи физиологиялық кешендер - ... ... ... кешендер және адамның тамағында болатын көптеген басқа да қосылыстарға аса көңіл аудару ... ... ... уақытта биологиялық белсенді және тағамдық заттарды баланстау маңызды, яғни тамақтануды баланстаудың ерекшелігі қазіргі ... ... ... ... нормаларын емес олардың құндылығымен қарым-қатынасын анықтау. Балансты тамақтану формуласын ... бұл жолы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіп, биологиялық жағынан тағамдық рационды толықтырып отырады.
Әрбір дені сау адам ... ... ... Жеке ... ... ... денсаулығы қалыптасады. Денсаулық адамның негізгі көрсеткіші болып саналады.
Салауатты өмір салтын ... ...
* ... ... ... ... Белсенді жұмыс пен демалыс;
* Зиянды қылықтардан аулақ болу;
Адамға организм бір рет қана беріледі. Адам денесін еш ... ... ... Көптеген аурулар - дұрыс емес тамақтанудың нәтижесі.
Сондай-ақ тамақты бірқалыпты ... үшін ... ... ... ... зор. Ыстық тамақтық температура 50 -- 60 С ... ... ал суық ... ... ... 10оС ... болмауы керек.
Адам дұрыс тамақтанған кезде ғана ағзасына қажетті тағамдық заттарды толық пайдаланады. Адам 70 жыл ... 70 ... су ... 17 ... көмірсулар, 3 тонна нәруыздар, 2 тонна майлар, 2-3 центнер тұздар, 38 килограмм фосфор, 8 килограмм магнийді пайдаланады. Дені сау ... ... ... 30 %-дай май ... тиіс. Олай болса, адам күніне 80-100 г май жейді. Жалпы ер адамның ... 61 %, әйел ... 50 % ... ... ... ... ... - тамақ қабылдаудың белгілі бір тәртібі: ... ... ... ... интервал ұзақтығы, тамақтанудың кезектілігі, күні бойғы тамақ қабылдау, рационның бөлінуі (құндылығы, сапалық құрамы, салмағы және көлемі), тамақ ішкен кезде адамның ... ... ... ... ... қабылдау керек. Осы ережені сақтағанда тамақ қабылдау ... ... ... адам ... ... және қабылдамай тамақ қабылдау мен қорытуы үшін ... ... бір ... қызметі шартты рефлекс тудырады. Бұл жағдайда қабылданған тамақ тәбетті жоғарлататын, тамақтың қорытылуы мен сіңімділігін қамтамасыз ... ... сөлі бар ... түседі.
Тамақ қабылдау интервалдары тағам орталығының тежелуін түсіру үшін жеткілікті және аштық сезім тудырмас үшін ... болу ... ... ... болу керек: таңертеңгі ас пен түскі ас ... 4-6 ... ... ас пен ... ас ... 5-7 сағат, кешкі ас пен таңертеңгі ас арасында 8-10 сағат. Жеңіл астар арасында аштық ... ... үшін 2-3 ... ... ... ... сақталса асқорыту мүшелерінің қызметінің ритмі жақсарады, ал сақталмаған кезде бұл ритм және асқорыту процесі өзгереді.
Тамақ ішкен ... ... және ... ... ... ... ... ұзақтығы дәл анықталмаған, таңертеңгі асты ішу орташа 20-30 ... ... асты ішу ... 40-50 ... ... ас - 20-25 ... Түскі астан кейін дем алу ұсынылады.
Дені сау адамға мақсатты түрде күніне 4 реттік тамақтану болып табылады, минимальді 3 ... одан ... ... ... ... ... Тәулігіне 3 реттік тамақтану таңертеңгі, түскі, кешкі астардан тұрады, ал 4 реттік тамақтануда сәскелік ас қосылады. Тамақтың құндылығын мына тәртіппен ... ... 3 ... ... таңертеңгі ас тәуліктік рационның орташа 30%-ін, түскі ас орташа 45-50%-ін және кешкі ас - 20-25%-ін алады, ал 4 ... ... ... ас - 25-30%, ... ас - 40-45%, ... ас - 10-15%, ... ас - 15-20%. 4 реттік тамақтану кезінде организмнің асқорыту мүшелеріне аса күш түсірілмей энергия қоры және ... ... ... ... ас организмнің негізгі энергия шығынын жабуы керек. Түскі ас құрамына: салқын тісбасарлар, І-ші және ... ... және ... тағамдар кіруі керек. І-ші (ыстық) сұйық тамақта күшті сок айдағыш ... ... ... ... тағамдық заттардың негізгі бөлімін құрайды. Түскі асты асқорыту сөлінің негізгі көлемі шығарылғанда секрецияны төмендету үшін тәтті тағамдармен ... ... ... керек. Қант асқорыту секрециясын тежейді, ал тәтті дәм жағымды қанағат сезімін тудырады.
Кешкі ас ... ... ... ... ... ... ету үшін ... Таңертеңгі және түскі аста ет, балық тағамдарын қабылдап, кешкі ас жеңіл сіңімді - ... ... ... ... майлы емес болуы керек. Кешкі асты жатар алдында 1,5-2 сағат бұрын ішу керек, бұл уақытта тамақтың негізгі ... ... ... өтіп ... ... асқорыту орталық жүйке жүйесін төмен деңгейде қоздырып, ұйқыны жақсартады. Кешкі астың 5-8% құндылығын жеңіл тағамдарға қалдырып, ұйықтар ... ... ... ... сүт ... ... сүт, ... ірімшік, май тағы басқаларды жатқызған. Бұлардың біз атауларын біле бергенмен, олардың адам өміріне тигізер ... біле ... ... ... ... ... ... ем. Ал құрт өкпе ауруына, суық тиіп ауырғанда көмектесетін ... ... ... сүт ... ... ... ... өнімдерін ішуге қарсы. Себебі аптасына 3 реттен көп фирмалық сүт тағамдарын ... ... ... ми ... 3 есе өсу ... бар. Қазақстандық ғалымдар қымыз бен шұбаттың емдік қасиеті бар екенін және бұл сусындардың өкпе ауруларына, әсіресе, туберкулезге ... ... ерте ... ... ... оның құрамында А, В1, В12, Д, Е, С витаминдері бар қымыз адамның бойындағы туберкулез, гастрит, холецистит, энтерит пен энтероколиттің ... ... ... ... жүйке және асқорыту жүйелеріне, қан айналымы, тоқішек пен асқазандағы жараға ем екенін анықтағаны белгілі.
Ұлт ... өз ... 1. ... ... - ... шұбат өндірісі - таусылмайтын табыстың ... ... Бұл ... ... салу тиімді, өйткені экспорттық әлеуеті жоғары.
2. Ірі өндіріс - ... ... ... ... ірі өндіріс орындарын ашу қажет. Бастапқыда ішкі нарықты қамтитын ... ... ашып ... де ... еді. Олар ... тік ... кеткен соң, сыртқы нарыққа жылжытуға әрекет жасау.
3. Жеңілдік - ұлттық тағам өндірушілерге ... ... ... ең кемі үш ... ... ... құн ... босату; несиені аз пайызбен беру;
4. Патент - ең ... ... ... қолындағы патенттерді мемлекет өзі сатып алып, өндірісті өзі ашуы қажет. Сонда патент сыртқа сатылып кетпейді. Әйтпесе біздің өнертапқыштар күнкөріс ... ... ... ... мәжбүр.
5. Тәрбие - ұлттық тағамдар мерекесін өткізіп тұру.
Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.
Қазақ халқы асты ... ... ... ... ... ... адам қажеттіліктерінің ішінде тағамды ... ... , ... ... ... ... мақал- мәтелдер осының дәлелі. Қай заманда, қалай ... ... ... асты ... ... оны ... ... ретін таба білген. Ел мен елді татуластыруды, жақсылар мен ... ... ... ... ... ... ... қасиеттері мен артықшылықтарын, ел дәулетін қазақ кең дастарқаны арқылы яғни ас, қонақасы арқылы көрсеткен.
Мал шаруашылығымен айналысқан ата -бабамыздың негізгі асы- ет пен сүт ... Етті ... асып ... Ал ... ... ... ... Сиыр, қой сүттерінен құрт, кілегей, қаймақ, ірімшік, сары май тағы да ... ... ... Осы ... ... ... қазақ әйелдерге жүктеген. Қазақ әйелдері тағамдарды жазда да, қыста да бұзбай сақтаудың әдіс-тәсілдерін білген. Олар ... ... ... ... сары май, шұбат, қымыз, құрт секілді тағамдарды шебер дайындаған. Басқа ... ... ... ... орны ... сүт және сүттен жасалатын тағамдар денсаулыққа өте пайдалы. Ол ас қорыту бездерінің жұмыс істеу қабілетін үнемі жақсартып отырады. Оның ... сүт ... ... ... де бар ... Олар ... ... алу, диеталық тағам ретінде де қолданылады. Ал, жылқының сүтінен әзірленетін қымыздың емдік қасиеті ертеден белгілі. Онда жүректің жұмыс ... ... ... бар. Сонымен бірге, шұбат та денсаулыққа өте пайдалы екен. Осы астардың пайдасын медицина пайда болмай тұрып- ақ білген ... ... ... болған десек, артық айтқандық емес. Бұрын қымыз, ... ... ... ... ... ... алдын алған. Ата-бабамыздың алып тұлғалы, батыр да дана болуының бір сыры осы ... да ... ...
Сүттен жасалатын қазақта құрт, қатық ,қымыз шұбат, сүт көже, ... ... ... тағы да ... ... баршылық. Және ол тағамдардың басым бөлігінің қалай әзірленетіні халыққа белгілі. Алайда таныс емес қазақ ... да ... ... өзім ... ғана ежігей деген тағамды білдім. Осы тағамның ... және ... ... ... осы ... ... ... еді. Ұлттық тағамдар туралы жазылған үш кітапты оқығанмын. Бірақ, ол кітаптарда ежігей туралы кезіктірмеппін. Кітаптарда жазылмаған ас түрін мен ... ... ... ... - қой сүтінен дайындалған тағам. Ол қайнатылған қатық пен сары ірімшіктің қоспасынан әзірленетін дәмі тәтті, өзі ... ... ас ... ... да басқа біз білмейтін ұлттық тағам түрлері көп деп ойлаймын. Негізінен бізде ұлттық тағамдардың ұмыт болып бара ... ... Ал, ... себеп, түрлі тағамдардың, соның ішінде, басқа елден келген астардың көбеюі. Бірақ, бұл тағамдардың ... ... ... ... ... өзі дәлелдеп отыр. Мәселен, барлық дүкендерде сатылатын американдықтардың жылдам әзірленетін гамбургер, чизбургер, хот- дог секілді тағамдары денсаулыққа ... Және де ... тез ... ... ... ... осы секілді басқа елден келген астардың көпшілігінің пайдасынан зияны басым болса да, барлық дүкендерде осы тағамдар сатылады, ал ... ... ... еш ... таба алмайсың. Тек құртты ғана санаулы дүкендерден табуға болады. Бұлай кете ... ... ... ... кете ме деп қауіптенемін.
Пайдаланған әдебиеттер:
1.А.Г.Хрипкова Возрастная физиология и школьная гигиена. М., 1990
2.С. Жұмабаев Жасерекшелік физиологиясы және мектеп ... ... ... ... Алматы 2000 жыл
4. : Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев - Алматы Бас редакциясы(1998 жыл)

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп оқушыларының тамақтану гигиенасы12 бет
Тамақтану гигиенасы19 бет
Тамақтану гигиенасы жайлы11 бет
Тамақтану гигиенасы туралы6 бет
Тамақтану гигиенасы. балалардаың тамақтану рационын құру. қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы9 бет
Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру6 бет
Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы7 бет
Тамақтану гигиенасы. Тамақтану режимі. Қазақтың ұлттық тағамдарының маңызы мен ерекшеліктері22 бет
Тамақтану тәртібі мен гигиенасы7 бет
Жас физиологиясы және мектеп гигиенасы пәнiнен дәрістер20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь