Тамақтану гигиенасы туралы ақпарат


1. Тамақтанудың физиологиялық нормалары
2. Балансты тамақтану
3. Тамақтану тәртібі
4. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.
Тамақтанудың физиологиялық нормалары дегеніміз – организмнің энергия шығынын толық жабатын, қажетті тағамдық заттармен қамтамасыз ететін ғылыми негізделген нормалар. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындардың белгілі бір топтарында негізгі тағамдық заттардың және энергия қажеттіліктерін қамтамасыз етіп отыратын орташа белгіленген шама болып табылады. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындар мен медициналық қызметкерлерге нақты тамақтануды бағалаудың критерилері есебінде, ұтымды тамақтану сұрақтары ретінде және де тағам өндірістері мен ауыл шаруашылығының дамуын жоспарлау үшін маңызды ғылыми алғы шарттар ретінде қажет.
Балансты тамақтану дегеніміз – организмде максимальді пайдалы биологиялық қозғалыстарды тудыратын биологиялық белсенді заттармен және оптимальді тамақтық сәйкестілікпен қамтамасыздандырылған тамақтану. Баланстанған тамақтануда негізгі және биологиялық белсенді заттардың оптимальді мөлшерлік қарым-қатынасы қарастырылады: белоктардың, майлардың, көмірсулардың, минералды заттардың және витаминдердің. Осымен қатар организмде синтезделетін немесе синтезделмейтін, ауыстырылмайтын эссенйиальді заттарға (8-10 ауыстырылмайтын аминқышқылдары, 3-5 полиқанықпаған май қышқылдары, барлық витаминдер, көптеген минералдық элементтер), және кейбір жоғары биологиялық белсенді табиғи физиологиялық кешендер – фосфатидтер, липопротеидтер, белокты-лецитиналы кешендер және адамның тамағында болатын көптеген басқа да қосылыстарға аса көңіл аудару керек. Сондықтан қазіргі уақытта биологиялық белсенді және тағамдық заттарды баланстау маңызды, яғни тамақтануды баланстаудың ерекшелігі қазіргі жағдайда тағамдық заттардың қажетті нормаларын емес олардың құндылығымен қарым-қатынасын анықтау. Балансты тамақтану формуласын анықтаудың бұл жолы организмге сәйкес қажетті тағамдық заттардың балансын қамтамасыз етіп, биологиялық жағынан тағамдық рационды толықтырып отырады.
1.А.Г.Хрипкова Возрастная физиология и школьная гигиена. М., 1990
2.С. Жұмабаев Жасерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы. А.,1988.
3.Қазақтың ұлттық тағамдары Алматы 2000 жыл

4. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы(1998 жыл)

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СРО №3

Тақырыбы: Тамақтану гигиенасы. Балалардаың тамақтану рационын құру. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.

Орындаған: Алмисаева М .
Топ: П-409
Тексерген: Кунанбаева Н. С.



Семей 201
Жоспар:
1. Тамақтанудың физиологиялық нормалары
2. Балансты тамақтану
3. Тамақтану тәртібі
4. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.

Тамақтанудың физиологиялық нормалары дегеніміз - организмнің энергия шығынын толық жабатын, қажетті тағамдық заттармен қамтамасыз ететін ғылыми негізделген нормалар. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындардың белгілі бір топтарында негізгі тағамдық заттардың және энергия қажеттіліктерін қамтамасыз етіп отыратын орташа белгіленген шама болып табылады. Тамақтанудың физиологиялық нормалары тұрғындар мен медициналық қызметкерлерге нақты тамақтануды бағалаудың критерилері есебінде, ұтымды тамақтану сұрақтары ретінде және де тағам өндірістері мен ауыл шаруашылығының дамуын жоспарлау үшін маңызды ғылыми алғы шарттар ретінде қажет.
Балансты тамақтану дегеніміз - организмде максимальді пайдалы биологиялық қозғалыстарды тудыратын биологиялық белсенді заттармен және оптимальді тамақтық сәйкестілікпен қамтамасыздандырылған тамақтану. Баланстанған тамақтануда негізгі және биологиялық белсенді заттардың оптимальді мөлшерлік қарым-қатынасы қарастырылады: белоктардың, майлардың, көмірсулардың, минералды заттардың және витаминдердің. Осымен қатар организмде синтезделетін немесе синтезделмейтін, ауыстырылмайтын эссенйиальді заттарға (8-10 ауыстырылмайтын аминқышқылдары, 3-5 полиқанықпаған май қышқылдары, барлық витаминдер, көптеген минералдық элементтер), және кейбір жоғары биологиялық белсенді табиғи физиологиялық кешендер - фосфатидтер, липопротеидтер, белокты-лецитиналы кешендер және адамның тамағында болатын көптеген басқа да қосылыстарға аса көңіл аудару керек. Сондықтан қазіргі уақытта биологиялық белсенді және тағамдық заттарды баланстау маңызды, яғни тамақтануды баланстаудың ерекшелігі қазіргі жағдайда тағамдық заттардың қажетті нормаларын емес олардың құндылығымен қарым-қатынасын анықтау. Балансты тамақтану формуласын анықтаудың бұл жолы организмге сәйкес қажетті тағамдық заттардың балансын қамтамасыз етіп, биологиялық жағынан тағамдық рационды толықтырып отырады.
Әрбір дені сау адам қоғамның басты байлығы. Жеке адамдардың денсаулығынан қоғамның денсаулығы қалыптасады. Денсаулық адамның негізгі көрсеткіші болып саналады.
Салауатты өмір салтын сақтау қағидалары
# Дұрыс тамақтану;
# Уақытымен ұйықтау;
# Белсенді жұмыс пен демалыс;
# Зиянды қылықтардан аулақ болу;

Адамға организм бір рет қана беріледі. Адам денесін еш нәрсемен алмастыруға болмайды. Көптеген аурулар - дұрыс емес тамақтанудың нәтижесі.
Сондай-ақ тамақты бірқалыпты қорыту үшін тамақтық температуралық режимінің маңызы зор. Ыстық тамақтық температура 50 -- 60 С аспауы тиіс, ал суық тамақтық температурасы, әдетте, 10оС төмен болмауы керек.
Адам дұрыс тамақтанған кезде ғана ағзасына қажетті тағамдық заттарды толық пайдаланады. Адам 70 жыл өмірінде 70 тонна су ішеді, 17 тонна көмірсулар, 3 тонна нәруыздар, 2 тонна майлар, 2-3 центнер тұздар, 38 килограмм фосфор, 8 килограмм магнийді пайдаланады. Дені сау ересек адамның тамағында 30 %-дай май болуы тиіс. Олай болса, адам күніне 80-100 г май жейді. Жалпы ер адамның денесінің 61 %, әйел адамның 50 % судан тұрады.
Тамақтану тәртібі дегеніміз - тамақ қабылдаудың белгілі бір тәртібі: уақыты, тамақ қабылдау жиілігі, интервал ұзақтығы, тамақтанудың кезектілігі, күні бойғы тамақ қабылдау, рационның бөлінуі (құндылығы, сапалық құрамы, салмағы және көлемі), тамақ ішкен кезде адамның өзін-өзі ұстауы.
Алдыменен, тамақты белгіленген уақытта қабылдау керек. Осы ережені сақтағанда тамақ қабылдау уақыты тітіркендіргіш ретінде адам тамақты көрмей және қабылдамай тамақ қабылдау мен қорытуы үшін организмнің белгілі бір секреторлық қызметі шартты рефлекс тудырады. Бұл жағдайда қабылданған тамақ тәбетті жоғарлататын, тамақтың қорытылуы мен сіңімділігін қамтамасыз ететін жеткілікті сөлі бар асқазанға түседі.
Тамақ қабылдау интервалдары тағам орталығының тежелуін түсіру үшін жеткілікті және аштық сезім тудырмас үшін қысқа болу керек. Интервал міндетті болу керек: таңертеңгі ас пен түскі ас арасында 4-6 сағат, түскі ас пен кешкі ас арасында 5-7 сағат, кешкі ас пен таңертеңгі ас арасында 8-10 сағат. Жеңіл астар арасында аштық секрецияны болдырмас үшін 2-3 сағат. Тамақ қабылдау тәртібі сақталса асқорыту мүшелерінің қызметінің ритмі жақсарады, ал сақталмаған кезде бұл ритм және асқорыту процесі өзгереді.
Тамақ ішкен кезде асықпау және уақытын созбау керек.
Тамақ қабылдаудың оптимальді ұзақтығы дәл анықталмаған, таңертеңгі асты ішу орташа 20-30 минут, түскі асты ішу орташа 40-50 минут, кешкі ас - 20-25 минут. Түскі астан кейін дем алу ұсынылады.
Дені сау адамға мақсатты түрде күніне 4 реттік тамақтану болып табылады, минимальді 3 реттік, одан төмендегенде өзін-өзі жалпы сезінуі нашарлайды. Тәулігіне 3 реттік тамақтану таңертеңгі, түскі, кешкі астардан тұрады, ал 4 реттік тамақтануда сәскелік ас қосылады. Тамақтың құндылығын мына тәртіппен бөлген ұсынылады: 3 реттік тамақтануда таңертеңгі ас тәуліктік рационның орташа 30%-ін, түскі ас орташа 45-50%-ін және кешкі ас - 20-25%-ін алады, ал 4 реттік тамақтануда таңертеңгі ас - 25-30%, түскі ас - 40-45%, сәскелік ас - 10-15%, кешкі ас - 15-20%. 4 реттік тамақтану кезінде организмнің асқорыту мүшелеріне аса күш түсірілмей энергия қоры және пластикалық материалдар алады.
Түскі ас организмнің негізгі энергия шығынын жабуы керек. Түскі ас құрамына: салқын тісбасарлар, І-ші және ІІ-ші тағамдар және тәтті тағамдар кіруі керек. І-ші (ыстық) сұйық тамақта күшті сок айдағыш экстракттар болады. ІІ-ші тамақ тағамдық заттардың негізгі бөлімін құрайды. Түскі асты асқорыту сөлінің негізгі көлемі шығарылғанда секрецияны төмендету үшін тәтті тағамдармен (кисель, компот) аяқтау керек. Қант асқорыту секрециясын тежейді, ал тәтті дәм жағымды қанағат сезімін тудырады.
Кешкі ас түнгі тыныш күйде организмнің қажеттіліктерімен қамтамасыз ету үшін арналған. Таңертеңгі және түскі аста ет, балық тағамдарын қабылдап, кешкі ас жеңіл сіңімді - сүтті-өсімдікті, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тамақтану гигиенасы туралы
Тамақтану гигиенасы
Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру
Мектеп оқушыларының тамақтану гигиенасы
Тамақтану гигиенасы жайлы
Тамақтану тәртібі мен гигиенасы
Тамақтану туралы
Тамақтану гигиенасы. Тамақтану режимі. Қазақтың ұлттық тағамдарының маңызы мен ерекшеліктері
Шошқаның гигиенасы жайлы ақпарат
Ірі қара малының гигиенасы туралы ақпарат
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь