Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақтар жайлы

1. 1941.1956 жылдардағы қазақ әдебиеті.
2.Соғыс кезіндегі қазақ әдебиетін қалыптастыруға үлес қосқан қаламгерлер.
3. Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақтар.
XX ғасырдың 1941-1956 жылдары қазақ халқының қоғамдық өмірінде өткен ең үлкен тарихи кезеңді қамтиды. Ол – Ұлы Отан соғысы мен соғыстан кейінгі халық шаруашылығын қалпына келтіру кезеңдері. Кеңес Одағының құрамында болған, Қазақстан халқы да 1941-1945 жылдардағы фашистік Германия мен оның одақтастарына қарсы соғысқа белсене қатысты. Бұл соғыс жалпы одақ және оның бодандығындағы халықтар үшін де ауыр кезең болды. Большевиктер өзінің тәуелсіздігінен айырылып қалмас үшін өзіне қарасты барлық халықтарды соғысқа жұмылдырды. Солардың қатарында қазақтар да соғысқа көптеп алынып, Қазақстан елі тұтас күйінде соғыс мүддесіне қызмет етті. Кеңес Одағының Еуропалық бөлігінен көптеген зауыттар мен оқу орындары, сол өңірдің соғысқа жарамайтын кәрі-құртаң, бала-шағалары Қазақстанға көшірілді. Оның үстіне өкіметке сенімсіздік көрсеткен біраз халықтар (шешен, неміс, кавказдық мұсылмандар, т.б.) жер ауып, осында келді. Бұлардың барлығы елдегі жағдайды ауырлатып, тұрғылықты халықтың күн көрісіне кері әсер етті. Ерлер майданға кетіп, жұмыстың ауыртпалығын әйелдер мен жас балалар көтерді. Соған қарамастан, коммунистік партияның үгітінің күштілігімен, одан бұрын да жылдар бойы адам санасына сіңірілген социалистік Отанды қорғау идеясы елді тік көтеріп, соғыста жеңіп шығу жолындағы іске жұмылдырды. Халықтық құлшыныстың күштілігі сондай, көп жерлерде (әсіресе, ауылдарда) жұмыс еңбек ақы төленбей атқарылды. Халық уақытпен де есептескен жоқ. Бейбіт құрылыс ісі тоқтап, елдің бүкіл экономикасы соғыс қажетіне ыңғайланып қайта құрылды. Соғыс кезіндегі қазақ әдебиетінің мазмұнын да осы жағдайлар белгіледі.Жауынгерлік тақырыбы қазақ әдебиетіне бұрыннан да жат емес еді. Қаһармандық эпос пен әр қилы жаулаушылық кезінде туған халықтық лириканың үлгілері де болған. Отызыншы жылдарда Отан қорғау тақырыбының кең қойылуы да қазақ әдебиетінде жаңа ізденістерге жол ашқан. Еуропада фашизмнің бас көтеруі, оның жаулаушылық әрекеттері кеңес елін сақтыққа үйретті. Шекараны берік күзету, ондағы сақшылардың ерлігі бүкіл кеңес әдебиетінде көтерілген. Қазақ әдебиетінде де шекара тақырыбына біраз шығармалар жазылды. Бірақ таныс емес өмірдің қыры мен сырын жетік білмеу қазақ қаламгерлерін онша биік табысқа көтере алған жоқ-ты. Алайда мынандай төтен соғысты қазақ халқы басынан кешірмеген-ді. Сондықтан жаңа дүниежүзілік соғыс жағдайында әдебиетті дамыту оған жаңа мазмұн, жаңа сапа беру бағытында жүруі керек болды.
1.Қазақ әдебиетінің тарихы 8 том,Кеңес дәуірі (1941-1956) Алматы,2004.
2.Тоқсамбаева А. Ұлы Отан соғысы және соғыстан кейінгі қазақ әдебиеті(1941-1960).Оқулық; Семей, 2012ж; «Интеллект». –314 бет.
3. Қазақ әдебиетінің қысқаша тарихы. 2- кітап.А,«Қазақ университеті» 2002.–455бет.
4.Жанғара Дәдебаев.Қазіргі қазақ әдебиеті. А,«Қазақ университеті» 2002.– 311 бет.
5. Серік Негимов.Әдебиет әлемі. А, «Ана тілі», 2008ж. –256 бет.
6. Серік Қирабаев. Кеңес дәуіріндегі қазақ әдебиеті. А, «Білім»,2003ж. –198бет.
7.Т.Нұртазиннің Ғ.Слановтың «Жанартауы» жөнінде. – «Әдебиет және искусство». 1946, № 9-10
8.Қ.Сәтпаев.Аса үздік шығарма.- Мұхтар Әуезов тағылымы. А.,1987,35 б.,В.Иванов. Роман о песне.-«Летературная газета».1948,10 ноября,М. 9.Әуезов. Шығармалары. А.,1979,4т.,434 б,Т.Нұртазин. Жазушы және өмір.А.,1960,246 б. деген еңбектерді қараңыз.
10.Т. Жароков. Төрт томдық шығармалар жинағы. А., 1972-1975, 3т., 44 б., 11.Сайын Мұратбеков Екі томдық таңдамалы шығармалар,А «Жазушы» баспасы 1991ж.,464бет.
12.Ғ.Мұстафин- Шығармалар. Бес томдық. 1 том, 1981,82 б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақтар
Тексерген:Тоқсамбаева А.О. ... ... 2015 ... ... ... ... құрастырылған жинақтар
Жоспар:1. 1941-1956 жылдардағы қазақ әдебиеті.2.Соғыс кезіндегі қазақ әдебиетін ... үлес ... ... ... ... ... очерктерден құрастырылған жинақтар.
XX ғасырдың 1941-1956 жылдары қазақ халқының қоғамдық өмірінде өткен ең ... ... ... ... Ол - Ұлы Отан ... мен ... ... халық шаруашылығын қалпына келтіру кезеңдері. Кеңес Одағының құрамында болған, Қазақстан халқы да 1941-1945 жылдардағы фашистік ... мен оның ... ... ... белсене қатысты. Бұл соғыс жалпы одақ және оның ... ... үшін де ауыр ... болды. Большевиктер өзінің тәуелсіздігінен айырылып қалмас үшін өзіне қарасты барлық халықтарды соғысқа жұмылдырды. Солардың қатарында қазақтар да соғысқа көптеп алынып, ... елі ... ... ... мүддесіне қызмет етті. Кеңес Одағының Еуропалық бөлігінен көптеген зауыттар мен оқу ... сол ... ... ... ... ... ... көшірілді. Оның үстіне өкіметке сенімсіздік көрсеткен біраз халықтар (шешен, неміс, кавказдық мұсылмандар, т.б.) жер ауып, осында келді. Бұлардың барлығы ... ... ... ... халықтың күн көрісіне кері әсер етті. Ерлер майданға кетіп, жұмыстың ауыртпалығын әйелдер мен жас ... ... ... ... ... партияның үгітінің күштілігімен, одан бұрын да жылдар бойы адам санасына сіңірілген социалистік Отанды қорғау идеясы елді тік көтеріп, ... ... шығу ... іске ... Халықтық құлшыныстың күштілігі сондай, көп жерлерде (әсіресе, ауылдарда) жұмыс еңбек ақы төленбей атқарылды. Халық уақытпен де есептескен жоқ. ... ... ісі ... ... ... экономикасы соғыс қажетіне ыңғайланып қайта құрылды. Соғыс кезіндегі қазақ әдебиетінің мазмұнын да осы жағдайлар белгіледі.Жауынгерлік тақырыбы қазақ әдебиетіне бұрыннан да жат емес еді. ... эпос пен әр қилы ... ... ... ... ... ... де болған. Отызыншы жылдарда Отан қорғау тақырыбының кең қойылуы да қазақ әдебиетінде жаңа ... жол ... ... ... бас көтеруі, оның жаулаушылық әрекеттері кеңес елін сақтыққа үйретті. Шекараны берік күзету, ондағы сақшылардың ерлігі бүкіл кеңес ... ... ... ... де ... тақырыбына біраз шығармалар жазылды. Бірақ таныс емес өмірдің қыры мен сырын жетік білмеу қазақ қаламгерлерін онша биік табысқа көтере ... ... ... ... ... соғысты қазақ халқы басынан кешірмеген-ді. Сондықтан жаңа дүниежүзілік соғыс жағдайында әдебиетті дамыту оған жаңа ... жаңа сапа беру ... ... ... ... ... кезіндегі қазақ әдебиетін қалыптастыруға қаламгерлердің барлық ұрпағы қатысты. Бұл кезде елде С.Мұқанов, М.Әуезов, Ғ.Мүсірепов, Ғ.Мұстафин, Ғ.Орманов, А.Тоқмағамбетов, Ә.Тәжібаев, Ж.Хұсайынов, ... ... ... ... ... ... етті. Т.Жароков, Ж.Саин, Ә.Сәрсенбаев, Д.Әбілев, А.Жұмағалиев, Қ.Аманжолов, Қ.Әбдіқадыров, Қ.Бекхожин, ... ... ... ... ақын-жазушылар қолына қару алып, майданға аттанды. Бұлардың қатарына ... ... ... ... жауынгер жырларымен танылған жаңа ұрпақ өкілдері С.Мәуленов, Х.Ерғалиев, Ж.Молдағалиев, С.Сейітов сияқты ақындар келіп ... ... ... ... ... Нұрпейіс Байғанин, Кенен Әзірбаев, Шашубай Қошқарбаев, Нұрлыбек Баймұратов, ... ... ... ... тағы басқалары өздерінің отаншылдық рухтағы жыр-толғауларын шығарды. Қазақ әдебиетінің осы секілді әр тобынан құрылған қалам ... бір ... ... ... ... соғыс шындығы қойған міндетті атқаруға кірісті.Соғыс мерзімі бес жылға жуық ... ... Оның ... ... ... ... болмаса, тарих үшін бұл ұзақ мерзім емес. Оның сыры мен шындығын зерттеп, жаңа көркем туындылар жасау тұрғысында да ол ... ... ... да ... бес жылы ... ... ... іргелі үлкен шығармалар туғыза алған жоқ. Онда соғыстың алғашқы әсерінен туған ұшқыр өлең, публицистика, очерк сияқты шағын жанрлар ... ... пен оның адам ... ... ... ... ... оны ерлікпен көтерген адамның жігер-қайратын бейнелеуге ұмтылыс кейін, соғыс шындығын ой елегінен өткізгеннен соң ғана жүзеге асты. 1950-1960 жылдары бұл ... ... ... мен ... жаңа ... ... ... алғашқы күндерінен бастап ұшқырлық танытқан әдебиеттің шағын ... да өз ... ... ... бар еді. Олар ... ... жасаған фашизмнің екіжүзділігін, соғыста көрсеткен зұлымдығын әшкерелеп, елді оларға қарсы бүкіл халықтық күреске ... үн ... ... ... ... бірлігі мен ынтымағын, майдандағы күрес пен тылдағы жанқиярлық еңбекті жырлады. Мазмұны жағынан үгіттік сипатта жазылған ... ... ... ... ... тәрбиелеуге маңызы зор болды. Сөйте жүріп қазақ өлеңі азаматтық лириканың жаңа үлгілеріне бет бұрды. Ол кеңес ... ... ... ... шыңдалуын, майдандағы ерлікті нақты материалдар негізінде жырлау саласында жаңа ... ... Бұл ... шығармалардың бәрінде, әрине, әдебиеттің көркемдік міндеті мен талабы сақтала берген жоқ. Қаламгердің көбі бұрын әбден зерттеп, жазып ... ... ... ... ... тақырыпқа ден қоюға мәжбүр болды. Алайда мұның өзі де ... ... ... сабағы еді. Әдебиет қоғам мен дәуір алға тартқан осы ... ... ... ұмтылып, жаңа бағытта ізденістер жасады. Қазақ жауынгерлерінің майдандағы ... ... ... ... кезінде 1941 жылдың күзінде Волоколамск тас жолы бойындағы ұрыста қазақстандық Панфиловшылар дивизиясының ерекше көзге түсуі ... ... ... ... ... тың, мол ... берді. Қазақ ақындары Бауыржан Момышұлының, Мәлік Ғабдуллиннің, Төлеген Тоқтаровтың, Мартбек Мамраевтың, Әлия Молдағұлованың, Мәншүк Мәметованың, тағы ... ... 28 ... ... ... ... сүйене жырлауға тырысты. Мұның өзі соғыс тақырыбын жалпылама жазбай, жеке ... ... ой ... жеке басының сезім күйі арқылы көрсетуге бетбұрыс болды. Майдан ... ... ... ... ... ішкі сезім күйіне еркін де батыл үңіле алуы жағынан соғыстың ауыртпалығын бастан ... ... ... ... ерекше бағалы.Әдебиеттің шағын жанрларының қатарында дәстүрлі өлеңге қоса, публицистика ерекше көзге түсті. М.Әуезовтің, С.Мұқановтың, Ғ.Мүсіреповтің, Ә.Әбішевтің мақала ... ... ... мен очерктері халықты ерлік күреске үндеуде, майдан жауынгерлерінің батырлық істері мен тыл ... ... ... ... ... ... ... Майдангер жас жазушы Баубек Бұлқышевтің әскери публицистикасы (, , , , т.б.) жас жауынгердің жүрек тебіренісін бейнеледі. Туған елі мен ... ... ... ... жас ... ... сезімі де, дұшпанға деген кегі де, замандасына арнаған өмір туралы сыр толғаныстары да осы ... кең ... ... әр ... жағдайын драманың шағын үлгілері арқылы бейнелеуге Ш.Хұсайынов, Ә.Әбішев, Ғ.Мұстафин сияқты жазушылар қатысты. ... ... ... ... колхоз, совхоз театрларында, көркемөнер үйірмелерінің сахналарында қойылып, елді қырағылыққа шақырды, дұшпанға өшпенділікке баулыды.Соғыстың соңғы жылдары қазақ әдебиеті біртіндеп көлемді ... ... бет ... ... батырларына арналған поэмалар туды. Олардың көбінде соғыс шындығы жеке адамның ерлігі туралы әңгімелерге ... ... ... ... сипатқа ие бола алмады. Солардың ішінен Қ.Аманжоловтың поэмасы ғана өзінің ... ... ... ... ие ... Қасым онда заман батырының бейнесін, оның өлмес рухын, отты тұлғасын тың суреттермен бейнеледі. Осы ... ... ала ... ... ... ... ... кітабы), Ғ.Мүсіреповтің , Ғ.Мұстафиннің , Ә.Әбішевтің , Ғ.Слановтың атты ... ... ... ... ... С. Мұқановтың, Ә.Әбішевтің, Ә.Тәжібаевтың, Ш.Хұсайыновтың жаңа, көп актілі пьесалары театр сахналарына шықты. ... ... ... ... қазақ халқының өткен өміріне, жаңа қоғам құру жолындағы күресіне арналған шығармалар да болды. Соғыс ... ... ... ... ерлікті фольклорлық сюжеттер арқылы танытуға ұмтылыс та байқалды. ... ... ... соғыс жағдайына лайық қайта құрылуы рухани, мәдени өмірдің кең көлемде дамуына мүмкіндік бермеді. Қазақстанда кітап басу ісі шағындалды, ... ... бұл ... ... бір ... (Қазақтың біріккен мемлекеттік баспасы) қолына жинақталды. , , т.б. жастар газеттері, журналы жабылды. , газеттері ... ... ... ғана ... тұрды. Бұл жағдайлар әдебиеттің дамуына белгілі дәрежеде ықпал етті.Соған қарамастан, ... ... ... ... үн қосып, жаңа тәжірибе жинақтады. Қаламгерлер тобы азаматтық жағынан шыңдалып, ... ... ... соғысқа қатысқан елдер әдебиеттерімен бірге соғыс философиясын зерттеп, оған өз қатынасын білдіруге мүмкіндік алды. Бұл - ... ... ... соғыс атаулыға қарғыс айту философиясы еді. Соғыс тоқтасымен-ақ ... елі ... ... ... ... ... ... талқандап кеткен халық шаруашьлығын қалпына келтіру елдің алдына үлкен экономикалық ... ... Жаңа ... ... ... Оның ... ... соғыстың өткелінен өткен азаматтар арқалауға тиіс болды. Партия әдебиеттің алдындағы міндеттерін де осы ... ... ... ... ... ... өз ... өткеріп келіп, бейбіт еңбекке араласқан адамның өмірі мен еңбегін көркемдікпен ... ... ... ... ... қаһарманының ішкі сыры мен қалыптасу жолы да күрделі еді. Соғыста ұтып шыққанмен, оның бойында да, ойында да ... ... ... ... аз ... Ол ... ... болған жас тағдырлар мен жетім-жесір қалған жандардың, қираған қала мен селоның қайғысын қоса ... ... бәрі ... елі ... ішкі ... дүниесін байытты, оны өмірдің үлкен мектебінен өткізді. Өмір мен адамның ... ... ... ... ... ... жазушылардан әлеуметтік және философиялық көрегендікті, ой-пікір батылдығы мен суреткердің нәзік сезімталдығын талап етті.Жазушыларды осы міндеттерді орындауға ... ... ... ... ... саясатын бірсыпыра қатайтып, соғыс кезіндегі әдебиет пен өнердің барлық саласындағы түзеуге көңіл бөлді. Осы мақсатпен 1946-1948 ... ... және ... туралы>>, , кинофильмі туралы>>, (1958) деген қаулы ... ... ... қатаң тәртібін жұмсартты. Бұл да, әрине, Н.С.Хрущевтің демократтығынан емес, Сталиннен кейін интеллигенцияға жақсы көрінуге тырысуынан еді. ... ол да ... оны ... ... ... ... жіберіп, Қазақстан тыңын көтеру үшін Орталық Ресейден, Украинадан, тағы басқа жерлерден халықты жаппай көшіруді ... Бұл ... ... ... ... ... ... кетуіне әкеліп соқты.Еліміздің саяси-қоғамдық өміріндегі осындай қиындықтарға қарамастан қазақ қаламгерлері өзінің шығармашылық қызметін ... ... Бұл ... әдебиет кадрлары майданнан қайтқан, өмір тәжірибесін өтіп келген ақын-жазушылармен қатар, бірсыпыра жас ... ... ... ... ... Ә.Нұрпейісов, Т.Ахтанов, З.Қабдолов, М.Әлімбаев, Т.Бердияров, Қ.Шаңғытбаев, Ғ.Қайырбеков, Ә.Мәмбетов, т.б. осы кезде әдебиетке келіп, өздерінің болашағын таныта білді. 1954 жылы ... ... ... ... ... ... ... Онда 1939-1954 жылдар аралығындағы әдебиеттің тәжірибесі, көркемдік табысы мен кемшіліктері талқыланды. Съезден кейін 1955 жылдың қаңтарынан бастап ... ... ... ... газеті қайтадан шыға бастады. Қазақ әдебиеті дамуының кейінгі жағдайларына бұл съезд де, одан кейін (1954, желтоқсан) өткен Одақ ... ... ... де ... ... ... Оларда өмірді тереңірек зерттеу, көркемдікке жетілу, әдебиеттегі түр мен ... ... ... көңіл бөлінді.Отызыншы жылдардан басталған қазақ әдебиетінің қарқынды бет алысы бұл кезде бірсыпыра есейіп, идеялық-көркемдік мектебінен ... еді. ... ... ... аға ... ... ... Осылардың шығармашылық ізденісі арқасында қырқыншы жылдардың екінші ... ... ... ... ... туғызды. М.Әуезовтің романының екінші кітабы (1947), С.Мұқановтың болып өңделіп ... ... ... () мен (1948), ... (1949), ... (1948) қазақ әдебиетінің өрісін кеңейтіп, оны одақ оқырмандарына, сол арқылы дүние жүзі көлеміне шығарды. 1948 жылы ... КСРО ... ... пленумында қазақ әдебиетінің жағдайы талқыланып, сонда А.Фадеев оны - деп бағалады. Одақтық әдебиеттің басшысы , , ... өте ... ... ... жылы ... ... ... Мемлекеттік сыйлық берілді. Аталған шығармалар арқылы осы ... ... ... ... ... ... ішінде алға шықты. Романдармен қатар, прозаның шағын жанрлары өрістеді. Тың игеру ісіне байланысты очерктер ... ... ... ... ... құрастырылған кітаптар шығарылу жолға қойылды. С. Мұқановтың , Ғ.Слановтың атты мақаласы куә. романының екінші кітабы 1947 жарық көрді.1949 жылы ... ... ... ... ... ... ... деген атпен шыққан алғашқы екі кітабының өзі ... ... ... ... ... ... ... үшінші, төртінші кітаптары деген атпен 1952, 1956 ... ... ... ... төрт ... ... тұтас күйінде - аталды. роман-эпопеясына 1959 жылы КСРО-дағы ең биік ... - ... ... ... Ғали ... ... үлкен бір саласы - табиғат туралы өлеңдер. Жоңғар Алатауының әсем ... ... ... ақын , ... сол ... әсем суретін жасады. Ол ұсақ детальға дейін суретке айналдыруға шебер. Ақынның аралап көрген Баян, Қарқаралы, Көкшетау, Өскемен, Кереку өлкесінің де ... ақын ... көз ... , , , , атты ... жер ... ... ... астанамыз Алматы мен Алатаудың әсем табиғатына арнады. осы өлеңдердің түйіні тәрізді. Қазақстанның байтақ даласын кең ... ақын - деп, өз ... ... Оның ... ... ... ... толықтырып, бірінен-бірі өрбіп отыратын ұғымдар екенін өлеңінде нақтылай түсті. Талай ақынның қаламына арқау болған сұлу Көкшетаудың әсем ... да ақын , , , , , , , ... ... Ақын бұл өлеңдерінде Көкшенің сұлу табиғатын ондағы елдің тұрмыс-тіршілігімен қоса суреттеді. Жер бедерін қилы ... ... ... ұл, қыздарының еңбегін мақтан етеді. өлеңінде Зерендінің сұлу ... ... ... ... ... төрт бұрышын түгел дерлік жырға арқау етті. ... ... ... ... ... - ... ... ауыл өмірі. Романда Ұлы Отан соғысы жылдарындағы тылдағы қиыншылықтар яғни ауыл адамдарының әр алуан тағдырлары баяндалады. Романды оқыған ... ... сол бір ... ... ... және болуы мүмкін типтік оқиғалар мен әлеуметтік әрекеттерді жинақтап реалистік тұрғыдан көрсетуді мақсат етті. ... ... ... ... ... ... көтерді,негізін салды,зерттеу бағыт бағдарларын,принциптерін анықтады,абайтанудың жүйелі,біртұтас ғылыми тұжырымдамасын жасады.М.Әуезовтің 1927 жылы жазған кітабы тұңғыш зерттеу ... - ... ... ... ... ... ақындар айтысы, т.б. жанрлар туралы зерттеулері бар.Сол сияқты қазақ және орыс ... ... 1959 жылы ... , , атты ... ... бар. ... ... жүріп өткен қиын да бақытты жолдың бел - белесі Мұстафиннің , , , , тәрізді кең тынысты ... ... ... де ... шешімін тапқан. Бұл туындылар халық тағдырын күрт өзгерткен төңкеріс ... от - ... толы ... жаңа ... жаңа ... ... баяндаған. романы өмірде болған нақты адам мен оның еңбегі жайлы деректі ... ... ... ... тарихта болған жаңа ауыл, жаңа адамдар, олар ұмтылған жаңа биік - ... жаңа ... ... ... ... ... жемісті еңбегімен бой түзеген еліміздегі ірі нидустрия орнының сол кездегі ... ... ... жеріндегі төңкерістен кейін туған өзгерістерді кең бейнелеп суреттеуде, оның прогрестік мәнімен ... ... ... ашып ... 1959 жылы ... ... ... зор. - революциядан кейінгі қазақ ауылы өмірінің шынайы суреттерін танудағы елеулі бір белес. Ұлы Отан ... ... ... достығының бір шағын мысалын Ғ.Мұстафин атты әңгімесіне арқау етті. Шығарманың бас кейіпкері - ... ... ... Ғ. ... ... алғаш рет 1945 жылы деп аталатын альманахта ... ... ... ... ... туындыға оқырман қауым біршама сын ескертпелер айтты. Солардың бәрін есепке ала отырып, Ғ. Мүсірепов композициясын жақсартып, негізгі кейіпкердің ... ... ... ... ... ... жағынана ғана өзгермей, сонымен бірге композициялық құрылысы, оқиға желісі жақтарынан да ... ... ... 1950 жылы ... ... ... ... шықты. әскери тақырыпқа арналған қазақ повестерінің тұңғышы. Оны жазушы Кеңес Одағының Батыры Қайырғали Смағұловтың ерлік жолын суреттейтін деректі ... ... ... ... ... ... ... ерлігінің рухани мазмұнын және оның қайнар көзін ашуда бұл романның орны үлкен. Онда жаңа ... ... туу, ... өсу жолы кең ... ... ... жеткізген қоғамдық орта мен ондағы өзгерістер кейіпкер тағдырымен байланысып, жарасымды суреттеледі. Қайроштың батырлығы ескі ұғымдағы көзсіз ерлік емес, қарапайым адамның Отан ... ... ... мен оны ... ... ... сезімнен туады. Сонымен қатар жазушы Қайроштың өмір жолында кездескен күнделікті тіршіліктің ... ... улы ... ... ... отырады. ... ... ... 1960 жылы ... ... ... ... романын жазды. романы 1953, 1965, 1975 жылдары басылып шықты.1937жылы , 1938 жылы , 1940 жылы , 1948 жылы , ,1949 жылы ... ... ... ... ... кітабы , , , деген төрт ... ... ... 1943 жылы , , 1948 жылы ... ... ... бар. поэмасы Украинадағы партизандар ерлігіне арналған. Поэмада неміс басқыншыларының бейбіт халыққа жасаған бүлігі, айуандық әрекеттері уытты өлең жолдарымен беріледі. ... - да сол бір ... ... ащы ... ... ... бейнелеген туындылардың бірі. Поэмада негізінен неміс басқыншыларының жан ... ... ... да бетер қаныпезерлігі қатты әшкереленеді. поэмасында да бас кейіпкердің жан дүниесі, сезім иірімдері тереңірек сипатталған. Лирикалық кейіпкердің өз ... ... ... ... психологиялық тебіренісі, жай-күйінің аласапыран шағы поэмада шебер суреттелген. Тайыр Жароков ... ... ... ... , ... ... реалистік туынды.Халық басынан өткен сол бір дауылды да қаһарлы мезгілді ақын ... ... ... ... ... берді. - халықтың азамат соғысындағы тарихынан жарқын елес беретін идеялық-көркемдік еңсесі биік шығарма. ... ... ... оқып ... соғыс жылдарының жайсыз ызғарын да, бейбіт өмірдегі алаңсыз тіршілікті де сезінесің. ... сан ... ... ... ... ... ... өзіңді, айналаңда жүрген өзгені де танисың,көңіл өзгерісіне түсесің.Сайын Мұратбеков шығармаларындағы адами нысана - ... пен ... ... - әр қырынан көрініп, белгілі жүйемен дамиды. Соғыс алапаты алыста қалса да, ол салған жан ... ... ... жоқ. ... көкжиегінде мұнарта көрініп тұратын әлем-тапырық елес. Ол ... ... ... тақырыпқа айналып, соғыс әкелген кесапатты адам санасына қайта оралта суреттей беру нысанадан тыс қалмайтын құбылыс.Балалық шағы соғыс жылдарының ауыр ... тап ... ... ... ... таразысынан өткізген, алыста қалған балалық шағының жүрек сыздатар мұңды елесін өзінің шығармаларына арқау етті. Мұратбековтің соғыс тақырыбына арналған , т.б. ... мен , , , т.б. ... бар. ... - ... ... тарихында сыншы, әдебиет зерттеушісі ретінде де танымал. Қазақ әдебиетінің тарихына қатысты деректерді мол ... ... сол ... ... ... ... ... Мұқановтың ,, , , , , , , , , ,т.б. мақалалар мен зерттеу еңбектері мен ... бар. ... ... - ... тарышының өзі емес, әдеби жиынтық бейне. Ғ.Мұстафиннің романы 1945 жылы басылды. ... - өз ... ... ... ... ... романы өмірде болған нақты адам мен оның еңбегі жайлы деректі ... ... ... ... Ұлы Отан ... ... жанқиярлық еңбек етіп, тарының гектарынан 1232 пұт өнім ... ... ... ... ... ... ... Берсиев жайлы.Романға негіз болған Шығанақтың Отан соғысы кезінде әлемдік рекорд жасауы және шығарманың сол ... ... - ... ... ... еңбегінің соғыс, жеңіс мүддесіне арналуы әсерлі суреттелген. Қазақ халқы өмірінің жаңа кезеңдерінің шындығын тануға ұмтылыс жасаған бұл шығармалар ... ... ... да, ... тақырыптық қамтуы жағынан да әр қилы болды. Ғ.Мүсіреповтің ... ... ... ... ... ... ... екінші кітабы романы үлкен рөл атқарады. Бір кездегі қазақ ... ... ... ... өз ұясында пайда болған жаңа қатынастардан талқан болуын Мүсірепов романында сұңғыла сезімталдықпен ... ... ... ... жаңа қожайындардың түрлі мақсат пен мінездері де үлкен суреткерлікпен бейнеленеді.Ғ.Мүсіреповтің романының көркемдік жүйесінде халқымыз ХХ ғасырда тап ... ... ... ... ... ... қатысты талай-талай астарлы ойлардың барлығы анық.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Қазақ әдебиетінің тарихы 8 том,Кеңес дәуірі (1941-1956) ... А. Ұлы Отан ... және ... ... қазақ әдебиеті(1941-1960).Оқулық; Семей, 2012ж; . - 314 бет. 3. ... ... ... ... 2- ... 2002. - ... ... Дәдебаев.Қазіргі қазақ әдебиеті. А, 2002. - 311 бет.5. Серік Негимов.Әдебиет әлемі. А, , 2008ж. - 256 ... ... ... ... дәуіріндегі қазақ әдебиеті. А, ,2003ж. - 198бет. 7.Т.Нұртазиннің Ғ.Слановтың ... - . 1946, № 9-10 ... ... ... ... ... тағылымы. А.,1987,35 б.,В.Иванов. Роман о песне.-.1948,10 ноября,М. 9.Әуезов. Шығармалары. А.,1979,4т.,434 б,Т.Нұртазин. Жазушы және өмір.А.,1960,246 б. ... ... ... 10.Т. ... Төрт ... ... ... А., 1972-1975, 3т., 44 б., 11.Сайын Мұратбеков Екі томдық таңдамалы шығармалар,А ... ... ... ... Бес томдық. 1 том, 1981,82 б.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақтар12 бет
Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақ16 бет
«АТФ Банк» АҚ27 бет
«Нюрнберг қайшысы» типті жүк көтергіш механиздердің тиімділігін талдау20 бет
Қазақстан Републикасының зейнетақы нарығына экономикалық талдау22 бет
Құрастырылған сызба3 бет
1848-1849 жылдардан кейінгі германия18 бет
1867-1868 жылдары патша үкіметі жүргізген реформалардың Қазақстандағы ұлттық білім беру жүйесі82 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь