Көкеніс және бақша дақылдарының зиянкестері

I.Кіріспе
1. Көкөніс және бақша дақылдары
II.Негізгі бөлім
1. Қызылша зиянкестері
2. Сәбіз, қияр, пияз және тағы басқа көкеністер зиянкестері
3. Орамжапырақ зиянекстері
4. Қауын зиянкестері

III.Қорытынды
IV.Пайдаланған әдебиеттер
Зиянкестер– адам мен жануарлар организмінде әр түрлі ауру қоздырғышын таратып, өсімдіктерді зақымдайтын жәндіктер мен жануарлар тобы. Зиянкестер адамға, малға, орман және ауыл шаруашылықтарына үлкен зиян келтіреді. Адам мен жануарлар зиянкестеріне, негізінен, паразиттер, түрлі жәндіктер (улы жыландар, улы өрмекшілер, қансорғыш жәндіктер, т.б.) жатады. Ауыл шаруашылығы зиянкестері – егістік пен табиғи өсімдіктерді зақымдап, түрлі аурулар таратады. Бұларға негізінен кемірушілер, бауыраяқты ұлулар, жұмыр құрттар (нематодтар), т.б. жатады. Мысалы, қырыққабатты – қырыққабат ақ көбелегі мен қырыққабат қара күйесі, асқабақты – ұсақ шыбындар, қызылшаны – қызылша бүргесі, баялды (баклажан) мен картопты – колорадо қоңызы зақымдайды.[1]
Көкөніс дақылдары – көкөніс (шырынды өнімдер, жапырақты өсімдіктер, тамыр-жемісті өсімдіктер, баданалар) алу үшін өсірілетін өсімдіктер. Олардың 80 тұқымдасының 600-ден астам түрі бар. Жемісұрықтылар (қызанақ, қияр, бұрыш), жапырақтылар (капуста, салат), бадана (пияз және сарымсақ), тамыр-жемісті өсімдіктер (сәбіз, қызылша, ақжелкен) Қазақстанның суармалы егіншілікпен айналысатын аудандарында өсіріледі.
Қазақстанда өсіру үшін мынадай сорттар ұсынылады:
1)жазғы – Суйслеппер (алқызыл столовка), Ажар, Мельба, Ақ алма;
2) күздік – Ренет Бурхартда (жаз лимоны), Титовка;
3) қысқы – Апорт, Жетісу ренеті, Алтын арай, Сары Бельфлер, Пепин Черненко, Теміртас, Кандиль-синап, Ақ розмарин.Алмалардың піскенін екі белгісі бойынша анықтайды: ең алдымен бұл жемістердің сорттарына байланысты түсі мен дәмінің сипатына қарай; екіншіден – сау алмалардың үзіле бастауына қарай. Сақтау үшін алмалардың барлық сорттары жарай бермейтінін ескеру керек. Тек күзгі және қысқы сорттар ғана жақсы сақталады.
1. Справочник по защите леса от вредителей и болезней, М., 1980.
2. Пособие по агрохимическому обслуживанию хозяйств Казахстана, А.-А., 1977
3. Қазақ Энциклопедиясы, 4 том 3 бөлім
4. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990
5. Зоология, 6-7, (1986),87 б, 7-2481
6. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998
7. «Оңтүстік рабат» газеті: Лашын БАЛАБЕКОВ,«Республикалық фитосанитарлық диагностика және болжамдар әдістемелік орталығы» ММ ОҚО филиалының карантин саласы бойынша агрономы
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министірлігі
Семей қаласының ... ... ... университеті
СӨЖ
Тақырыбы:«Көкеніс және бақша дақылдарының зиянкестері»
Орындаған:Мейрамова Мадина
Тексерген
:Мұхамеджанова Орынгүл
Семей 2015ж
Жоспар
I.Кіріспе
1. Көкөніс және бақша дақылдары
II.Негізгі бөлім
1. Қызылша ... ... ... пияз және тағы ... ... зиянкестері
3. Орамжапырақ зиянекстері
4. Қауын зиянкестері
III.Қорытынды
IV.Пайдаланған әдебиеттер
Зиянкестер– адам мен жануарлар ... әр ... ауру ... ... зақымдайтын жәндіктер мен жануарлар тобы. Зиянкестер
адамға, малға, орман және ауыл шаруашылықтарына үлкен зиян келтіреді. ... ... ... ... ... ... ... (улы
жыландар, улы өрмекшілер, қансорғыш ... т.б.) ... ... зиянкестері – егістік пен табиғи өсімдіктерді зақымдап, түрлі
аурулар таратады. Бұларға негізінен кемірушілер, ... ... ... ... т.б. жатады. Мысалы, қырыққабатты – қырыққабат ақ
көбелегі мен қырыққабат қара күйесі, асқабақты – ұсақ ... ... ... ... ... (баклажан) мен картопты – колорадо ... ...... (шырынды өнімдер, жапырақты өсімдіктер, тамыр-
жемісті өсімдіктер, баданалар) алу үшін өсірілетін өсімдіктер. Олардың 80
тұқымдасының 600-ден ... түрі бар. ... ... ... ... (капуста, салат), бадана (пияз және сарымсақ), тамыр-жемісті
өсімдіктер (сәбіз, қызылша, ақжелкен) Қазақстанның суармалы ... ... ... ... үшін ... сорттар ұсынылады:
1)жазғы – Суйслеппер (алқызыл столовка),  Ажар,  Мельба, Ақ алма;
2) күздік – ... ... (жаз ... ... қысқы – Апорт, Жетісу ренеті, Алтын арай, Сары Бельфлер, Пепин Черненко,
Теміртас, Кандиль-синап, Ақ розмарин.Алмалардың піскенін екі ... ... ең ... бұл жемістердің сорттарына байланысты түсі
мен дәмінің сипатына қарай; ... – сау ... ... ... ... үшін алмалардың барлық сорттары ... ... ... Тек күзгі және қысқы сорттар ғана жақсы сақталады.
Көкеніс зиянкестері және қорғау шаралары
Көкөніс ... ... сан ... ... ... қатты қанаттылар,қабыршақ қанаттылар,тең қанаттылар,қабыршақ
қанаттылар ,қос қанаттылар мен трипслердің түрлері жатады.Жабық жерде
көкөніс ... ... ... ... ... зиян келтіреді.
Қатты қанаттылар отрядына жататын көп қоректі зянды жәндіктер Әртүрлі
өсімдіктермен қоректенетін қоңыздардың ең ... және көп ... ...... Poliphaga – отряд тармағы, Elateridae – шыртылдақ
қоңыздар, ...... ...... ... тұқымдастарына жатады. Шыртылдақ қоңыздар. Ұзындығы 5 – 15 мм.
Алдыңғы кеудесі қозғалғанда шырылдаған ... ... 2-4 апта ... ... ... жоқ. ... топыраққа салат. Бір қоңыздың
салатын жұмыртқасынын мөлшері 30 -500 ... ... ... ... бөліктен тұрады. Сыртқы қатты қабығы болғандықтан және пішініне қарап
оларды сымға ұқсатады. Басы, үш жұп аяқтары жақсы дамыған, түсі сары ... 3-4 жыл өмір ... ... ошақ-ошақ болып кездеседі. Ауыл
шаруашылығы өсімдіктерінің қсіп келе ... ... ... ... Топырақ құрғап кеткенде өсімдіктердің етті бөліктеріне кіріп
алып қоректенеді. Қараденелілер. Баяу жүретін, тустері қара, ірілі ... Көп ... ... ... ... ұша ... алдыңғы жұп аяқтары үлкен, бастары доға ... ... өсіп ... Құмның шабан қоңызы зиянды, олар отамалы
өсімдіктердің өскіндері мен ... ... ... зақымдайды.
Батыстық мамыр қоңызы, жетісулық ... ... ... ... және жеміс-жидек өсімдіктерінің негізгі зиянкестері.
Күресу шаралары . Күзде терең сүдігер жырту,тыңайтқыш ... ... ... ... ... ... рет өңдеу, арамшөптермен
күресу,үстеп қоректендіру арқылы барлық көп ... ... ... ... ... Дернәсілдердің саны 1 м2 5-10 дана болғанда отамалы
өсімдіктерді отырғызуға болмайды. Олардың орнына аз зақымдалатын ... ... ... Қара ... қоңыздардың саны 1м2 2-3
дана және одан жоғары болғанда инсектицидттермен улайды.
Қабыршақ қанаттылар ... ... көп ... ... жәндіктер.
Түн көбелектер. Көбелектер орташа мөршерлі, жайылған қанаттары – 20 – ... ... ... Көп түрлерінің түстері ... ... ... ... тән ... бар. Суреттердің пішіндеріне қарап үкі
көбелектердің түрлерін анықтауға болады. Көбелектер негізінен ымырт түсе
және ... ... ... ... ... бар ... ... немесе жасыл
түсті болады. Үш жұп кеуде аяқтарынан басқа 3-5 жұп ... ... ... ... ... ... байланысты кеміргіш және жапырақ
кеміргіш көбелектер болып бөлінеді. Кеміргіш көбелектер топырақтың жоғарғы
қабатында жасырын өмір сүреді. Олар ... ... ... ... ... ... ... қызылша, картоп, мақта, темекі, көкөніс,
бақша т.б. дақылдарының мөлшерін ... ... Түн ... ... ... ... ... астында қыстайды.
Жұлдызқұрттарынын 6 жастық кезені ... ... олар ... ... ... ... негізне, төменгі жапырағына,
топырак бетіндегі өсімдік қалдықтарына салады. Жылына 3-4 рет ұрпақ береді.
Жұлдызқұрттар ... ... ... тұқымын, жас ... ... ... ... ... қуыс жасайды. Жерүстілік
түнгі көбелектер өсімдіктердің жапырағымен, сабақтарымен, генеративті
мүшелерімен ... ... ... ... ... үшін өсімдіктерді төмен шабу қажет (10 см ... ... ... өсімдік қалдықтарын, арамшөптерді
танаптан танаптан шығарып жояды. Маусымды ... ... ... көбелек құрттарының ішкі паразитін ... мың дара /га2 ... ... ... ... және ... дақылдары зиянкестерінің түрлік ... ... аса ... ... көп қоректі зиянкестер
жатады:шыртылдақ ... бен қара ... ... ... ... ... дақылдарының
бейімделген зиянкестеріне қатты қанаттылар,қабыршақ ... ... ... ,қос ... мен ... ... жерде көкөніс өсімдіктеріне ... ... ... зиян келтіреді.
ҚЫЗЫЛШАНЫҢ ЗИЯНДЫ ЖӘНДІКТЕРІ
Қант қызылшасындакөптеген фитофагтар қоректенеді. Дегенмен айтарлықтай
өнімнің төмендеуіне тек қана 30-ға жуық көп ... және ... ... әсер етуі ... ... ... ... зиян келтіретін,
өсімдіктердің вирус аруларын таратушы шаншып-сорғыш жәндіктер ... ... ... ( ... ... ... қарақұмық(Сhaetocnema concinna Marsch.) ... ... Қант және ... ... ... ... т.б дақылдарды зақымдайды. ... ... – 1,4-2,3 мм, ... түсі қара ... реңі бар. Қанаттың
үстіңгі жағы кең, ... ... ... ... ... дене
пішіні домалақ, ал оңтүстік ... ... ... болып келген.
Дернәсілдерінің денесінің түсі ақшыл сары реңді, басы қоңыр, ...... мм. ... ... ... ... ... өсімдік қалдықтарының
астында қыстайды. Егістіктен орман ... ... ... ұшуы
мүмкін. Қоңыздар тұқымжарнақ және нағыз ... ... ... ... ... ... жойылып кетуі мүмкін. Күресу шараларын
ұйымдастыру барысында міндетті түрде мына ... ... жөн: ... ... ... нашар қоректенеді және айтарлықтай зиян келтіре
қоймайды, ал ауа райының ыстық, құрғақ күндерінде зияндылығы бірнеше есеге
көбейеді. 1-1,5 ай ... ... ... ... ... ... 3-6 см ... астына салады. Эмбрионалдық даму 10-
14 күнге ... ... 30-80 күн ... ... ұсақ ... қоректенеді, сонан соң топырақ қабатының 10-
15 см терендігінде ... ... жаңа ... ... айының соңы
мен тамыз айының басында пайда болады. Олар аса ... зиян ... және ... жапырақтарымен 1-2 апта қоректенеді де, кейін қыстауға
кетеді. Жылына 1 ұрпақ береді.
Күресу шаралары. Жақсы дайындалған жерге кеш ... егіс ... ... ... ... кезеңінде қызылша бүргесі қоректеніп,
дамитын арамшөптерді ... ... жою ... ... ... ... ... ). Көктеу кзеңінде- 3 жұп жапырақ болған жағдайда 8-
12 қоңыз табылса, онда инсектицидпен өңдеу қажет болады.
Қызылша ... ... ... punctiventris
Germ.),жолақты (Chromoderus fasciatus Mull.), ақшыл ( Chromoderus declivis
Ol.),шығыс (Bothynoderes foveicollis Gebl.) және (Тanymecus ... ... ... ... ... ... екеуі Қазақстанда
көп тараған.
Кәдімгі қызылша бізтұмсығы қара түсті, денесі сұр қабыршақпен және
түктермен ... ... ... екі қара ... ... және де екі ақ
дөнесі бар. Бастүтігі қысқа. Дене тұрқы – 10-15 мм. ... ... түсі ... ... сұр қара ... және ... ... үстінде көмескі бұлдыр қара дақтары бар. Дене ... -7-11 ... ... ... денесі қара , ақ дерлік түктермен жабылған.
Бүйірінде иректі жіңішке сызығы бар. Дене тұрқы – 9-10 мм. ... ... ... ... ... жабылған . дене тұрқы – 7-
10 мм.
Бізтұмсық дернәсілі – денесінің түсі ақ, басы қоңыр, аяғы жоқ. Кәдімгі
қызылша бізтұмсығының денесітұрқы – 27-30 мм, ал ... 20-25 ... ... ... ал егер күз суық ... болса, онда
дернәсілдері мен қауашақтар да қыстауға кетуі мүмкін. Алайда ... ауа райы ... ... ... мен ... мезгілінде өліп қалады. Көктемде топырақ қабаты 8-10 0С қызған кезде
қоңыздар пайда болады . Бұл уақытта ... ... ... ... 20-25 0 С қызған жағдайда ұша бастайды. Қызылша бізтұмсығы
арамшөптердің ... ... ... де, ... ... ... ... . Есейген дараларында қосымша қоректену 35-
40 күнге созылады. Аналықтары жұмыртқаларын ... ... ... 3-10 см ... ... 7-11 ... соң дернәсілдер туады,
кейін олар ұсақ қабықшаларды және қызылшаның орталық ... ... ... ... ... ал күшти залалданған кезде өсімдіктің
жойылуына әкеледі. Сұр ... ... ... ... ... қызылша өсімдігін зақымдайды. Дернәсілдер 45-90 күннің ішінде
төрт жас ... ... және ... ... 15-20 ... кейін
жаңа қоңыз пайда болады да, сонан соң ол ... ... ... ... ... ... ... қызылшаны тамырының мойнына
салады., ал дернәсілі тамыржемістің ішіне ... ... мен ... да, тамыр мойнының ісінуін тудырады. Мұдай зақымдалу ... ... ... ... ... егіс ... сақтау, жоғары сапалы тұқыммен
қолайлы мерзімде себу, топырақты сапалы өңдеу, минералды және органикалық
тыңайтқыштарды ... ... ... ... ... ... зиян
кестердің санының азаюына және өсімдіктің өсву тұрақтылығын реттеуге
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... Арамшөптермен міндетті түрде күресу керек.
Қызылша сауытты қоңызы – Cassida nebulosa L. ... ... ... ... қант және асханалық қызылшада, көбінесе
көкпекте, алабұта тұқымдасы арамшөптерінде дамиды. ... ... ... де, оның ... жүйкесін қалдырады. Қоңыздардың
денесінің түсі қоңыр сары немесе жасыл ұсақ қара дақтармен, дене тұрқы – 6-
7 мм. ... үсті және ... арқа ... ... кең ... келген және
қоңызды басымен бірге сауыт жапқан. Аяқтары қоңыр, жамбасы қаралу. ... түзу ... ... бар. ... ... ... қырларының орта
бөлімі жуын болып келген. Дернәсілі сары ... ... ... бүйірінде
айтарлықтай ірі тісшелі өсіенділер бар, осы ... ... ... ... ... келген.
Күресу шаралары.Алабұталылар тұқымдасына жататын арамшөптерді ... ... отау ... ... ... алып ... ... .
сауытты қоңыздар мен олардың ... ... ... ... ... ... ... – poeciloscytus cognatus Fieb. (Hemipteraотряды,
Miridae – ... қант ... ... ... ... көкнәрді және т.б. өсімдіктерді зақымдайды.
Бунақденелілердің дене тұрқы – 3-5 мм, сары ... ... ... ... екі қара дағы бар. Қанаты мөлдір, ал үстіңгі ортасында сына
тәрізді қара қара дақ орналасқан. Дернәсілдері ... ... ... ... ... ... екі қара дақ ... .
Мәдени өсімдіктердің және арамшөптердің( көкпек, қызыл-құйрық, жусан,
т.б.) сабағына, ... ... ... ... ... ... ... басталады, ал қыс мезгілінде тоқтатылады да, келесі жылдың
көктемінде қайтадан басталады. Ерте ... ... ... ... ... мамыр айының басында дернәсілдер туа бастайды. Қандаланың дернәсілі ... ... ... осы уақытта 5 жас өтеді де, ересек ... ... ... 3 ... ... ... ... Аймақтың
жағдайларына байланысты зиянкес 3-4 ұрпақ беріп дамиды. ... ... ... ... ... және түр өзгеруін тудырады.
Күресу шаралары. Арамшөптерді құртуе, ауыспалы егісті қатаң сақтау,
зиянкестерге қарсы инсектицид қолдану керек.
Қызылша ... – Aphis fabae Scop. ... ... ... ... бұршақ және алқа
тұқымдастарын зақымдайды, сонымен ... ... ... керек.
Есейген дараның денесің балауыз қабаты жапқан. Дене тұрқы – 1,5-3 мм, ал
түсі жасыл реңді ... ... мен ... ақ ... ... ... ... жатады. Жұмыртқалары шәңшіктің бұтақшасының жоғарғы басында
қыстайды. Ерте ... ... 8-90С ... ... ... ... ... туады. 2-4 ұрпақтан кейін бітелер ... ... ... бола ... кейін олар мәдени өсімдіктерге,
сонымен қатар қызылшаға ұшып ... ... ... ... ... ... ... тамыржемісінің салмағы мен қанаттылығы
төмендейді, ал тұқымдықта тұқымның шашылуы және оның ... ... ... қатар олар қауіпті вирустық арулардың таратушысы болып
табылады. Күзде бітелер негізгі ... ... ... ... және ... ұрпақ береді. Ұрықтанған аналықтар қыстауға жылтыраған қара
жұмыртқалар салады. Бітелер тіршілік аралығында 14-ке жуық ... ... ... ... егіс ... ... жоғары сапалы тұқыммен
қолайлы мерзімде себу, топырақты сапалы өңдеу, минералды және органикалық
тыңайтқыштарды енгізу, егінді сепкеннен ... ... ... ... ... азаюына және өсімдіктің өсу тұрақтылығын реттеуге
мүмкіндік туғызады. ... жою және ... ... ... ... жағдай туғызады.
Сәбіз шыбыны- Psila rosae L(Diptera Psiliade тұқымдасы).
Шыбынның түсі ... ... ... ... дағы ... мен ... күрең қара түсті.Қанаттары
түссіз,жасыл реңді болып ... ... 4-5 ... ... сары түсті.Денесінің ... ... ... ... ... ... жемістерінде қыстайды.Шыбындардың ұшу мезгілі шетен мен
алма ағашының ... ... ... ... ... келе ... тұқымдасына жататын өсімдіктердің шырынмен қоректенеді .Ұрғашы
шыбын ұшып шыққан соң көп кешікпей жұмыртқа ... ... ... және одан да көп ... ... ... өсімдіктердің
түбіне жақын жерге салады. Арада 4-17 күн өткен соң дернәсілдер жұмыртқадан
шығып жемістің ішкі етті бөлігімен ... ... ... ... түске боялады, ал дернәсілдер көп болғанда жапырақтар
тез сарғайып ... ... ... өсіп ... мерзімі 20-25 күн. Бұдан
кейін дернәсілдер тапырақта қуыршақтанады да, 15-20 ... ... ... ... ұшып шығады. Олармен зақымдаңған ... ащы, ... ... ... Сақтау кезінде тез бұзылады. Сәбіз шыбыны бір жылда,
1-2 ұрпақ береді.
Күресу шаралары. Ауыспалы егісті ... Арам ... отау және ... ... сирету. Топыраққа сапалы түрде
жүргізілген өңдеу жұмыстары көктемде ... ұшып ... ... жер ... ... шыққаннан кейін 2-3 апта өткен соң әрқайсысы ... ... 10-12 үлгі ... Бір ... 3-4 тен көп ... жағдайда химиялық күресу шаралары қолданылады. Инсектицидтерді
«Тізім...» бойынша қолданылады.
Пияз шыбыны –Hylemyia antique Mg (Diptera ... ... ... 5-7 мм, түсі ... арқа жағы жасыл реңкті.
Еркек шыбынның ... қара ... ... келген жолағы болады.
Дернәсілдердің ұзындығы 10 мм, шамасында түсі ақ, пішіні ... ... жағы ... 10-20 см ... ... ... Ұшып
шыкканнан кейін (Мамырдың екінші жартысында) Ұрғашысы жұмыртқаларын
жапырақтарға, ... ... ... және пияз бен ... ... ... ... салады. Жұмыртқадан 5-7 күнен
кейін дернәсілдер шыгып, баданаға түпше жағынан ... ... ... ... кейін тапырақта қуыршақтанады. Зақымданған баданалар тез
шіриді, олардың жапырақтары сарғайып қурап қалады. Пияз ... 1-3 ... ... Дақылдарды кезек орналастыру, өсімдік қалдықтарын жою.
Өткен жылы пияз егілген жерлермен ... ... ... ... Пияз бен ... ... егу. Егер пияз ... өсуі кезінде
зиянкестер саны ЭЗШ-тен (1өсімдікте 3 жұмыртқадан болса және ... 25% ... ... ... 100 рет сілтегенде 50-80
данадан астам шыбын түссе) асып кетсе, онда химиялық өндеу ... ... ... ... - Eumerus strigatus Fall.(Diptera
отряды, Syrphidae тұқымдасы)
Шыбын жасыл қола түстес. Құрсағының екі ... ... ... ай тәрізді дақтары болады.Оның ұзындығы 5-9 ... ... 7-11 ... ... жағында қоңырқай түтік тәрізді өскіні
бар,екі жағында бір-бірден ірі ... ... ... ... ... ... ... қоймаларына
қыстайды.Шыбындардың ұшуы мамырдың ... ... ... жуашықтың үстіне,қабыршақтарының астына,жуашық мойнына немесе
жуашық маңындағы топыраққа салады.Құрттар жуашық мойнына немесе ... ... ... ... мойны мен жуашықтың өзіне кіріп
,ішкі бөліктерін түгел жеп қояды.Зақымдануының салдарынан түтік ... ... пияз ... ... ... ... жуашық түгелдей
шіриді де,едәуір зақымдануы нәтижесінде қара ... ... ... ... ұрпақ шыбындары ұшып шығады.Көбінесе 2 ұрпақ дамиды.
Күресу ... ... ... ... ... gossypii Glov(Homoptera отряды,Aphididae
тұқымдасы).Бұл жәндік қиярды ... ... ... ... ... сарыдан бастап қара жасыл,тіпті қара болып
келеді.Баланқұрттары сары және жасыл.Ересек бітелер немесе ... және ... ... ... ... ... қыстайды.
Көктемде 12 С температурада бітелер ұрықтанбаған күйінде көбейе бастайды,
бастапқыда ... ... одан ... екпе өсімдіктерге көшеді.
Ашық алаңда біте қиярда шілде-тамыз айларында, ал жабық алаңда ... ... ... тобы ... төменгі бетінде, өскіндерінде,
гүлдері мен түйіндерінде орнығады да, ... ... ... ... ... әкеп ... ... жапырақтар бетінде, бітелердің тәтті
шырынына күйе саңырауқұлақтары орнығады.
Күресу ... ... ... түрде жойып отыру, себебі
біте екпе дақылдарына тек ... ғана ... ... ... ... ... қанқызын жинап, оларды жылыжайларға жіберу; сілті
(10 л суға 200 г күл мен 50 г ... ... ... ... ... ... өрмекші кене – Tetranychus urticae Koch. ( ... ... ... ... тұқымдасы)
Өрмекші кене өте ұсаққ, ұзындығы -0,4-тен 0,6 дейін болады.Кененің денесі
сопақша келген, оның түсі ... ... ... ... ... немесе
қызғылт реңкті жасыл түске айналады. Ересек дарақтарында 4 жұп аяқ, ... – 3 жұп аяқ ... ... ұрғашы жәндіктер өсімдік қалдықтарының
астында, ... ... ... ... ... ... Ашық ... олар жыртылған жерлерде өліп калады және кенелер
жолдың жетегінде, сондай-ақ ағаштар мен бұташықтар түбінде ... ... де ... ... ... ... ... дамиды. Өрмекші кененің
ұрғашысы ормек астына жұмыртка (140-600 дана) салады. ... ... ... ... ... ... көрінбейді. Ұрықтың дамуына қарай
жұмыртқалар көмескіленеді және ... ... ... інжу ... ... ... жапырақтың төменгі бетіне орнығады және өсімдіктің клетка
шырынымен қоректенеді. Зақымданған жапырақтар түссізденеді де, қурап, түсіп
қалады. Орныққан жері мен ... ... ... зиянкес 6-дан
18-ге дейін ұрпақ бере алады, ал кененің бір ұрпағынаң дамуы 7-ден 20 ... ... ... ... ... аса көп зақымданатын дақылдар ... ... ... және ... ... (гүлді қырыққабат)
араластырып отырғызу қажет. Жабық алаңда қорғау шараларын бірлі-жарым
дарақтар ... ... ... ... ... ... ... өсімдікке жыртқыш кенені – фитосейулюсті, яғнижыртқыштың ... бір ... ... ... бірақ жыртқыш пен оның құрбанының
арақатынасы 1:80 кем ... ... ... кене ... ... басып
кетсе, фитосейулюсті есеппен 50-100 ... 1 м ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі. Ашық алаңда
өндірістік себу үшін ... ... ... ... ... 1000 метрден аса ара қашықтықты сақтау қажет.Егін орағынан
кейінгі егістердегі арамшөптер мен ... ... ... алаң ... саны 10% ... ... ... кенесімен қоныстанылса және
кененің даму дәрежесі 1 балдан жоғары болса (кенелер тобы жапырақ бетін 25%
-ке ... алып ... ... ... ... ... отряды,
Aleyrodidae тұқымдасы ... ... ... ... және ... өсімдіктерді зақымдайды.Ересек
аққанаттының сары денесінің ұзындығы 1,5 мм ... ... және ... ... ... ... екі жұп аппақ қанаттары болады.Бір жастағы
дернәсілдері мөлдір болып келеді және дамудың жалғыз –ақ ... ... ... ... ... 0,8-0,9 ... ... жетеді,ол
ақшыл жасыл және қызыл көздері бар,үстін қысқа ... ... 2 ... ... ... кішкене жұмыртқаларын тобы мен салады,жас
жапырақтардың төменгі бетіне көбінесе дөңгелек түрінді 10-20 ... ... ... сабақшалар арқылы орнығады және бастапқы
кезде өсімдіктен оларды көру мүмкін емес.1-2 күннен соң жұмыртқалар қоңыр
түске айналады. Ұрықтықтық даму 7-12 күн ... ... ... ... шыққан дернәсілдері,одан кейін ересек дарақтар
өсімдік шырынымаен қоректеніп,олардың өсуін қатты ... ... күйе ... дамиды,олар жапырақтың фитосинтетикалық
қызмтін әлсіретеді.Сондай-ақ саңырауқұлақтары толықтай немесе жартылай
балауызды сұйықтықпен ... ... ... ... ... 10-16 күннен кейін ересек ... ... жыл бойы 10-15 ... беріп дами алады.
Күресу шаралары Өткен жылғы егін орағынан кейін қалған барлық өсімдік
қалдықтарын жою.Өсіп келе ... ... ... түрде жойфп отыру.Аз
зақымдалатын дақылдарды өсіру.Жылыжайлардың желдеткіштері мен ... ... ... жабады,желімді торлар құрады.Ол үшін фанер кесіндісін алып
,оны сары немесе ақ түске ... ... ... және ... ,бал ... ... немесе касторамен майлайды.Жәндіктер
оған қонады да,жабысып қалады.Көшетте аққанат байқалған жағдайда ... ... ... ... Thrips tabaci. Lind ... ... , ... Темекі ... ... және ... да ... ... ... 1-мм ... )ақшыл сары немесе қара
қоңыр ... ... ... қара ... ... немесе жасыл сары ... ... ұсақ ... ... ... бір ... ... қабықшаларының астына орналастырады.3-5 күннен дернәсілдері
шығып,жапырақтар мен гүлдің шырынын сорып алады.Осының нәтижесінде ... ... ... ... ,пияздың құрғақ қабықшаларының
астында,сондай-ақ топырақтың жоғарғы бетінде қыстайды.Бір ... күн ... ... ... ауруларды таратушы болып
табылады.
Күресу шаралары Дақылдарды кезектестіріп отырғызу және барлық өсімдік
қалдықтарын жинау.Терең сүдігер жырту ... егу ... 45С суда ... бойы ... ... ... суда суыту.Өскіндер айналасындағы
топырақты жиі қопсытып ... ... ... ... ... ... ... қалдықтарынан ... үшін 50г/м2 ... ... 1-2 ... бойы 18С ауа
температурасын жағу арқылы қолдануға болады.
Капуста ақ көбелегі(Pіerіs ...... және ... ... зиянкесі. Ақ көбелектер тұқымдасына жатады. Қазақстанда ... ... ... ... 55 – 60 мм, ... ... ... астыңғы жағы жасыл түсті, сарғыш, алдыңғы қанаттарының жоғарғы
бұрышында орақ тәріздес қара ... және екі қара ... бар. ... 2 – ... ... ... Қуыршақтары қыстайды, сәуір – мамырда көбелек ... ... (15 – 200) ... ... ... ... салады.
Капуста ақ көбелегі 1-ұрпақтың ... ... ... ал ... ... ... екпе ... гүлдер тұқымдасы
өсімдіктерінің жапырақтарына салады. Жұмыртқадан жаңа шыққан жұлдызқұрттар
(ұзындығы 40 – 45 мм) ... ... ... капуста жапырағымен,
кейінірек өсімдік бойымен өрмелеп жан-жаққа таралып, дараланып ... ... ... ... ... ... ... немесе
үйдің қабырғасына өрмелеп шығады. Осы жерде оның сыртқы жамылғысы ... ... ... ... ... ... ... қанаттары
болады. Ол қанаттары қатайып, жазылғанша бірнеше сағат бір жерде отырады.
Зақымданған өсімдіктің өсуі төмендеп, алатын өнім азаяды. Күресу ... ... ... ... ... ... ... биологиялық
және химиялық күрес шараларын қолдану.
Қауын шыбыны бақша дақылдарының барлығын, оның ішінде ... ... және ... ... ... бақша дақылдарына қауын шыбының
дернәсілдері көп залал келтіреді. Осы дернәсілдер бақша ... ... ... және ... ... ... ... шіриді
және жеуге жарамсыз болып қалады.
Қауын шыбыны ауаның орташа тәуліктік температурасы +20С болғанда, қауын
гүлдеп, түйнектей бастағанда ұша ... және өмір сүру ... 2 ... ұшып ... ... 7-8 күн ... соң көлемі 3-4 см болатын жас
түйнектердің қабығының астына 1-2 жұмыртқадан, ал зиянкестің сан деңгейі
көп болған жағдайда бір түйнекке 60-70 ... ... Бір ... ... ... дейін жұмыртқа салады. Ересек қауын шыбыны залалданған жерден
шыққан ... ... ... және ... ... ... болады, кешке қарай шыбын жапырақтың астында қимылсыз ... ... ... ... ... болып есептелінетіндіктен алдымен
карантидік шараларды ұйымдастыру: осы зиянкестің шыққан жерлеріне карантин
қою және осы зиянкестің ... ... ... 500-1000 ... ... ... дақылдарын ектірмеу. Осы аймақтан шыққан өнімдердің
басқа ауыл округтеріне, ... ... ... ... және ... ... тасымалдауын болдырмау мақсатындағы іс-шараларды іске асыру.
Агротехникалық: Ерте пісетін және өзінің тұтынуы үшін егілген бақша
дақылдары (әңгелек, қауын, жазғы ... ... ... ... кейін
және тамыз айының аяғы мен қыркүйек айының басында ... ... ... ... ... осы ... зиянкестің
дернәсілдері болатындықтан, күзде егістіктегі бақша дақылдарының
түйнектерін түгел жинап, 80-100 см топырақ қабатына көміп тастау, қыстаушы
қуыршақтарының ... ... 5-30 см ... және 3-15 ... ... ... ... жазда ерте пісетін бақша дақылдары
егілген жерлерді, күзде қараша айында бақша дақылдары егілген жерлерде 20-
30 см тереңдікте сүдігер ... ... ... және 20-25 күн ... соң
көп көлемде суғару. Суғару нәтижесінде қуыршақтардың бір бөлігі жер бетіне
шығып қалады, оны құстар жейді. ... ... ерте ... ... дақылдарын
егу.
Химиялық: Химиялық препараттар ересек шыбындарға қолданылатындықтан бақша
дақылдары гүлдей бастағанда алғашқы дәрілеу жұмыстары ... ... ... 10-12 күн ... ... ... ... тиіс.
Маусым ішінде 4 ретке дейін дәрілеу жүргізіледі және дәрілеу жұмыстары
таңертең сағат 5.00-8.00 аралығында жүргізілуі тиіс. Қолданылатын
препараттар: Нурелл-Д 0,5-0,7 л/га, ... к.э, 0,5-0,7 л/га; ... 0,5-0,7 л/га, ... 550 к.э. 0,5-0,7 л/га және т.б.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Справочник по ... леса от ... и ... М., 1980.
2. Пособие по агрохимическому обслуживанию хозяйств Казахстана, А.-А.,
1977
3. Қазақ Энциклопедиясы, 4 том 3 бөлім
4. ... ... ... ... ... ... Зоология, 6-7, (1986),87 б, 7-2481
6. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы
«Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998
7. ... ... ... ... ... ... және ... әдістемелік орталығы» ММ ОҚО филиалының
карантин саласы бойынша агрономы

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көкеніс және бақша дақылдарының зиянкестері жайлы ақпарат7 бет
Көкеніс және бақша дақылдарының зиянкестері және қорғау шаралары6 бет
Картоп және көкеніс зиянкестері11 бет
Бақша, көкеніс дақылдары зиянкестері6 бет
Құстардың табиғатта және шаруашылықтағы ролі4 бет
Айқышгүлді егістік,жемдік,көкеніс дақылдарының зиянкестері16 бет
Айқышгүлді егістік,жемдік,көкеніс дақылдарының зиянкестері жайлы10 бет
Айқышгүлді егістік,жемдік,көкеніс дақылдарының зиянкестері туралы мәлімет11 бет
Астық дақылдарының бірінші және екінші топтарын ажырату белгілері5 бет
Астық дақылдарының бірінші және екінші топтарын ажырату белгілері жайлы мәлімет7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь