Психология табиғи және гуманитарлық ғылым ретінде жайлы

1.Психология ...
2.Психология бабиғи ғылым ретінде...
3.Психология гуманитарлық ғылым ретінде.
4.Қорытынды:
Психология — адамның жеке бірлік ретіндегі психикасын, өзінің сан−алуан сезім, аффективтік, интеллектуалды, басқа да туа біткен функцияларымен бірге сыртқы ортамен өзара әрекетін зерттейтін ғылым, кей-кезде адам мінез-құлығын зерттеу деп те анықталады. Қыруар тараулары теориялық және практикалық бағыттарды қарастырады, қолданбалы бағыттары да сан алуан: терапевттік, қоғамдық, кәсіпкерлік, кей жағдайда саясаттық және теологиялық. Психологияның негізгі мақсаты — психиканы cубьективттік структураның, сыртқы ортаны пайымдаумен, елестетумен жұптасқан айырықша іс-әрекеттің негізі ретінде зерттеу.
Гуманитарлық ғылым - адамның әлеуметтік табиғаты жөнінде, сонымен бірге көркем мәдениет негіздері мен оның тілі туралы ғылыми білімдер негізін баяндайтын оқу пәндерінің кешенін қамтитын жалпы білімнің үш құраушысының бірі.
Табиғи ғылым-Гуманитарлық ғылымнан айырмашылығы ғылым мен тығыз байланысты.Нақтырақ айтқанба биология ғылымымен тығыз байланысты.
Жарықбаев, Қ. Жантану негiздерi. - Алматы, 2002
Жарықбаев,Қ. Психология :энциклопедиялық сөздік /Қ.Жарықбаев, О.Саңғылбаев.-Алматы:Қазақ энциклопедия,2011
Бап-Баба С. Жантану негіздері: Жоғары оқу орындары студенттеріне арналған дәрісбаяндар жинағы .-Алматы.,2011.-302б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
Пән:Психология тарихы
СӨЖ
Тақырыбы:Психология табиғи және гуманитарлық ғылым ретінде
Орындаған:Нұрланова Б.Н
Группа:ПХ-415
Тексерген:Едигенова ... ... ... және гуманитарлық ғылым ретінде.
Жоспар:
1.Психология-...
2.Психология бабиғи ғылым ретінде...
3.Психология гуманитарлық ғылым ретінде.
4.Қорытынды:
Психология -- адамның жеке ... ... ... ... ... сезім, аффективтік, интеллектуалды, басқа да туа біткен функцияларымен бірге сыртқы ... ... ... ... ... ... адам мінез-құлығын зерттеу деп те анықталады. Қыруар тараулары теориялық және практикалық бағыттарды қарастырады, қолданбалы бағыттары да сан ... ... ... ... кей ... саясаттық және теологиялық. Психологияның негізгі мақсаты -- психиканы cубьективттік структураның, сыртқы ортаны пайымдаумен, елестетумен ... ... ... ... ... ... ... -- адамзатқа белгiлi аса күрделi құбылыстар ... ... ... ... ... -- оның ... ... объектiсі мен субъектісiн ажыратып болмайды;
Психология ерекшелiгi -- оның ... ... ... де ... ... ... -- ... мол ғылымдардың бiрi.
Гуманитарлық ғылым - адамның әлеуметтік табиғаты жөнінде, сонымен бірге көркем мәдениет негіздері мен оның тілі ... ... ... негізін баяндайтын оқу пәндерінің кешенін қамтитын жалпы білімнің үш құраушысының ... ... ... айырмашылығы ғылым мен тығыз байланысты.Нақтырақ айтқанба биология ғылымымен тығыз байланысты.
Т а б и ғ и - ғ ы л ы м д ы қ н е г i з д е р ... ... ... табиғи-ғылыми пəндермен өзара байланысы жөнiндегi бiлiмдермен
Адамның жүйке жүйесi қызметiнiң ерекшелiгi жəне құрылымы жөнiндегi ұғымдармен
Адамның жүйке жүйесi жəне ... ... ... ... ... ең ... ... iс- əрекеттерiнiң заңдылықтарын бiлуге жəне ескеруге бағыттауды
Бас миы рефлекстерiн дұрыс түсiнудi
Психологияда табиғи ғылымның дамуы:
Тұрмыстық немесе ... ... ... жəне ... ... ... ... санаға келтiрiлген
Бiлiмдерi шектеулi
Бiлiмдерi ұлан-ғайыр
Бақылауға негiзделген
Экспериментке негiзделген
Деректерi мардымсыз
Деректерi шексiз
ХІХ ғасырдың ортасында психикалық іс-әрекет философиялық ілім ... ... ... ... ... ... ... ме оның әдіс-тәсілдері айқындалды. Адам санасы мен жеке басына тән ... ... ... ... ... ... ... ұштаса қалыптасқандығы ХІХ ғасырдағы орыс демократтары В.Белинский, А.Герцен, Н. Добралюбов, Н. Чернышевский біріңғай материалдық ... ... ... ... ... адам психикасының сырын табиғи тұрғыдан іздестерді. Табиғи тұрғы дегеніміз ол белгілі бір тәжірбиеге сүйене отырып зерттеу ... ... мен ... ... ... ... және материалдық ілім өріс алып, ол өткен дәуірдегі саяси экономикамен, социализм жайындағы болжамдары ұштастырды. ... ... ... табиғи мәні, оның қоғамдық рөлі және тарихи дамудың субъекті екендігі К.Маркс, Ф.Энгельс,Л. Фейрбах шығармаларында материалистік тұрғыдан баяндалды. Материалистік тұрғы дегеніміз-гуманитарлық ... ... ... ... ... айтқан пікірлер болып табылады.Гуманистік теория мен ... ... ... ... ... ... ерте ... пайда болған.
Сөйтіп, ХІХ ғ. Адам жан жүйесін зерттейтін ғылым сапалық жаңа мәнге ие болады. Ғылымның ... ... ... ... ... ... ... Психологияның ХІХ ғ. Ортасында дербес ғылыми пәнге айналдыруының табиғи- ғылыми негізі- физика мен ... ... мен ... дарвинизм мен рефлекс туралы ілім, сезім мүшелерінің ... мен ... ... нәтижелері болып табылады.Аристотельдің жан туралы ілім трактатының өзі гуманитар ғылымымен тығыз ... ... ... ... ... оны айтып түсіндіру гуманитарлық процесс.
Аристотель (көне грекше:Ἀριστοτέλης; б.з.б. 384 ж., ... ... ... ... ... -- ... 322 ж. 7 наурыз[1], Халкида, Эвбеяаралы) -- ежелгі грек философы, Платонның шәкірті, ... ... (ұлы ... ... деген құрметті атаққа ие[2]. Ол ғылым мен парасаттың көптеген тақырыптарын жүйелі әрі жан-жақтылы зерделеп, жаратылыс пен ... ... ... ... ғылыми зерттеулер жасап, артына сүбелі еңбектер жазып қалдырды. Аристотель ғылымның көптеген саласының алғашқы негізін ... ... ... ... ... ... ... логика, риторика (шешендік өнері), саясат, этика,эстетика, биология, зоология және экономика қатарлылар айрықша аталады. Ол қалдырған философиялық ... ... мен ... ... ... кейінгі мұсылмандық және христиандық мәдениетке, шығыс-батыс өркениетіне айрықша ықпал етті. Қазақтың ұлы ойшылыАбай Құнанбайұлы өзінің поэмасында Ескендірдің ... ... ... ... даналығын айқын сипаттайды.Гуманитарлық ғылым тілмен шешендік өнермен тығыз байланысты және тағы бір ескерерлік ... бұл сала қай ... ... даму тарихымен тығыз байланысты.Гуманитарлық психология психология ғылымының бастауы,ал табиғи психология оның жалғасы десек қате айтпаймыз деген ... ... ... мынадай салалары өрбиді: экспириментальдік психология- бұл сала қазір жалпы психология деп аталады; дифференциалды психология- негізгі зерттеу объектісі - ... ... ... ... мен ... ... ... жануарлар психологиясы; әлеуметтік және мәдени- тарихи даму психологиясы; психотехника. Психологияны жеке дербес ғылым ретінде даму барысында көптеген психологиялық бағыттар мен ... ... ... ... құрылымдық мектебі. Бұл мектеп алғаш гуманитарлы мектеп болды .Содан дами келе ертедегі мектептер табиғи психологияға алып келді.В ... ... ... ... әрі ... ... ... - Э.Титченер болды. Бұл мектеп- психологиялық құрылымдық мектеп деп аталды. Оның өкілдері өздерін структуралистер деп ... ... ... ... ... ... сананың құрылымын табиғи түрде зерттеу деп көрсетті. Вундтің дәстүрлі ілімі АҚШ-тағы Э.Титченер жұмыс істеген Конель университетінде жалғасын ... Бұл ... ... ... бір ... ірі психологиялық орталыққа айналды; екіншіден- АҚШ эксприменталды психологияна бастау берді. Титченер бойынша, психология- сананың табиғи қарапайым және анализдеуге келмейтін ... ... ... ... құрылымын зерттеуге бағытталған. Психикалық процесстерде физиологиялық негіз жатыр деп қарастырылады. Осыдан психологияның ш түрлі мақсатын байқауға болады. Ол ... жан ... ... ... ... бөлу ... ... олардың басқару комбинациясының бірігуін, орталықтану әдістері мен заңдылықтарын айқындау; осы заңдарды ... ... ... Сана- адамның ішкі жан дүниесін сипаттайды. Оған тек қана аналитикалық интроспекйия әдісі арқылы кіруге болады.Бұл да интроспекцияның бір ... ... ... ... ... табиғи жаратылыстағы стимулды араластырғысы келмеді. Интроспективті есепте адам оның ... ... ... интроспекция әдісі жеке- дара сана саласымен шектеледі. Әркімге өз ішкі жан дүниесін тікелей таныс. ... ... ... ... ... ... Ол (1898), (1912) атты еңбектерінде интроспекциялық әдіс идеясын ұсынып, дифференциалды психологияның тиімсіздігін сынға ... ... ... элементтеріне Титченер- түйсік, сезім, бейнені жатқызды. Түйсіке интенсивтілік, ұзақтылық, ұқыптылық тән. Қабылдаудың сипаттау ... ... ... ... ... ... ... Есте сақтау мен елестету қасиеттерінің жиынтығы. Сезім- махаббат және кек, қуаныш пен ... ... ... пен ... тән. ... ішкі жан ... ... Психологияның мақсаттарының бірі ос ы элементтерді тәжірибе арқылы көрсету, физиологиф арқылы бейнелеу, т.с.с. күрделі ... ... ... ... ... мен ... қабілеттері сенсорлы табиғатқа жатады; бұларға жоғарғы үшеуінің қатысы жоқ. Титченер вюрцбург психологтарымен қсқынсыз ойлау мәселесімен дауласып, контекстік мән теориясы ... ... ... ... ... ... жинақталған көріністі түзеді. Психикалық бұл жерде ойластырылған саламен шектелген және тұйық сана ретінде зерттеледі. Өэін- өэі бақылау- өз ... ... ... және психология құбылыстарының мәні көрсеткіші. Титченер жүйесі американдық ... ... орын ... Американдық психолгтарда адам қабілеттері мен жеке-дара ерекшеліктері қызықтырды. ... ... ... Бұл ... шын ... ... дейін жасырын түрде болды. Вюрцбург мектебі:Бұл мектептің негізін неміс ғалымы Г.Эббингауз (1850-1909) салған. ХХ ғ. басында Вюрцбургтің мектептің психологтары өз ... ... мен ... ... бастады. Психологиядағы тәжірибелер үрдісі жаратылыстану тұрғысында көбірек ұқпалға ие болды. Адам материалдық әлемге әсер етуші объекті ретінде ... ... ... ғалымдар басқа знрттеуші - ғалымдар тарапынан сынға ұшырады. Мысалы, Ф. Брентано, В.Дильтел және т.б. Бұл қарама- қарсы ... ... ... ... екі ... ... байқалады: біріншісі- физиология мен жаратылыстануға негізделсе,яғни табиғи психология деп ... жан, ... ... ғылымдарына негізделген психология болды. Осылай эксперименталды зерттеулер психологияның материалдық тұрғыдан жаратылыстанымдық және идеалистік бағытталған тарихи түрлерін ... ... ... ... ... ... және ... психология сияқты жаңа салалар пайда болды. 1885 ж. Г. Эббингауз ес туралы алғашқы зерттеулерімен вундтық ... ... ... ... қалдырды.Яғни, ол психологиялық экспериментнегізінде естің жаңа заңдылықтарын құрастырды.Ес-із пайда болының механикалық ... деп ... ... қайсысы табиғи ,гуманитарлық ғылым екеніне мысал келтірейік.Эббингауз есті зерттеудің 2 түрлі әдісін енгізді: жаттауды ең алғаш ешқандай ... ... ... және ... күрделі процесс деген.. Жаттау әдісі бойынша, адам белгілі бір мәліметті ешбір қатесіз айтып беру үшін қайталап есінде сақтауы. ... ... ... ... ... саны ... Есте сақтау әдісінде жатталған ақпаратты қайта жаңғырту барысында мида қозғалысқа әкелу процессі жұмыс істейді. Тәжірибе нәтижесінде жаттау уақытты ... ... ... Ал ... ақпарат есте із қалдыратыны да айқын болды. Эббингауз көрсеткендей, жатталған ақпарат қайтадан оған орлу үшін оны ... ... ... ... ... да есте ... сияқты табиғи процесс. Оқу гуманитарлық процесс делік.Есте сақталғаннан кейін ұмытушылық тез жүреді, сосын ... ... ... бір ... ол ... Бұл факт ... сызбасына ие болады. Бұл заңдылық тек бейсаналық санада емес, сонымен бірге саналы есте сақтаушылықта да кездесетіне ... ... Есті ... ғалымдардың ішінде Г.Э.Мюллер де болды. Ол ес туралы өзінің 1911 ж., 1913ж., 1917ж. үш томдық атты ... ... ... ... ... деген тұжырымға келді. Есте сақтау құрылғысы жұмыс істейді. Саналы адамдағы түсінікті мәтінді қайталап жаттауын таныс емес ... да ... ... түсіні, танысу гуманитарлық ғылым жұмысы оның есте сақталуына табиғат ... ... ... ... лаборатоясында жұп ассоциация әдісі және басқа жаңа ес зерттеу әдістері ... ... Есті ... ... ... ... ... мен міндеттерінің айқындай түсті. Мектепті Вунд шәкірті ... ... және оның ... ассистенті басқарды. Мектеп психологтары өз жұмысын оңай сезімді салыстурадан, сөзді және сөйлемді түсіндірумен бастады. ... ... ... ... ... ... көп көңіл бөлді. Н.Ах оны деп атайды. Мұнымен, сонымен бірге, К.Марбе де айналысты. Ол өзінің алғашқы еңбектерін пікірге ... ... адам ... ... тылсым сезімдер жайлы айтқан. Оны марбе : сенімсіздік, күдік, тану, растау, күту сонымен бірге мазазыздану мен ... деп ... ... Н.Ах оны , яғни аударғанда , ... ... ... олар ... ... ... ... сөйлеумен-гуманитарлық ғылыммен түсіндірілді. А.Мессер зерттеуіндегі нәтижеде ... ... және ... ... ешқандай байланысы болмайтындығын дәлеледенді. Ғалым Бюллер Мессердің ойын ары қарай жалғастыруда, ойды ойлаудың негізі ретінде мынадай классификациясын ... ой- сана ... ... ой- ой ... мен ой- ... ... Бұл мектептен тыс кейбір ғалымдар сол мәселені зерттеумен айналысты. Атап өтсек, А.Бинэ, Р. Вудворте және т.б. ... ... тағы да бір ... ... ... іс- әрекеті болды. Х. Уатсон тәжірибесінде зерттелуге ассоциативтік бағыттағы тапсырмалар берілді. Тапсырманың дұрыс ... ... ішкі ... яғни ол барлық ассоциациылық белсенділікке ие қабілеттерімен ойлануынан күтілді. Оның бұл дәйегін Н.Ах дәлелдеді. Зерттелуші бірнеше мәнсіз ... есте ... соң, оған мына ... ... ... ... ... емес, рифиалық жеткізу. Бұл жағдайда буын тежелуге ұшырады. Н.Ах ... ... ... ... бұл ... ... яғни оның мәні мен механизмі мынада: орнату және ... ... олар ... ... ... берді. Сенсорлы процесс пен ойлау туралы көзқарастарын Вундт, Мюллер қатал сынға алды. Осылайша, Мюллер осы дәйектерді ... ... ... ... ... Мысалы, сөзі көп мағынаны беруі мүмкін. Мұндай ассоциативті әдіс- тәжірибелерді О.Зельц, Э. Крепелин, ... т.б. ... ... ... ... бәрі бір ... көздегенімен, оған жету ғылыми әдіс- тәсілдері әр қилы болды. Сонымен, қорыта келгенде, ... ... ... ... ... ... ... енгізді: белгілі бір шешім қабылдаған уақыттағы қондырғы; детерминдік үрдістер шығатын мақсат, аффективті тітіркенішті ... ие ... ... ... емес компоненттердің болуы, яғни сезімдік образдар емес, ой образдарының болуы. Яғни, көріп ... бұл ... ... ... ... сыртқы тітіркендіргіштер әсер етеді. Сәйкесінше, бірінші боп- түйсік, екінші- елестету шығады. Американдық психологиядағы функционализм ағымы. Функционализм ағымының өкілдері ішкі тәжірибелік ... ... ... ... ... бұл ішкі ... ... істейтінін түсіндіргісі келді. Осымен, психологияның салалары кеңейе түсті, яғни тек элементтерді ғана емес, сонымен бірге психикалық қызметтер- ішкі ... ... ... емес, организмнің жеке қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында айқындалды. АҚШ- тағы функционализм бағытының негізінде Уильям Джеймс (1842-1910) тұрды. Ол, ... ... ... ... индивидке тәжірибелік пайда әкелетін идеялар мен теориялардағы бағалаушы ... ... ... ... ... ... болды. Ол өзінің атты еңбегінде, адамның ішкі тәжірибесі- бұл ... деп ... сана ... яғни ... ... қалпы қайтадан пайда болмайды және қайталанбайды.
Пайдаланылған әдебиет:
Жарықбаев, Қ. Жантану негiздерi. - Алматы, 2002
Жарықбаев,Қ. Психология :энциклопедиялық ... ... ... ... С. ... ... Жоғары оқу орындары студенттеріне арналған дәрісбаяндар жинағы .-Алматы.,2011.-302б.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психология табиғи және гуманитарлық ғылым ретінде7 бет
Психология табиғи және гуманитарлық ғылым саласы ретінде5 бет
Психология ғылымының, пәнінің жалпы мәселелері мен негізгі даму кезеңдеріне толық сипаттама73 бет
Психология табиғи және гуманитарлы ғылым ретінде4 бет
Ташкент қаласындағы алғашқы мәдени-ғылыми ұйымдардың жұмысы37 бет
Білімнің мазмұны және онын ғылыми негіздері9 бет
Білімнің мазмұны және оның ғылыми негіздері туралы9 бет
Мемлекет құқық теориясының пайда болуы6 бет
Мәдениет мәселесі36 бет
Халық ағарту комиссариаты (Наркомпрос)3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь