Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері жайлы

I.Кіріспе:
1.Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері
2. Статикалық электр тоғы. Жайтартқыштарды есептеу
3. Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері
II.Қортынды
III.Пайдаланған әдебиеттер.
Шуыл, діріл, олардың адамға әсері. Қорғаныстық шаралар. Нормалануы
Шуыл мен дірілден қорғану. Өндірістік процестерді автоматтандыру және механизмдеу құралдарының дамуы жабдықтарды пайдаланумен байланысты болады, олар жұмыс барысында механикалық тербелістерді жасайды, зияндылық әсері жиілігінен, қарқындылығынан және ортадан байланысты әртүрлі болады. Бұл тербелістер шуылға және дірілге бөлінеді. Естілетін жиіліктер ауқымында таратылатын тербелістерді адам дыбыс ретінде қабылдайды.
Шуыл – қатты, сұйық және газ-тәрізді орталарда пайда болатын механикалық тербелістер кезіндегі әртүрлі жиіліктер мен қарқындылықты (күшті) дыбыстардың ретсіз тіркесуі. Ұзақ шуылдың әсері құлақтың есітуін және көздің көруін төмендетеді, қан қысымын көтереді, орта жүйке және жүрек-сауыт жүйелерін шаршатады, нәтижесінде жұмысшының жұмысында қателер саны көбейеді, еңбек өнімділігі төмендейді. Адамның есту органдары 16...20 000 Гц жиілікті дыбыс толқындарын қабылдайды. 20 Гц-тен төмен (инфрадыбыс) және 20 000Гц-тен жоғары (ультрадыбыс) тербелістер құлаққа әсер етпейді, бірақ толық ағзаға биологиялық әсерін тигізедіДыбыс қысымының деңгейін өлшейтін бірлігі үшін децибел (дБ) қабылданған. Адамның есітитін органдары қабылдайтын дыбыстар ауқымы - 0 ...140 дБ шектерінде болады. 130дБ дыбыс деңгейі ауыртатын сезімді шақырады, ал 150 дБ әр жиілікте есіту қабілетін зақымдайды.
Дыбыс қарқындылығының деңгейі мына формула бойынша анықталады
lg(I/I ) (2.8)
мұнда I – берілген нүктедегі дыбыс қарқындылығы, Вт/м ;
I - 1000 Гц жиілік кезінде 10 Вт/м тең естілу табалдырығына сәйкес болатын дыбыс қарқындылығы.
1.Еңбеккті қорғау және тіршілік қауіпсіздігі < Алматы, 2012>
2. ‘‘Қазақ Энциклопедиясы” IV-том
3. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Сәулет және құрылыс
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым  министірлігі Семей қаласының   
Шәкәрім ... ... ... Шу мен ... ультрадыбыстың адам организіміне әсері 2. Статикалық электр ... ... ... 3. Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері
Тобы:АГ- - 413
Орындаған:Гымңқазы Таңнұр
Тексерген: Бейсебаев Ш.Т.
Семей 2015ж
Жоспар
I.Кіріспе:
1. Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам ... ... ... электр тоғы. Жайтартқыштарды есептеу
3. Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері
II.Қортынды
III.Пайдаланған әдебиеттер.
Шу көзі
Дыбыс денгейі, ... ... ... ... ... ... күндізгі шу
40
Орташа дауысты радио
50
10м қашықтықта жұмыс істеп тұрған автокөлік,
Шаңсорғыш
60
1
2
Қарбаласты көше ... ... ... ... ... ішіндегі ,цехтағы дискотекадағы шу
100
Найзағай
110
100M Қашықтықтағы ұшақ
120
Дабыл, сирена
140
Шу көздері және олардың дбыс ... ... ... ... ... ... Қорғаныстық шаралар. НормалануыШуыл мен дірілден қорғану. Өндірістік процестерді автоматтандыру және механизмдеу құралдарының дамуы жабдықтарды пайдаланумен байланысты болады, олар ... ... ... ... ... зияндылық әсері жиілігінен, қарқындылығынан және ортадан байланысты әртүрлі болады. Бұл тербелістер ... және ... ... ... ... ... ... тербелістерді адам дыбыс ретінде қабылдайды.
Шуыл - қатты, сұйық және газ-тәрізді орталарда пайда болатын механикалық тербелістер ... ... ... мен ... ... дыбыстардың ретсіз тіркесуі. Ұзақ шуылдың әсері құлақтың есітуін және ... ... ... қан ... көтереді, орта жүйке және жүрек-сауыт жүйелерін шаршатады, нәтижесінде жұмысшының жұмысында қателер саны көбейеді, еңбек өнімділігі ... ... есту ... 16...20 000 Гц ... ... толқындарын қабылдайды. 20 Гц-тен төмен (инфрадыбыс) және 20 ... ... ... тербелістер құлаққа әсер етпейді, бірақ толық ағзаға биологиялық әсерін тигізедіДыбыс қысымының деңгейін өлшейтін бірлігі үшін децибел (дБ) қабылданған. ... ... ... ... ... ауқымы - 0 ...140 дБ шектерінде болады. 130дБ ... ... ... ... ... ал 150 дБ әр ... ... қабілетін зақымдайды. Дыбыс қарқындылығының деңгейі мына формула бойынша анықталадыlg(I/I ) (2.8) мұнда I - берілген нүктедегі ... ... Вт/м ; I - 1000 Гц ... ... 10 Вт/м тең ... табалдырығына сәйкес болатын дыбыс қарқындылығы.Дыбыс қысымының деңгейі келесі формула бойынша анықталады L = 20 lg (P / P ) ... P - ... ... дыбыс қысымы, Па;P - 2 Па тең ... ... ... ... ... ... бірдей болған кезде түрлі жиіліктердің дыбыстық тербелістері адамның есіту органына әртүрлі әсер етеді. Жоғары жиіліктер ... ... ең ... ... табылады. Шуылдар жиілігі бойынша төмен жиілікті (400 Гц төмен жиіліктер ауқымындағы дыбыс қысымының максимумы) және ... ... (1000 Гц ... ... ... ... жиіліктік сипаттамасын анықтау үшін дыбыс ауқымы жиілігі ... ... ... ... деп бөледі, мұнда шектік f жоғарғы жиілігі қосарланған f төменгі жиілігіне тең, яғни f / f = 2. ... ... ... ... сипатталынады f = . (2.11) Спектрінің сипаты бойынша шуылды бір октавадан астам енді үззіксіз спектрі бар ... және анық ... үні ... үнді ... деп бөледі. Уақыты бойынша шуыл тұрақты және тұрақсызға (уақыты ... ... ... ... ... ... 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000, 8000 Гц ... жиіліктері бар октавтық жиіліктер жолағында жүргізіледі. Жұмыс орындарында шуылдың ... ... мен ... ... ... шуылдың деңгейін өлшеу үшін әртүрлі шуылөлшеуіш аппараттарын пайдаланады. Денсаулыққа қауіпсіз шуылдың деңгейі 80 дБ, осындай ... адам 8 ... ... ... ... яғни ... жұмыс уақытын өтейді. Діріл қатты денедегі механикалық тербелісті білдіреді. Үлкен амплитудасы бар (0,500,003 мм) ... ... (3-100 Гц) ... адам ... немесе сілкіну ретінде қабылдайды. Дірілдің әсері болған кезде адам ағзасына орта ... ... ... - ... тері және ... ... маңызды роль ойнайды. Дірілдің ұзақ әсер етуі кәсіби дірілдейтін аурудың дамуына әкеледі. Діріл ауытқу жиілігімен және амплитудасымен, ... және ... ... Әсіресе адам денесінің немесе жеке органдарының (адам ... үшін 6...9 Гц, басы 6 Гц, ... 8 Гц, ... ... үшін - 25 Гц ... ... жиілігімен сәйкес келетін еріксіз жиілікті дірілдер зиян болады. Көру ... ... ... ... 60 және 90 Гц ... ... ол көз ... резонансына сәйкес келеді. 35...250 Гц жиіліктер ауқымы дірілдейтін аурудың дамуына ең шекті болып табылады. Шуыл мен дірілді өлшеу үшін ... ... ... ... ... - ... бар шуылөлшегіштер мен виброметрлер пайдаланылады. Шуыл мен дірілді өлшейтіндер - ВШВ - МММ2 ... ... ... ... мен шуылдан қорғанудың шаралары және құралдары. Қалқаларды, қыртыстарын, кабиналарды және т.б. экран түрінде дыбысты оқшаулайтын және ... ... ... ... арқылы шуылды төмендетудің тәсілдері кең таралым алды. Шуылдан жеке қорғанудың құралдары (ЖҚҚ) құлақ жапсырмалары, құлаққаптар және шлемофондар болып табылады. ЖҚҚ ... ... ... ... тығыздық күшінен, дұрыс тағып ұстағаннан байланысты болады.. Өндірістегі шумның әсері адамдарғы есту ... ... ... Шум кезінде тіке есту қаблеті төмендейді де, тек қана адамның құлағында бірнеше ... ... ... Бұл ... - қан ... ... деген қаблеттілікті азайтып, шаршатады. Осындай жағдайларда өндірісте бақытсыз ... тууы ... ... көп ... ... ... жұмыс бағыты қалыптасқан.Шум 2 түрге бөлінеді: 1. Механикалық 2. Аэродинамикалықа) Механикалық дыбыс - дегеніміз үзіліссіз машиналар мен жабдықтардың ... ... ... - ... ... бір ... болатын және механикалық жабдықтарсыз жеңіл бір ноталы дыбыс. Мысалы желдеткіш, ... ... ... ең ... ... механикалық жабдықтарда болғандықтан олардың бір-бірімен жанасатын элементтерінің арасына және қырқаяқшаларының тістерін үнемі майлап, қатты материалдың түрін ... - ... ... ... үшін ... ... кигізіледі. Қораптың түрлері өте көп: алынбалы - салынбалы, смотровые окна және қатты желдеткіш дыбыс арқылы сыртқа ... ... ... пен ара ... бекітілген нормаға сай болу керек. Қораптың ішкі қабаты 50 мм ... ... Ол да ... дыбысын азайтуға күш қосады.Өндірісте шум мен бірге адам организіміне кері әсерін туғызатын зиянды дыбыстардың бір түрі - діріл ... Ол да ... ... ... байланысты стандарт бойынша қабылданады. Көшеде тоқтап, құлақ салсаңыз МАЗ және ЗИЛ сияқты автокөліктердің ... ... және ... ... ... жабылған дауысын, ауладағы бала-шаға айқайын естисіз. Магнитофондар және теледидарлар, зауыттардағы цех станоктарының және машиналардың гүрсілі құлақ тұндырады. Осының барлығы күнделікті ... ... ... жетістігіне байланысты жаңа дыбыс құралдары жасалып, олардың күші өсті .Ғылым және техника табыстарымен, қарқынымен ... ... ... ... де ... ... ... : адам ағзасына шудың әсерінің қасиетін анықтау . Осы ... ... ... ... ... ... ... қайнар көздерін анықтау ;2) Адам ағзасындағы шудың әсерін зерттеу ;3) Адам ағзасындағы транспорттық шудың әсерін зерттеу ;4) ... ... ... ... ... ... ... талдау жүргізу.5) Шумен күрес негізгі іс-шараларын ұйымдастыру.Адамның қоршаған ортаға әсері ғылыми - техникалық алға ... ... ... ... ... өндірістік өнеркәсіптер 16 есе өсті, ол ғасыр аяғына қарай 1,5-3 есеге дейін өседі, бұл бұған дейінгі адамзат ... ... ... шамасынан асады.Шу мәселесі қазігі заманда төтенше де маңызды мағынаға ие болды. Ұзақ уақыт шу ... ... ... техниканың қарқынды дамуының, автоматтандырудың, механикаландырудың, көлік өсу шегінің, техникалық алға басудың қосымша өнімі деп есептелді.Шу тұрғын үйлерде сырттан ... ... және ішкі ... санитарлық - техникалық, инженерлік - технологиялық құралдарда, тұрмыс құралдарында,музыкалық аспаптарда ойнағанда, адамдардың ... және ... ... ... ... ... ... шу " симфониясы " көптеген факторлардан түзіледі : ... ... ... және ... ... , ... ... гүрілінен, зауыт цехтарының шуынан және тіпті тұрмыстық құралдарының шуынан - бір ... ... ... ... ... заттан тарайды.Шудың ең қуатты аккордтары автокөлік қозғалысының дыбысы, оған жалпы фонда шудың 80% береді.Қала тұрғындарын, ... ірі ... ... ... шуы қатты алаңдатады: трамвайлар, автомобильдер, автобустар, мотоциклдер, мотороллерлер. Көп ... шу, ... ... және жүк ... машиналардан шығады.Қалалық көлік саны толассыз өседі және өсуде . Таза ... ... ... туралы тек қана айтып кана қоймай, қазіргі заманға сай гүрсілі аз ... ... ... деп ... ... он жылдықта шудың зиянды ықпалы жұмыс істеушілерге, дәл осылай халықтың басқа топтарына ... ... ... ... техникалық алға басуындағы өндіріс процестерінің механикалануы, көліктің қуаттылығының артуында.Тербелмелі қозғалыс көздерінің дыбыстық энергиясы қоршаған ортаға үзіліссіз түсуі мүмкін, мысалы , ... ... ... ... ... ... ... түрінде, пневматикалық аспапты қолданған жағдайда орын алады. Осыған байланысты шудың тұрақты және ... ... ... Ағза үшін ... шу ... адам ... ... әсері өзге өндірістік факторлармен үйлеседі: қанағатсыз микроклимат, улы заттар, ультродыбыстар, әсіресе, вибрациямен үйлесіп отырып шудың зиянды әсері: есту ... ... ... ... ... ... және т.б. ... кері әсер етеді.Бұл еңбек өнімділігінің төмендеуіне, өндірістік ақауларға алып келеді.
ультрадыбыс - Бұл дыбыстарды адамдар арнайы ... ... ... және ... ... ... ... ерекшелігі -- оларды дыбыс көзінен белгілі бір бағытта таралатындай етіп бағыттауға болады.ультрадыбыстар ... Бұл ... ... түбінен немесе ізделінді нысанадан шағылып, бір мезеттен ... ... ... ... ... өте ... аспаптардың көмегімен тіркелетін бұл толқындар электр импульстеріне түрлендіріледі де, экранда, мысалы, ... ... ... ... болады. Теңіз суындағы дыбыс жылдамдығын және дыбыстың жіберілген мезеті мен қабылданған мезеті арасында өткен уақытты біле отырып, теңіз ... ... су ... ... ... ... анықталады.Ультрадыбыстық тексеру жолымен сырқат адамның денесіндегі әртүрлі ауытқулар -- ... ... дене ... пішінінің өзгерулері анықталады.Ультрадыбыстың көмегімен тастар ұнтакталады, металдарды және аса қатты материалдарды кесу және ... ... ... ультрадыбысты адамның ұзақ уақыт бойы қабылдауы жүйке жүйесіне әсер етеді, ... ... ... және ... өзгеруін, бас ауруын тудырады, құлақ та естімей қалуы мүмкін.Ультрадыбыстарды дельфиндер, иттер, жарқанаттар және басқа да ... ... ... Мысалы, жарқанаттың ультрадыбыстық гидролокаторлары адам жасаған ең күшті деп есептелетін радио және гидролокаторлармен салыстырғанда мүлтіксіз жетілген.Оларультрадыбыстарды ... ... ... ұшу бағытын және қажетті қорегін таба алады. Ультрадыбыстың әсері. Ультрадыбыс дегеніміз 2 х 104 нен 1013 Гц ... ... ... әдетте 20 КГц жиіліктегі механикалық тербелістер адам құлағымен қабылданбайды. Ол дыбыс қысымының бірлігі децибелмен өлшенеді. Ультрадыбыс табиғатта ... ... ... ол шудың қосымшасы болып, мысалы реактивті двигателдер жұмысында, газ трубалары және басқада процестерде. Ультрадыбыстар механикалық және ... ... ... ... ... және ... сәулелерді қолданады. Біріншісі төмен жиіліктегі ультрдыбыстарды алу үшін алу үшін (200 КГц), ... 50 МГц ... ... ультрадыбыстарды алуға қолданады. Төмен жиіліктегі ультрадыбыстар ауауда жақсы таралады. Ол жоғарлаған сайын ауадан таралу жиіліктері ... ... ... ... ... ... ауада мүлдем таралмайды. Газды сұйықтыққа қарағанда ультрадыбыстар аз жұтады. Ультрдыбыстардың тесуші әсері медицинада және өндірісте кеңінен ... ... ... ... ... ... тазалау, сұйықтықтарды стерилдеу, бұрғылау, кесу, шлифовка және полировка жүзеге асады. Сонымен қатар ультрадыбысты молекулярлы физикада, биологияда және ... ... ... реакцияларды жүргізу кезінде еру процестерін жеделдету үшін қолданылады. Жұмыс орындарындағы ... ... ... ... 18, 20, 22, 24 КГц - тен ... 120 дБ және одан ... деңгейде тербеледі. Санитарлық талаптар мен ережелерге сәйкес ... ... ... ... орындарындағы ультрадыбыстардың рұқсат етілетін жиіліктері 20 КГц дыбыс қысымы 100 ... 40 КГц - 110 дБ ... ... ... ... әсер ... ... тамыр, эндокриндік жүйедегі зат алмасу процестерінің бұзылыстарына әкеледі. Сонымен қатар жасуша мембраналарының өтімділігінің ... ... ... сұйықтықпен қатынаста болған қол қолдың кәсіптік ауруларына ... ... ... ... симптоматика болуы мүмкін. Клиникалық ағымына байланысты 3 кезеңін бөледі: 1) алғашында - вегетатамырлы дистонияның аяқтардағы вегетативті невралгиялық ... ... ... 2) ... айқындықта - астеновегетативті синдромдар мен қолдағы вегетативті полиневропатия симтомы; 3) айқын - таламиялық гипоталамиялық көріністермен ... ... Аз ... мен жоғары жиіліктегі ультрадыбыстармен байланыстары бар еңбек гигиенасы сұрақтарының маңызы зор. Ультрадыбыстардың әсеріне жүйелі түрде әсер ... ... ... бар ... қолдардың вегетативті полиневриті дамуы мүмкін. Негізгі шағымдары - алақанның тершеңдігі, қол саусақтарының жансыздануы. Қолдардағы гипестезия түріндегі полиневрит ... ... ... ... ... спазмдары немесе спастикалық атониясы дамиды. Емі. Вегетативті полиневрит кезінде емдік шаралар қолданылады. Процестердің ... ... ... ... вегетативті полиневриттері кезінде еңбек ету қабілетінің сараптамасының сұрақтары шешіледі. Ол болмаған кезде немесе ауырсыну синдромы аз айқындылықта болса, жұмыс ... ... Жиі ... ... ауырсыну сезімдерімен жүретін вегетативті тамырлар немесе сезімталдықтың бұзылуларының ... ... ... ... байланыстары бар жұмыстардан шектелінеді. Алдын алу шаралары дыбыс қысымының адам ағзасына әсерлерін төмендетуге арналған. Яғни оған ультрадыбыспен қатынаста ... ... ... ... ... ... ... электромагниттік толқындардан дыбыстарды шектейтін экрандарды қолданулар, жеке басының қорғаныс заттарын қолдану ... ... ... ... үзу ... ... жағдайларда резиналы перчаткаларды қолданады. Құралдардаың шектейтін қол саптары болу керек. Кезеңді түрде 12 айда бір рет, ... ... ... ... 36 айда бір рет ... ... өту керек. Барлық тексерушілерге суықтық сынамасын, вибрациялық сезімталдықтарын ... ... ... тамырлардың ангиоспазмы, Рейно ауруы, облитерирлеуші эндартериит, шеткі жүйке ... ... ... ультрадыбыспен байланыста болатын жұмыстанр үшін медициналық қарсы көрсеткіш ... ... ... әсері. Ультрадыбыс дегеніміз 2 х 104 нен 1013 Гц жиілік толқынды айтады. әдетте 20 КГц жиіліктегі ... ... адам ... ... Ол ... қысымының бірлігі децибелмен өлшенеді. Ультрадыбыс табиғатта кеңінен таралған. өндірісте ол ... ... ... ... реактивті двигателдер жұмысында, газ трубалары және басқада процестерде. Ультрадыбыстар механикалық және электромеханикалық әдістермен ... ... ... және ... ... қолданады. Біріншісі төмен жиіліктегі ультрдыбыстарды алу үшін алу үшін (200 КГц), ... 50 МГц ... ... ... ... ... ... жиіліктегі ультрадыбыстар ауауда жақсы таралады. Ол жоғарлаған ... ... ... ... ... Қысқа толқынды жоғары жиіліктегі ультрадыбыстар ауада мүлдем таралмайды. Газды сұйықтыққа қарағанда ультрадыбыстар аз жұтады. Ультрдыбыстардың ... ... ... және ... ... ... ... көмегімен сварка, пайка, бөлшектерді тазалау, сұйықтықтарды стерилдеу, бұрғылау, кесу, шлифовка және полировка жүзеге ... ... ... ... ... ... ... және медицинада әртүрлі химиялық реакцияларды жүргізу кезінде еру процестерін жеделдету үшін қолданылады. Жұмыс орындарындағы дыбыс ... ... ... 18, 20, 22, 24 КГц - тен ... 120 дБ және одан ... ... тербеледі. Санитарлық талаптар мен ережелерге сәйкес кәсіпорындарындағы дыбыс қысымының өндірістік орындарындағы ультрадыбыстардың рұқсат етілетін жиіліктері 20 КГц ... ... 100 ... 40 КГц - 110 дБ ... ... ... жүйесіне әсер етіп, жүрек тамыр, эндокриндік жүйедегі зат алмасу процестерінің бұзылыстарына әкеледі. Сонымен қатар ... ... ... ... әкеледі. Кавитирлеуші сұйықтықпен қатынаста болған қол қолдың кәсіптік ауруларына әкелуі мүмкін. Церебралды микроорганикалық симптоматика болуы мүмкін. Клиникалық ағымына ... 3 ... ... 1) ... - ... дистонияның аяқтардағы вегетативті невралгиялық синдромдары басымырақ болады; 2) шамалы айқындықта - ... ... мен ... ... ... ... 3) айқын - таламиялық гипоталамиялық көріністермен диэнцефалды патология. Аз энергия мен жоғары жиіліктегі ультрадыбыстармен байланыстары бар еңбек гигиенасы ... ... зор. ... ... ... түрде әсер ететін жұмыспен әсері бар мамандарда қолдардың вегетативті полиневриті дамуы мүмкін. Негізгі шағымдары - алақанның тершеңдігі, қол ... ... ... ... түріндегі полиневрит анықталынады, тырнақ капилляроскопиясы кезінде капиллярлардың спазмдары немесе спастикалық атониясы дамиды. Емі.' Вегетативті полиневрит кезінде емдік шаралар қолданылады. Процестердің ... ... ... ... ... ... ... еңбек ету қабілетінің сараптамасының сұрақтары шешіледі. Ол болмаған кезде немесе ауырсыну синдромы аз айқындылықта болса, жұмыс қабілеті сақталынады. Жиі ... ... ... ... ... ... ... немесе сезімталдықтың бұзылуларының айқындылығы кезінде, науқастар ультрадыбыспен байланыстары бар жұмыстардан шектелінеді. Алдын алу шаралары ... ... адам ... әсерлерін төмендетуге арналған. Яғни оған ультрадыбыспен қатынаста болатын уақыт ұзақтығының қысқаруы, ... ... ... ... ... ... шектейтін экрандарды қолданулар, жеке басының қорғаныс заттарын қолдану жатады. Ультрадыбыспен қолдардың байланысын үзу ... ... ... ... ... ... ... шектейтін қол саптары болу керек. Кезеңді түрде 12 айда бір рет, ... ... ... алғашқы 36 айда бір рет медициналық қараудан өту керек. Барлық ... ... ... ... ... ... керек. Шеткі тамырлардың ангиоспазмы, Рейно ауруы, облитерирлеуші эндартериит, шеткі жүйке жүйеснің сүлелі аурулары ультрадыбыспен байланыста болатын жұмыстанр үшін медициналық ... ... ... ... электр тоғы. Жайтартқыштарды есептеу және Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері адамдарды, үйлерді, өнеркәсіп, көлік және ауыл ... ... әр ... ... т.б. ... найзағайдың тікелей соққысынан қорғауға арналған құрылғы. Электр энергиясын жеткізу желісінде жай тартқыш ретінде қорғағыш тростар пайдаланылады. Жай тартқыштың маңызды ... бірі -- оның ... ... Үйлерді қорғауға арналған жай тартқыш жерге қосылған тік стержень түрінде құрастырылады әрі ол ... ... ... Бір ... жай тартқыш төбелік бұрышы 45° конус ішіндегі ... ... ... түрде қорғайды. Жай тартқыштың саны артқан сайын оның объектілерді найзағайдан қорғау қабілеті де өсе түседі.Электр тогы. Ток ... ... ... практикада сирек қолданылады. Электр зарядтары бізге қызмет істеу үшін оларды қозғалысқа келтіру ... - ... ... ... ... Электр тоғы үйлерді жарықтандыады, станоктарды қозғалысқа келтіреді, радиотолқындарды туғызады, барлық электрондық есептеуіш машиналарының жұмысын ... ... ... ... ... ... түрінен - тұрақты электр тоғын бастаймыз.Электр тоғы деп нені ... ... дәл ... ... ... ток ... шамамен сипатталатынындығын еске түсірейік.Зарядталған бөлшектер қозғалғанда электр заряды бір орынана екінші орынға тасымалданады. Бірақ эарядталған бөлшектер реттсіз ... ... ... мысалы, металдардағы еркін электрондар сияқты, онда зарядтардың тасымалдануы болмайды. Егер ... ... ... ... ... ... ... ғана, өткізгіштердің қимасы арқылы электр заряды орын ауыстырады.Зарядталған бөлшектердің реттелген (бағытталған) қозғалысы электр тоғы деп аталады. Электр тоғы еркін ... ... ... ... ... ... ... ғана пайда болады.Дегенмен, егер бейтарап тұтас дене орнын ауыстырылса, ондағы ... көп ... мен атом ... ... ... ... ... тоғы пайда болмайды. Бұл жағдайда өткізгіштің кез келген қимасы орын ауыстыратын толық заряд нөлге тең, өйткені таңбалары әр ... ... ... орташа жылдамдықпен орын ауыстырады.Электр тоғының белгілі бір бағыты болады. Тоқтың ... оң ... ... ... ... ... Егер ток теріс зарядталған бөлшкетердің қозғалысынан пайда болса, онда ток бағыты бөлшектер қозғалысының бағытына қарама - қарсы деп ... ... ... ... ... біз ... ... алмаймыз. Бірақ тоқтың бір екенін ток жүргенде қабаттасатын әсер немесе ... орай ... ... ... - ... ток ... өткізгіштің химиялық құрамымен өзгерте алады, мысалы, оның химиялық құрамды бөлігін бөліп шығарады. Бұл ... ... ... барлығында байқала бермейді, тек электролиттердің ертінділерінде ғана байқалады.Үшіншіден - ток жақын тұрған ... ... және ... денелерге күшпен әсер етеді. Токтың бұл әсері магниттік әсер деп аталады. Тогы бар өткізгіштің ... ... ... тілі бұрылды. Токтың магниттік әсері, оның химиялық және жылулық әсерлеріне қарағанда негізгі ... ... ... ол ... барлық түрінде байқалады. Токтың химиялық әсері тек электролиттердің ... не ... ғана ... ал ... әсері асқын өткізгіштерде болмайды.Ток күші. Егер тізбекте электр тогы бар екені анықталса, онда бұл өткізгіштің көлденең қимасы арқылы үнемі ... ... ... ... ... Уақыт бірлігінде тасымалданатын заряд ток күші деп аталады да, токтың негізгі сандық сипаттамасы ... Егер ... ... ... ... ... ... онда ток күші мынаған тең: LqtСонымен, ток күші ² t уақыт аралығындағы өткізгіштің көлденең қимасы арқылы тасымалданатын q ... сол ... ... ... тең. Егер ток күші ... ... ... ток ток тұрақты деп аталады.Ток күші, зарядқа ұқсас - скалярлық шама. Ол оң болуы да, ... ... да ... Ток ... ... ... боымен шартты түрде оң деп алынған бағытқа сәйкес келсе, онда ток күші ... күші ... ... ... ... ... олардың бағытталған қозғалысынының жылдамдығына және өткізгіштің көлденең қимасының ауданына тәуелді. Өткізгіштің ... ... ... Ś ... ... ... оңға қарай бағытты оң бағыт деп алайық. Әрбір бөлшектің заряды q๐ ге тең. Өткізгіштің 1 мен 2 ... ... ... ṉŚІ ... бар, ... ṉ - ... ... Олардың жалпы заряды qq๐ṉŚІ. Егер бөлшектер солдан оңға қарай орташа жылдамдықпен қозғалса, онда t уақытта қарастырылып ... ... ... бөлшектер 2-қимадан өтеді. Сондықтае ток күші мынаған тең:Іqtq๐Ślvlq๐nvSХалықаралық бірліктер жүйесінде ток күші ампермен (А) өрнектеледі. Бұл ... ... ... ... әсерінің негізінде тағайындайды. Ток күшімен амперметрлериен өлшенеді. Электрондардың өткізгіштегі реттелген қозғалысының жылдамдығы. Металл өткізгіштгі электрондардың реттелген орын ауыстыруының жылдамдығығын табайық.vІenSМұндағы e - ... ... ... ... ток күші І1 А ... көлденең қимасының ауданы S10-6 м² болсын. Электрон зарядының модулі e1,610 -19Кл. Мыстың 1 - гі ... саны сол ... ... ... тең, ... ... ... атомныың валенттік электрондарынының біреуі коллективтендірілген, сондықтан да еркін болды. Міне, сол сан n8,5 болып табылады. Ендеше, ... ... ... орын ... жылдамдығы өте аз екенін көріп отырмыз.Электр тогының негізгі ... ... - ток ... Ол ... ... ... ... бірлік уақытта тасымалданатын электр зарядымен анықталады. Өткізгіштегі ... ... ... өте аз - 0,1 мм/с ... ... электр тогы пайда болуы және жүріп тұруы үшін, біріншіден, ... ... ... бар ... қажетті. Егер атомдарда немесе молекулаларда оң және теріс зарядтар ... ... ... онда ... орын ауыстыруы электр тогын туындырмайды.Дегенмен, еркін зарядтардың бар болуы токтың пайда болуы үшін әлі жеткіліксіз. Зарядталған бөлшектердің реттелген ... ... үшін және оны әрі ... ... тұру үшін, екіншіден, оларға белгілі бір бағытта әсер ететін күш қажетті. Егер бұл күштің әсері тоқтаса, онда металдардың кеңестік торындағы ... ... ... ... молекулаларының кедергісінің нәтижесінде зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы тоқтайды.Зарядталған бөлшектерге электр өрісі FqE күшпен әсер ... біз ... ... зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысын тудырушы және оның демеп тұруға себепші болатын да өткізгіштің ішіндегі сол электр өрісі. Тек ... ... яғни ... ... ... ғана ... ... электр өрісі 0- ге тең. Егер өткізгіштің ішінде электр ... ... онда ... ... ... ... арасында потенциялдар айырымы болады. Осы потенциялдар айырымы уақыт бойынша өзгермегенде ғана оның бір ұшындағы максимал мәнінен екінші ... ... ... дейін кемиді.Потенциялдың осы кемуін қарапайым тәжірибемен байқауға болады. Өткізгіш ретінде онша құрғақ емес ағаш таяқша аламыз да оны горизонтал іліп ... ... көзі ... ... ... ... ... әр жеріндегі потенциялд айырымдарын жермен салыстырғандағы кемуін бақылау үшін таяқшаға бекітілген металл ... ... ... ... ... бір ... жермен, екінші полюсін өткізгіштің бір ұшымен жалғаймыз. Тізбек тұйықталмаған болып шығады. Машинаның тұтқасын айналдырғанда біз жапырақшалардың барлығы бірдей ... ... ... ... ... нүктелердің жермен салыстырғандағы потенцияалы бірдей өткізгіштегі зарядтардың тепе - ... ... ... тиіс пе. Егер енді таяқшаның екінші ұшын жермен жалғастырсақ онда машинаның тұтқасын айналдырғанда көрініс өзгереді. Таяқшаның ... ... ... ... тіпті ашылмай да қалады. Өткізгіштің бұл ұшындағы потенциял іс жүзінде жердің потенциялына тең. ... бір - ... ... ең ... ... ... ... қозғалған ұшында болады. Машинадан қашықтаған сайын жапырақшалардың ажырау бұрышының кемуі өткізгіштің бойындағы потенциялдың түсуін көрсетеді. Тізбектің бөлігі үшін Ом заңы . ... ... ... ... үшін ... және газ күйіндегі ток күшінің өткізгіш ұштарының түсірілген потенциялдар айырымын белгілі бір тәуелділігі бар. Осы тәуелділікті ... ... ... сипатамасы деп аталатын шамамен өрнектейді. Оны керенудің әр түрлі мәнінде өткізгіштегі токты өлшеу арқылы табады. ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Ом заңы. Металл өткізгіштер мен электролит ерітінділерінің Вольт Амперлік сипатамалар ең қарапайым түрде болады. Оның ең алғаш ... ... ... Ом ... ... ток күшінің кернеуге тәуелділігі Ом заңы деп аталады. Тізбектің бөлігі үшін Ом заңы ... ток күші ... U ... тура ... да, ... R ... кері пропорционал.ІURЭлектр тізбегі. Өткізгіштерді тізбектей және паралель қосуТізбектей қосуда электір тізбегінде тарамдалу болмайды. Барлық өткізгіштер ... ... бірі ... қосыла береді. Екі өткізгіштегі тоқ күштері бірдей: І1 І2І Себебі тұрақты ток жағдайында өткізгіштерде ... ... ... ... қоршаған ортадағы шу көптеген және түрлі көздерден пайда болады.Өндірістік ... ... және ... құралдарының дамуы жабдықтарды пайдаланумен байланысты болады, олар жұмыс барысында механикалық тербелістерді жасайды,жәнеде ... ... ... ... ... естиді және қабылдай алады. Ультрадыбыс толқындарының басты ерекшелігі -- оларды дыбыс көзінен белгілі бір бағытта таралатындай етіп бағыттауға ... ... ... ... негізгі сандық сипаттамасы - ток күші. Ол өткізгіштің көлденең қимасының ауданынан ... ... ... ... ... ... Өткізгіштегі зарядталған бөлшектердің жылдамдығы өте аз - 0,1 мм/с шамасынд екен .және де осы ... ... ... ... істеу үшін оларды қозғалысқа келтіру керек - электр тоғын туғызу керек. Электр тоғы ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1.Еңбеккті қорғау және тіршілік қауіпсіздігі < Алматы, 2012>
2. ``Қазақ Энциклопедиясы" IV-том
3. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Сәулет және құрылыс

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері9 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері 2. статикалық электр тоғы. жайтартқыштарды есептеу 3. электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері25 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері жайлы ақпарат10 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері туралы11 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері туралы мәлімет18 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері. Статикалық электр тоғы11 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері. Статикалық электр тоғы. Жайтартқыштарды есептеу. Электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері7 бет
Шу мен дірілдің, ультрадыбыстың адам организіміне әсері. статикалық электр тоғы. жайтартқыштарды есептеу. электр тоғы зақымынан қорғанудың техникалық әдістері жайлы23 бет
Шу мен дірілдің,ультрадыбыстың адам организіміне әсері8 бет
Экологиялық факторлар. Абиотикалық факторлар9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь