Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы мәлімет

I. Кіріспе
Жалпы тыныс алу жүйесі
II. Негізгі бөлім
2.1 Негізгі тыныс алу шулары
2.2 Амфорикалық тыныс алу
III. Қорытынды
IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Тыныс алу деп организм мен сыртқы орта арасындағы оттек түсіп, көмірқышқыл газының шығарылуымен байланысты жүретін газ алмасу процесін айтады. Адам үнемі сыртқы ортадан қоректік заттарды, суды және оттегін алады. Оттегі адам өмірі үшін аса маңызды. Оттегі ұлпалардағы тотығуға қатысады. Тотығу кезінде заттардың ыдырауынан көмір қышқыл газы пайда болып, денеден сыртқа шығарылады. Дем алғанда организм мен сыртқы орта өздерінің құрамындағы газдарымен алмасады. Бұл оттегінің үнемі денеге кіріп және көмір қышқыл газының денеден сыртқа айдалып тұруын қамтамасыз етеді. Бұл қызметті кеуде қуысында орналасқан өкпе орындайды. Оттегінің қысымының ең көбі біз дем алғанда жұтатын сыртқы ауада, өкпе альвеолаларында төмендейді, қан тамырларында мүлде азаяды. Сондықтан ауадағы оттегі организмге қарай диффузды түрде қозғалады, бірақ бұл өте әлсіз қозғалыс. Бұл қозғалысты тыныс мүшелері күшейтеді. Тынысалу деп мүшелер мен қоршаған ортаның арасындағы газ алмасуды айтады.Тыныс алуға қатысатын мүшелер тыныс алу жүйесін құрайды. Бұл жүйенің мүшелерін екіге бөледі: тыныс жолдары және басты тыныс алу мүшесі – өкпе. Ауа сырттан өкпеге және өкпеден сыртқа қозғалатын қуыстар – тыныс жолдарына мұрын қуысы, көмей, кеңірдек, жөне бронхылар жатады. Мұрын қуысының құрылысы – ауа танау арқылы мұрын қуысына кіреді. Мұрын қуысы кеңсірік шеміршегі арқылы оң және сол жақ бөліктерге бөлініп, жұп танау тесіктері арқылы сыртқа ашылады да ішкі жағы жұтқыншақпен қосылады. Көмекей – мойынның алдыңғы жағында орналасқан іші қуыс шеміршекті мүше. Кеңірдек – көмекейдің жалғасы, іші қуыс түтік пішінді шеміршекті мүше. Ол өңештің алдыңғы жағында орналасқан, ұзындығы шамамен 9 – 12 см, диаметрі 15 – 18 мм. Өкпе – кеуде қуысының қабырғасына жанаса орналасқан серпімді, кеуекті мүше. Дем алғанда ағза мен сыртқы орта газдармен алмасады, ішке оттегі кіріп, сыртқа көмірқышқыл газыайдалып тұрады. Бұл процесс кеуде қуысында орналасқан өкпенің альвеоларында (лат. - ойма қуыс, науа) жүреді. Тыныс алу кезінде өкпені атмосфермалық ауамен және одан газбен қаныққан ауаны тасымалдау тыныс алу жолдары арқылы жасалады. Дем алу және дем шығару қан айналым жүйесіарқылы ағзаның барлық мүшелеріне әсер етеді. Ересек мал қалыпты күйінде дем алғанда өкпеге 300-500 мл ауа кіреді және бір минутта 16-18 тыныс алу қозғалыстарын жасап, өкпесінен 6-7 литр ауа өткізеді. Ауаның мөлшері адамның салмағына және бойына байланысты, бойы ұзын және салмақты болса, соғұрлым көп ауа өтеді. Ересек адамға қарағанда балаға ауа көбірек қажет. 2-3 жастағы баланың өкпесі арқылы 5-6 л., кейде 7 л. ауа өтеді, бұл баланың дем алу ерекшелігіне жатады, сондықтан баланың денесінен бу ретінде су көптеп шығып, тершең болады.
Кеуде қуысын кеңейту тәсіліне қарай дем алудің екі түрі бар:
• қабырғаларды көтеріп кеуде қуысын кеңейту арқылы дему алу - кеудемен дем алу (жас сәби мен әйел адамдар дем алысы) деп аталады;
• диафрагманың көмегімен кеуде қуысын кеңейту арқылы дем алу - ішпен дем алу (ер адамдардың тыныс алуы) деп аталады.
1. Ішкі ағза ауруларының пропедевтикасы : Оку қуралы / Айтбембет, Бегалы Нурманулы. - Алматы : Кітап, 2005.
2. Ішкі аурулар пропедевтикасы пәнінің клиникалық дәрістері : оқу құралы / Қ. Ж. Ахметов. - [б. м.], 2009.
3. Пропедевтика внутренних болезней : учебник / Н. А. Мухин, В. С. Моисеев. - М. : ГЭОТАР-Медиа, 2009.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім ... ... ... ... ... ... Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу
Орындаған: Тусупбекова А.А. ... ВС - 303 ... ... Д.М. ... қ. 2015 ж. ...
* Кіріспе
Жалпы тыныс алу жүйесі
* Негізгі бөлім
+ Негізгі тыныс алу ... ... ... ... ... Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Тыныс алу деп организм мен сыртқы орта арасындағы ... ... ... ... ... ... жүретін газ алмасу процесін айтады. Адам үнемі сыртқы ортадан қоректік заттарды, суды және оттегін алады. Оттегі адам ... үшін аса ... ... ... ... ... Тотығу кезінде заттардың ыдырауынан көмір қышқыл газы пайда болып, ... ... ... Дем ... ... мен сыртқы орта өздерінің құрамындағы газдарымен алмасады. Бұл оттегінің үнемі денеге кіріп және көмір қышқыл газының денеден сыртқа ... ... ... ... Бұл ... кеуде қуысында орналасқан өкпе орындайды. Оттегінің қысымының ең көбі біз дем ... ... ... ауада, өкпе альвеолаларында төмендейді, қан тамырларында мүлде азаяды. ... ... ... организмге қарай диффузды түрде қозғалады, бірақ бұл өте әлсіз қозғалыс. Бұл қозғалысты тыныс мүшелері күшейтеді. Тынысалу деп мүшелер мен ... ... ... газ ... ... алуға қатысатын мүшелер тыныс алу жүйесін құрайды. Бұл жүйенің ... ... ... ... ... және ... ... алу мүшесі - өкпе. Ауа сырттан өкпеге және өкпеден сыртқа қозғалатын қуыстар - ... ... ... қуысы, көмей, кеңірдек, жөне бронхылар жатады. Мұрын қуысының құрылысы - ауа ... ... ... ... кіреді. Мұрын қуысы кеңсірік шеміршегі арқылы оң және сол жақ ... ... жұп ... тесіктері арқылы сыртқа ашылады да ішкі жағы жұтқыншақпен қосылады. Көмекей - мойынның алдыңғы жағында орналасқан іші қуыс шеміршекті ... ... - ... ... іші қуыс ... пішінді шеміршекті мүше. Ол өңештің алдыңғы жағында орналасқан, ұзындығы шамамен 9 - 12 см, диаметрі 15 - 18 мм. Өкпе - ... ... ... жанаса орналасқан серпімді, кеуекті мүше. Дем алғанда ағза мен сыртқы орта газдармен алмасады, ішке ... ... ... көмірқышқыл газыайдалып тұрады. Бұл процесс кеуде қуысында ... ... ... (лат. - ойма қуыс, науа) жүреді. Тыныс алу кезінде өкпені атмосфермалық ауамен және одан ... ... ... ... ... алу ... ... жасалады. Дем алу және дем шығару қан айналым жүйесіарқылы ағзаның барлық мүшелеріне әсер етеді. ... мал ... ... дем ... ... 300-500 мл ауа ... және бір минутта 16-18 тыныс алу қозғалыстарын жасап, өкпесінен 6-7 литр ауа ... ... ... ... ... және ... байланысты, бойы ұзын және салмақты болса, соғұрлым көп ауа өтеді. Ересек адамға қарағанда балаға ауа көбірек қажет. 2-3 жастағы баланың ... ... 5-6 л., ... 7 л. ауа ... бұл баланың дем алу ерекшелігіне жатады, сондықтан баланың денесінен бу ретінде су көптеп шығып, тершең ... ... ... ... қарай дем алудің екі түрі бар:
* қабырғаларды ... ... ... кеңейту арқылы дему алу - кеудемен дем алу (жас сәби мен әйел ... дем ... деп ... диафрагманың көмегімен кеуде қуысын кеңейту арқылы дем алу - ішпен дем алу (ер адамдардың тыныс алуы) деп аталады.
2.1 Негізгі тыныс ... ... ... ... ... мұрынмен дем алғанда естіледі (ауыз жабық) , ... - ... ... дем ... ... ... типін ,сосын жанама тыныс шуларын анықтайды. Сау адамда екі негізгі тыныс шуы естіледі, (тыныстың 2 типі ): везикулярлы ( ... ) ... ... ларинготрахеальды тыныс. Везикулярлы тыныстың даму орны альвеолалар. Ол тыныс алғанда альвеолдардың қабырғаларының тез ашылуынан ... ... ... ... ... , ... және везикулярлы тыныс деп аталатын шуды береді.
Везикулярлы тыныс жұмсақ үрлемелі шумен сипатталады ,ол дем алғанда "Ф" ... ... ... ... дем ... өн бойында және дем шығарудың алғашқы бөлігінде естіледі.Дем алу дем шығаруға қарағанда ұзақтау және интенсивті .Графикалық түрде дем ... дем ... 1∕ 3- 1∕4 ... ... .Дем ... қысқа ,өйткені дем шығарғанда альвеола қабырғалары тез жабылып , кернеу мен тербеліс өніп ... ... ... ... ... тыныс кеуде клеткасының беткейіне жақын орналасқан өкпе ұлпасы бар жерде , эталон 2 ... ... ... ... ... , аксиллярлы облыс , жауырынның төменгі бұрыштарында жақсы естіледі.
Везикулярлы тыныстың өзгерістері:
Везикулярлы тыныс патологиялық ,кейде бірқатар физиологиялық жағдайларда ... ... ... ... ... ... немесе сапалық болуы мүмкін.
Сандық өзгерістер ( әлсізденуі) физиологиялық жағдайда кездеседі. Тері асты клетчатканың ісігінде, кеуде қабырғасының семіру ... ... ... ... дамуынан , өкпенің патологиясынсыз әлсіреген адамдарда ,ауырсыну кезінде - мысалы , қабырға сынғанда, ауырған кезде науқас беткей дем ... ... ... ... - ... , ... ... тыныстың патологиялық өзгерістері кездеседі. Көмей, трахея, ірі ... ... ... ісінумен , қуыстың бөгде денемен бітеліп қалуында ,ісікпен қосылғанда, ... ... ... ... және т.б. Ауа ... жолдары тарылғанда аз керіледі ,ал аз керілгенде ... ... күші ... ... - ... ... ... кішірейгенде және де өкпенің бүкіл беткейінде естіледі. ... ... ... ... және ... ... ... альвеола қабырғасының экссудатпен толуынан эластикалық қасиетінің жоғалуынан ... ... және ... ... ... ... процесіндегі нәтижесінде.
Плевра қуысына сұйықтықтың жиналуы ( плеврит ,гидроторокста) және ауаның жиналуы тіпті жоғалып кетуі мумкін.
Плевра жапырақшаларының қалыңдауы мен ... ( ... ... ) ... ... қалыңдағанда дыбыс өткізбейді.
Қабырғаның сынуы нәтижесінде бір жағының тыныстық жылжымалылығының рефлекторлы төмендеуі , құрғақ плевритпен ... ... ... ... ... везикулярлы тыныс кейде " аускультативті сферада " Қалыпты өкпе ұлпаларымен бірге тығыздалған аймақтарды тыңдағанда байқалуы мүмкін.Тығыздалға\н ұлпалар везикулярлы ... ... ... ... ... ... жағдайларда күшеюі. Бір жақта патологиялық процесс дамып, өкпе немесе оның бір бөлігі істен шықса, сау жері ... ... ... қызметін өзіне алады (викарлы немесе компенсаторлы күшею)
Везикулярлы тыныстың ... ... ... ... ... және ұзақ дем шығарумен сипатталатын тыныс түрінде көрінуі мүмкін. Қатты везикулярлы тыныс ... ... ... біртекті еместігімен ажыратылады. Қатты везикулярлы тыныс бронхиттерде кездеседі. ... ... ... ... қабаттардың ісінуіне әкеліп, ал ол біртекті емес бронх қуысының тарылуына ... Дем ... ауа ... ... жерлерден өтеді, ол стенотикалық шу туғызады. Бұл кезде бронхтардың тарылуы шамалы ғана - ... ... ... ... ... ... ... везикулярлы тыныспен қабаттасып ,оларға қаттылық береді. Қатты везикулярлы тыныс - везикулярлы ... ... ... ... ... - сандық өзгерістеріне жатады. Егер бүкіл дем шығару кезінде тыныс шуын естісек, бұл ... ... ... күшейген дем шығарумен жүреді.
Ұзарған дем шығарумен жүретін везикулярлық тыныс ,қатты везикулярлы тыныс ... ... ... ... ұзаруы альвеолдардың қабысуының қиындауына негізделген.Ол альвеолдардан қуысы тарылған ұсақ бронхтарға ауаның шығуына кедергі болады. Егер ұзарған дем ... ылғи өкпе ... ... ... ... осы ... тән туберкулездік процесстің дамуын көрсетеді ұзарған дем шығарумен везикулярлы тыныс бүкіл өкпеде ... ол ... ... ... ... табылады.
Саккадирленген ( үзілісті ) тыныс - бұл кезде ... шуы дем ... ... емес , ... тыныс алумен сипатталады , тыныс шығару біркелкі . ... ... ... ... тыныс , бұлшықетінің біркелкі жиырылмауынан жылыған кезде байқауға болады. Саккадирленген тыныстың ... ... ... ... ... өкпе ... естілуі бронхтардың шырышты қабатының ісінуінен немесе бронхтарды тарылтатын, майда бронхтарда шырыштың болуынан ауаның альвеолаға өтуінің қиындығын көрсетеді.Туберкулез кезінде ... ... ... ... трахеяда дыбыс саңылауы арқылы ауа өткенде пайда болады.Бронхиальды тыныстың ... орны ... ... дем алу ... ... ... саңылауы арқылы өтіп , шу тудыратын діріл шақырады.Дем шығару фазасында ауа трахеядан кеңірек көмейге ... ... ... ,шу ... .Дем шығару кезіндегі дыбыстар күштірек ,ұзағырақ ,қатаңдау.
Ауа қозғалысының көмей арқылы қозғалысында пайда болады шулар бронхиальды ... ... ... ... ... ... ... .Бұл тыныс пайда болу орнына байланысты ларинго - трахеальды деп аталады.Бронхиальды тынысты дем ... да "Х" ... ... ... ... ... Бронхиальды тыныс кезінде дем шығару ұзақ,қатты.Бронхиальды тыныстың эталоны физиологиялық жағдайларда көмей , трахея үстінен ,кеуде клеткасына трахеяның бифуркациясының проекциясы орындарынан ( ... ... , ... ... ... 3-4 кеуде омыртқаларының жауырынаралық ,аймағында , 7- мойын омыртқасының өсіндісінің деңгейінде естіледі.Кеуде клеткасының басқа аймақтарында өкпе ұлпасы тығыз орналасқандықтан ,кеуде ... мен ... ... ... тыныс тұйықталады және естілмейді. Тек қана бронхиальды тынысқа тән өте маңызды феноменге назар аудару керек ( ... ... бұл ... ... ). Бұл ... үңгір дыбыссыз үзіліс дем алу мен дем шығару фазасы арасында дыбыс болмайтын қысқа кезең. Егер ... ... ... ... ... ... ... естілсе ,онда бронхиальды тыныс патологиялық болып саналады.
Патологиялық бронхиальды тыныс кеуде клеткасында белгілі жағдайларда анықталады. Өкпе ... ... ... өкпе ... ( крупозды пневмонияның крупозды пневмонияның 2- сатысы. туберкулез ... ... ... ... ... ... ауа қысуынан жабысып қалғанында. Өкпеде қуыс болғанда ( абцесс, каверна ) , егер ол қуыc бос болса және ... ... .Бұл ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар , куыс резонатор ретінде ... ... ... Ашық ... ... тыныстың мындай түрлері бар:
Амфоралық тыныс бос тамырға ауа үрлеген кездегі дыбысты еске түсіреді.Amphora ауызы тар ... ... . ... ... ... диаметрі 5-6 см кем емес ,қабырғасы тегіс ,ірі бронхпен байланысқан , кеуде клеткасына ... ... куыс ... пайда болады. Дем шығару дем алудан ұзақ ,бірақ жай ... ... ... ... ... тынысты компрессионды ателектаз аймағынан естіледі .Ірі бронхтарға өкпенің тығыздалған ... ... ... ... тыныс - қатты дыбыспен және өте жоғары ... ... ... ... еске түсіреді. Металлдық бронхиальды тынысты плевралық қуыстағы ауа сыртқы ортамен байланысқанда ,ауаға ... ... ... куыс бронхпен байланысқанда естуге болады.
Стенотикалық тыныс бронхиальды тыныстың күшеюімен сипатталады,араның дауысына ұқсайды.Трахея немесе ірі бронхтың тарылуында ... ... ... ... ... естілетін аймактарда естіледі.
Бронховезикулярлы тыныс немесе аралас тыныс ұзақ дем шығаратын везикулярлы тыныспен бронхиальды тыныстың ... ... ... кезде бір тыныс актісі біркелкі.Әдетте дем алу везикулярлы ,ал дем шығару бронхиальды. ... ... алу сау ... ... оң өкпе ... соымен қатар өкпенің қалыпты ұлпасымен бірге тығыз ошақтар орналасқан аймактарда естіледі.Оның ошактары терен немесе беткей ... ... ... ... ... ... ... басым, ал беткей орналасса бронхиальды тыныс басым болады.
2.2 Амфорикалық тыныс алу
Жанама тыныс шулары ... ... ... ... ... ... дем алғанда естуге болады. Қазіргі кезде Халықаралық ... ... ... ... ... ... ... түрлерге бөлген.Үзілісті шулар ылғалды шуларға жатады(crackles-сықыр).Олар қатаң ( ірі көпіршікті) және нәзік( майда ... ... болу ... ... ерте және кеш ... бөлінеді.
Сырылдар (rhonchi) тыныс алу жолдарында патологиялық секреттердің болуынан пайда болады.Құрғақ сырылдар (rhonchi sicci) трахеобронхиальді ағашта тұтқыр ... ... ... ол ауа өткенде дірілдеп сырыл тудырады.Олар дем алу мен дем ... ... ... оның қаттылығы,тембрі мен биіктігі зақымдалған бронхтардың диаметріне және ондағы ауа қозғалысына байланысты. Дауыс феномендерінің суммациясына ... ... ... ... дисканты және төмен түрлерге бөледі.Қабыну процесстерінің таралуына байланысты локальді немесе таралған болуы мүмкін.
Ылғады ... (rhonchi humidi) ... ... сұйық заттардың жиналуынан болады( қақырық,транссудат,қан,аспирациялық сұйықтық),жиірек аьвеолярлық( пневмония,өкпе ісігі ).Ылғалды сырылдар дем алу және дем шығару кезінде естіледі;бронхтардың ... ... ... ... майда,орт аша,ірікөпіршікті болып бөлінеді. В.П.Образцовтың шәкірті фтизиатр,профессор Г.Р.Рубенштейннің айтуы бойынша ... ... ... үшін пациентті миутына 25рет дем алдырып үйрету керек деген.Дәрігер белгі бергенде науқас дем ... ... ... ... ... ... және жөтелден кейін тез дем алу керек. Бұл ... ... ... ... ... аламыз:туберкулезбен ауыратын науқастың жартысынан көбінде сырылдар жөтелден ... ғана ... Саны ... ... ... ... ғана ... өте үлкен мөлшерде ( негізгі тыныс жолдарын жауып тастайды) естілуі мүмкін. ... ... ... ... ... және ... деп ... болады. Асқынбаған бронхиттерде естілетін ылғал сырылдар әдетте ... ... ... Бұл ... ... ... ... бронхтар өзгермеген ұлпалармен жақын орналасқан.Олар ауалығына байланысты дыбысты ... ... ... ... ... жақын орналасса сырылдар дыбысты,қатты болады.Тығыз ұлпа дыбысты жақсы өткізетін болғандықтан сырылдар анық естіледі,тіпті құлақпен тыңдауға болатын сияқты ... ... ... ... сол жақ ... жетіспеушілігі кезінде естіледі.
Крепитация(crepitatio-сықыр) - тыныс алу кезінде альвеолаларда пайда болады.Физикалық жағдайда оның пайда болуы альвеола ... аз ... ... ... пневмонияның ерте сіңу кезеңі, өкпе ісігінің дамуы, альвеолалардың бітелуі жоқ кезде ).Дем шығару фазасында альвеола қабырғасының бүрісуі болады, ... ... дем ... ... көп саны бірдей уақытта әртүрлі дыбыс шығарып, ісінуі жүреді.Ол үйкелісті немесе құлақ артындағы шаш түбін үйкегендей әсер береді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Ішкі ағза ... ... : Оку ... / ... Бегалы Нурманулы. - Алматы : Кітап, 2005.
* Ішкі аурулар пропедевтикасы пәнінің клиникалық дәрістері : оқу ... / Қ. Ж. ... - [б. м.], 2009.
* ... ... ... : ... / Н. А. Мухин, В. С. Моисеев. - М. : ГЭОТАР-Медиа, 2009.
* Интернет желісі

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы мәлімет4 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу жайлы ақпарат6 бет
Негізгі тыныс алу шулары. Амфорикалық тыныс алу туралы9 бет
Бастауыш сынып оқушыларына тыныс белгілерін үйрету жолдары40 бет
Жануарлардың тістеуі, жылан, жәндіктердің шағуы. бөгде заттың түсуі. жасанды тыныс алдыру – жалпы ережелер. инъекция – жалпы ережелері, түрлері14 бет
М. тынышпаевтың еңбектері- қазақ тарихының деректері75 бет
М.Тынышбаев. Қазақтан шыққан тұңғыш техника маманы53 бет
Мемлекеттік шекараны қорғау ел тыныштығының, ұлт қауіпсіздігі мен экономикалық тұрақты дамуының кепілдігі75 бет
Микроорганизмдердің тыныс алуы8 бет
Мұхамеджан Тынышбаев14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь