Парақорлықтың қылмыстық-құқықтық және криминалистикалық мінездемесі

1 бөлім. Парақорлықтың түсінігі және оның криминологиялық мінездемесі.
1.1. Парақорлықтың түсінігі
1.2. Парақорлықтың криминологиялық мінездемесі.

2 бөлім. Парақорлықтың қылмыстық.құқықтық және криминалистикалық мінездемесі.
2.1. Парақорлықтың қылмыстық.құқықтық мінездемесі.
2.2. Парақорлықтың криминалистикалық мінемдемесі.

3 бөлім. Парақорлық қылмыстарды ашу және тергеу әдістемесі.
3.1.Алдын ала тексеріс пен тергеуді жоспарлау және парақорлық қылмыстары бойынша кездесетін қиыншылықтар.
3.2.Парақорлық қылмыстарды ашуда жүргізілетін жедел іздестіру шаралары мен тергеу әрекеттері

Қорытынды
1.1. Парақорлықтың түсінігі


Парақорлық сыбайлас жемқорлықтың құрамдас бөлігі болып табылады. Парақорлықтың түсінігін берер алдында сыбайлас жемқорлықтың түсінігін берейік.
Сыбайлас жемқорлықпен күрес нәтижелі болу үшін сыбайлас жемқорлықтың нақты түсінігін шығару қажет. Егер сыбайлас жемқорлықтың түсінігін білетін болсақ, ұлттық және халықаралық дәрежеде сол зұлымдықпен күресудің нәтижелерін игеруге көмектесетін. Көптеген жылдары бойы халықаралық ғылыми форумдарда сыбайлас жемқорлықтың түсінігі талқыланды. Сыбайлас жемқорлықтың дәстүрлі құқықтық анықтамасы сол зұлымдықтың салмақтылығын нақты ашып бере алмады және халықаралық талқылануға душар болған [1].
Қылмыстылықтың алдын алу және қылмыскерлерге әсер ету сұрақтары бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының 8 Конгресінде (Гавана, 1990 жыл), ал одан соң Біріккен Ұлттар Ұйымының 9 Конгресінде (Каир, 1995 жыл) сыбайлас жемқорлыққа концептуалдық тұрғыдан анықтама беруі орын алды. Соған орай сыбайлас жемқорлыққа келесідегідей түсінік берілген: «Жеке мақсатта мемлекеттік билікті теріс пайдалану жолымен пайда табу» [2].
Сыбайлас жемқорлықтың ішіне: парақорлық, непотизм (жеке байланыстар негізінде қамқоршылық жасау), жария қаражатты жеке ысырап ету мақсатымен иемденіп алу және мемлекет лауазымды тұлғаларының мемлекеттік билікті теріс пайдалануын кіргізеді. [3].
Еуропа Кеңесінің сыбайлас жемқорлықтың тәртіптік тобы (GMS) сыбайлас жемқорлыққа одан да кеңейтілген анықтама берген: «Жеке өзіне немесе басқа адамдарға заңсыз пайда алу мақсатындағы мемлекет органдарында немесе жеке секторда белгілі бір міндеттерді орындауға тапсырылған лауазымды тұлғаның, жеке кәсіпкердің, тәуелсіз агенттің парақорлығы немесе басқа да қоғамға қауіпті іс - әрекеті болып табылады» [4].
Ашықтылық, есеп беру, және бақылаудың жоқтылығына және де мемлекет лауазымды тұлғалардың басқару монополиясының дискрециондық өкілеттіктерінің кең болуына байланысты сыбайлас жемқорлық олигархия мен авторитаризмге әкеп соқтырады [5, 30 бет].
Парақорлық – ең қоғамдық-қауіпті лауазымды қылмыстардың бірі болып табылады. Парақорлық өзіндік үш қылмыс құрамын қамтиды: пара алу (Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 бабы), пара беру (Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 312 бабы), парақорлыққа делдал болу (Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 313 бабы). Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 41 бабының бірінші ескертуіне сәйкес Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311, 312, 313 баптары сыбайлас жемқорлық қылмыстар болып танылады. Сондықтан олардың мелекеттің келтіретін залалы зор.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 бабына сәйкес пара алу – мемлекеттік қызметтер атқаруға уәкілетті адамның немесе оған теңестірілген адамның өзі немесе делдал арқылы пара берушінің немесе немесе оның өкілі болған адамның пайдасына жасаған іс - әрекеті (әрекетсіздігі) үшін ақша, бағалы қағаздар, өзге де мүлік, мүлікке құқығы немесе мүлік сипатындағы пайда түрінде пара алуы, егер, мұндай іс-әрекет (әрекетсіздік) мемлекеттік қызметтер атқаруға уәкілетті адамның немесе оған теңестірілген адамның қызметтік өкілеттігіне кіретін болса не ол қызметтік жағдайына байланысты осындай іс - әрекетке (әрекетсіздікке) мүмкіндік жасаса, сол сияқты жалпы қамқоршылығы немесе қызметі бойынша жол берсе түсінігі кіреді [6].
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 312 бабына сәйкес пара беру - мемлекеттік қызметтер атқаруға уәкілетті адамға немесе оған теңестірілген адамға тікелей немесе делдал арқылы пара беру түсінігі кіреді. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 313 бабына сәйкес парақорлыққа делдал болу - пара алушыға және пара берушіге пара алу мен беру туралы олардың келісімге жол жеткізуге немесе іске асыруға жәрдемдесу түсінігі кіреді.
Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңының 2 бабында: «осы Заңда мемлекеттік міндеттерді атқаратын адамдардың, сондай – ақ соларға теңестірілген адамдардың лауазымдық өкілеттігін және соған байланысты мүмкіндіктерін пайдалана отырып, жеке өзі немесе делдалдар арқылы заңда көзделмеген мүліктік игіліктер мен артықшылар алуы, сол сияқты бұл адамдарға жеке және заңды тұлғалардың аталған игіліктер мен артықшылықтарды құқыққа қарсы беруі арқылы оларды сатып алуы сыбайлас жемқорлық деп ұғынылады» делінуі біздерге сыбайлас жемқорлық түсінігі Заңда тек парақорлық ретінде танылатындығы туралы ұйғарымға келуге мүмкіндік береді, алайда, Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі 41 бабының бірінші ескертуіне жүгінетін болсақ, сыбайлас жемқорлық қылмыстар болып Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311, 312, 313 баптары ғана танылмайды, ал мұндай барлығы он екі қылмыс құрамдары көзделінген [7].
Пара беру, яғни Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 бабымен көзделген қылмыс құрамын Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 224 бабы «Заңсыз сыйақы алу» мен 231 бабы «Коммерциялық сатып алу» қылмыс құрамдарынан ажырата білу керек, себебі мағынасына қарай бұл үш қылмыс құрамы ұқсас болып келед, үш жерде де сатқындықтың орны бар, бірақ айырмашылықтың бірі болып субъектілерде болып табылады. Егер парақорлық қылмыстар бойынша жауапқа тартылатын субъектілер тізімі Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 307 бабының ескертуінде көзделген және Қазақстан Республикасының «Сыбайас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заңында ашылған болса, Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 224 бабы «Заңсыз сыйақы алу» мен 231 бабы «Коммерциялық сатып алу» қылмыс құрамдарының субъектілері болып Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 307 бабының ескертуінде көзделген субъектілерінен басқа субъектілер жатады.
        
        1бөлім. Парақорлықтың түсінігі және оның криминологиялық мінездемесі.
1.1. Парақорлықтың түсінігі
Парақорлық сыбайлас ... ... ... болып табылады.
Парақорлықтың түсінігін берер алдында сыбайлас ... ... ... ... ... болу үшін ... жемқорлықтың
нақты түсінігін шығару қажет. Егер сыбайлас жемқорлықтың түсінігін білетін
болсақ, ұлттық және халықаралық ... сол ... ... ... ... ... жылдары бойы халықаралық ғылыми
форумдарда сыбайлас жемқорлықтың түсінігі талқыланды. Сыбайлас жемқорлықтың
дәстүрлі құқықтық ... сол ... ... ... ашып ... және халықаралық талқылануға душар болған [1].
Қылмыстылықтың алдын алу және қылмыскерлерге әсер ету сұрақтары бойынша
Біріккен ... ... 8 ... (Гавана, 1990 жыл), ал одан соң
Біріккен Ұлттар ... 9 ... ... 1995 жыл) ... ... ... ... беруі орын алды. Соған орай
сыбайлас жемқорлыққа ... ... ... ... ... ... теріс пайдалану жолымен пайда табу» [2].
Сыбайлас жемқорлықтың ішіне: парақорлық, непотизм ... ... ... жасау), жария қаражатты жеке ысырап ету мақсатымен
иемденіп алу және ... ... ... ... ... теріс
пайдалануын кіргізеді. [3].
Еуропа Кеңесінің сыбайлас жемқорлықтың тәртіптік тобы (GMS) сыбайлас
жемқорлыққа одан да ... ... ... «Жеке өзіне немесе басқа
адамдарға заңсыз пайда алу мақсатындағы мемлекет органдарында немесе ... ... бір ... ... ... лауазымды тұлғаның,
жеке кәсіпкердің, тәуелсіз агенттің парақорлығы немесе басқа да қоғамға
қауіпті іс - әрекеті ... ... ... есеп беру, және бақылаудың жоқтылығына және де ... ... ... ... дискрециондық
өкілеттіктерінің кең болуына байланысты сыбайлас жемқорлық ... ... әкеп ... [5, 30 ... – ең қоғамдық-қауіпті лауазымды қылмыстардың бірі ... ... ... үш ... ... ... пара алу (Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 ... пара беру ... ... ... 312 бабы), парақорлыққа делдал болу
(Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 313 бабы). ... ... ... 41 бабының бірінші ескертуіне сәйкес
Қазақстан ... ... ... 311, 312, 313 ... ... қылмыстар болып танылады. Сондықтан олардың мелекеттің
келтіретін залалы зор.
Қазақстан Республикасының ... ... 311 ... ... алу – мемлекеттік қызметтер атқаруға уәкілетті адамның ... ... ... өзі ... ... ... пара ... немесе немесе
оның өкілі болған адамның пайдасына жасаған іс - әрекеті (әрекетсіздігі)
үшін ақша, бағалы қағаздар, өзге де ... ... ... ... ... ... ... пара алуы, егер, мұндай іс-әрекет (әрекетсіздік)
мемлекеттік қызметтер атқаруға уәкілетті адамның немесе оған теңестірілген
адамның қызметтік өкілеттігіне кіретін ... не ол ... ... ... іс - ... ... ... жасаса, сол
сияқты жалпы қамқоршылығы немесе қызметі ... жол ... ... кіреді
[6].
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 312 бабына сәйкес пара
беру - мемлекеттік қызметтер атқаруға ... ... ... ... адамға тікелей немесе делдал арқылы пара беру ... ... ... ... 313
бабына сәйкес парақорлыққа делдал болу - пара алушыға және пара ... алу мен беру ... ... ... жол ... ... іске
асыруға жәрдемдесу түсінігі кіреді.
Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ... 2 ... «осы ... ... міндеттерді атқаратын адамдардың,
сондай – ақ соларға теңестірілген адамдардың лауазымдық өкілеттігін ... ... ... ... ... жеке өзі ... ... заңда көзделмеген мүліктік игіліктер мен артықшылар алуы, сол сияқты
бұл адамдарға жеке және заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... арқылы оларды сатып алуы сыбайлас
жемқорлық деп ... ... ... ... ... ... ... парақорлық ретінде танылатындығы туралы ұйғарымға келуге мүмкіндік
береді, алайда, Қазақстан Республикасының ... ... 41 ... ... жүгінетін болсақ, сыбайлас жемқорлық қылмыстар болып
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311, 312, 313 ... ... ал ... ... он екі ... ... ... [7].
Пара беру, яғни Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодексінің 224 бабы «Заңсыз сыйақы алу» мен 231 бабы ... ... ... ... ажырата білу керек, себебі мағынасына қарай бұл ... ... ... ... ... үш ... де сатқындықтың орны бар, бірақ
айырмашылықтың бірі болып субъектілерде болып ... Егер ... ... жауапқа тартылатын субъектілер тізімі ... ... ... 307 ... ... көзделген және
Қазақстан Республикасының «Сыбайас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заңында
ашылған болса, Қазақстан Республикасының Қылмыстық ... 224 ... ... алу» мен 231 бабы ... ... алу» ... ... болып Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодексінің 307 ... ... ... ... басқа
субъектілер жатады.
1.2. Парақорлықтың криминологиялық мінездемесі.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... өзінің «Қазақстан - 2030» жолдауында: «Тұлғалар мен лауазымдарға
қарамай сыбайлас ... ... ... күресу қажет» деп айтқан [8]
Парақорлық қылмыстарының криминологиялық мінездемесіне көшер алдында
келесідегідей құқықтық статистиканы келтірейік.
Егер парақорлықтың қоғамға ... ... ... ... онда біз Генералды Прокуратура Құқықтық статистика және арнайы
тіркелімдер Комитетінің мәліметтеріне ... ... ... ... ... ... және ... динамикасы
жайлы (6 айға) бүкіл құқыққорғау органдары бойынша тоқталайық.[9]
Сыбайлас ... ... және ... ... жайлы (6 айға) бүкіл
құқыққорғау органдары бойынша.
|Тіркелінген |2004ж. |2005ж. |2006ж. ... |655 |915 |1091 ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... |114 |152 |178 ... | | | ... | | | ... 311 | | | ... | | | ... |23 |61 |116 ... | | | ... | | | ... 312 | | | ... | | | ... |4 |17 |4 ... | | | ... | | | ... 313 | | | ... | | | ... ... қорытынды жасауға болады:
1) Сыбайлас жемқорлық қылмыстары тірккелгеннің барлығынан Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Кодексімен көзделген 311 бабы ... алу» ... - 17,4%, 2005 жылы - 16,61%, 2006 жылы - 16,32% ... ... ... ... ... барлығынан Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Кодексімен көзделген 312 бабы ... ... ... – 3,5%, 2005 жылы – 6,67%, 2006 жылы – 10,63% құрайды.
3) Сыбайлас жемқорлық қылмыстары тірккелгеннің барлығынан Қазақстан
Республикасының ... ... ... 313 бабы ... ... 2004 жылы – 0,61%, 2005 жылы – 1,86%, 2006 жылы – ... қоса айта кететін жайт, сыбайлас жемқорлық қылмыстардың бүкіл
тіркелген қылмыстардың ішінен мөлшер – салмағы: 2005 жылы - 1,3%, ал ... - 1,6%. ... бұл сол ... ... латенттілігімен және пара
беруші де, пара алушы да жеке қызығушылығымен ... ... біз ... ... ... ... қылмыстарын
тірккелуіне келіп тоқталсақ, келесігідей кесте сызуға болады.
Қаржы полициясы ... ... ... қылмыстары туралы
|Тіркелінген |2004ж. |2005ж. |2006ж. ... |386 |731 |867 ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... |52 |93 |94 ... | | | ... | | | ... 311 | | | ... | | | ... |10 |42 |88 ... | | | ... | | | ... 312 | | | ... | | | ... |3 |5 |2 ... | | | ... | | | ... 313 | | | ... | | | ... статистика бізге келесі жайды куәландырады: тіркелінген сыбайлас
жемқорлық қылмыстардың сандық мөлшері 2004 жылдан 2006 ... ... ... ... Егер бұл сан 2004 жылы 386 тең болса, ал 2006 жылы бұл сан
867 болды.
Егер біз ... ... ... ... ... Респубикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заңы
бойынша тәртіптік жауапкершілікке тартылған субъектілердің тізімін атап өту
қажет.
Қазақстан Респубикасының ... ... ... күрес туралы»
заңы бойынша тәртіптік жауапкершілікке тартылған ... ... ... ... |30.06.2006 жылына ... |4918 |6065 |
| Ішкі ... ... |1143 ... қауіпсіздік |0 |0 ... | | ... ... |3 |6 ... ... |24 |75 ... ... |20 |32 ... ... |73 |80 ... ... |74 |99 ... бақылау | | ... | | ... ... |642 |352 ... ... | | |
| Ішкі ... |64 |69 ... ішкі | | ... | | ... ... қызметі |47 |56 ... ... |0 |0 ... ... |133 |112 ... |0 |2 ... |287 |330 ... |3 |5 ... |0 |0 ... | | ... | | |
| | | ... ... |35 |35 |
| | | ... ... |2701 |3669 ... | | ... | | ... ... өтілген статистикаға сүйене мынадай қорытынды жасауға
болады
Біріншіден, құқыққорғау органдары жылдан жылға парақорлық қылмыстарды
ашу мен алдын алу ... өсіп ... ... ... ... ашу мен тергеу функцияларын
экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ... соң ... ... ... қылмыстарды ашу мен тергеудің
деңгейі өсуде.
Үшіншіден, ... ... және ... басқа да
органдарында жылдан жылға Қазақстан Респубикасының ... ... ... ... ... ... ... тұр.
Төртіншіден, бұл қылмыстардың бүкіл қылмыстар арасындағы ара салмағы
төмен деңгейде болуын көрсетеді.
Құқыққорғау ... және ... ... да ... тұлғаларының сатқындылыққа барудың, яғни мемлекет ... өсуі ... ... себептерге байланысты:
Біріншіден, мемлекет органдары лауазымды тұлғаларының жалақысының және
әлеуметтік көмек деңгейінің төмен ... бұл ... ... жоғары латентті ... ... яғни пара ... де, пара ... да, ... ... да ... берілуі мен параның алуында мүдделі болады және де соны
жасыруға тырысады.
Үшіншіден, бұрыннан келіп жатқан халық менталитеті ... ... ... деп ... ... ... ... алу үшін мемлекет тарапынан
Қазақстан Республикасының 1999 жылдың 23 ... № 453-1 ... ... заңының 24 бабы «Мемлекеттік қызметкерлердің әлеуметтік
қамсыздандырылуы» мен 25 ... сай ... ... көзделген:
-мемлекеттік қызметкерлер заңнама көздеген тәртіппен ... ... ... ... және ... қамсыздандырылуы
Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жүзеге асырылады [10].
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес шаралары «2001 – 2005 ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарлама туралы»
Қазақстан Республикасының Президентінің 2001 жылғы 5 ақпанында шыққан
үкімінің 5.4. ... ... ... ... ... ... ... жемқорлыққа қарсы бағдарламаның орындалуы туралы ... ... ... ... ... ... сыбайлас
жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының негіздерін түсіндіру,
-Республиканың жоғары оқу орындарында ... ... ... ... ... лекциялар курсын еңгізу.
-Құқық қорғау органдарының бұқаралық ақпарат құралдарымен ... ... ... ... органдарының абыройы мен даңқын бұқаралық ақпарат құралдары
арқылы көтеру, азаматтардың отан сүйгіш ... ... ... ... ... жемқорлыққа қарсы күрес бағдармаларын
попуяризациялау» [11].
Жоғарыда аталып ... ... ... біз ... даму ... ... және де ... органдарының
қызметкерлерінің өздері сыбайлас жемқорлықпен күресе отырып, ... ... ... ... күрес туралы» заңын бұзады.
Тағы да айта ... ... ... мен ... ... органдарындағы
қызметкерлерінің парақорлық белгілерімен күресудің алғышарттары туралы
айтылып өтілді.
2бөлім. Парақорлықтың ... және ... ... ... ... сыбайлас жемқорлықтың құрамдас бөлігі ретінде өз құрамына
үш қылмыс құрамын енгізеді:
1. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 ... ... алу» ... ... ... Республикасының Қылмыстық Кодексінің 312 бабымен көзделген
«Пара беру» қылмыс құрамы.
3. Қазақстан Республикасының ... ... 313 ... көзделген
«Парақорлыққа делдал болу» қылмыс құрамы.
Енді осы жоғары атап ... ... үш ... ... және объективтік жақтарын ашып өтуіміз қажет.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 ... ... алу» ... ... 312 ... ... «Пара беру» қылмыс
құрамының, 313 бабымен көзделген «Парақорлыққа делдал ... ... ... ... ретінде мемлекет қызметі мен мемлекет
басқарудың мүдделері болып табылады.
Парақорлықтың заты ... ... ... ... өзге де ... ... немесе мүлік сипатындағыпайда болып табылады [12].
Ақша пара заты ретінде Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ақшалай белгілері шыға алады. Ақшалай белгілердің
параның затына жатқызудың ең басты белгісі болып белгілі бір ... ... сол ... ... ... табылады. Айналымнан
шығып кеткен ақша, тиындар да, ... да, егер олар ... ... ... егер ... ... ... болса
(мысалы, күміс, алтын және тағы да басқа), онда жоғары аталып өткен тиындар
мен ассигнацияларды пара ... ... ... Бұл ... ... ... ... белгілер «өзге де мүлік» ретіндегі пара заты болып
табылады.
Пара заты ретіндегі ... ... ... ... ... ... ... (акциялар, облигациялар, векселдер,
чектер, депозиттік ... ... және де тағы да ... заты ... өзге де мүлік ретінде материалдық құндылығы бар
заттар шығады (зергерлік бұйымдар, авто ... ... ... басқа техника, киім – кешек, азық – түлік, жиһаз және тағы да басқа).
Пара заты ретіндегі мүлікке ... ... ... бір ... ... ... басқару құқықтары қамтамасыз ету болып таылады. Мысалы,
автотранспорттық көлікті жүргізу ... ... хат беру және тағы ... заты ... ... ... пайда ретінде өтелімсіз
негізінде немесе айғақты төмендетілген баға негізінде пара ... ... ... ... ... ... бойынша лауазымды тұлғаның іс – қимылында парақорлыққа
жатқызылатын қылмыс ... ... ... ... шешу үшін пара ... ... ... жоқ. Сонымен бірге Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодексінің 9 бабы екінші ... ... ... ... Қылмыстық Кодексінің 311 бабы мен 312 бабының іс-
әрекеттеріне ... ... ... Республикасының Қылмыстық
Кодексінің 9 бабында келесі көзделген: «Осы Кодекстің ... ... ... ... ... формальды болса да, бірақ елеулі
маңызы ... ... ... ... яғни жеке адамға, қоғамға және
мемлекетке зиян келтірмеген және зиян келтіру қаупін туғызбаған іс - әрекет
немесе ... ... ... ... ... байланысты заң шығарушы
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 ... ... және де 312 ... ... ... ... ... құны екі айлық есептік көрсеткіштен аспаса, мемлекеттік қызметтер
атқаруға уәкілетті адамның не оған теңестірілген ... ... рет ... ... ... ... өзге де мүліктік пайдаға құқық алуы (беруі)
бұрын жасалған заңды ... ... үшін ... ала ... жағдайда маңызы аз екендігіне байланысты қылмыс болып табылмайды
және тәртіптік ретпен қудаланады.
Бұл ... ... ... ... ... 311 бабының
екінші ескертуі және де 312 бабының бірінші ескертуінде көрсетілген сыйлық
мөлшері мен Қазақстан Республикасының ... ... 510 ... ... ... арасындағы қарама – қайшылықтарды көреміз.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің «Сыйға тартуды шектеу» атты
510 ... ... ... «Заты шаруашылық жүргізу немесе
оралымды басқару құқығына жататын заңды тұлға, егер заң ... ... ... иесінің келісімімен өзінің затын ... ... ... құны заң актілерінде белгіленген он айлық ... ... ... ... сыйлықтарға қолданылмайды» [13].
Бұл жерде Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 бабымен
көзделген қылмыс құрамының объективтік жағы мемелекеттік қызметтер атқаруға
уәкілетті ... ... оған ... ... өзі немесе делдал
арқылы пара берушінің немесе оның өкілі болған адамның пайдасына ... ... ... ... ... егер ... іс - әрекет (әрекетсіздік)
мемелекеттік қызметтер атқаруға ... ... ... оған ... қызметтік өкілеттігіне кіретін болса не ол қызметтік жағдайына
байланысты осындай іс - ... ... ... ... ... ... қамқоршылығы немесе қызметі бойынша жол берсе болып табылады.
Пара алу әртүрлі нысанда жасалына алады: ... ... ... ... не ... сипатындағы пайда түрінде алуы және тағы да басқа.
Аталған қылмыс құрамының ... ... ... ... ... ... адамның немесе оған теңестірілген ... пара ... ... оған ... ... ... ... болуы қажет. Соның ішінде бұл әрекет (әрекетсіздік), пара алушы
лауазымды адамның қызмет жағдайымен байланысты ... ... ... ... ісін ... ... Кейбір жағдайда
қызметтің лауазымдық жағдайымен байланыссыз тұрғыдағы пара алуы орын ... ... ... ... ... ... субъектінің салық төлеу
жауаптылығынан босатуы).
Пара алу тек нақты келісімді әрекеттермен ғана емес,сонымен ... ... ... ... жол беру ... ... бұзғандығын
ескермеу, жасырып қалуы және тағы да басқа) ... ... алу ... ... ... жатады. Қылмыс пара алушының
пара алған сәтінен, яғни сол пара алғандығы үшін пара ... ... ... ... ... орындалуына қарамастан аяқталады.
Осыған сәйкес пара алушы, параның толық немесе ... ... жоқ ... біле алмауы мүмкін. Демек, заң бойынша
ешқандай маңыздылығы жоқ.
Егер пара жартылай ... ... ірі ... деп ... онда ... ол ірі ... пара алуға оқталу деп ескеріленеді. Сол сияқты
жалған ... не ... ... ... емес мән – ... ... ақырына
дейін жеткізілмесе, пара алуға оқталу деп ескеріленеді (мысалы, ... ... ... тоқтатылуы) [14, 11 тармақшасы].
Мүлікке немесе өзге мүліктік пайдаға құқық алуы ... ... ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық Кодексінің 312 бабымен көзделген
«Пара беру» қылмыс құрамының объектісі Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодексінің 311 бабының объектісімен ... ... ... ... атап ... ... ... Қылмыстық
Кодексінің 312 бабының ... ... ... мемлекеттік
қызметер атқаруға уәкілетті адамға немесе оған теңестірілген адамға оның
бұрын ... іс - ... ... үшін екі ... ... ... сомада немесе құны сондай алғаш рет сыйлық беру, егер
лауазымды адам ... іс - ... ... алдын ала уағдаластықпен
байланысты болмаса, қылмыстық жауаптылыққа әкеп ... ... жағы ... мемлекеттік қызметер атқаруға
уәкілетті адамға немесе оған теңестірілген тікелей немесе делдал ... ... ... ... ... ... формальды болып табылады. Пара
беру лауазымды адамның параны толық немесе жарым – жартылай ... ... сол пара ... ... ... толық түрде
орындалуына байланысты болмаса да, яғни сол параны берген сәттен қылмыс
аяқталған болып саналады.
Егер мемлекеттік ... ... ... ... ... оған
теңестірілген адамның пара берушімен пара алуы туралы ... жоқ ... ... ... ... ... жағдайда пара беруге оқталу, не
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 349 бабымен көзделген параға
немесе ... ... ... ... ... үшін ... ... заңдарды соттардың қолданылуы
туралы Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Пленумының 1995 ... ... №9 ... ... қоғамның немесе ұйымдардың
басшылары қызметі бойынша ... ... ... ... ... беру ... ойланған әрекетке немесе әрекетсіздікке жетуге ... ... ... пара беруші ретінде жауапқа тартылады». Пара үшін
ойлаған әрекеттерді орындауға келісімге ... және ... ... ... параны беруге қатысушы ретінде жауапқа тартылуы тиіс. Егер
аталған адам жүктелген ... ... біле ... тек ... ... берсе,
оның әрекеті парақорлыққа делдал ретінде сараланды деп түсіндірілген.
Қазақстан Республикасының ... ... 313 ... ... делдал болу» қылмыс құрамының объектісі және оның ... ... ... пара ... ... мен ... затымен ұқсас болып
келеді.
Парақорлыққа делдал болудың объективтік жағы екі ... Пара ... және пара ... пара алу мен беру туралы олардың
арасындағы келісімге қол жеткізу.
2) Пара алушыға және пара ... пара алу мен ... іске ... ... ... осы екі ... ... не болмаса
біреуінің болуымен де сипатталады.
Пара алушы мен пара ... ... ... және оның ... ... ... белгілі бір сөз байласу, кездесулер, келісімдік сөз
байласу, осы делдал арқылы жүзеге асырылады.
Парақорлыққа делдал ... ... ... ... ... айырмашылықтарға ие болып отыр.Делдал болудың бірінші нысаны
бойынша, пара алушыға және пара ... пара алу мен пара беру ... ... ... қол ... ... ... аяқталынған деп
есептелінеді. Сонымен қатар, пара беруші, пара алушыға пара бергендігі ... ... ... ... ... болудың екінші нысаны бойынша пара алушыға және
пара берушіге пара алуы мен беруін іске асыруға жәрдемдескен сәтінен, ... ... ... ... ... болып ескерілінеді.
Парақорлыққа делдал болуда, параны алуға ... ... ... білуіміз қажет. «Делдал» яғни сөздің мазмұны ... ... ... пара алушымен тікелей қарым – қатынасқа түсіп ... ... ... ... ... пара беруші немесе пара алушының
жағынан шығатын ... ... үшін ... ... ... ... тәжірибесі туралы» Қазақстан Республикасының Жоғары ... 1995 ... 22 ... №9 ... ... ... ... ұйымдастырып, бұған біреуді итермелеген немесе параны алуға,
беруге ... ... әрі бір ... ... міндетін атқарған
лауазымды адам немесе басқа адам параны беруге немесе алуға қатысқаны үшін
жауапқа тартылады. Мұндай қатысушының ... ... ... ... ... пара ... немесе пара алушының қайсысының мүддесі үшін,
кімнің жағында болғанына қарай шешілуі тиіс. Мұндай жағдайда оның әрекетін
парақорлыққа делдал болу үшін ... ... бап ... ... ... жоқ деп белгіленген.
Қазақстан Республикасының 1999 жылдың 23 тамызынан № 453-1 «Мемлекеттік
қызмет туралы заңы » 1 бабы келесі түсініктемелер береді:
Лауазымды ...... ... ... ... ... бойынша
өкіметтің өкілі қызметін жүзеге асырушы не мемлекеттік органдарда, сондай –
ақ Қазақстан Республикасының Қарулы ... ... ... да ... мен ... ... ... – әкімшілік
немесе әкімшілік – шаруашылық қызметтерді орындаушы адамдар деп танылады.
Саяси мемлекеттік ...... ... ... ... ие және оның ... мен ... босатылуы саяси
айқындаушы мінезі бар мемлекеттік қызметкер болып табылады.
Сол заңның 7 бабына сай ... ... ... ... лауазымдар кіреді:
1. Қазақстан Республикасының президенті мен оның орынбасарларымен
тағайындалған.
2. Қазақстан ... ... ... ... ... мен олардың орынбасарларымен
тағайындалған.
3. Конституцияға сәйкес Президент пен Үкіметтің ... ... ... ... мен ... ... қылмыс құрамының субъектісі болып – мемелекет қызметтерін
атқаруға уәкілетті адам немесе оған теңестірілген адам ... ... ... пара алу ... өзін ... ... лауазымды тұлға ретінде
көрсетсе оның әрекеті пара беруге айдап салу ретінде дәрежеленеді.
Қазақстан ... 1998 ... 2 ... ... ... ... туралы» №267 – 1 заңының 3 ... ... ... ... субъектілері белгіленген.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 ... ... алу» ... ... ... жағы ... қасақаналық болып
табылады. Субъект пара алуы туралы білуі және оны ... ... ... ... ... ... әрекеттерді орындалмағандығы үшін пара алуы
қажет екендігі туралы ниеті қамтылуы тиіс.
Субъективтік жағынан ең ... ... ... пара ... өз ... ... ... Егер лауазымды тұлғаға қамқоршылығы үшін өз
еркімен тыс келісімсіз пара ... пара ... ... құрамайды.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 311 бабы екінші бөлігі
дәрежеленген қылмыс құрамы, яғни лауазымды ... нақ сол ... сол ... ... іс - әрекет (әрекетсіздігі) үшін пара алуын
белгілейді. ... іс - ... деп ... заңды мүдделерін бұза отырып
теріс әрекеттер жасауын айтамыз. Егер заңсыз іс - әрекеттер қылмыс болып
танылса, ондай жағдайда осы ... 311 ... ... бөлігімен және
Қылмыстық Кодекстің ... ... ... ... ... ... пайдалану, қызметтік жалғандық жасау көрінеу заңсыз
қылмыстық жауаптылықтан босату және тағы да ... ... ... ... Қылмыстық Кодексінің 311 бабы үшінші бөлігі
жауапты мемелекеттік лауазымды атқарушы адам жасаған ... ... ... ... ... Қылмыстық Кодексінің 311 бабы ... пара ... ... ... ... ... алу ... адамдар тобы алдын ала сөз байласып не ұйымдасқан топ
• ірі мөлшерде
• әлденеше рет жасалса
Қазақстан Республикасының ... Сот ... 1995 ... ... №9 қаулысының сегізінші тармағы «Лауазымды адамның пара
берушінің заңды мүддесіне зала келтіретін әрекеттер ... ... ... ... пара ... етуі ... ... өзінің құқықтық
мүдделеріне тиетін зиянды зардаптар болдырмау мақсатында пара беруге мәжбүр
болуы жағдайына ... - ... ... алу ... алу деп ... деп
жазған.
Адамдар тобы алдын ала сөз байласып немесе ұйымдасқан топтың түсінігі
Қазақстан ... ... ... 31 ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сот Пленумының 1995
жылғы 22 желтоқсандағы №9 қаулысының алтыншы тармағына сәйкес «лауазымды
емес адаммен келісіп пара ... ... ... ... бір топ ... ала ... пара алғаны ретінде бағаланбайды». Сондықтан адамдар тобы
алдын ала сөз байласып немесе ұйымдасқан топ иелері тек лауазым ... ... ... ... ... ... ... адам болып
танылмаса, олар Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 27 бабына
сілтене ... пара ... ... ... ... ... Қылмыс
аяқталған болып, параны ең болмағанда бір лауазымды адамның алған сәтінен
бастап қылмыс жасалынды деп есептелінеді және бұл ... пара ... ... ... ... ... ... екендігінің білгендігі немесе
ол туралы білмеуінің маңыздылығы болмайды.
Ірі мөлшердегі пара алудың ... ... ... ... 311 ... ... ескертуінде белгіленген (бес жүз
айлық есептік көрсеткіштен ... ақша ... ... ... өзге ... ... ... сипаттағы пайданың құны ірі мөлшердегі пара ... ... ... ... Сот ... 1995 жылғы 22
желтоқсандағы №9 қаулысында белгіленгендей, бір топ ... ... ... ... ... ... мөлшері алынған бағалы заттардың немесе
көрсетілген қызметтің жалпы құны бойынша анықталады, ал ... ... ... ... ... ... ... әрбір пара алушының
ақшалай немесе ... ... ... ... есептелінеді.
Егер ірі немесе ірі мөлшердегі заңсыз сыйақы бөліп – бөліп алынса, бірақ
бұл әрекет жалғасы бір ... жеке ... ... ... істелінген
әрекет тиісінше ірі немесе аса ірі ... ... пара ... рет ... – лауазымды адамның өзі немесе делдал арқылы
(Қазақстан Республикасының Қылмыстық ... 11 ... ... ... бар ... ... рет ... деп танылады.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодекстің 312 бабымен ... ... ... ... ... жағы болып тікелей қасақаналық
танылады. Субъект пара ... ... ... ете ... ... ... ... лауазымды адамға немесе басқа адамға пара
бергендігі ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Жоғарғы ... ... ... ... немесе қызмет көрсетудің
шарттары арнайы ... ... ... ... ... ... ... еткенін түсінген жағдайда айыпты
адамдардың әрекеттері пара беру және пара алу деп ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметші өзінің қызмет
бойынша бастығы қызының қолын сұрауы үшін бағалы ... ... беру ... ... ... ... ... болып – он алты жасқа толған қандай да
болмасын адам танылады.
Аталған қылмыс құрамының ... ... ... ... ... іс - ... (әрекетсіздік) жасағаны үшін лауазымды адамға пара беру,
сол сияқты әлденеше рет; ұйымдасқан топтың пара беруін белгілейді.
Көрінеу заңсыз іс - ... ... ... ... ... ... заңсыз жүргізушінің куәлігін беру, пәтер беру, қылмыстық
жауаптылықтан босату тағы да басқа.
Пара беруші адам пара ... ... ... іс - ... ... ... ... маңызды болып табылады. Егер пара
лауазымды адамға қылмыстық іс - ... ... ... болса, пара беруші адам Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодекстің 312 бабы ... ... ... және қылмысқа айдап салушы
ретінде, қылмыстық ... ... ... жауаптылыққа тартылады.
Қылмыстың әлденеше рет жасалуы Қазақстан Республикасының ... 11 ... ... яғни осы пара беру ... ... Осыған сәйкес жоғарыда аталған Қазақстан Республикасының Жоғарғы
Сот Пленумының қаулысының жетінші тармағында, ... ... ... өтіп
кетпеген жағдайда параны алу, беру немесе парақорлыққа делдал ... кемі екі рет ... онда ... ... ... ... деп ... әрбір пара берушінің мүддесі үшін жеке – жеке әрекет ... ... бір ... пара ... онда пара ... рет алынды деп
саралануы керек деп белгіленген.
Пара берушінің қажет еткен ... ... ... ... ... үшін ... әлденеше рет беру немесе алу, сол сияқты
өзара алдын ала келісіп қылмыс жасаған лауазымды адамдар ... пара ... ... ... ... ... бірнеше рет жасалған қылмыс деп
қаралмайды.
Ұйымдасқан топтың пара беруі, пара ... ... ... ... ... ... баптың екінші ескертуінде, егер мемлекет қызметтер атқаруға
уәкілетті немесе оған ... адам ... оған ... қорқытып
пара алу орын алған болса немесе ол адам пара бергендігі туралы қылмыстық
іс қозғауға құқығы бар ... өз ... ... пара ... ... ... босатылады деп мараппатаушы норма белгіленген.
Параны қорқытып алудың ... ... ... ... 311 ... ... Пара ... туралы өз еркімен
хабарлауы, ешқандай ... ... бір ... қорғау органдарына өз
еркімен хабар беруін ерікті деп тануға болады.
Пара ... ... ... бір ... ... ... ... оның артынан хабарлауы, ерікті түрде хабарлау деп танылмайды. Пара
беру туралы арызды қылмыстық іс ... ... бар ... ... ұлттық қауіпсіздік Комитетіне, ішкі істер Министрлігіне,
қаржы полициясы органдарына берілуін заң талап етеді.
Алдын ала пара беретіндігі ... ... ... адам ... ... қоюы
мүмкін: пара алушыны ұстап беру. Мұндай жағдайда пара беруші ретінде сол
адамдар Қазақстан Республикасының Қылмыстық ... 312 ... ... ... ... ... ... Республикасының қылмыстық іс
– жүргізу Кодексінің 37 бабы бірінші екінші тармағына сай ... ... ... ... олар ... ... сәйкес
жәбірленуші деп танылуы мүмкін.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодекстің 313 бап ... ... ... ... ... жағы ... ... яғни
кінәлі адам пара алушыға және пара берушіге пара алу мен пара беру туралы
олардың ... ... қол ... ... іске асыруға жәрдемдесуді
ұғынады және соны жасауға тілейді.
Қылмыстың субъектісі болып – қандай да болмасын он алты жасқа ... ... ... екінші бөлігі - парақорлыққа делдал ... ... ... Әлденеше рет немесе ұйымдасқан топ немесе
өзінің қызмет жағдайын пайдалана отырып ... ... рет ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Кодекстің 11, 31 баптарында ... ... ... адам ... ... жағдайын пайдалана отырып
жасауы, субъектінің парақорлыққа делдал болудағы өзінің қызметтегі құзіреті
мен өкілеттігімен жасалды деп танылады.
Парақорлыққа делдал болуда ... өз ... ... ... не басқа
да орындардағы басқару қызметтерімен байланыссыз ... ... ... ... деп танылмайды.
Тәжірибеде жасалған ... ... ... ... ... Егер адам пара ... ақша немесе басқа қүұнды
заттарды лауазымды адамға пара ... ... үшін ... ... ... беру
оның ойында болмай өзі пайдаланса, оның жасаған әрекеті алаяқтық ретінде
саралануы тиіс. Жалпы алаяқтық ... ... мәні ... ... делдал болудан елеулі айрмашылықтарға ие. Жалған парақорлыққа
делдал болу кезінде субъекті ... ... ... ие ... ... адамдарды пара беруге ... ... пра ... Осыған байланысты жалған парақорлыққа делдал ... ... ... немесе көмектесуші ретінде саралануы қажет. Жалған
парақорлыққа делдал болушыға параның затын берген ... ... ... ... деп ... ... ... мінемдемесі.
Парақорлықтың криминалистикалық мінездемесіне көшер ... ... ... ... ...... бір қылмыстардың жолын кесу және
тергеудің жүзеге асырылуы мен ұйымдастырылуын реттейтін ғылыми түсініктер
мен рекомендациялар болып табылады [16, 685 ... ... өз ... ... ... ... ... сипаттамасы.
• қылмысты істеу мен қылмыс іздерін жасыру туралы мәліметтер жиынтығы.
• қылмысты мүмкін жасаған адамның тұлғасы, оның мақсаттары мен ... ... ... зардап алған жәбірленуші және қылмыстың көп тараған
заты.
• қылмыс жасауға итермелеген мән – ... ... ... ... тұлғасы, оның мақсаттары мен ниеттері
біліктілік бітіру жұмысымның парақорлықтың ...... ... өткен, бірақ криминалистикалық сипаттамасының ең
басты ... – ол ... ... ... және оның ... ... кеңірек сипаттацды және мысалдармен нақтылай дәлелдейді.
Парақорлық қылмыстар субъектілерінің қылмыс жасауының ең ... ... ... ... ... өз ... ... бір іс - әрекеттерді
(әрекетсіздікті) жасау, яғни лауазымды тұлға заңсыз қылыққа итермелеу.
Парақорлық қылмыстарын жасау ниеттері ... ... ... пара ... немесе пара алушының лауазымды тұлға тарапынан
белгілі бір әрекеттің (әрекетсіздіктің) жасалуын шын ... пара беру ... пара алу ... пара ... жеке баюы немесе
пара берушінің белгілі бір жауаптылықтан бас тартуы (мысалы, пара
беруші тергеушіге оған ... оның ... ... қылмыстық
істің қозғалмауына байланысты пара беруі және тағы да басқа).
Сол ... ... ... басқару мүдделеріне нұқсан
келтіріледі.
Тергеу мен алдын ала тексеру ... мен ... ... ... ... Ең ... ... – пара
беру немесе пара алудың әдіс – тәсілін біліп ... пара беру ... ... және пара ... ... пара ... мүддесіне жасалған іс -
әрекеттің (әрекетсіздіктің) арасындағы ... ... табу ... ... ... көптеген әдіс – тәсілдері бар. Солардың ішінде
дәлелдеуге қиын соқтыратын әдістердің ... ... ... пара ... адам пара берушіге бір бет ... ... ... ... ... қолдарының іздері болмайды. Парақтың
үстінде лауазымды тұлғаның банктік карточканың ... ал ... пара ... ... ... ... бұл жазылымды
лауазымды тұлғаның өзі жазбай, алдын ала сол ... ... ... телефон шотына да ақша салу кездеседі).
• пара беруші лауазымды тұлғаны өзінің белгілі бір ... ... Сол ... ... ... ... азық –
түліктер болады. Соның үстінде бұл мерекеде төлелмелі қыздар
(проституциямен айналасатын қыздар) ... ... ... пара ... мен пара ... өздерінің арасында жалған дау туғызып,
олар бұл дауды ақшалай шешуге келіседі. Соның нәтижесінде пара
беруші өзінің жеңілетінін алдын ала біле ... ... ... ( ... ... ... ... жеңу).
• пара алушы мен пара берушінің арасында автокөлікті ... алу ... ... ... ... ... құны ... арзан
болады. Содан кейін лауазымды тұлға бұл автокөлікті белгілі бір
адамға сатады, ал сатып алу мен сатудың арасындағы ... адам ... ... ... тұлға параны бес – алты делдал арқылы ... ... ... ... ... ... ... белгісін
табу өте қиын және жауапқа тартылуы тиіс лауазымды ... ... ... ... ... бас тарту мен қылмыс іздерін жасыруға ... ... ... ... адам ... ... ... парафинмен жағады. Қаржы
полициясы органдарының ... пара ... ... ... ... ... ... тұлға пара затын
алғаннан кейін пара ... ... ... ... ... ... адам ... күлгін сәулелер шығаратын заты болады. Пара
затын алғанда ақшаның үстіндегі ультра күлгін сәулелер арқылы
«пара» ... ... ... де ... Батыс Қазақстан облысы
бойынша экономикалық қылмысқа және ... ... ... ... ... деп ... қылмыс жасаудан бас
тартады.
• лауазымды адам пара берушіден пара затын беру ... ... ... пара ... ... ... ... алу» сияқты сөздерімен жасырғысы келеді. Пара беруші өз
қылмыс ... «бұл ... ... біз ... ... бір – ... ... сияқты сөздермен жасырады. Мысалы,
07270005100105 санды қылмыстық ісі бойынша (Н.И.Максимовке ... ... ... ... 312 ... ... ... қылмыс жасағаны үшін) Н.И.Максимов Батыс
Қазақстан облысы бойынша ішкі істер Департаментінің жол ... ... ... пара ... өз ... ... бұл мәселені шешейік», «біз бәріміз адамбыз
ғой», «мен сізбен бұл ... ... ... ... ... ... ... органдарының қызметкерлерін шатастырғысы
келген.
• лауазымды адам пара берушімен (арыз берушімен) ... ... ... ... пара ... ... қарамай сөйлеседі.
Бұл жағдайда соттық – ... ... ... ... мен пара ... арасындағы сөйлесу кезіндегі
лауазымды адамның дауысы нақты естілмейді және де ... ... ... ... ... ... ... адам арыз беруші ретінде шыққанда да пара беруші ... ... ... ... іс - ... жасауы мүмкін.
Парақорлық қылмыстары туралы бастапқы ақпараттың сипаттамасы біліктілік
бітіру жұмысымның III ... ... ... ... ... мән – ... туралы
біліктілік бітіру жұмысымның I ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық Кодекстің 307 бабының ескертулерінде көзделген
және де парақорлық қылмыстың субъектілері ретінде лауазымды ... ... ... делдал болған әрбір он алты жасқа толған есі дұрыс адам
табылады:
• лауазымды адамдар ... ... ... ... Олар ... және де қылмыс іздерін жасыруға ... ... ала ... ... қылмысқа жақсы дайындалады.
• пара алушы лауазымды тұлғалардың заңи білімі кейде ... ... ... ... ... ... жоғары болады.
Бұл жағдайда пара алушыдан жауап алу тергеу ісі қиындыққа ... ... ... ... ... беруден бас тартады,
тергеуші әрекеттеріне арыздар жазады, тергеу сатысындағы өтініштер
жазады, тергеушінің ... ... ... іс
материалдарымен танысуды қасақана ұзартады.
Парақорлық ... ... ... ... ... көбінесе бұл қылмыстар бойынша жәбірленушілер болмайды. Ескерту
ретінде Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодекстің 311 бабының ... «а» ... ... ... ... пара ... етілген
адам жәбірленуші ретінде табылады.
Парақорлық қылмыстарының заты біліктілік бітіру жұмысының II тарауда
2.1.1. тармақшасында ашылған. Соған сәйкес парақорлық ... ... ... ... ... Кодексінің 311 бабының
диспозициясында берілген пара заты ... ... ... ... ашу және ... әдістемесі.
3.1.Алдын ала тексеріс пен тергеуді жоспарлау және ... ... ... ... ... Президентінің 2005 жылдың 14 сәуірінен
«Сыбайлас жемқорлыққа ... ... ... ... ... ... ... қызметіндегі тәртіпбін күшейтілуі туралы» № ... ... ... ... ... ... және сыбайлас
жемқорлыққа қарсы күрес Агентігіне (қаржы полициясына):
-Мемлекеттік органдарының лауазымды тұлғаларының ... ... ... ... ... түскен арыздарға жедел жауап беру
қызметін ұйымдастыру.
-Сыбайлас жемқорлық құқық ... ... ... ... ... ... ... және қоғамды ақпараттау арқылы сыбайлас
жемқорлықпен күресінің айғақтылығын қамсыздандыру ... ... 2002 ... 4 ... №366 - II ... органдары туралы» заңының 6 бабында «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы
күресті жүзеге асырушы ... ... ... ... ... ашу, олардың жолын кесу, және оларды істеген тұлғаларды жауапқа
тарту құзірет шеңберінде ... ... ... ... ішкі ... органда, салық, кеден, шекаралық қызмет органдары,
әскери және ... ... ... ... ... қылмыстарды ашу және
тергеу барысында қылмыстық іс бойынша бойынша жоспарла ... рөл ... ... 8 ... «Қаржы полициясы органдарының міндеттері» келесі
жазылған: «Қазақстан Республикасының қылмыстық іс – ... ... ... ... және ... ала ... өткізу
міндетті,сыбайлас жемқорлық қылмыстар мен құқық бұзышылықтарды алдын алу,
ашу және ... ... ... ... ... нормативтік – құқықтық актілерден ... ... ... мен ашу ... ... ... міндеті.
Енді парақорлық қылмыстар бойынша жоспарлауға көшейік.
Парақорлық қылмыстарды ашу және тергеу жоспарының екі түрі ... ... ... жоспар белгілі бір парақорлық қылмыстық ісі бойынша
қажетті тергеу ... мен ...... ... ... ... ... бір парақорлық қылмыстық ісі бойынша
қажетті тергеу әрекеттері мен жедел – іздестіру ... ... ... қылмысты ашу және тергеу барысындағы қылмыстық іс – жүргізу
қатысушыларына қойылатын нақты сұрақтарын ... ... ... ...... ... тактикасын, олардың өткізу күндері мен
дәл ... ... ... мен ... ... ... ...
қатынастардың нысандарын айқындауын өз ішіне кіргізеді.
Парақорлық қылмыстары бойынша ... алды ... ... ... қиыншылдықтар тізімін айтып өтейік:
1. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодекстің 312 бабы бойынша
пара ... пара беру ... ... ... ... ... ... ала жоспарланбаған болады. Бұл
көбінесе қаржы полициясы ... ... ... ... қызметкерлерімен бірігіп рейдтік жедел –
іздестіру шараларын өткізу барысында ... ... ... Қылмыстық Кодекстің 312 бабы екінші бөлігімен
көзделген қылмыс жасағаны үшін ... ... ... ... ісі бойынша қаржы полициясы
огандарының қызметкерлері мен Батыс Қазақстан бойынша ішкі істер
Департаментінің жол ... ... ... ... ... контрабандалық тауарлардың кіргізілуін
анықтауға ... ...... ... ... пара беруші анықталды [19]. Сол біріккен жедел –
іздестіру шараларын өткізу ... ... ... ... ... ... ... және пара беру фактісі туралы
белгілі бір тұлға ... ... ... ... Пара беру ... ... дәлелдік күшіне ие болу үшін
пара беру фактісін құжаттау керек. Мысалы, жария емес ... ... және ... ... беру хаттамасын
толтырылуы белгілі бір ... ... Бұл ... ... мен ... ... жерді тексеру өткізілуіне
екі куәгерлерді іздестірілуі көп уақыт алып, пара беруші тұлға
бәрін біліп алып, лауазымды ... пара ... бас ... ... Жоғары аталып өткендей соттық – тергеулік тәжірибеде пара ... ... ... болмай тұрып, пара берушіге белгілі бір
сұрақты шешу уәдесі үшін пара ... ... ... алаяқтылық деп
саралайды. Оны қате саралау деп тану қажет, ... ... ... ... болу керек, ал пара беруші жалған
лауазымды тұлғаға пара ... ... пара ... ... ... қажет.
Тағлұмдамада белгілі бір адамды сыбайлас жемқорлық субъектісіне жатқызу
үшін оның ... ... ... ... ... және ... ... айқындайтын құжаттарды сұрау қажеті туындайды.
Бірақ бұл іс - әрекет жедел ақпараттарын ашып, лауазымды ... сол ... ... бас ... ... ... ... міндеттерінің
сұралуы тұлғаның ұсталуынан кейін жүргізіледі. Оның өзі қылмыстың алдын ала
дұрыс емес саралануына әкеп соқтырады. Мысалы, ... пара ... ... ... ... бір уақыт бұрын шығып кетіп, пара алуды
жалғастырады, бірақ оның істері алаяқтылық ретінде сараланады, ... ... ... ... субъектісі болып табыла алмайды.
3. Егер сыйлық құны екі айлық ... ... ... мен анықтаушылар қылмыстық істі қозғаудан бас тартады, себебі
маңыздылығы аз болғандықтан қылмыс болып табылмайды деп санайды. Бұл ... ала ... ... және ... ... басқа адамның
мүддесіне жасалынған іс - әрекеті (әрекетсіздігі) заңсыз болып танылса,
пара мөлшерінің ... ... ... ... ... ... ... жолмен қудаланады. Мысал ретінде менің өзімнің
жүргізілуімде болған ... ... ... ... ісі ... Бұл ... ісі бойынша айыпталушы ретінде ... ... ... ... ... 312 бабы ... ... қылмыс жасады. Н.И.Максимов Батыс ... ... ішкі ... ... жол ... ... қызметкері
М.Т.Губайдуллинге 1000 теңге мөлшерінде пара ұсынды. 1000 теңгені ... ... ... Н.И.Максимов оның мемлекеттік нөмірі L 847 EMM
«Ауди - 89» маркілі авто көлігін айыппұл ... ... мен оған ... ... ... ... ... толтырмау мақсатында
М.Т.Губайдуллинге 1000 теңге ұсынды, ал көрсетілген М.Т.Губайдуллин
тарапынан бұл ... ... ... еді. ... 1000 ... екі айлық
есептік көрсеткіштен аспаса да, лауазымды тұлға ... ... ... ... еді, яғни бұл ... пара беру ... жоқ [20].
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодекстің 312 бабы екінші бөлігімен
көзделген қылмыс ... үшін ... ... ... ... ... ... іс) дәл сoндай жағдайға
душар болған және оның 1000 ... пара заты деп ... ... Парақорлыққа қатысты қылмыстық істері бойыншаең басты дәлелердің
бірі болып аудио ... ... ... шифр алып ... ... табылады. Бұл стенограммада пара алушының пара алу ниеті, пара
берушінің пара беру ... ... ... болушы адамның қай адам
атынан немесе қай адам атынан немесе қай адам тапсырмасымен пара алу немесе
пара беру ... ... ... ... Мысалы, қылмыстық істі қозғаудан бас
тарту ... ... ... ... ... ... ... Кодекстің 312 бабы екінші бөлігімен көзделген
қылмыс бойынша) мен А.Б.Лұқпановтың Батыс ... ... ішкі ... жол полициясы Басқармасының қызметкері ... ... ... ... ... ... өтілген аудио жазба
кесіндісінен шифр алып ... ... ... пара беру ... ... ... Ал ... қылмыстық іс – жүргізу Кодексінің 19 бабына ... ... ... ... оның ... түсіндіріледі.
Қылмыстық және қылмыстық іс – жүргізу заңын қолдану кезінде пайда болған
күмәндер де айыпталушының ... ... ... ... ... ... болмайды және ол ақиқат дәлелдердің ... ... ... ... [22]. Бұл ... ала тексеріс материалын
мен Қазақстан Республикасының қылмыстық іс – жүргізу Кодексінің 37 ... ... ... ... сай ... іс - ... ... жоқ болуына байланысты қылмыстық іс қозғаудан бас тарттым.
5. Сұралынған бұрықтар мен ... ... ... тұлғаны
белгілі бір сыбайлас жемқорлық қылмыстарының субъектілеріне жатқызу әрқашан
да жүзеге ... ... ал ... ... ... ... ... қатысты 07270005100188 қылмыстық ісі бойынша (Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Кодекстің 312 бабы екінші ... ... ... ... ... ретінде өтті және бұл қылмыстық іс ... мен ... ... ... облысы ішкі істер Департаменті жол
полициясы Басқармасының қызметкері Б.К.Жанабаевтың лауазымға тағайындалу
бұйрығы мен
6. Парақорлық қылмыстық істің ... ... іс ... ... заңи баға беру ... Сот ... ... өте жиі бұл заңи баға берілмейді.
Жоғарыда көрсетілген 07270005100105 қылмыстық ісі бойынша
мен ... ... ... ... ішкі ... жол ... ... ... ... ... қылмыстық істі қозғаудан бас
тарту ... ... ... ... М.Т. ... ... ... Қазақстан Республикасының қылмыстық іс –
жүргізу Кодексінің 37 бабы бірінші ... ... ... қылмыс құрамы болған болмады.
Жоғарыда талып өтілген парақорлық қылмыстары ... ... ... алу үшін ... ... ... керек:
1. Қаржы полициясы органдары басқа құқық қорғау органдарымен бірігіп
рейдтік ...... ... ... ұқыпты дайындалу,
жария емес тыңдауға арналған аудио (бейне) жазба ... ... ... ... ала ... ...... шараларында
қатысушы куәгерлерді алдын ала іздестіру қажет.
2. Тұлғаның ... ... ... субъектісіне жатқызылатыны
жайлы білу үшін жария емес жедел – ... ... ... ... ... ... Астана қалалары бойынша экономикалық қылмысқа және
сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ... ... және ... ... қарсы күрес ... пара ... ... пара ... ... ... - әрекеті (әрекетсіздігі) заңсыз болып табылса және бұл жайда пара
құны екі ... ... ... аспаса да, оны пара беру (пара
алу) деп сараланатынын түсіндіру.
4. Арыз берушілерге (параны қорқытып алу ... ... адам ... ... адамға) түсіндіру:
• Бір –бірімен сөйлесу кезінде арыз беруші адамдар пара ... пара ... пара ... ... пара алуға ниеттері бар
екенін сұрау,қандай іс - ... ... үшін пара ... пара берілетіні туралы білу және пара беруші мен алушының
пара алу мен беруге ... ... ... ... ... керек.
• Сұралынған немесе алынып жатқан пара мөлшерін нақтылау қажет.
• Егер пара беру мен пара алу делдалдықпен байланысты болса, ... ... ... ... адам ... ... тапсырысымен
пара алып немесе беріп жатыр, делдал адам пара беру немесе алуда
айдап салушы немесе тек делдалдық функцияларын ... ... ... ... ... қажет.
5. Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет бойынша Агентігіне тізім
жасау. Бұл тізімде келесі жайлар көрсетіледі:
• Бүкіл мемлекеттік мекемелер мен мемлекеттік ... ... Сол ... ... ... мен ... ... белгілі бір сыбайлас жемқорлық субъектісіне
жатқызылуы.
Қаржы полициясы органдарының тергеушілері мен ... ... бір ... ... ... ... бұйрығы мен лауазымдық
міндеттермен ұқыпты түрде танысуы қажет.
6. Қылмыстық іс – ... ... ... іс - ... ... заңи баға ... ... жатқан қылмыстық
істің объективтілігін, бүкілжақтылығын және толықтылығын қамтамасыз
ететіні туралы қаржы полициясы органдарының тергеушілері мен ... ... ... ... ... жедел іздестіру шаралары мен
тергеу әрекеттері
Парақорлық қылмыстары ... ... - ... ... тізімі
Қазақстан Республикасының 1994 жылдың 15 желтоқсанынан «жедел – ... ... ... ... – іздестіру қызметі туралы»
заңы бойынша сыбайлас жемқорлық ... ... ... ... ... ... азаматтарды сұрау, лауазымды тұлғаларды ... ... ... ... жария емес және жария қарым - қатынастарды орнату,
оларды жедел – іздестіру ... ... ... ... ... ... ... үшін үлгілер алу.
5. құқыққа қайшы істер іздерін жария емес тіркеу жәнет алу, ... ала ... ... істеген немесе істеп жатқан адамның ізіне түсіп, оны
ұстау.
7. ұсталынған адамды жеке ... , ... іс - ... ... заттар мен құжаттарды тексеру және алу, тұрғын үйлерді,
жұмыс орындарын, авто көліктерді тексеру мен ... ... ... ... ... ... ... қолдана
сөйлесулерді тыңдау және ... ... ... телефондық
сөйлесулерден ақпарат алу.
Парақорлық қылмыстары бойынша терегу ... ... ... ... ... ... регламенттеген:
1. жауап алушылар және беттестірулер жүргізу.
2. қылмыс ... ... ... ... ... және ... сөйлесулерді тыңдау мен жазу.
6. айғақтарды оқиға болған жерде тексеру және ... ... сот ... ... – химиялық сараптама, соттық – техникалық
сараптама, соттық – бейне фоноскопиялық сараптама, ...... ... алу ... ... ... үшін дауыс үлгілерін алу,
салыстырмалы зерттеу жүргізу үшін ... және ... ... алу)
Жоғарыда біз парақорлық қылмыстарын ашу және ... ... ... атап ... Енді ... ... ашу
және тергеу процессі қалай жүзеге асырылатыны жайлы айтып өтейік. ... ... ... ... ... ... іс – ... 23 тарауында жазылған. Парақорлық қылмыстық істерін қозғау
негіздері мен себептері Қазақстан ... ... іс – ... 177 ... ... ... ... Кінәсін мойындап келу.
3. Лауазымды адамдардың және қылмыстық істі қозғауға құқық берілген
органдардың қылмыс туралы мәліметтерді тікелей ... ... ... алу ... Республикасының Қылмыстық
Кодекстің 311 бабы төртінші бөлігі «а» тармақшасы) ... ... ... ... істі қозғалады. Қазақстан Республикасының
қылмыстық іс – жүргізу Кодексінің 178 бабының үшінші ... сай ... ... ... ... ... 351 ... сай көрінеу
жалған сөз жеткізу үшін қылмыстық жауаптылығы туралы ескертіледі. ... ... іс – ... ... 183 бабына сай қылмыстық
ізге түсу органы кез келген жасалған ... ... ... қылмыстар
туралы арызды немесе хабарды қабылдауға, тіркеуге және қарауға міндетті.
Мемлекеттік қызметтер атқаруға уәкілетті ... ... ... ... ... ... жауапты мемлекеттік лауазымды
атқаратын ... пара беру ... ... қылмыстық істі қозғауға негіз
болып ... ... ... ... арыздары болады. Мысалы,
07270005100105 санды ... ісі ... (Н.И. ... ... ... ... 312 бабы ... бөлігімен көзделген
қылмыс жасағаны бойынша) қылмыстық істі қозғауға Батыс Қазақстан облысы
ішкі істер ... жол ... ... қызметкрі М.Т.
Губайдуллиннің арызы себеп ... М.Т. ... ... ... ... экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
Департаменті ... ... ... телефонына звандап, ауызша арыз
берген.
Арыз алғаннан кейін қаржы полициясы оганының жедел ... ... ... ... кіріседі.
Арыз берушіден түсініктеме алған кезде одан іс бойынша білетін бүкіл
мән – ... ... ... Арыз ... ... ... ... Арыз берушіге (арыз берушіден) беріліп жатқан (сұралып жатқан) пара
затының құны мен ... Пара ... ... алушы) пара затын өзі немесе делдал арқылы берейін
деп жатыр (алайын деп жатыр).
3. Пара ... ... ... ... іс - әрекет (әрекетсіздік) үшін арыз
берушіге (арыз берушіден) берейін деп жатыр (алайын деп жатыр).
4. Пара беру (пара алу) қай жерде, қай ... ... ... Пара заты ... ... ... адам ... талап етілсе,
парақорлыққа делдал болған адамның іс - әрекеттерінде арыз берушіге
мәжбүрлеу бар ма, әлде жоқ па туралы ақпарат және де тағы да ...... ... ... ... ... пара берушіні (пара алушыны,
парақорлыққа делдал болған адамды) ұстауға бағытталған дайындық жұмыстары
басталады. Сыбайлас ... ... ашу және ... алу ... экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққ а қарсы күрес
Департамент бастығының орынбасарының атына (сыбайлас істері бойынша) ... ... ... ... ... ақша ... (белгілерін)
беру туралы.
2. Арнайы мақта беру туралы (ізді кетіретін).
3. Арнайы техникалық құралдарды беру туралы («фараон», ... тағы ... ... ... ... ... түсіру үшін бейне камерамен қамтамасыз
ету туралы.
5. Пара ... ... ... беру ... ... үшін» мөрін беру туралы.
7. ... ... ... ... ... ... ... техникалық құралдардың
қолдануын тек ол жүзеге асырады).
Содан кейін арыз берушіге арнайы техникалық құралдар ... ... емес ... ... ... ... (бейне) аппаратураны беру
туралы хаттама толтырылады. Пара ... ... ... ... ... ... ұстауға арыз беруші, қаржы полициясы ... ... ... Пара ... ... ... делдал болған адамның) сөзінде пара беру ... алу) ... ... табу ... ... арыз ... түсіндіру қажет.
Пара беру мен пара беруге делдал болу ... ... ... ... ... қызметкерлері параны химиялық заттармен себпейді,
себебі пара заты пара ... ... пара ... ... болушы адамның
өзінде болады.
Пара берушіні (пара алушыны) ұстау арыз беруші пара затын ... ... ... ... ... ... ... Бұның келесі
себептері бар:
1. Пара алушы (парақорлыққа делдал болған адам) пара затын жоюға ... ... ... ... ... Кешіктірмей ұстау пара берушіге (пара алушыға, парақорлыққа делдал
болған ... ... ... ... олардың шын айтуға
мәжбүрлейді.
Қаржы ... ... ... ... ... қылмыс
болған жерге кіріп, пара берушіні (пара ... ... ... ... ... ... ... пара алушыға, парақорлыққа делдал
болған адамға қылмыс затын өз еркімен берілуі сұралады. Егер ... пара ... өз ... беруден бас тартса, онда ... ... іс – ... ... 135 ... сай ... органдарының қызметкерлері ұсталынған адамның жеке тінтуін жүзеге
асырады. Егер пара ... ... ... ... ... пара ... онда қылмыс болған жерін ... ... ... бәрі жеке – жеке ... ... «Пакеттер үшін» мөрімен
сол конверттер басылып, олардың үстіне куәгерлер өздерінің қолдарын қояды.
Алынған объектілер соттық – ... ... ... ... ... ... парақорлыққа делдал болған адамның қолдарын және пара затын
спирттелген мақтамен сүртіледі) алынады.
Соттық – бейне фоноскопиялық ... ... үшін пара ... ... парақорлыққа делдал болушы), арыз беруші адамдар дауыстарының еркін
үлгілері алынады.
Егер пара заты ... ... ... ақша ... ... ... Республикасының Ұлттық банкіне ... оның ... ... ... ... ... бағасын біліп, оны
Қазақстан Республикасының теңгесіне айналдырады). Кез – келген ... ... ... бұл ақша ... пара заты ретінде шықса) соттық –
техникалық сараптама тағайындалады (ақшаның ... ... ... ... ... пара заты ... «өзге де мүлік» шықса (мысалы, алтын, күміс
және тағы да басқа), онда соттық – ... ... ... ... ... білу ... пара заты ... мүлік сипатындағы пайда шықса (мысалы, пара
алушының үйінде өтелімсіз ... ... ... және де тағы да ... ...... ... ... ...... сараптамалары
тағайындалуы тиіс.
Жоғары көрсетілген қаржы полициясы органдары қызметкерлерінің
істелінген ... ... ... және де өз қолдарымен қылмыс
болған жерін тексеру хаттамасын ... ... бұл ... мен ... ... ... ... беруге құқылы. Куәгерлер өз
қолдарымен конверттерді де куәландырады (пара затымен, мақтамен ... ... пара ... ... ... парақорлыққа делдал болған
адамнан) түсініктеме алынады Түсініктемеде келесі сұрақтар тізімі ... ... ... іс - ... (әрекетсіздік) үшін пара беруші (пара алушы) параны
ұсынды (пара талап етті)
2. Пара берушінің ... ... ... (талап еткен) пара затының
мөлшері.
3. Іске ... бар ... да мән – ... кейін куәгерлерден түсініктеме алынады Түсініктемеде келесі
сұрақтар тізімі ... ... ... ... ... органдарының қызметкерлері оларды куәгерлер ретінде
шақырудың бүкіл мән – ... ... пара ... ... ... парақорлыққа делдал болған адамның)
ұсталуының мән – ... ... ... ... ... ... мен ұстау кезіндегі пара берушінің (пара
алушының, парақорлыққа делдал болған адамның) міңез – қылығы, өз - ... Пара ... ... алушының, парақорлыққа делдал болған адамның) ... ... ... Пара ... ... (дің) ... (берудің) еріктілігі немесе
еріксіздігі және тағы да басқа
Жоғары көрсетілген іс - ... ... ... ... ... тиіс:
Қылмыстық іс қозғау мен өз іс – жүргізуіне қабылдау туралы қаулы ... ... ... Республикасының қылмыстық іс – жүгізу Кодексінің 37, 38 баптарына
негізделіп, қылмыстық іс қозғаудан бас тарту туралы қаулы ... алды ... ... еместігін ескере отырып, толқтыруға
байланысты баянат жазады.
Техникалық қамтамасыздандыру Бөлімінің ... ауио ... ... алып тастау туралы ... ...... ... тағайындалуына дейін өкізіп, істі тергеп жатқан
тергеушіге ұсынуы қажет.
Қылмыстық іс қозғалғаннан кейін тергеуші келсі ... ... ... ... ... ... – пара берушінің (пара алушының,
парақорлыққа делдал болушының) есі дұрыс екендігінің анықтау ... ... ... - пара берушінің (пара алушының, парақорлыққа
делдал болушының) сол мекеменің есебінде бар болуы ... ... алу ... Ішкі ... ... бөліміне - пара берушіге (пара алушыға, парақорлыққа
делдал болушыға) тұратын ауданнан ... ... ... ... ... Басқармасына - пара берушіде (пара алушыда,
парақорлыққа делдал болушыда) ... ... бар ... ... ... алу ... ... жол полициясы Басқармасына - пара берушіде (пара алушыда,
парақорлыққа делдал болушыда) авто көліктің бар болуы ... ... алу ... ... статистика ақпарат Комитетінің Басқармасына - пара ... ... ... делдал болушыда) соттылықтың бар болуы
(болмауы) туралы ақпараттар алу мақсатында.
7. Мемлекеттік қызмет істері Агентігінің ... - пара ... ... немесе арыз берушіні белгілі бір ... ... ... ... ... ... ақпарат алу
мақсатында.
8. Пара алушының, арыз берушінің (Қазақстан ... ... 312 ... көзделген қылмыстық істері бойынша) жұмыс
орындарына – олардың лауазымдық міндеттерін және ... ... ... ... ... міндеттерімен танысу мақсатында.
Парақорлық қылмыстары бойынша соттық сараптамалар алдын ала ... және де ... іс ... кейін тергеу барысында
тағайындалуы мүмкін.
Анықтама органдарының қызметкерлері мен тергеушілер ... ... ... ... ... ... бір – бірімен өзара
әрекеттеседі:
1. Қазақстан Республикасының қылмыстық іс – жүргізу Кодексінің 64 ... ... сай ... ... тергеуші тапсырма береді және
сол тапсырмалар жазбаша нысанда жасалса, олар ... ... ... ... ... қылмыстық іс – жүргізу Кодексінің 193 бабының
үшінші тармағына сай тергеуші қозғалған ... іс ... ... ... немесе басқа тергеушілерге тапсырмалар береді
және де олар ... ... ... он күн ... ... міндетті
болады.
Жазбаша тапсырмаларында тергешілер қылмыстық іске қатысушылардың
тергеушіге келу күні мен ... дәл ... ... ... ... ... орындалмаса, тергеуші есіне салу құжатын жазады. Сонда
да орындалмаса, анықтама органының қызметкеріне қатысты баянат жазып, оған
қатысты тәртіптік жаза ... ... ... ... ... ... ... делдал болушы адамнан)
сезікті ретінде жауап алған кезінде, оларға ... ... іс – ... ... 68 бабына сай сезікті құқықтары
түсіндіріледі және бұл туралы хаттама толтырылады ... ... ... сот ісін жүргізу тілін таңдау құқығы туралы). Бұл хаттамада
сезікті ... ... өзі ... ... ... ... ... сот ісін қай тілде жүргізілуін қалайтыны туралы жазады. Егер
сезікті қорғаушыдан бас ... оның бұл іс - ... ... ... ... және бас тартуы сезіктінің материалдық жағдайымен
байланысты емес ... ... ... ... тиіс. Егер сезікті
қорғаушы болуын ... ... іс ... қорғаушыны тағайындау туралы
қаулысы шығарылады. Сезікті сот ісі ... ... ... ... сот ісі ... ... тағайындау туралы қаулы шығарады (Қазақстан
Республикасының ... іс – ... ... 30 бабына сай).
Сезіктіден жауап алуға ұқыпты дайындалу қажет. Қылмыстық іс бойынша
мәні болатын мән – ... ... ... ... айқындау қажет. Егер
ұсталынған кезінде пара алушы (пара беруші, ... ... ... өз ... ... ал ... ... кезінде кінә мойындаудан бас
тартатын болса, беттестірулерді ... ... ... ... берген пара алушы (пара беруші, парақорлыққа делдал болған адам) және
бұрын жауап берген арыз ... ... ... ... қаржы полициясы
органдарының жедел қызметкерлері арасындағы беттестірулер).
Сезіктіден жауап алғанда диктофон ... ... ... ... зор, ... жауап алуды диктофонға немесе бейне ... ... ... ... ... шын мән – ... ... итереді. Жауап
алған кезде сезіктіге оның қылмыс жасағандығы туралы дәлелдемелер ... ... ... ... бас тартуы немесе жалған жауап ... ... бұл үшін оның ... ... ... берушіден куә ретінде жауап алғанда оны қасақана жалған жауап
бергені үшін және ... ... бас ... үшін ... ... ... ... қажет. Арыз берушіге Қазақстан ... іс – ... ... 82 ... сай оның өзіне, жұбайына
(зайыбына) немесе жақын туыстарына ізіне әкеп соқтыратын айғақ ... ... ... ... ... алған кезде арыз берушіге ... ... ... аталып өткен болатын.
Парақорлық қылмыстық істері бойынша кейінгі жедел – ... және ... ... ... ...... ... және
тергеу әрекеттері кіреді:
Пара беруші (пара алушы, парақорлыққа делдал болушы) тергеу мен анықтау
органдарынан жалтарса, оның қай ... ... ... ... ... ... органдарының жедел қызметкерлері жария емес және жария
жедел – іздестіру шаралары ... Пара ... ... ... ... ... жақын туыстарынан түсініктемелер алынып,
пара алушының (пара ... ... ... ... ... оларды жақсы танитын немесе жақсы қарым – қатынаста
тұратын адамдармен жария емес байланыстар орнатып, ... ... ... ... ... ... істелінеді. Адрестік бюроға,
шекаралық қызметке, аэропорттарға, темір жол станцияларына, кеден ... ... ... ... Егер пара ... (пара
алушы, парақорлыққа делдал болған адам) Қазақстан Республикасының
шекарасынан өтіп ... ... ... ... ... онда ... халықаралық немесе мемлекет аралық іздеу ... ... істі ... ... қылмыстық іс – жүргізу
Кодексінің 50 бабы бірінші бөлімі екінші тармақшасына сәйкес ... ... ... ... істері бойынша сараптама қорытындылары дайын болған
кезінде, заттарды (мысалы, ақша ... ... ... (бейне)
кассеталарды қарау мен тыңдау өткізіледі. Заттарды тексеру, аудио ... ... мен ... ... ... ... заттай
дәлелдемелер ретінде тану мен оларды іске тіркеу туралы ... ... ... ... ... ... ... арасында қарама –
қайшылықтарды жою үшін беттестірулер өткізіледі. Ең басында беттестіруде
қатысушы адамдардың бір – бірімен ... ...... ... ... ... қылмыстық іс – жүргізу Кодексінің 22 тарауына сай
іс – жүргізу шығындары есептелінеді. Бұл ... ... іс – ... ... туралы қаулы шығарылады.
Пара берушіге (пара алушыға, парақорлыққа ... ... айып ... ... ретінде тарту туралы қаулы шығарылады.
Пара берушіні, пара алушыны, парақорлыққа делдал болған ... іс ... ... ... ... одан ... ... аламыз. Жауап алу тактикасы әртүрлі болады. ... ... ... алғанда бейне камераларды, диктофондарды қолдануы
мүмкін. Оның өзі, жоғарыда атап өткендей, айыпталушыға әсер еткізіп, ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер ұсынылуы
мүмкін. Дәлелдемелер ұсыну да айыпталушының өз кінәсін мойындауына ... ... ... ... ісі ... ... дәлелдемелер ұсынылған кезінде ол өз кінәсін мойындады.
Дәлелдемелер ретінде қылмыс болған жердегі орнатылған ... ... жазу ... ... ... тінтулер жүргізілуі мүмкін. Егер пара
алған адам күні бұрын ... ... ... онда оның үйінде тінту
жүргізіп, оның бұрынғы өкілеттіктің шеңберін нақтылай ... және ... ... кету ... де ... аламыз.
Тінтудің тактикасы келесідей. Ең біріншіден тергеуші тінту жүргізу
туралы ... ... ... ... үшін ... ... оның
орынбасарынан санкция алып, тінту жеріне ... ... ... ... Республикасының қылмыстық іс-жүргізу Кодексінің 132 бабында
көрсетілген. Тінту жүргізілуінде куәгерлердің қатысуы міндетті. Куәгерлерді
іздеуге көп уақыт ... деп ... ... ... куәгерлер ретінде
тергеулік іс - әрекеттерге қатысудан бас тартады), ... ... деп ... ... қасындағы жоғары оқу орындарының студенттері
арасында іздестіру жөн. Тәжірибеде қалыптасқандай, қаржы ... ... ... оқу орындарының деканатымен келісіп,
жоғары оқу орындарының деканаты ... ... ... ... сол ... адам ... мамандығында оқып жатқан
студенттерінің заңтану тәжірибесін тереңірек дамыту ... ... ... іс - ... ... ... ... жүргізу кешке
қарай істелінсе, онда куәгерлер ретінде тінту болып жатқан пәтер иелерінің
көршілерін ... жөн, ... ... ... ... ... ... не паспорт тасымай, олардың аты, тегі мен тұратын орны сөзінен
жазылады, ал кейбір куәгерлер өзі және ... орны ... ... ... ... кейін оларды таба алмайсын, яғни тергеу іс - әрекетінің заңды
күші ... Ал ... ... деп ... ... көршілерінің
тұратын орнын оңай таба аласын және де өз куәліктер мен паспорттары олар
үйде ... ... ... ... ... кезінде және ашу кезінде ең бастысы ... ... ... ... ... жүргізілген іс – әрекеттің
дәлелдемелік күші ... Ал ... ... ... ... ие
болу үшін әрбір жедел – іздестіру және тергеулік іс ... ... ... ... тәртібі мен ерекшеліктерін сақтау қажет және де
бүкіл әрекеттерді ... іс – ... ... сай болуға міндетті.
Жедел немесе тергеу әрекеттерін істеу барысында заңның бұзылуы істелінген
әрекеттің дәлелдігі жоқ ... ... ... ... ... жауап алғанда ол өз кінәсін
мойындаудан бас тартса, ... атап ... ... ... ғылым Е.Р.Россинскаяның ойынша, бұрын жауап ... іс ... ... ... ... ... - қайшылықтар пайда
болса, онда беттестірулер өткізілуі шарт. Беттестірулер бөлек эпизодтардың
қатысушылары, пара ... мен пара ... ... ... ... пара заты ... шын ... алу үшін қолданылады [23,293бет].
Профессор Е.П.Ищенконың ойынша беттестірулер ең керек жағдайларда
ғана ... ... ... ... ... тұлғалар беттестірудің өткізілуін
тергеушілерден сұрауы мүмкін, себебі олар, мысалы, арыз ... ... ... ... ... арыз ... ... мүмкін, сондықтан арыз
берушілер кей жағдайда беттестірулер өткізілген кезде, бұрынғы берген
айғақтарға қарамай, ... ... ... ... ... бастайды немесе басқа да іс - әрекеттер әстеуі мүмкін [24,687 ... ... ... ... ... ... тергеу
әрекеттеріне дактилоскопиялық (парақор адамның өз қол іздері: қылмыс болған
жеде қалдырылған объектілерде, құжаттарда және тағы да ... ... ... немесе істеген адамды идентификациялау мақсатында),
техникалық – криминалистикалық зерттеу (бұрынғы жазбалардың қалпын келтіру
мақсатында), бухгалтерлік және тағы да ... ... ... мен
өткізілуі мүмкін.
А.Г.Филиппов тергеу экспериментін де ... ... ... ... ... ... ... эксперимент келесі
мақсатта істелінеді:
1. белгілі бір заттардың портфельде, ... сию ... ... пара беру ... белгілі бір шарттарда сезу мүмкіндігін айқындау
мақсатында (мысалы, куә пара беруші мен пара ... ... ... арасындағы сөйлесуді шын түрде ести алды ма, пара
беру мен пара алудың фактісін нақты көре алды ма, әлде жоқ па ... да ... ... бір ара ... ... бір ... өту мүмкіндіг (мысалы,
пара алушы (пара беруші, парақорлыққа делдал ... ... ... ... ... ішінде байқалмайтындай қаша алу мүмкіндігін
айқындау мақсатында) [25, 534 бет].
Профессор Н.П.Яблоковтың ойынша, парақорлықпен ... алу ... бір ... ... ұйымшылдық - құқықтық құрылысының
жетіспеушіліктерін түзетуге бағытталған ұсыныстар берумен ... ... жеке ... ... ... ... ... [26, 650 бет].
Қорытынды
Менің дипломдық жұмысымды қорытындылай келе мен осы ... ... және ... ... аясына кіретін айғақтарды
жинақтау, тіркеу және құжаттандырудың нәтижелі әдістерін, қылмыстық ... ... және ... ... ... ... ... және
анықтау органдарының өзара әрекеттесу тәртібін, ... ... ... ерекшеліктермен және арнайы техникалық құралдарды
пайдалану тәртібін, ... ... ... істі ... ... ... ... жазып көрсетуге тырысқанымды атап өткім
келеді.
Мен ойлаймын, егер ... ... ... әрекеттері
неғұрлым мұқият регламенттелген болса, біздің жағдайда қаржы ... ... ашу және ... ... ... соғұрлым жиі
қылмыстық - іс-жүргізу құқығының қылмысты жылдам және толық ашу, ... ... ... ... ... әділ сот қарауы және
қылмыстық заңды дұрыс қолдану деген сияқты тапсырмалары шын ... ... ... полициясы органдарына парақорлық жайттарын ашу және тергеу
бойынша ... ... ... деп ... Бұл проблема бойынша
қалыптасқан терең теориялық білім мен кішкене практикалық тәжірбие ... ... ... ... және барлық артықшылықтар мен кемшіліктер
есебімен парақорлықпен күрес бойынша ... ... ... шығаруға
мүмкіндік берді.
Қорытындылай келгенде мен ұсынамын:
1) Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 307 бабының ескертуіне
өзгерістер енгізіп, сыбайлас ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет істері ... ... ... ... ... үш ... жеке тізбе құру керек.
3) Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодекстің 510 бабы мен ... ... ... 311 ... 2-ші ескертуі
араларындағы қарама-қайшылықтарды жою керек.
4) Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлықпен күрес ... 2 бабы мен ... ... Қылмыстық Кодексінің 41
бабының 1-ші ескертуі араларындағы ... жою ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыскер тұлғасының ұғымы11 бет
Нан өнімдерін өндіру технологиясы7 бет
Әлеуметтік құқықтық құбылыстар мен ғылыми құжаттарды қолдану негізінде және парақорлыққа қатысты әртүрлі қайнар көздерін бір ауызға келтіріп, нақты түсінік беру және қазіргі деңгейін анықтау87 бет
Адам сырт келбеті туралы криминалистикалық ілім5 бет
Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді тактикалық - криминалистикалық қамтамасыз ету55 бет
Азия – Тынық мұхиты аймағының мінездемесі9 бет
Ақша жүйесінің типтері және олардың мінездемесі30 бет
Беттестіру жүргізудің-техника криминалистикалық және тактика криминалистикалық аспектілері31 бет
Бюджеттік кірістің жалпы мінездемесі8 бет
Бұғы, еліктің тәуліктік белсенділігі. Миграция.Түлеу. Реттелген және реттелмеген миграция. Қарақұйрықтылар отрядының морфофизиологиялық мінездемесі5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь