Жылу реттеу жүйесі

Кіріспе
Негізгі бөлім
2.1 Жылу реттеу
2.2 Жануарлар денесінің жылу реттеу бейімділігі
2.3 Дене температурасының реттелуі
2.4 Қызба және пайда болу себептері
2.5 Қызбаның сатылары
2.6 Қызба кезінде ағзалар мен жүйелердің өзгерістері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Жылу реттеу, терморегуляция (гр. therme – жылу және гр. regulo – реттеу) – қоршаған орта температурасының ауытқуына қарамастан адам, сүтқоректілер және құстардың дене температурасын тұрақты деңгейде сақтау қабілеті.
Дене температурасының тұрақтылығы – жылу түзілу және жылу шығару және олардың өзгеруіне байланысты болады. Жылу реттеу процесіне аралық мидағы (гипоталамус) жылу орталығы, орталық жүйке жүйесінің әр түрлі бөлімдеріндегі жылу сезетін жүйке жасушалары, ішкі органдар мен шырышты қабаттың жылу рецепторлары, терідегі арнайы жүйке өткізгіш жолдары, эндокринді және тері бездері,бұлшықеттер қатысады. Дене қыза бастаса, қан тамырлары кеңейіп, тер бөлініп, тыныс алу жиілейді, жылуды сыртқа шығару үдейді. Ал ағза салқындай бастаса, қан тамырлары тарылып, тер шығу тоқтайды, сыртқа жылу аз бөлінеді. Осылайша ағза жылу түзу мен жылу шығарудың тепе-теңдігін реттеп отырады. Жылу реттеу нәтижесінде ағзаның температурасы тұрақты болады (мысалы, құстарда 40 – 41,5˚С, сүтқоректілерде 32 – 39˚С, адамда 36˚С). Сыртқы ортаның температурасының айтарлықтай ауытқуынан немесе жылу түзілудің жылдам өзгеруінен адам мен жануарлардың жылу температурасы қалыпты жағдайда 0,2 – 0,3-тен 1 – 2 С-қа ауытқуы мүмкін.
Денедегі жылудың тұрақтылығын реттеу механизмі адам мен жоғары сатыдағы жануарларда ғана жақсы дамыған. Мысалы, терлеу тек адам мен маймылға, сондай-ақ тақ тұяқты жануарларға ғана тән. Құстар терлемейді. Жәндік қоректілер, кемірушілер, т.б. аз терлейді. Ал төм. сатыдағы жануарларда (мысалы, бақа, кесіртке) жылу реттеу механизмі дамып жетілмеген. Сондықтан олардың дене температурасы сыртқы орта температурасына тәуелді болады. Адам қалыпты жағдайда жылудың 70%-ін ішкі органдардың қызметінің, ал 30%-ін бұлшық еттердің жиырылуы нәтижесінде алады. Адамның дене қимылы арқылы түзілген жылуы тері арқылы, тыныс алғанда, зәр шығарғанда және дефекация кезінде шығарылады
Ағза ішкі ортаның тұрақтылығын ғана емес, температурасын (жылуын) да сақтайды. Бұл ферменттердің көпшілігі тек оңтайлы жылуда ғана тиімді жұмыс істейтіндіктен, биосинтез және ыдыраудың, яғниметаболизмнің (зат алмасудың) қалыпты өтуі үшін қажет. Сондықтан ағзалардың әрқайсысы эволюция барысында өз денесінің температурасын реттеуге бейімделді.
1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том
2. Патологиялық анотомия терминдерінің орысша – латынша – қазақша түсініктеме сөздігі.- Ақтөбе. ISBN 9965-437-40-8
3. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы: Жылу реттеу жүйесі
Орындаған:Әбілова А.Қ.
Тексерген:Нуркенова М.К ... 2015 ... ... Жылу ... ... ... жылу ... бейімділігі
2.3 Дене температурасының реттелуі
2.4 Қызба және пайда болу себептері
2.5 Қызбаның сатылары
2.6 Қызба кезінде ағзалар мен жүйелердің өзгерістері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... (гр. therme - жылу және гр. regulo - реттеу) - ... орта ... ... қарамастан адам, сүтқоректілер және құстардың дене температурасын тұрақты деңгейде сақтау ... ... ... - жылу түзілу және жылу шығару және олардың өзгеруіне ... ... Жылу ... ... ... ... (гипоталамус) жылу орталығы, орталық жүйке жүйесінің әр түрлі бөлімдеріндегі жылу сезетін жүйке жасушалары, ішкі органдар мен шырышты қабаттың жылу рецепторлары, ... ... ... ... ... эндокринді және тері бездері,бұлшықеттер қатысады. Дене қыза бастаса, қан тамырлары кеңейіп, тер бөлініп, тыныс алу ... ... ... ... ... Ал ағза ... ... қан тамырлары тарылып, тер шығу тоқтайды, сыртқа жылу аз бөлінеді. Осылайша ағза жылу түзу мен жылу ... ... ... ... Жылу реттеу нәтижесінде ағзаның температурасы тұрақты болады (мысалы, құстарда 40 - 41,5˚С, ... 32 - 39˚С, ... 36˚С). ... ... ... ... ауытқуынан немесе жылу түзілудің жылдам өзгеруінен адам мен жануарлардың жылу температурасы қалыпты жағдайда 0,2 - 0,3-тен 1 - 2 С-қа ... ... ... ... ... механизмі адам мен жоғары сатыдағы жануарларда ғана жақсы дамыған. Мысалы, терлеу тек адам мен маймылға, сондай-ақ тақ тұяқты ... ғана тән. ... ... Жәндік қоректілер, кемірушілер, т.б. аз терлейді. Ал төм. ... ... ... ... ... жылу ... ... дамып жетілмеген. Сондықтан олардың дене температурасы сыртқы орта температурасына ... ... Адам ... ... ... 70%-ін ішкі ... ... ал 30%-ін бұлшық еттердің жиырылуы нәтижесінде алады. Адамның дене қимылы арқылы түзілген жылуы тері арқылы, тыныс алғанда, зәр ... және ... ... шығарылады
Ағза ішкі ортаның тұрақтылығын ғана емес, температурасын (жылуын) да сақтайды. Бұл ферменттердің көпшілігі тек оңтайлы жылуда ғана ... ... ... ... және ыдыраудың, яғниметаболизмнің (зат алмасудың) қалыпты өтуі үшін ... ... ... ... эволюция барысында өз денесінің температурасын реттеуге бейімделді.
Ағзалар метаболизм үдерісінде жылу өндіреді. Жылықанды жануарларда (сүтқоректілер және құстар) ... ... ... жылдамдықта жүреді. Сондықтан дене температурасының жоғары болуына мүмкіндік ... Зат және ... ... ... ... ... ... оттегі концентрациясының артуымен қамтамасыз етіледі. Құстарда және ... ... ... тез қамтамасыз ететін бейімділіктер пайда болды. Олар: өкпенің тынысалу бетінің ұлғаюы, эритроциттер мөлшерінің көп болуы, ұсақ қылтамырларға қанның түсуін ... ... ... кан ... ағзада өндірілген жылу мөлшері жеткіліксіз болса, онда орталық ... ... ... бойынша бұлшықеттер жиырылады да дене суықтан қалтырай бастайды. Бұдан өз кезегінде метаболизмніңқарқыны артып, жылу бөлініп ... ... мен ... ... дене ... ... жылу оқшаулағыш жабындардың (үлбір, қауырсын) және тері астындағы майдың көмегімен сақтайды. Солтүстік ендіктерді мекендейтін теңіз сүтқоректілер ... ... ... қабатты май болады. Пингвиндердің денесі жылу оқшаулайтын қалың қауырсындар ... ... ... ... ... дене жылуын сақтай алмайды, сондықтан суық маусымда біз жылы киінеміз.
Ағзаның жылу реттелуіне жүйке жүйесі де ... Ағза ... ... ... ми терінің қантарату тамырларының тарылуына дабыл береді. Бұдан дене бетіндегі қан ... ... ... ... ... ... ... шығуы азаяды. Дене температурасы қалыптан артқан кезде жылу беруді ұлғайтатын әр түрлі физиологиялық тетіктер іске қосылады. Бұл денеден тердің көп ... іске ... ... суды буландыруға көп мөлшерде жылу жұмсалады. Жазғы ыстықта адам денесінен ... көп ... ... дене ... ... сақталады. Өзге жағдайларда терідегі қан ағымының мөлшері артады; соның нәтижесінде жылу ... ... жылу беру ... ... ... және құстар денесін үстіртін жиі тынысалу арқылы салқындатады. Мысалы, итте тер бөліп шығаратын без болмағандықтан, ауа райы ... ... ... ... жолы мен ... үстіңгі бетінде күшті булану жүреді.
Жануарлар денесі жылу реттеу бейімділігі бойынша екі топқа бөлінеді. ... ... ... қоршаған орта температурасы өзгерген кезде дене температурасын біршама тұрақты ... Оған ... мен ... ... ... ... жануарлар дене температурасы қоршаған ортаға тәуелді жануарлар. Омыртқасыздар, балықтар, қосмекенділер және жорғалаушылар салқынқанды жануарлар ... ... ... ... жолы ... тірі ағзалар (жануарлар) эктотермді және эндотермді жануарлар болып бөлінеді. Тіршілік әрекеті сыртқы жылу көздеріне тәуелді салқынқанды жануарлар эктотермді (сыртқабықтық) ағзаларға ... ... (гр. ektos - ... сырт ... ... дене жылуы тұрақтылығын негізінен алғанда сыртқы ортаға бөлінетін жылу мөлшерін реттеу арқылы мінез-қылық бейімділігі жәрдемімен сақтайды. Мысалы, жорғалаушылардың көпшілігі күнге ... ... ал ... ... түрі суық суда мекендейді. Сыртқабықтық (эктодермді) жануарлар дене температурасын физиологиялық және жүріс-тұрыстық тетіктермен реттейді. Мәселен, адам, ит және ... ... ауа райы ... ... ... ... ... ұнатады. Қоректік заттарда қарқынды тотықтыру есебінен құс денесінің температурасы 41°С-қа дейін жетеді.
Денесінде жоғары температура ... ... ... іштегі жылудың сақталуы арқылы түзілетін жануарлар эндотермді (гр. endon - ішкі жағында, ... ... ... ... Сүтқоректілер және құстар, денесінің сыртқы беті арқылы жылуды көп жоғалтады. Өйткені олардың температурасы ... орта ... ... ... ... ұсақ ... ... жылу беруі қарқынды өтеді. Шала-жансарлық кезенде дене температурасының төмендеуінен жылу бөлу ... ... ... құс ... ... мөлшерде жылу өндіру үшін күнделікті көп мөлшерде азықтанады. Оны қорытуына тура ... ... ... ... ... үзіліс бірнеше сағаттан аспауы қажет. Олай болмаған жағдайда ол аштықтан өліп қалады. Мәселен, көптеген құрлықомыртқасыздары, қосмекенділер, жорғалаушылар және ... ұсақ ... жылу беру ... ... үшін дене ... ... күйдегі кезеңде (анабиоз) өткізіп, төмендете алады. Олардың дене температурасы қоршаған орта температурасына сәйкес келеді.
Қысқы ұйқыға тән ... - дене ... ... орта ... ... ... тіпті судың қату нүктесіне дейін төмендету. Ұйқыға жатқан кезде дене температурасының шұғыл төмендеуі алмасу үдерісінің төмендеуіне ... ... қан ... оттегі аздап төмендегенімен, ұйықтап жаткан кезде өте аз ... ... ағза ... ... ... өте баяу жүреді. Қысқы ұйқы кезіндегі негізгі ... көзі - ... ... ... ... ... ... тек жылу түзу және оны бөлу процестері тепе-тең болған жағдайда ғана сақталады. Бұл тепе-теңдік арнаулы физиологиялық тетіктер - ... және ... жылу ... механизмдері,- арқылы реттелінеді. Осы тетіктер арқылы денеде түзілген жылу шығын болған жылудың орнын толтырып отырады.
Химиялық жылу реттеу, немесе жылу ... ... зат ... процесін күшейту не бәсендету арқылы жүреді. Жылу қызмет әрекеті күшті ... - ет ... ... ... бүйректе, ішкі секреция бездерінде, жүректе - көбірек түзіледі. Тыныштық жағдайында организмде түзілетін жылудың 25 пайызы бұлшық ... 20% - ... 13% - ... 11% ... 7% ... 5% ... ал қалған 19% басқа мүшелерде түзіледі. Дене жұмысы кезінде жылудың 70-75% бұлшық етте түзіледі. Дене ... жәй ... өзі жылу ... 10 ... ал ... - 60-80 ... ... түзілуіне қоршаған орта темлературасы зор әсер етеді. Ол ... жылу түзу ... ал ... - ... Суық ауа ... ... ... еріксіз жиырылып, дене дірілдей бастайды. Осыған байланысты бұлшық еттердегі зат алмасу процесі күшейіп, жылу өндіру ... ... жылу ... ... ... рөл ... жайлы пікірлер айтылуда. Өкпенің арнаулы жасушалары - ... Қан ... ... алған майлар осы жерде тотығып, ыдырайды.
Осының нәтижесінде түзілген жылу бір ... ... ... ауаны жылытады, екіншіден, қан арқылы бүкіл денеге тарайды. Сондықтан кейбір зерттеушілер өкпені химиялық жылу реттеу тетітінің негізгі мүшесі, ал бұлшық ет бұл ... тек ... ... ... ... пікір айтуда.
Сыртқы орта температурасының өзгеруіне байланысты денеден жылу бөлу процесі де өзгеріп отырады ауа температурасы ... ... ... берілуі азайып, ал ол жоғарыласа - көбейіп отыра-ды. Дене жылуын сыртқа беруді күшейтіп, не ... ... ... процестер жиынтығын физикалық жылу реттеу деп атайды. Денеден жылу шығару қарқыны тері тамырларының, тер бездерінің, терінің бірыңғай салалы ет ... ... ... кеңістікгегі жағдайына байланысты өзгеріп отырады. Денеден жылу өткізу, конвекция, радиация (сәуле шашу) және булану сияқты фи-зикалық процестердің арқасында бөлінеді.
Өткізу деп ... ... ... ... ... зат-тарға берілуін айтады (мысалы, құс денесінен жылудың ұяға берілуі). Конвекция деп ... ... ... ауа ... берілуін ай-тады. Ауа ағыны жылдамдаса, конвекция күшейеді. Сәуле шашу деп ... ... ... ... ... ... ... деп сұйықтың (тердің) газ тәрізді күйге айналуын айтады. Жылудың белгілі бір бөлігі зәр және ... ... да ... ... ... ... жылудың 70 пайызы конвекциялық және радиациялық жолмен шығарылады. Қоршаған орта мен тері температурасының айырмасы неғүрлым көп ... ... жылу тез ... ... Тері ... кеңеюі жылу шығаруды арттырады. Денеден бөлінген тердің әр грамы 2,42 кДж жылу ... Тері ... ... тері ... ... ... ... азайтады.
Дене температурасын реттейтін орталық аралық мидың гипотала-мус аймағында орналасқан. Гипоталамустың алдыңғы ... ... қан ... ... ... ... де, жылу бөлу орталығын, ал артқы бөлімінің жасушалары қанның салқындауына реакция беріп, жылу түзу (өндіру) орталығын құрайды. Жылу реттеу орталыгы не ... ... не ... түрде қозады.
Жылуды рефлекстік жолмен реттеуде тері рецепторлары маңызды ... ... ... ... не ... ... рецепторы қозғанда тітіркеніс нерв орталығына беріліп, одан әрі вегетативтік нервтер немесе ішкі секреция бездері арқылы зат ... ... ... ... ... ... мұндай кезде еттердің әрекеті, тамырлар арнасы, тер бөлу процесі, тынысты реттейтін орта-лық ... ... ... ... қан ... қан ... ... гипоталамустағы терморецепторларға әсері нәтижесіңде атқарылады.
Жылуды реттеу процесіне ... ми ... ... ... ... жасушалары да қатысады. Ми қыртысын сылып тастаса, жылуды реттеу процесі нашарлайды. Сыртқы орта температурасының ауытқуларына шартты рефлекстер оңай қалыптасады.
Дене ... ... ... ... ... ... физиологиялық көрсеткіштің бірі болып келеді. Ол организмнің күрделі термореттеу механизмдерімен қамтамасыз етіледі және ... ... ... ... ... ... Организмнің термореттеу механизмдері жогары деңгейге көтерілгенде дене қызуы пайда болады.
Қызба деп әрі бүліндіргіш, әрі қорғаныстык, компенсациялық қүбылыстармен сипатталатын ... ... ... айтады. Бұл кезде пирогендік (грек. ругеіоз -- ыстық, ... ген-туындататын) заттардың әсерлерінен термореттеу орталықта-рының әрекеттерінің ... дене ... ... ... ... ... ... механизмдері бұзылмай сақталып, жогары деңгейге көтеріледі.
Қызба пайда болу себептеріне қарай инфекциялық жөне бейинфекциялық ... ... ... қызба бактериялардың, вирустардың, қарапайым жануарлардың, мгійда саңырауқүлақтардың әсерлерінен дамиды. ... ... ... ... ... сыртқы және ішкі ықпалдардың әсерлерінен пайда болады. Бұларға: күйік, жарақат, инфаркт, қан қүю, ішке қан құйылу, аллергия, ісік өсу, ... т. б. ... даму ... пирогендік заттар маңызды орын алады. Олар экзогендік және эндогендік (лейкоциттік) болып екіге бөлінеді. Экзогендік пирогендер деп микробтардың ... ... ... ... ... болатын заттарды айтады.
Қызба дамуында жоғарыда келтірілген пирогендермен бірге организмнің даралық реактивтілігі мен иммундық жүйесінің ... ... ... ... кездерінде температураның көтерілмеуі, ал кейде тым қатты көтерілуі мүмкін. Мысалы, қарттарда және қатты жүдеген адамдарда крупозды пневмония қызбасыз және ауыр ... ... Бұл ... ... ... ... ... түзуге қажетті заттардың жеткіліксіздігімен, зат алмасу қарқынының ... және ... ... түзілуі бүзылуына байланысты. Қызба дамуында пирогендерден басқа заттардың да, әсіресе гормондардың, маңызы үлкен. Тиреотоксикоз кезінде жүқпалы аурулар тым қатты ет ... ... ... кезінде қызба сирек дамиды. Глюкокортикоидтар ет ысуын азайтады.
Дене қызымының бір деңгейде ұсталып тұруы ... ... нерв ... ... ... жылу ... мен оны сыртқа шығару процестерінің тепе-теңдігімен қамтамасыз ... ... мен оны ... ... ... ... және ... гипоталамуста бөлек орналасқанына қарамай, олар өзара тығыз байланыста болады.
Қызбаның сатылары
1. температураның көтерілуі сатысы (stadium incrementum)
2. температураның жоғары ... ... ... (stadium decrementum)
Қызбаның әрсатысынды организмде дене қызымының реттелуі әртүрлі болады.
Температураның көтерілу сатысы. Қызба кейде температураның ... ... ... ... ... ішінде, тез (крупнозды пневмония, грипп, безгек, бөртпе сүзек т.б.), кейдке біртіндеп, бірнеше күннің ішінде (іш сүзегі, ... т.б.) ... ... Бұл кезде организмнен жылудың сыртқа шығарылуы шектеледі де, денеде жылу өндірілу одан ... ... ... қан ... тамырларының жиырылуынан және тер шығудың ... ... ... ... төмендейді. Бұлшық еттерде, бауырда және ішкі ағзаларда тотығу-тотықсыздану үрдістерінің артуына байланысты организмде жылу өндірілуі күшейеді. ... ... қан ... ... ... тері ... суыйды. Арқаның, қолдардың, кейде жалпы қаңқа еттерінің талщықтарының еріксіз жиырылулары ... Бұл ... ... ... пайдалы жұмыс атқармайды ,тоңу сезімімен, дененің қалтырауымен қабаттасады.
Температураның жоғары деңгейде тұрақтану ... ... ... кейін дене қызымы белгілі деңгейге көтеріліп, сол деңгейде біршама ... ... ... Бұл кезде жылудаң сыртқа шығарылуы да жоғарлайды; тері ... ... ... алу ... Бұл сатыда қызбаның келесі түрлерін ажыратады:
1. шамалы (субфебрильдік) қызба - дене ... ... ... ... ... қызба -38-390С
3. қатты қызба -39-400С
4. асқын (гиперпиреттік) қызба -410С-тен астам көтерілуі.
Температураның қалыпты деңгейге түсу ... ... бұл ... ... ... ... жылу ... басым болуымен сипатталады. Осының нәтижесінде дене қызымы қалыпты деңгейге дейін төмендейді. Организмде жиналған жылу тері тамырларының кеңуі, терлеу мен ... ... ... ... ... ... ... екі жолмен болуы ықтимал:1.біртіндеп, лизистік (бірнеше тәулік ішінде) түсуі; 2. күрт (кризистік) түсуі.
Қызба мен асқын қызынудың айырмашылығы
Қызба мен ... ... ... көтерілуі жолдары мен себептері әртүрлі. Гипертермияның негізгі себебі сыртқы орта температурасының жоғары ... ... Ол ... ... ... ... ... климаты бар аймақтардың тұрғындарында т.б. жағдайларда байқалады. Бұл кезде сыртқы ортада температура көтерілуіне организмнің компенсациялық механизмдері ... ... ... қарсы тұрады. Терінің қан тамырлары кеңиді, тыныс алу және жүрек ... ... ... бұл ... ... жеткіліксіз болып, дене қызымы еөтеріледі, гипертермия дамиды.
Қызба кезінде термореттеу механизмдерінің дене қызымын көтеруге бағытталған., ал гипертермия кезінде ... ... оған ... ... Дене ... көтерілуі кезінде пирогендердің қатысымен болпды, ал гипертермия кезінде олардың маңызы болмайды. ... ... зат ... ... ... ... алуға болады.
Қызба кезінде ағзалар мен жүйелердің өзгерістері
Қызба ... бір ... ... ... ... мен ... ... сол аурудың патогенезіне және ет ысуына байланысты болуы мүмкін. ... ... ең ... ... қан айналым жүйесінде байқалады. Дене қызымының 10С-қа көтерілуі, тамыр соғуының ... ... ... сипатталады. Жүрек соғуы жиілеудің нәтижесінде қанның соғыстық және минөттік көлемі үлкейеді. Ет ысуының бірінші ... ... қан ... ... ... қан ... ... ішкі ағзалардың тамырлары, керісінше, кеңиді. Үшінші сатысында дене температурасы күрт ... ... ... ... ... қан ... қызметінің тез дамитын жеткіліксіщдігі байқалуы мүмкін.
Кейде дене қызымы көтерілуіне қарамай тахикардия дамымайды. Мысалы, іш сүзегі ... ... ... ... ... ... ықтимал. Ол көрсетілген микробтардың уыттарымен организмнің уыттануына ... алу ... ... ... ... сирейді. Ары қарай дене қызымы үлкен деңгейге жеткен соң, тыныс кейде 2-3 есе ... ... ... ас ... ... ... ... пайда болады, сілекей бөлінуі азаяды (ауыз қуысы ... ... ... ... болады), асқазан сөлінің бөлінуі мен оның қышқылдығы төмендейді, ішек-қарынның қимылдық әрекеттері әлсірейді.
Қызба эндокриндік жүйенің өзгерістерімен сипатталады. Бүйрек үсті ... ... ... ... ... ... түзеді. Жұқпалы аурулар кездерінде ет ысуы қадқанша бездің гармондарының көп түзілуіне әкеледі. Осыдан негізгі алмасу көтеріледі.
Орталық нерв ... бас ... ... сезімі, ұйқы басу немесе көз ілінбеу т.б. белгілер пайда болады. Жұқпалы аурулар кезінде, әсіресе жас ... бұл ... өте ауыр ... өтуі ... ... бұл құбылыстар дене қызымының тіпті орташа көтерілуінде де болуы ... ... зат ... ... барлық түрлері бұзылады. Ең алдымен көмірсуларының алмасуы бұзылады. Бауырда, бұлшық еттерде гликогеннің мөлшері ... ... ... ... ... ... ... қоры азаюына байланысты майлардың пайдаланылуы артады. Май қышқылдарының тотығуы аяғына дейін ... ... ... жиналып қалады, олар несеппен сыртқа шығарыла бастайды. Егер еті ... ... ... ... ... жеткілікті мөлшерде жіберсе, онда май алмасуының бұзылыстары қалпына келеді. Сондықтан дене қызуы көтерілген ... ... ... тәтті сусындарды көп ішулері керек.
Көптеген жұқпалы ауруларкездерінде нәруыздардың алмасулары бұзылады. Бұл ... ... ... балас дамиды. Зәрде мочевинаның деңгейі көтеріледі. Бұл тіндердің ыдырауын көрсетеді. ... ет ысуы ... ... өтуі ... ... грипп, ангина, кейбір жұқпалы аурулар. Ал кейбір жұқпалы аурулар ет ысуынсыз-ақ тін нәруыздарының артық ыдырауына ... ... ... ... : Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. ... - ... Бас ... 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том
* Патологиялық анотомия терминдерінің орысша - латынша - ... ... ... ... ISBN 9965-437-40-8
* Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылуэнергетикалық қондырғылардың атқарушы механизмдері және реттеу құралдары8 бет
Жылуэнергетикалық қондырғылардың атқарушы механизмдері және реттеу құралдары жайлы10 бет
Жылуэнергетикалық қондырғылардың атқарушы механизмдері мен реттеу құралдары13 бет
Жылуэнергетикалық қондырғылардың атқарушы механизмдері мен реттеу құралдары жайлы ақпарат8 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
«Жануарлар әлемін пайдалану мен қорғаудың құқықтық режимі»25 бет
«Инвестиция мемлекеттік реттеу обьектісі ретінде»72 бет
Автоматты реттеу жүйесінің динамикасын талдау6 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет
Аграрлық өнеркәсіптік кешенді мемлекеттік реттеу90 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь