Массивтерді сұрыптау әдістері

Сұрыптау – қазіргі заманда мәліметерді өңдеу процессінің кең тараған түрлерінің бірі. Сұрыптау деп – массив элементтерін белгіленген ережелер бойынша орналастыру болып табылады. Мысалы, массивті өсуі не болмаса кемуі бойынша сұрыптау.

Сұрыптаудың түрлеріне тоқатала кетейік:

1. Ауыстырмалы сұрыптау (көпіршік әдісі)
Алгоритм 1-ші мен 2-ші элементтерді салыстырудан басталады. Егер 2-ші элемент 1-шіден кіші болса, онда оларды орындарымен алмастырылады. Бұл процесс қатар тұрған әр жұп элементтері үшін қайталанады, процесс бүкіл N элементтері өңделмейінше қайталанады. Массивтің бір «өтімінен» кейін ең үлкен элемент ең артқы (N-ші) орынға тұрғызылады. Алгоритм жалғаса береді, сонда p-ші өтім кезінде алғаш (N-p) элементтері оң жақтағы көрші элементтерімен салыстырылады. Егер келесі бір өтімде алмастырулар болмаса, алгоритм өз жұмысын тоқтатады. Соңында ең «жеңіл» элементтер алгоритм орындалуы барысында біртіндеп «қалқып шығады».
Бұл әдістің ерекшелігі - әр элементті массивтің басқа элементетрімен салыстырып шығу емес, көрші екі элементпен салыстыру. Көпіршікті сұрыптаудың кемімелі алгоритмінің мәні мынада: М массивін біртіндеп төменнен жоғары қарай (басынан аяғына дейін) қарап шығу. Егер көрші элементтері шарт орындалатындай болса (шарты – оң жақтағы элемент сол жақтағы элементтен үлкен), онда осы элементтердің мәндері ауысады.
1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998.
2. Бурин Е. А. Программирование на языке Турбо Паскаль. А., 2000.
3. Досмайлов Т.К. “Программалау тілі Паскаль” А.,1996.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНДАҒЫ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ ... және ... ... ... ... ... ... Мәліметтер қоры алгоритмі және құрылымы.
Орындаған: Нуркенов. Е.Б.
Тексерген: Болсынбекова Ш.Ж.
Семей 2015жыл.
Массивтерді сұрыптау әдістері.
Сұрыптау – ... ... ... өңдеу процессінің кең
тараған түрлерінің бірі. Сұрыптау деп – ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, массивті өсуі не
болмаса кемуі бойынша сұрыптау.
Сұрыптаудың түрлеріне ... ... ... ... ... ... 1-ші мен 2-ші ... салыстырудан басталады. Егер 2-
ші элемент 1-шіден кіші ... онда ... ... ... ... ... ... әр жұп элементтері үшін қайталанады, процесс бүкіл N
элементтері өңделмейінше қайталанады. Массивтің бір ... ... ... ... ең ... (N-ші) орынға тұрғызылады. Алгоритм жалғаса береді,
сонда p-ші өтім кезінде алғаш (N-p) ... оң ... ... салыстырылады. Егер келесі бір өтімде алмастырулар болмаса,
алгоритм өз жұмысын ... ... ең ... ... ... ... біртіндеп «қалқып шығады».
Бұл әдістің ерекшелігі - әр элементті ... ... ... шығу ... ... екі элементпен салыстыру.
Көпіршікті сұрыптаудың ... ... мәні ... М ... ... ... қарай (басынан аяғына дейін) қарап ... ... ... шарт ... ... (шарты – оң жақтағы элемент сол
жақтағы элементтен үлкен), онда осы ... ... ... ... i := 1 to n-1 ... j := n-1 downto i do 
if a[j] > a[j+1] then begin 
x := a[j]; 
a[j] := a[j+1]; 
a[j+1] := x; 
end;
2. Қою (орналастыру) ... ... ... ... ... тұрған екі элемент сұрыпталады. Олар
сұрыпталған S жиынын құрайды. Келесі ... ... ... S ... ... ... одан кіші ... ал оң жағынан артық ... ... ... ... тұрғызу орны – аралықты жартыға бөлу
арқылы табылады. Алгоритм қашан өз жұмысын ... сол ... ... ... ... ... ... сізге массив берілді. Бұл массив ... ... ... ... төменнен жоғары қарай былай
сұрыптаймыз:
Массивтің екінші элементін аламыз, оны бірінші ... ... ... ... ... элементтен кіші болса, екінші ... ... ... ... ... орналастырамыз. Егер екінші
элемент бірінші элементтен үлкен ... тең ... ... ... жалғастыра береміз. Сосын үшінші элементті алып екінші элементпен
салыстырамыз, егер үшінші элемент екінші элементтен ... ... ... ... ... кейін (екіншінің орнына келген үшінші
элементті) бірінші элементпен салыстырамыз. Осы процесс массив аяқталғанша
жалғаса береді. ... ... ... массивке қол жеткіземіз. 
Бұл алгоритмді кішкентай (он шақты ... бар) ... үшін ... ... және ... арқылы сұрыптау" алгоритміне
қарағанда сәл ақылдырақ, яғни ... ... ... ... ... ... ... соғұрлым артады. 
3. Таңдап алу (сызықтық) арқылы сұрыптау.
N элементтерден құралған массивттің ең үлкен элементі табылады
(ол p ... тұр ... оның N-ші ... тұрған элементпен орындары
ауыстырылады, мұнда бір шарт ... ... N p, яғни олар тең ... ... (N-1) ... тағы да ең ... таңдап алынады да, N-1
орында тұрған элементпен алмастырылады. Өз жұмысын алгоритм 1-ші және ... ... ... ... ... ғана өз ... ... үшін N-1 өтім керек болады. Осылайша ең кіші элементтерді
сұрыптауға да ... ... i := 1 to n-1 do ... := i; x := ... j := i+1 to n ... a[j] < x then begin 
k := j; 
x := a[j]; 
end; 
a[k] := ... := ... емес ... ... ... мәні мынада: бүкіл
массивті біртіндеп ... ... ең ... ... табу, оны бірінші позицияға
сол жерде ... ... ... арқылы орналастыру. Содан кейні
массивтің қалған элементтері қаралады да, осындай операция орындалады, яғни
массивтің қалған ... ең ... ... ... ол бірінші позицияға
қойылады, ал сол позицияда тұрған элемент табылған элементтің орнына апарып
қойылады және ... бұл ... ... бірқатар қасиеттері бар.
Мсыалы, алгоритмдегі цикл берілген массивтің ұзындығына ... ... ... ... егер сіз бұл алгоритмге сұрыпталған массив берсеңіз
де сол циклдар орындала береді, өйткені бұл алгоритмде ... ... ... ... ... қатар, массивте келесі сұрыптаулар түрлері де бар:
1. Таңдау арқылы сұрыптау - бұл ... ең ... ... ... ... кестені реттеуді қажет еткен адам ойына ең бірінші келеді. Бұның
мәні мынада, мысалы n элементтен тұратын А сандар массиві ... ... ... ... ... өсуі ... ... қажет.
2. Енгізу арқылы сұрыптау - бұл ... ... ... ... ... енгізу болып табылады. Енгізілген
элемент массив бөлігінің сұрыпталуын бұзбау ... Ол үшін ... өз ... ... ... ... ... орын
ауыстырып отыруы тиіс.
3. Біріктіру арқылы сұрыптау - массив элементтерін бөліктерге ... ... әдіс ... ... ... ... бөліктерге (кіші масивтерге) бөлініп,
бөлек-бөлек сұрыпталады;
• Бірінші және екінші бөліктен сұрыпталған бір ... ... ... ... пен ... ... және тағы да сол ... Осы процесс соңғы екі бөлік біріккенге дейін жалғасып отырады.
4. ... ... ... ... ... ... ... әдіс 1959 жылы Donald Lewis Shell авторының атынан ұсынылды. ... ... мәні ... ... ... ... Бір-бірінен алшақ орналасқан элементтерді салыстырамыз;
• Салыстырып отырған интервалдар ... ... ... ... ... жай ғана орые алмастырумен шектеледі.
5. Сұрыптаудың хоор әдісі. Бұл ... 1962 ... Antony ... Оны ... ... ... деп те атайды. Бұл әдістің
мәні мынада: тізбектің оны екі ... ... ... табу;
бөлгіштен кіші және бөлгіштен кіші емес ... Бұл ... ... іске асыруға болады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев –
Алматы «Қазақ ... Бас ... ... ... Е. А. Программирование на языке Турбо Паскаль. А., 2000.
3. Досмайлов Т.К. “Программалау тілі Паскаль” А.,1996.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бір өлшемді массивтерді сұрыптау алгоритмдері16 бет
C++ екі өлшемді массивтер20 бет
Delphі ортасында жұмыс істеу технологиясы80 бет
Массивтер жайлы5 бет
С++ программалау тілінде Бір өлшемді массивтер. Сұрыптау19 бет
Спортлото ойыны25 бет
Сұрыптау есептері, сұрыптау алгоритмдері3 бет
Сұрыптау есептері. қою арқылы сұраптау8 бет
Turbo Рascal программалау жүйесі6 бет
Астық түйірлері массасының физикалық қасиеті8 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь