Шығарманың мазмұны мен пішіні жайлы

1. Көркем шығарма жайлы түсінік.

2. Көркем шығарманың мазмұны мен пішіні.
1. Көркем шығарма - өнерді осы нақты әлемде көрсетеді. Олар шынайы көркем жаңа мәдениетте өзінің-өнердің біртуар шығармалары тарихымен қатар дами отырады.
Бұл әлемдегі заттардың бәрі өзінің мәніне, мағынасына және баға-құнына тікелей адаммен байланысында ғана ие болады. Бұл дүниеде мүмкіншілігі бар бүкіл болмыс және барлық мән-мағына осы дүниедегі ең биік құндылық әрі жалпы құндылықтар тудырушы — адамның маңайында орналасқан.
Эстетикалық әрекеттің түп-тамыры өнермен байланысты. Көркем шығармашылықтың мәні де адам әлемін тұспалдай, белгілі бір көркем бейнелер арқылы жеткізеді. Көркем туындылар дүниеге деген белгілі бір көзқарастардың, ұжымдық ой-пікірдің, азды-көпті ақпараттың рәмізі болып табылады. Ол — болашақтағы ұрпақтарға үндеу, белгілі бір мәдени-әлеуметтік құрылымның көрінісі.
Көркем туындылар көркем бейнелер арқылы қоғамның қойнауында сырт көзге білінбестей өтіп жатқан өзгерістерге, шиеленістерге сезімталдық танытып, көрнекілейді. Соның нәтижесінде керкем шығармалар әлгі күрделі жағдайлардың ушықпай, ішінара бәсеңдеуіне жәрдемдесетін сауықтыру шарасына да айналады.
Шынайы туындылардың көркем бейнелері тек өз уақытында, яғни өзін қоршаған мәдени-әлеуметтік шындықта ғана өзектілігін танытпайды, ол өзінен кейінгі келер кезеңдердің бәрінде де өміршең болады. Осы тұста орыс мәдениеттанушысы М.Бахтиннің "үлкен уақыт" терминін келтіре кеткен дұрыс сияқты. Шынайы керкем бейнелер "үлкен уақытта" өзінің алғашқы мән-мағынасының негізін өзгертпей барып өзгеріске ұшырайды.
"Үлкен уақытта" көркем бейнелер өз бастауынан ағып шығып, өз арнасын жоғалтпай, бірақ өзен іспеттес жаңа жерлерден, жаңа елдерден табылады. Үлы керкем бейнелер көп түрлі құбылыс, өйткені онда мәндік-мағыналық терең тұңғиық жатыр. Классикалық бейнелерден әр заман өзінің жаңа қыр-сырын тауып, жаңа түсінігін әкеледі. Мысалы, 19 ғасыр Гамлеттің көркем бейнесінен зиялылықты, өзін ой-сана таразысынан өткізген парасатты жанды көрсе, XX ғасыр оны сол заман рухына сай күрескер, жалынды жан деп танытады.
2. Мазмұн мен пішін бірлігі-көркемдік арты. Мазмұн мен пішін-іргелі философиялық ұғым. Бұл екеуі бір-бірінен айрылмас байланыста, бірлікте болады. Көркем шығарманың күллі құны мен қасиеті оның мазмұны мен пішінінің бірлігінде жатыр.
1) Қабдолов З. Сөз өнері. - Алматы, 1992.
2) Ахметов К. Әдебиеттануға кіріспе. Қарағанды, 2004
3) Алпысбаев Қ. Көркем шығарманы талдау жолдары. – Алматы, 1995ж.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министірлігі Семей қаласының
Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: « Шығарманың мазмұны мен ... ... ... ... ... ... қаласы
2015 ж
Жоспар:
1. Көркем шығарма жайлы түсінік.
2. Көркем ... ... мен ... Көркем шығарма - өнерді осы нақты әлемде көрсетеді. Олар ... ... ... ... ... ... тарихымен қатар дами
отырады.
Бұл әлемдегі заттардың бәрі өзінің мәніне, мағынасына және ... ... ... ғана ие ... Бұл дүниеде мүмкіншілігі бар
бүкіл ... және ... ... осы ... ең биік құндылық әрі
жалпы ... ...... маңайында орналасқан.
Эстетикалық әрекеттің түп-тамыры өнермен ... ... мәні де адам ... тұспалдай, белгілі бір көркем бейнелер
арқылы жеткізеді. Көркем туындылар дүниеге ... ... ... ... ... ... ақпараттың рәмізі болып
табылады. Ол — болашақтағы ұрпақтарға үндеу, белгілі бір ... ... ... көркем бейнелер арқылы қоғамның ... сырт ... өтіп ... ... ... сезімталдық танытып,
көрнекілейді. Соның нәтижесінде керкем шығармалар әлгі күрделі жағдайлардың
ушықпай, ішінара бәсеңдеуіне жәрдемдесетін ... ... да ... ... ... ... тек өз уақытында, яғни өзін қоршаған
мәдени-әлеуметтік ... ғана ... ... ол ... кейінгі
келер кезеңдердің бәрінде де ... ... Осы ... ... ... ... ... терминін келтіре кеткен дұрыс
сияқты. Шынайы керкем ... ... ... ... ... мән-
мағынасының негізін өзгертпей барып өзгеріске ... ... ... бейнелер өз бастауынан ағып ... өз ... ... өзен ... жаңа жерлерден, жаңа елдерден табылады. Үлы
керкем ... көп ... ... өйткені онда мәндік-мағыналық терең
тұңғиық жатыр. ... ... әр ... ... жаңа ... жаңа түсінігін әкеледі. Мысалы, 19 ғасыр Гамлеттің көркем бейнесінен
зиялылықты, өзін ой-сана таразысынан ... ... ... көрсе, XX
ғасыр оны сол заман рухына сай күрескер, жалынды жан деп танытады.
2. Мазмұн мен ... ... ... ... мен ... ... Бұл екеуі бір-бірінен айрылмас байланыста, бірлікте
болады. Көркем шығарманың күллі құны мен ... оның ... мен ... ... мен ... ... сөз еткенде, ескеретн бір нәрсе-бір мамұнының
бірнеше пішіні болатыны. Мысыла, Ұлы Отан ... сөз ... әр ... ... ... «Ақын өлімі туралы ... ... үшін ... ... «Намыс гвардиясы» атты
шығармаларынан аңғаруға болады. (поэзия, проза, драматургия).
Шығарма мазмұнының ұтымдылығы да, оқырманға жетімділігі де оның ... ... ... ... болады. Мысалы, махаббат. Бұл-өмірде
тұрақты ... ... ... ... ... өмірдің осы шындығының
өнердег пішіні әр ... әр ... Бір ... өзі әр дәуірде әр түрлі
пішінге ... ... ... ... Қыз Жібек пен Төлегеннің
сезімдеріндей суретесе, осы ... сай ... еді). ... мен ... сөз ... ... тағы бір ... мен пішіннің тарихи
категория екендігі. Әрбір жаңа ... көне ... тың ... ... ... қана қоймайды, әр дәуір өз шындығын, ... өз ... ... әдебиеттегі мазмұн мен пішіннің бірлігі дегеніміз-өнер туындысының
көркемдігі үшін ауадай қажет жағдай. Көркем шығармадағы мазмұн мен ... ... ... ... ... ... ... мазмұны-оның ақиқат шындыққа негізделген
тақырыбы мен ... да, ... ... өзара қарым-қатынасына,
тағдыр тартысын негізделген ... ... және ... ... айналдырған ең құралы-суретті сөз, яки көркем шығарманың ... ... ... өмір шындығын, құбылыстарын бейнелі түрде
көрсетіп, ой-сезімге әсер беретін мағыналылығы деуге болады. ... ... ... ... өмір ... ... ... соның көркемдік крінісі, сөзбен мүсіндеп берілген суреті.
Өмір шындығы әдебиет шығармасындағы ... ... ... ... ... ... ... адамгершілік, азаматтық мұрат-
идеалдары келіп ... ... ... тұлға-пішініне, өрнек-
кестесіне, өн бойына қан жүгіртіп, жан беретін, өң нұр беретін ... биік ... ... ... Әдеби шығарманың
көркем түрін (пішінін) оның мазмұн-мағынасынан бөліп қарауға еш ... ... ... ... ... мазмұнның тереңдігіне
байланысты.
Әдебиеттегі мазмұн мен пішінді белгілі бір көркем ... ... ... былай болар еді: шығарманың мазмұны-оның ақиқат
шындыққа негізделген тақырыбы мен идеясы да, ... ... ... ... ... ... сюжеті, композициясы
және жазушның өмірді өнерге ... ең ... ... сөз, ... шығарманың тілі.
Сылдырап өңкей келісім, Тас бұлақтың суындай... Абайдың осы ... ... ... ... Шын ... өнер ... айрықша асыл қасиетін,
сыртқы түрі мен ішкі сырының тамаша үндестігін осыдан артық дәл тауып ... ... ... мен ... ... ... өзі де осы – көркем
шығарманың шынайы сұлулығы, яки «тас бұлақтың суындай ... ... ... мен ...... ... іргелі философиялық ұғым.
Мазмұн мен пішін – тек өнер ғана ... ... ... ... ... затқа және құбылысқа тән нәрсе. Мазмұн мен пішін ең алдымен бір –
бірінен айырылмас ... ... ... бірі жоқ, яғни ... жоқ, ... ... жоқ. ... алайық. Пішін дегеніміз–бір
нәрсенің пішіні; басқа ... жоқ. ... енді ішкі ... ... ол – ... Мазмұнды алайық. мазмұн дегеніміз – бір нәрсенің мазмұны;
басқа ережесі жоқ. Осының енді сыртқы қасиеті, анықтамасы бар, ол – ... мен ... ... ... ... – ақ анық ... тұрғандай.
Мазмұн пішіннің ішкі қасиеті, пішін мазмұнның сыртқы анықтамасы болғанда
ғана әрқайсысы ... - өзі ... ... Жалғыз – ақ осынау мазмұн мен
пішіннің бір – біріне ауысу, көшу ... ... ... ... ... Қандай жағдайда болсын, әуелі мазмұн туады да, өзін ... үшін ... ... ... Демек, мазмұн мен пішіннің мызғымас
бірлігінің негізінде мазмұнның пішіннен басымдығы (примат) жатады деп ... осы ... ... әдебиетке көшіріп көрелік. Әдебиеттегі мазмұн мен
пішін деген не? Бұл ... тағы да біз сөз ... ... ... ... ... - ... предметі – адам екенін, өмір шындығынан тыс,
адам тағдырынан сырт өнер ... ... еске ... ... болса, адам санасының мазмұны – сол адам ... ... ... ... ... ... ... - өз эстетикалық
идеалының тұрғысынан суреткер таныған ақиқат өмір де, пішіні – осы ... ... ... образдар жүйесі, яки әдеби қаһармандар өмірі
екенін түсіну қиын емес. мәселен, «Ботакөз» романының мазмұны ... ... ... ... ... – Қазан социалистік революциясының
арқасында қазақ даласындағы ... ... ... ... ... өкіметінің орнауы. Осы шындықты жазушы өзінің эстетикалық
идеалының тұрғысынан суреттеп көрсетті. Бұл жердегі мазмұнның ... ... ... ... ... ... ... қаһармандардың, дәлірек
айтқанда, Асқардың, Ботакөздің, Амантайдың, Кенжетайдың, Кузнецовтың,
Темірбектің, ... ... ... ... ... ... ... Құзғынбаевтың, Мадиярдың, Базарханның қым-
қиғаш күрес пен тартысқа толы қиян-қилы тағдыр тіршілігі. Осынау әр алуан
кейіпкерлердің ... ... - ... ... ... бірін-бірі
жақсы көру не жек көру сезімдері арқылы біз Қазан алдындағы қазақ аулының
хал-күйін, тұрмыс – ... салт – ... әдет – ... ... ... ... ... танып, біліп, сол дала қазақтарының ... ... ... ... шешуші шайқастарға қалай шыққанын, ақыр
аяғында жаңа өмірге қайтіп жеткенін аңғарамыз. Романдағы әр ... ... ... ... ... ... көркем бейне, қоғамдық
характер ретінде қалай қалыптасқанын байқаймыз. ... біз ... ... ... ... ... шебер суреттеген қазақ даласындағы
дәуірлік шындық – ұлан-асыр күрестер мен тартыстарға толы сегіз жыл (1912 –
1920) ... ... ... ... ... аса мәнді һәм күрделі әлеуметтік
– саяси оқиғалар шығармадағы кейіпкерлер тағдырымен ... ... ... тұтасып кеткенін көреміз. Дәл осы арада әдеби шығармадағы
мазмұнның пішінге көшуі бұлардың айта ... ...... ... ... Жазушы таңдап тапқан пішін бұл жерде өзінің
мазмұнын әрі толық, әрі терең ашып тұр. ... ... де дәл ... сай; кейіпкерлер саны да оқиға мөлшеріне ... ... ... мен қимыл – характтері де тарихи шындыққа сай ... ... ... ... ... заңдылықтарын айқын ашып, автордың
асыл мұратына мүлтіксіз мегзеп тұр. «Тас ... ... ... ... дегеніміз де, міне, дәл осы еді.
Пішіннің бір тұтастығымен мазмұны көркемдік ... ... ... ... ... ... ... мен мазмұны кез келген өнер ... ... ... ... ... ... мазмұны және пішіні қарастырып отырған өнердің
материалымен қамтамасыз ... ... ... түсінік, біріншіден,
функциональдық жоспар бойынша пішінмен мазмұнның сәйкестілігі; екіншіден,
іске асыру жоспары (яғни, ... ... ... ... ... жоспары бойынша пішін мен мазмұнның үйлесімділігі, яғни жайдарлы
көңіл күй орнату.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1) Қабдолов З. Сөз ... - ... ... ... К. ... ... ... 2004
3) Алпысбаев Қ. Көркем шығарманы талдау жолдары. – Алматы, 1995ж.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шығарманың мазмұны мен пішіні6 бет
Шығарманың мазмұны мен пішіні жайлы мәлімет9 бет
Мазмұн мен пішін8 бет
Отандық телеарналардағы анимациялық туындылар: мазмұндық сапасы мен пішіндік ерекшеліктері69 бет
Әдебиеттегі мазмұн мен пішін14 бет
Әдебиеттегі мазмұн мен пішін жайлы мәлімет8 бет
Әдебиеттегі мазмұны мен пішіні5 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
Жер пішіні. Географиялық координаттар3 бет
Жердің пішіні және жер беті бейнесінің проекциясы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь