Жалпыланған экспертті жүйенің құрылымдық сұлбасы және компоненттері

1. Эксперттік жүйе түсінігі
2. Эксперттік жүйенің құрылымы, сұлбасы және компоненттері
3. Пайдаланған әдебиеттер
1. Адам қызметінің әр түрлі салаларында нақты алгоритмі немесе әдісі жоқ міндеттер жиі кездеседі. Ол міндеттерді тек қана сол кәсіппен шұғылданатын білімді мамандар шеше алады. Ол аппаратураны диагностикалау, жұмыс аптасын жоспарлау, операцияны болжау, аппаратурада жұмыс жасап үйрену және т.б. жұмыс түрлері. Негізінен мұндай міндеттер болжау, оқыту, модельдеу сияқты салалармен қоса медицина, заң, ғылым мен техниканың алуан түрлі салалары, экономика, экология, әскери іс және т.б. кездеседі. Осындай міндеттерді шешу үшін арнайы бағдарламалар кешені – эксперттік жүйелер (ЭЖ) бар. Олар нақты емес қойылымы бар міндеттерді арнайы білім базасына (ББ) жолыға отырып шешеді, яғни ол базада пайда болған проблеманы шешуге арналған мәліметтер бар. Шешімді ЭЖ өз бетімен табады. Сонымен қатар, ЭЖ әдетте мамандардың өздеріне ББ-сын жасауына мүмкіндік беріп, оны өзгертуге немесе толықтыруға, басқаруға жол ашады. Нарықтағы бағдарламалық қамтамасыз ету (БҚЕ) әдетте өте қымбат тұрады. Соған байланысты, қазіргі кезде екінің бірі өз ортасына ЭЖ тарата алмайды, және де тиімді ЭЖ өзіне сондай қымбат аппараттық қамтамасыз етуді талап етеді. Экперттік жүйе дегеніміз бұл әдістер мен ұйымдастыру жолдарының жиынтығы, күрделі міндеттерді шешуге арналған білімдердің сақталуы мен қолданылуы. Эксперттік жүйе берілген шешімдердің арасынан ең үздігін таңдай отыра, жоғары сапалы мамандар тобының тәжірибесіне сүйену арқылы өзінің тиімділігін арттырады. Оларды стратегия құрылымы кезінде бағалай отыра, үлкен көлемдегі жаңа факторлардың әсерін талдайды, алдын ала болжау мүмкіндіктерін қалыптастырады. Заманауи ЭЖ – білім базасын қалыптастыратын, міндеттерді шешу кезінде жинақталған білім базасының көмегімен адам-маманның әрекетін модельдейтін мамандандырылған компьютерлік бағдарлама. ЭЖ-ні ойлап табу және пайдалану ақпараттық технологиялардың дамуының концептуалды кезеңі болып табылады. Проблеманы шешудің интеллектуалдық негізіне белгілі бір іс-әрекет саласындағы тәжірибелі сарапшы-мамандардың білімдерін жаңғырту алынады.
1. Тельнов Ю.Ф. Интеллектуальные информационные системы в экономике.
М., 1998. — 174 с.
2 .Д. Джарратано, Г. Райли. Экспертные системы. Принципы разработки и
программирование. Изд. Вильямс, 2006. – 50 c.
3. Н. Убейко. Экспертные системы. – М.: МАИ, 2002.
4. Гаврилова Т.А., Червинская К.Р. . Извлечение и структурирование знаний
для экспертных систем. Москва, 1992.
5. Джозеф Джарратано, Гари Райли «Экспертные системы: принципы
разработки и программирование» : Пер. с англ. — М. : Издательский дом
«Вильямс», 2006. — 1152 стр. с ил.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ ... ... және ... ... ... ... ... құрылымдық сұлбасы және компоненттері
Орындаған:Қайырбек А.С
Тобы: ВТ-211
Қабылдаған:Курушбаева Д.Т
СЕМЕЙ 2015
Жоспар:
* Эксперттік жүйе ... ... ... ... ... және компоненттері
* Пайдаланған әдебиеттер
1. Адам қызметінің әр түрлі салаларында нақты алгоритмі немесе ... жоқ ... жиі ... Ол ... тек қана сол ... ... ... мамандар шеше алады. Ол аппаратураны диагностикалау, жұмыс аптасын жоспарлау, операцияны болжау, аппаратурада жұмыс жасап үйрену және т.б. ... ... ... ... міндеттер болжау, оқыту, модельдеу сияқты салалармен қоса медицина, заң, ғылым мен техниканың алуан түрлі салалары, экономика, экология, әскери іс және т.б. ... ... ... шешу үшін ... ... ... - ... жүйелер (ЭЖ) бар. Олар нақты емес қойылымы бар міндеттерді арнайы білім базасына (ББ) жолыға отырып шешеді, яғни ол ... ... ... ... шешуге арналған мәліметтер бар. Шешімді ЭЖ өз бетімен табады. Сонымен қатар, ЭЖ әдетте мамандардың өздеріне ББ-сын жасауына мүмкіндік беріп, оны ... ... ... басқаруға жол ашады. Нарықтағы бағдарламалық қамтамасыз ету (БҚЕ) әдетте өте қымбат тұрады. Соған байланысты, қазіргі кезде ... бірі өз ... ЭЖ ... ... және де ... ЭЖ ... ... қымбат аппараттық қамтамасыз етуді талап етеді. Экперттік жүйе дегеніміз бұл ... мен ... ... ... ... ... ... арналған білімдердің сақталуы мен қолданылуы. Эксперттік жүйе берілген шешімдердің ... ең ... ... ... ... ... мамандар тобының тәжірибесіне сүйену арқылы өзінің тиімділігін арттырады. Оларды стратегия құрылымы ... ... ... ... ... жаңа ... әсерін талдайды, алдын ала болжау мүмкіндіктерін қалыптастырады. Заманауи ЭЖ - ... ... ... ... шешу ... ... ... базасының көмегімен адам-маманның әрекетін модельдейтін мамандандырылған компьютерлік бағдарлама. ЭЖ-ні ойлап табу және пайдалану ақпараттық технологиялардың дамуының концептуалды кезеңі ... ... ... шешудің интеллектуалдық негізіне белгілі бір іс-әрекет саласындағы тәжірибелі сарапшы-мамандардың білімдерін жаңғырту алынады.
2. Эксперттік жүйелердің құрылымы. Қазіргі кезде эксперттік жүйелердің ... ең ... ... ... ... ... мұнай және газ өнеркәсібі, энергетика, транспорт, фармацевтикалық өндіріс, ғарыш, метуллургия, тау кен ісі, химия, білім, целлюлозды - ... ... ... және ... және т.б ... әр түрлі түрдегі міндеттерді (интерпретация, болжау, диагностика, ... ... ... ... ... ... басқару) шешу үшін қолданылады. Эксперттік жүйелерді орындаудағы үш негізгі түр ... ... Жеке ... ... ... ... жүйелер, бұл бағдарламаның тікелей бөлігі болып келетін кейбір алгоритмдік тілдегі білім базасы. Ережеге сай, мұндай ... бір ... ... ... ... шешу үшін арналған. Мұндай жүйелерді құру кезінде дәстүрлі рәсімді PASCAL, C тілдерімен қатар, жасанды интеллектің мамандандырылған ... LISP, PROLOG ... ... ... ... - ... бір пәндік облыс үшін арналған көрсету тәсілдеріне иеленуші бағдарламалық өнім. ... ... ... бағдарламауға емес, ал ұсынылып отырған қабыршақтар мүмкіндіктерін қолданумен жұмыс ... мен ... ... ... Бұл ... кемшілігі барлық бар пәндік облыстарды бір жүйемен ұстап тұру мүмкін еместігінде. Мысал болып ИНТЕРЭКСПЕРТ, РС+, VP-Expert қызмет етеді. 22 Экспертті ... ... деп ... ... ... ... ... алмаййтындарға аналогті мәселелерді шешкен, бағдарлама жасай алатындардың нәтижелерімен қолдану болатын мақсатпен құрылды. Сөйтіп, EMYCIN бағдарламасы қосымшада медицинаның басқа ... MYCIN ... ... ... ... ... На базе EMYCIN базасы негізінде медицина (мысалы, өкпе аурулары диагностикасы үшін PUFF жүйесі), сонымен қатар басқа да білім ... ... ... жете ... ... SACON ... ... бағдарламасы. Қабыршақтар міндеттердің жеткілікті жіңішке класына бейімделген бағдарламалар болып табылатыны әбден ... ... сол ... ... ... ... ... құрылған бағдарламасынан әлдеқайда кең. С EMYCIN жүйесінің авторы Ван Меле ... ... шешу үшін ... әмбебап архитектура болмайтынын бірінші болып атап кеткен. Онымен жете ... EMYCIN ... ... амал арқылы болжамға шешуге еліктейтін, деректердің үлкен ... ... ... ... ... ... осыған ұқсайтын мәселелер класын деп атап кетті. Алайда бұл амал ... ... шешу үшін ... аз ... ... яғни жеке ... бір ... берілген шектеулерді есепке ала отыра біріктіру. Мұндай типтегі көптеген коммерциалық өнімдер іздеу кеңістігі онша жоғары емес мәселелер үшін жарайды. Ережеге сай, ... кері ... ... ... және үрдісті басқарудың шектеулі мүмкіндіктері әдісі қолданылады. Бірақ, заманауи қабыршақтар, мысалы олардың ойлап табушылары ... М.4, кең ... ... шешу үшін қолданылуы мүмкін, себебі олар логикалық қорытындының тікелей тізбегін модельдеу, процедуралар, хабарламаларды жіберу және т.б қоса ... ... мен ... ... ... ... қолдайды. Бірінші зерттемелермен салыстырғанда заманауи қабыршақтар икемдірек болып келеді, асып кеткенде, олар бағдарламалық ... ... ... ... ... ... аса қиындықсыз интегралдануы мүмкін және қолданшы интерфейстің дамыған тәсілдерімен жеткілікті жарықтандырылған. Сөйтіп, МЛ қабыршығы персоналды ... ... кез ... ... ... басқаруымен жұмыс істей алады, яғни деректер базасына қосылу, С, Visual BASIC және Visual C++ тілдеріндегі ... код ... ... ... ... ие. ... ... интерфейсінің индивидуалды күйге келтіруін қолдайды және . MYCIN жүйе - тек сияқты, сұрағына жауап беру кезінде түсіндірмені ... ие. ... ... ... - ... алу үшін ... сол ... сол ғана білімнің көрсетіліміне қарастырылып отырған пәндік облысқа байланысты бейімделген ... ... ... Бұл түр ... ... - KEE, ART ... және т.б. 23 ... қолдану облыстарының толық тізіміне тоқтамай ғана, тек қана эксперттік жүйелер әдістемесі сәтті қолданылған дамыған мемлекеттердің халықаралық шаруашылық салаларының кейбіреуін ғана атап ... ... ... ауыл ... электроника, білім, қаражат, геология, медицина, әскери іс, бағдарламалық қамтамасыздандыру және т.б. Олар ... ... ... ... тізімінен интерпретация, болжау, диагностика, жобалау, жоспарлау, басқару, бақылау, ретке келтіру, жөндеу, оқуды атап кетуге ... ... ... ... ... ... эксперттік жүйелердің тізім және олардың тізімін келесі түрде атап кетуге болады: : INSIGT, LOGIAN, NEXPERT, RULE MASTER, KDS, PICON, ... CRAFT, KESII, S1, TIMM және т. б. ... ... ... тәжірибені және жетекші мамандардың білімін тарату үшін тәжірибе ... ... ... ... ... Дәстүрлі түрде білімнің екі түрі бар - ұжымдық білім және жеке білім. Егер де ... ... ... көп ... ... ... көрсетілген болса, онда бұл пәндік облыс эксперттік жүйелерге мұқтаж емес.
Қарапайым статикалық ЭЖ келесі негізгі құрамдардан тұрады (сурет 1):
Шешім ... ... қор (ДҚ) деп ... ... жадыдан (ЖЖ);
Білім қоры (БҚ);
Білім алу компонент;
Түсіндіруші компонент;
Диалогтық компонент
Сурет 1 Статистикалық ЭЖ-нің құрылымдық сұлбасы
Динамикалық Эксперттік ... ... ... салыстырғанда екі компонент кірістіріледі: сыртқы әлемді жобалау жүйесіжәне сыртқы ... ... ... ... сыртқы әлеммен датчикжүйелерімен және контроллерлермен жүзеге асады. Одан басқа, ... ... ... ... ... ... жатқан оқиғалардыңуақытша логикасын бейнелеу үшін, маңызды өзгерістерге шыдайды.
Сурет 2 Динамикалық ЭЖ-нің құрылымдық сұлбасы
ЭЖ-ні құру бойынша ... ... ... ... ... ... бұл ... келесі алты кезеңдерді өзіне қосады сәйкестендіру, тұжырымдамаландыру, нысандандыру, орындау,тестілеу, тәжірибелік пайдалану.
Сурет 3 ... ... ... ... компонент тапсырманың шешімін жүй қалай алғанын (немесе неліктен алмағанын) және ол үшін ... ... ... ... Бұл экспертке жүйені тестілеуді жеңілдетеді және шыққан ... ... ... ... компонент барлық тұтынушылар категорияларымен достық қарым-қатынасты құруға бағытталған. Ол тапсырманы шешу барысында да, білім алу, жұмыс нәтижесін түсіндіруде де ... ... ... ... ... жүйе 2 ... жұмыс істейді: білім алу мен тапсырманы шешу (консультация режимі және ЭЖ қолдану режимі деп те ... ... алу ... ЭЖ-пен қарым-қатынасы білім бойынша инженерінің делдалдылығымен іске асады. Эксперт проблеманы облысты берілгендер мен ережелер мәні түрінде ... ... ... ... ... ... мінездемелер мен маңызын анықтайды. Ережелер проблемалы облысты зерттеуге арналған ... ... ... ... ... ... алу компонентін қолдана отырып, ЭС-ке шешу режимінде мәселені өз бетінше шешуге көмектесетін білімдер жүйесін толықтырады.
Білім алу режимінде түсіндірмелі компонент маңызды орын ... ... ... ... ... ... ЭС-тің сәтсіз жұмысының себебін локализдейді. Бұл экспертке ескі білімдерді ... ... ... ... ... ... ... келесілерді айтады: тұтынушы ақпаратын қалай дұрыс қолдану керек; берілгендер мен ережелер неге қолданылды немесе қолданылмады; қандай қорытындылар шығарылды, т.б. ... ... ... ... ... анық ... ... графикалық тілде жасалады.
Білім алу режимінде бағдарламаны шешуге дәстүрлі көзқараспен қарағанда алгоритмизация кезеңдері, бағдарламалау ... ... ... көзқарастан айырмашылығы бағдарлама зерттеуін эксперт іске асырады (ЭС ... ... ... ... нәтиже мен шешім алу әдісін қызықтыратын соңғы тұтынушы іске асырады. Тұтынушы ЭС тағайындауына тәуелді берілген проблемалы облыста маман өзі жауап ала ... ... ... алуға келеді; ал егер ол оның маманы болса, ол нәтижені процесін жылдамдату үшін ЭС-ке келеді: термині ол ... ... ... ... де, ... те бола алуын білдіреді. Сондықтан ЭС кім үшін жасалғанын айту үшін ... ... ... ... ... Ю.Ф. ... информационные системы в экономике.М., 1998. -- 174 с.2 .Д. Джарратано, Г. Райли. Экспертные системы. Принципы разработки ... Изд. ... 2006. - 50 c.3. Н. ... ... системы. - М.: МАИ, 2002.4. Гаврилова Т.А., ... К.Р. . ... и ... знанийдля экспертных систем. Москва, 1992.5. Джозеф Джарратано, Гари Райли : Пер. с англ. -- М. : ... дом, 2006. -- 1152 стр. с ил.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпыланған экспертті жүйенің құрылымдық сұлбасы және компоненттері жайлы ақпарат4 бет
Бухгалтерлік қызмет90 бет
Құрылыс компаниясының кадрлық есебін жүргізетін автоматтандырылған жүйе құру62 бет
Модель және компьютерлік модельдеу негіздері50 бет
Графтардағы Гамильтон циклы мен жолы17 бет
Күн белсінділігін рекурренттік талдау әдісімен зерттеу нәтижелері11 бет
Манипуляторларды және РТК-ны жобалау30 бет
Электромеханикалық ұқсастық және оның тербелісті зерттеуге қолданылуы60 бет
"Тілдің жүйелік, құрылымдық, таңбалық сипаттары"6 бет
"Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар."4 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь