Жалпыланған экспертті жүйенің құрылымдық сұлбасы және компоненттері


1. Эксперттік жүйе түсінігі
2. Эксперттік жүйенің құрылымы, сұлбасы және компоненттері
3. Пайдаланған әдебиеттер
1. Адам қызметінің әр түрлі салаларында нақты алгоритмі немесе әдісі жоқ міндеттер жиі кездеседі. Ол міндеттерді тек қана сол кәсіппен шұғылданатын білімді мамандар шеше алады. Ол аппаратураны диагностикалау, жұмыс аптасын жоспарлау, операцияны болжау, аппаратурада жұмыс жасап үйрену және т.б. жұмыс түрлері. Негізінен мұндай міндеттер болжау, оқыту, модельдеу сияқты салалармен қоса медицина, заң, ғылым мен техниканың алуан түрлі салалары, экономика, экология, әскери іс және т.б. кездеседі. Осындай міндеттерді шешу үшін арнайы бағдарламалар кешені – эксперттік жүйелер (ЭЖ) бар. Олар нақты емес қойылымы бар міндеттерді арнайы білім базасына (ББ) жолыға отырып шешеді, яғни ол базада пайда болған проблеманы шешуге арналған мәліметтер бар. Шешімді ЭЖ өз бетімен табады. Сонымен қатар, ЭЖ әдетте мамандардың өздеріне ББ-сын жасауына мүмкіндік беріп, оны өзгертуге немесе толықтыруға, басқаруға жол ашады. Нарықтағы бағдарламалық қамтамасыз ету (БҚЕ) әдетте өте қымбат тұрады. Соған байланысты, қазіргі кезде екінің бірі өз ортасына ЭЖ тарата алмайды, және де тиімді ЭЖ өзіне сондай қымбат аппараттық қамтамасыз етуді талап етеді. Экперттік жүйе дегеніміз бұл әдістер мен ұйымдастыру жолдарының жиынтығы, күрделі міндеттерді шешуге арналған білімдердің сақталуы мен қолданылуы. Эксперттік жүйе берілген шешімдердің арасынан ең үздігін таңдай отыра, жоғары сапалы мамандар тобының тәжірибесіне сүйену арқылы өзінің тиімділігін арттырады. Оларды стратегия құрылымы кезінде бағалай отыра, үлкен көлемдегі жаңа факторлардың әсерін талдайды, алдын ала болжау мүмкіндіктерін қалыптастырады. Заманауи ЭЖ – білім базасын қалыптастыратын, міндеттерді шешу кезінде жинақталған білім базасының көмегімен адам-маманның әрекетін модельдейтін мамандандырылған компьютерлік бағдарлама. ЭЖ-ні ойлап табу және пайдалану ақпараттық технологиялардың дамуының концептуалды кезеңі болып табылады. Проблеманы шешудің интеллектуалдық негізіне белгілі бір іс-әрекет саласындағы тәжірибелі сарапшы-мамандардың білімдерін жаңғырту алынады.
1. Тельнов Ю.Ф. Интеллектуальные информационные системы в экономике.
М., 1998. — 174 с.
2 .Д. Джарратано, Г. Райли. Экспертные системы. Принципы разработки и
программирование. Изд. Вильямс, 2006. – 50 c.
3. Н. Убейко. Экспертные системы. – М.: МАИ, 2002.
4. Гаврилова Т.А., Червинская К.Р. . Извлечение и структурирование знаний
для экспертных систем. Москва, 1992.
5. Джозеф Джарратано, Гари Райли «Экспертные системы: принципы
разработки и программирование» : Пер. с англ. — М. : Издательский дом
«Вильямс», 2006. — 1152 стр. с ил.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Автоматтандыру және электротехника кафедрасы

СӨЖ
Тақырыбы: Жалпыланған экспертті жүйенің құрылымдық сұлбасы және компоненттері

Орындаған:Қайырбек А.С
Тобы: ВТ-211
Қабылдаған:Курушбаева Д.Т

СЕМЕЙ 2015
Жоспар:
1. Эксперттік жүйе түсінігі
2. Эксперттік жүйенің құрылымы, сұлбасы және компоненттері
3. Пайдаланған әдебиеттер

1. Адам қызметінің әр түрлі салаларында нақты алгоритмі немесе әдісі жоқ міндеттер жиі кездеседі. Ол міндеттерді тек қана сол кәсіппен шұғылданатын білімді мамандар шеше алады. Ол аппаратураны диагностикалау, жұмыс аптасын жоспарлау, операцияны болжау, аппаратурада жұмыс жасап үйрену және т.б. жұмыс түрлері. Негізінен мұндай міндеттер болжау, оқыту, модельдеу сияқты салалармен қоса медицина, заң, ғылым мен техниканың алуан түрлі салалары, экономика, экология, әскери іс және т.б. кездеседі. Осындай міндеттерді шешу үшін арнайы бағдарламалар кешені - эксперттік жүйелер (ЭЖ) бар. Олар нақты емес қойылымы бар міндеттерді арнайы білім базасына (ББ) жолыға отырып шешеді, яғни ол базада пайда болған проблеманы шешуге арналған мәліметтер бар. Шешімді ЭЖ өз бетімен табады. Сонымен қатар, ЭЖ әдетте мамандардың өздеріне ББ-сын жасауына мүмкіндік беріп, оны өзгертуге немесе толықтыруға, басқаруға жол ашады. Нарықтағы бағдарламалық қамтамасыз ету (БҚЕ) әдетте өте қымбат тұрады. Соған байланысты, қазіргі кезде екінің бірі өз ортасына ЭЖ тарата алмайды, және де тиімді ЭЖ өзіне сондай қымбат аппараттық қамтамасыз етуді талап етеді. Экперттік жүйе дегеніміз бұл әдістер мен ұйымдастыру жолдарының жиынтығы, күрделі міндеттерді шешуге арналған білімдердің сақталуы мен қолданылуы. Эксперттік жүйе берілген шешімдердің арасынан ең үздігін таңдай отыра, жоғары сапалы мамандар тобының тәжірибесіне сүйену арқылы өзінің тиімділігін арттырады. Оларды стратегия құрылымы кезінде бағалай отыра, үлкен көлемдегі жаңа факторлардың әсерін талдайды, алдын ала болжау мүмкіндіктерін қалыптастырады. Заманауи ЭЖ - білім базасын қалыптастыратын, міндеттерді шешу кезінде жинақталған білім базасының көмегімен адам-маманның әрекетін модельдейтін мамандандырылған компьютерлік бағдарлама. ЭЖ-ні ойлап табу және пайдалану ақпараттық технологиялардың дамуының концептуалды кезеңі болып табылады. Проблеманы шешудің интеллектуалдық негізіне белгілі бір іс-әрекет саласындағы тәжірибелі сарапшы-мамандардың білімдерін жаңғырту алынады.
2. Эксперттік жүйелердің құрылымы. Қазіргі кезде эксперттік жүйелердің технологиясы ең алуан түрлі мәселелі облыстарда, қаражат, мұнай және газ өнеркәсібі, энергетика, транспорт, фармацевтикалық өндіріс, ғарыш, метуллургия, тау кен ісі, химия, білім, целлюлозды - қағаз өнеркәсіп, телекоммуникация және байланыс және т.б сияқты әр түрлі түрдегі міндеттерді (интерпретация, болжау, диагностика, жоспарлау, құрылымдау, бақылау, ретке келтіру, инструктаж, басқару) шешу үшін қолданылады. Эксперттік жүйелерді орындаудағы үш негізгі түр өзгешілік белгілі. Жеке бағдарлама түрінде орындалған экспертті жүйелер, бұл бағдарламаның тікелей бөлігі болып келетін кейбір алгоритмдік тілдегі білім базасы. Ережеге сай, мұндай жүйелер бір бекітілген пәндік облыста міндеттерді шешу үшін арналған. Мұндай жүйелерді құру кезінде дәстүрлі рәсімді PASCAL, C тілдерімен қатар, жасанды интеллектің мамандандырылған тілдері LISP, PROLOG қолданылады. Экспертті жүйелердің қабыршақтары - белгілі бір пәндік облыс үшін арналған көрсету тәсілдеріне иеленуші бағдарламалық өнім. Қолданушының міндеті тікелей бағдарламауға емес, ал ұсынылып отырған қабыршақтар мүмкіндіктерін қолданумен жұмыс жасау мен білімді енгізу жасалынады. Бұл жүйелердің кемшілігі барлық бар пәндік облыстарды бір жүйемен ұстап тұру мүмкін еместігінде. Мысал болып ИНТЕРЭКСПЕРТ, РС+, VP-Expert қызмет етеді. 22 Экспертті жүйелердің қабыршағы деп аталатын бағдарлама класы, бағдарлама жасай алмаййтындарға аналогті мәселелерді шешкен, бағдарлама жасай алатындардың нәтижелерімен қолдану болатын мақсатпен құрылды. Сөйтіп, EMYCIN бағдарламасы қосымшада медицинаның басқа облыстарында MYCIN жүйесінің архитектурасын қолдануға мүмкіндік береді. На базе EMYCIN базасы негізінде медицина (мысалы, өкпе аурулары диагностикасы үшін PUFF жүйесі), сонымен қатар басқа да білім облыстарына эксперттік жүйелер жете зерттелінді, мысалы SACON құрылымдық талдау бағдарламасы. Қабыршақтар міндеттердің жеткілікті жіңішке класына бейімделген бағдарламалар болып табылатыны әбден белгілі, алайда сол немесе басқа бағдарлама негізінде қабыршақ құрылған бағдарламасынан әлдеқайда кең. С EMYCIN жүйесінің авторы Ван Меле қабыршақтар мәселелерді шешу үшін арналған әмбебап архитектура болмайтынын бірінші болып атап кеткен. Онымен жете зерттелген EMYCIN жүйесі дедуктивті амал арқылы болжамға шешуге еліктейтін, деректердің үлкен көлемді диагностикалау мәселелеріне бейімделген. Кленси (Clancey) осыған ұқсайтын мәселелер класын эвристикалық классификация мәселелері деп атап кетті. Алайда бұл амал құрылымдамалау мәселелерін шешу үшін анағұрлым аз сәйкес келеді, яғни жеке элементтерді бір комплекске берілген шектеулерді есепке ала отыра біріктіру. Мұндай типтегі көптеген коммерциалық өнімдер іздеу кеңістігі онша жоғары емес мәселелер үшін жарайды. Ережеге сай, қорытындының кері тізбегін құрудың жеткілікті және үрдісті басқарудың шектеулі мүмкіндіктері әдісі қолданылады. Бірақ, заманауи қабыршақтар, мысалы олардың ойлап табушылары бекіткен М.4, кең көлемдегі міндеттерді шешу үшін қолданылуы мүмкін, себебі олар логикалық қорытындының тікелей тізбегін модельдеу, процедуралар, хабарламаларды жіберу және т.б қоса алғанда, білім мен басқару көрсетілімінің функция жиымын қолдайды. Бірінші зерттемелермен салыстырғанда заманауи қабыршақтар ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жалпыланған экспертті жүйенің құрылымдық сұлбасы және компоненттері жайлы ақпарат
"экспертті жүйенің қолданылу аудандары"
Педагогиқалық процестің мәні, оның құрылымдық компоненттері
Экономикалық теория пәнінің алғашқы шығуы және құрылымдық компоненттері
Жалпыланған тригонометриялық, гиперболалық функциялар
Тарату жабық қондырғыларының сұлбасы
Аудиторлық тәуекел және оның компоненттері
Азаматтық қоғамның негіздері және компоненттері
Ғимараттың құрылым сұлбасы
Студенттердің танымдық ізденімпаздылық компоненттері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь