Күзендердің систематикасы


1. Күзендерге жалпы сипаттама
2. Ақ күзен сипаттамасы
3. Су күзен жалпы сипаттамасы
4. Сасық күзенсипаттамасы
5. Еуропа қара күзені
6. Шұбар күзен сипаттамысы, ерекшелігі
Күзендер (лат. Mustela) – сусар тұқымдасының бір туысы. Қазақстанда орманды далалар мен шөлейт аймақтарды, әсіресе, жусанды және астық тұқымдас өсімдіктер өскен жерлерді мекендейтін 7 түрі: сарғыш күзен, аққалақ, ақкіс, сары күзен, еуропа қара күзені, сасықкүзен, су күзені бар. Бұлар көбінесе сарышұнақтардың, қосаяқтардың, аламандардың індерін пайдаланады. Өздері ін қазбайды. Тұрқы 13 – 53 см, салм. 0,1 – 2,2 кг. Денесі ұзынша келген. Жүні үлпілдек, жұмсақ, түсі алуан түрлі. Қорегін іңірде, түнде аулайды. Ақпанда ұйығып, мамыр айында 8 – 12-ден (кейде 19 – 20-дан) балалайды. К-дердің ішінде ең ірісі – дала К-і (M. eversmannі), оның тұрқы 29 – 52 см. Бұлар өздеріне қауіп төнгенде аналық безінен жағымсыз иіс шығарады, сондықтан оларды сасық К. деп те атайды. К. – терісі бағалы, кәсіптік маңызы бар аң. Сондай-ақ олар зиянкес кемірушілерді жеп пайда келтіреді.
Ақ күзен
Ақ күзен (Миstеlа егтіпеа) және ақкіс (М. піvаlіs) —Ақкіс (лат. Mustela erminea) – сусар тұқымдасына жататын жыртқыш аң. Қазақстанның солтүстіктегі орманды-далалы аймақтарында, оңтүстік және оңтүстік-шығыстағы тауларында кездеседі. Қоныс таңдамайды. Ол өзен-көл бойында, бұталы ағаш арасында, сай-салаларда, тау бөктерлерінде жиі ұшырайды. Дене тұрқы 16 – 30 см, құйрығының ұзындығы 6 – 12 см, салм. 120 – 370 г. Жазда арқасы мен бүйірі қоңыр, бауыры ақ түсті болса, қыста денесінің жүні аппақ келеді. Өзіне ұқсас ақ қалақтан айырмашылығы – құйрығының ұшы қара болады. А. негізінен тоқалтістермен, су тышқандарымен, бақа, кесіртке, балық, ондатрлармен және сондай-ақ ұсақжәндіктермен қоректенеді. Азығын аулауға көбіне түнде шығады. Ақпан – мамырда ұйығып, 9 айдан соң 8 – 9-дан күшіктейді. А. жылына екі рет – көктем мен күзде түлейді. Терісі бағалы болғандықтан ауланады. Зияндыкеміргіштермен қоректенгендіктен ауыл және орман шаруашылығына да едәуір пайдасын тигізеді.
Бізде көп жерлерде тараған. Олар жерден ін қазып, ұя салады. Ақ күзен және ақкістер зиянды кемірушілерді қырып, пайдасын тигізеді. Бұлардың тeрісі өте құнды, әсіресе ақ күзеннің терісі өте бағалы.
1. Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005
2. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006.
3. Гептнер и др., 1967; 2.Бекенов, 1982; 3. Слудский, 1953; 4. Ротшильд и др., 1967; 5. Бурделов, Бондарь, 1986.
4. © Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылыми академиясының зоология және аңдар генофонды институты, 1996.
5. Жалпы териология; Алматы 2010; Б.Есжанов, О.Беркінбай, Қ.Нұрғазы
6. Қазақстан құстары мен аңдарының биологиясы; Алматы 2010;Б.Есжанов, О.Беркінбай, Б.Ташенов, Г.Құлманова

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы университеті

БӨЖ

Тақырыбы: Күзендердің систематикасы. Құрылыс ерекшеліктері. Таралуы. Көбеюі мен дамуы

Орындаған: Мұханова М.А
Тобы:БЛ - 409
Тексерген: Тугамбаева С.М

2015 ж
ЖОСПАР
1. Күзендерге жалпы сипаттама
2. Ақ күзен сипаттамасы
3. Су күзен жалпы сипаттамасы
4. Сасық күзенсипаттамасы
5. Еуропа қара күзені
6. Шұбар күзен сипаттамысы, ерекшелігі

Күзендер (лат. Mustela) - сусар тұқымдасының бір туысы. Қазақстанда орманды далалар мен шөлейт аймақтарды, әсіресе, жусанды және астық тұқымдас өсімдіктер өскен жерлерді мекендейтін 7 түрі: сарғыш күзен, аққалақ, ақкіс, сары күзен, еуропа қара күзені, сасықкүзен, су күзені бар. Бұлар көбінесе сарышұнақтардың, қосаяқтардың, аламандардың індерін пайдаланады. Өздері ін қазбайды. Тұрқы 13 - 53 см, салм. 0,1 - 2,2 кг. Денесі ұзынша келген. Жүні үлпілдек, жұмсақ, түсі алуан түрлі. Қорегін іңірде, түнде аулайды. Ақпанда ұйығып, мамыр айында 8 - 12-ден (кейде 19 - 20-дан) балалайды. К-дердің ішінде ең ірісі - дала К-і (M. eversmannі), оның тұрқы 29 - 52 см. Бұлар өздеріне қауіп төнгенде аналық безінен жағымсыз иіс шығарады, сондықтан оларды сасық К. деп те атайды. К. - терісі бағалы, кәсіптік маңызы бар аң. Сондай-ақ олар зиянкес кемірушілерді жеп пайда келтіреді.
Ақ күзен
Ақ күзен (Миstеlа егтіпеа) және ақкіс (М. піvаlіs) -- Ақкіс (лат. Mustela erminea) - сусар тұқымдасына жататын жыртқыш аң. Қазақстанның солтүстіктегі орманды-далалы аймақтарында, оңтүстік және оңтүстік-шығыстағы тауларында кездеседі. Қоныс таңдамайды. Ол өзен-көл бойында, бұталы ағаш арасында, сай-салаларда, тау бөктерлерінде жиі ұшырайды. Дене тұрқы 16 - 30 см, құйрығының ұзындығы 6 - 12 см, салм. 120 - 370 г. Жазда арқасы мен бүйірі қоңыр, бауыры ақ түсті болса, қыста денесінің жүні аппақ келеді. Өзіне ұқсас ақ қалақтан айырмашылығы - құйрығының ұшы қара болады. А. негізінен тоқалтістермен, су тышқандарымен, бақа, кесіртке, балық, ондатрлармен және сондай-ақ ұсақжәндіктермен қоректенеді. Азығын аулауға көбіне түнде шығады. Ақпан - мамырда ұйығып, 9 айдан соң 8 - 9-дан күшіктейді. А. жылына екі рет - көктем мен күзде түлейді. Терісі бағалы болғандықтан ауланады. Зияндыкеміргіштермен қоректенгендіктен ауыл және орман шаруашылығына да едәуір пайдасын тигізеді.
Бізде көп жерлерде тараған. Олар жерден ін қазып, ұя салады. Ақ күзен және ақкістер зиянды кемірушілерді қырып, пайдасын тигізеді. Бұлардың тeрісі өте құнды, әсіресе ақ күзеннің терісі өте бағалы. Солтүстік облыстарда бұлардың екеуі де қыста ақ түсті болады

Су күзен
Қазақстанда таралу аймағының шеткі бөлімі жатыр. Ертеде Еділдің атырабының сол жағалауында, сирек - Жайықөзенінің аңғарында, Ақтөбе облысында - Елек, Қарғалы, Жаман Қарғалы өзендерінің бойында кездескен. 1936 жыл Қарғалы өзенінен 10 күзен, ал 1937 жыл Ақтөбе ауданында оның 5 терісі қабылданған. 1938 жыл 8-ші шілдеде бір күзенді Шағылы көліне құятын осы аттас өзеннен (Көкшетау облысы) ұстаған. Қазір Қазақстанда европа су күзенінің табиғи жолмен пайда болуы өте қиын, өйткені Ресейдің шекаралас аудандарында оны осында жерсіндірілген америка су күзені ығыстырған.
Мекендейтін жерлері
Тұщы суқоймалары: тазартылмаған өзектер мен өзендер, көлдер, ескі арналар, көптеген аралдары бар және қалың өсімдекті өзен атыраптары. Мұз асты қуыстар мен қатпайтын жылымдар болу қажет. Маңызды жағдайдың бірі - қоректің мол болуы. Құрлық азықтары мол болса, су күзені бетін тұтастай мұз басқан суқоймаларында да мекендей береді. Күшіктейтін іні бар ауданда суқоймасының тереңдігі 50 см-ден кем болмауы керек, өйткені баспанаға баратын іннің суфсты аузы көрінбеуі міндетті. Оның бұрында кездескен жерлерінде қазір тұрақты түрде америка су күзені кездеседі, ол европа су күзеніне қарағанда күшті, америка су күзені оны ығыстырып қана қоймайды, өлтіреді және оның биотопын толықтай меңгереді.
Биологиялық маңызы
Күйге түсу 3 атаға дейін созылады және кіші су қоймаларының мұздан арылу кезеңіне (ақпан-наурыз) сәйкес келеді. Буаздылық 42 күннеп 75 күнге дейін созылады, бұл кейбір қаншықтардың жұмыртқасының дамуының латентті (жасырын) кезеңінің болуымен байланысты, ал оның ұзақтығы тұраұты болмайды. Ұяда 3-7, кейде 10 күшік болады. Туғаннан 30 күн өткен соң көзі ашылады. Ұяластар ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мамық жүнді аң терілерінің географиялық және мезгілдік өзгергіштігі
Аңдарды күйекке дайындау
Күзенді өсіру
Биология сабағында қосмекенділер класын оқыту
Қан айналу системасы
Терісі бағалы аңдарды өсіру
Жануарлар систематикасы
Теңіз жануарлары
Вирустардың жіктелу принциптері. Олардың номенклатурасы. Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары туралы ақпарат
Ақ күзен Сары күзен. Шұбар күзен
Пәндер