Күзендердің систематикасы

1. Күзендерге жалпы сипаттама
2. Ақ күзен сипаттамасы
3. Су күзен жалпы сипаттамасы
4. Сасық күзенсипаттамасы
5. Еуропа қара күзені
6. Шұбар күзен сипаттамысы, ерекшелігі
Күзендер (лат. Mustela) – сусар тұқымдасының бір туысы. Қазақстанда орманды далалар мен шөлейт аймақтарды, әсіресе, жусанды және астық тұқымдас өсімдіктер өскен жерлерді мекендейтін 7 түрі: сарғыш күзен, аққалақ, ақкіс, сары күзен, еуропа қара күзені, сасықкүзен, су күзені бар. Бұлар көбінесе сарышұнақтардың, қосаяқтардың, аламандардың індерін пайдаланады. Өздері ін қазбайды. Тұрқы 13 – 53 см, салм. 0,1 – 2,2 кг. Денесі ұзынша келген. Жүні үлпілдек, жұмсақ, түсі алуан түрлі. Қорегін іңірде, түнде аулайды. Ақпанда ұйығып, мамыр айында 8 – 12-ден (кейде 19 – 20-дан) балалайды. К-дердің ішінде ең ірісі – дала К-і (M. eversmannі), оның тұрқы 29 – 52 см. Бұлар өздеріне қауіп төнгенде аналық безінен жағымсыз иіс шығарады, сондықтан оларды сасық К. деп те атайды. К. – терісі бағалы, кәсіптік маңызы бар аң. Сондай-ақ олар зиянкес кемірушілерді жеп пайда келтіреді.
Ақ күзен
Ақ күзен (Миstеlа егтіпеа) және ақкіс (М. піvаlіs) —Ақкіс (лат. Mustela erminea) – сусар тұқымдасына жататын жыртқыш аң. Қазақстанның солтүстіктегі орманды-далалы аймақтарында, оңтүстік және оңтүстік-шығыстағы тауларында кездеседі. Қоныс таңдамайды. Ол өзен-көл бойында, бұталы ағаш арасында, сай-салаларда, тау бөктерлерінде жиі ұшырайды. Дене тұрқы 16 – 30 см, құйрығының ұзындығы 6 – 12 см, салм. 120 – 370 г. Жазда арқасы мен бүйірі қоңыр, бауыры ақ түсті болса, қыста денесінің жүні аппақ келеді. Өзіне ұқсас ақ қалақтан айырмашылығы – құйрығының ұшы қара болады. А. негізінен тоқалтістермен, су тышқандарымен, бақа, кесіртке, балық, ондатрлармен және сондай-ақ ұсақжәндіктермен қоректенеді. Азығын аулауға көбіне түнде шығады. Ақпан – мамырда ұйығып, 9 айдан соң 8 – 9-дан күшіктейді. А. жылына екі рет – көктем мен күзде түлейді. Терісі бағалы болғандықтан ауланады. Зияндыкеміргіштермен қоректенгендіктен ауыл және орман шаруашылығына да едәуір пайдасын тигізеді.
Бізде көп жерлерде тараған. Олар жерден ін қазып, ұя салады. Ақ күзен және ақкістер зиянды кемірушілерді қырып, пайдасын тигізеді. Бұлардың тeрісі өте құнды, әсіресе ақ күзеннің терісі өте бағалы.
1. Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005
2. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006.
3. Гептнер и др., 1967; 2.Бекенов, 1982; 3. Слудский, 1953; 4. Ротшильд и др., 1967; 5. Бурделов, Бондарь, 1986.
4. © Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылыми академиясының зоология және аңдар генофонды институты, 1996.
5. Жалпы териология; Алматы 2010; Б.Есжанов, О.Беркінбай, Қ.Нұрғазы
6. Қазақстан құстары мен аңдарының биологиясы; Алматы 2010;Б.Есжанов, О.Беркінбай, Б.Ташенов, Г.Құлманова
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы университеті
БӨЖ
Тақырыбы: Күзендердің систематикасы. Құрылыс ерекшеліктері. Таралуы. Көбеюі мен дамуы
Орындаған: Мұханова М.А
Тобы:БЛ - ... ... ... ... ... жалпы сипаттама
* Ақ күзен сипаттамасы
* Су күзен жалпы сипаттамасы
* Сасық күзенсипаттамасы
* Еуропа қара ... ... ... ... ерекшелігі
Күзендер (лат. Mustela) - сусар ... бір ... ... ... ... мен ... аймақтарды, әсіресе, жусанды және астық тұқымдас өсімдіктер өскен жерлерді мекендейтін 7 түрі: сарғыш күзен, аққалақ, ақкіс, сары күзен, ... қара ... ... су күзені бар. Бұлар көбінесе сарышұнақтардың, қосаяқтардың, аламандардың індерін пайдаланады. Өздері ін қазбайды. Тұрқы 13 - 53 см, ... 0,1 - 2,2 кг. ... ... ... Жүні ... жұмсақ, түсі алуан түрлі. Қорегін іңірде, түнде аулайды. Ақпанда ұйығып, мамыр айында 8 - 12-ден (кейде 19 - ... ... ... ... ең ... - дала К-і (M. ... оның тұрқы 29 - 52 см. Бұлар өздеріне қауіп ... ... ... ... иіс ... ... ... сасық К. деп те атайды. К. - терісі бағалы, кәсіптік маңызы бар аң. ... олар ... ... жеп ... ... ...
Ақ күзен (Миstеlа егтіпеа) және ақкіс (М. піvаlіs) -- Ақкіс (лат. Mustela erminea) - ... ... ... жыртқыш аң. Қазақстанның солтүстіктегі орманды-далалы аймақтарында, оңтүстік және оңтүстік-шығыстағы тауларында кездеседі. Қоныс таңдамайды. Ол ... ... ... ағаш ... ... тау ... жиі ... Дене тұрқы 16 - 30 см, құйрығының ... 6 - 12 см, ... 120 - 370 г. ... ... мен бүйірі қоңыр, бауыры ақ түсті болса, қыста денесінің жүні аппақ келеді. Өзіне ұқсас ақ қалақтан айырмашылығы - ... ұшы қара ... А. ... ... су тышқандарымен, бақа, кесіртке, балық, ондатрлармен және сондай-ақ ұсақжәндіктермен қоректенеді. Азығын аулауға көбіне түнде шығады. Ақпан - ... ... 9 ... соң 8 - 9-дан ... А. ... екі рет - ... мен күзде түлейді. Терісі бағалы болғандықтан ауланады. Зияндыкеміргіштермен қоректенгендіктен ауыл және ... ... да ... ... ... ... көп ... ... Олар жерден ін қазып, ұя салады. Ақ ... және ... ... ... ... пайдасын тигізеді. Бұлардың тeрісі өте құнды, әсіресе ақ күзеннің терісі өте ... ... ... бұлардың екеуі де қыста ақ түсті болады
Су ... ... ... ... ... ... жатыр. Ертеде Еділдің атырабының сол жағалауында, сирек - Жайықөзенінің аңғарында, Ақтөбе облысында - Елек, ... ... ... ... ... кездескен. 1936 жыл Қарғалы өзенінен 10 күзен, ал 1937 жыл Ақтөбе ауданында оның 5 терісі қабылданған. 1938 жыл 8-ші ... бір ... ... ... ... осы ... өзеннен (Көкшетау облысы) ұстаған. Қазір Қазақстанда европа су күзенінің табиғи жолмен пайда болуы өте қиын, өйткені ... ... ... оны ... ... америка су күзені ығыстырған.
Мекендейтін жерлері
Тұщы суқоймалары: тазартылмаған өзектер мен өзендер, көлдер, ескі ... ... ... бар және ... ... өзен атыраптары. Мұз асты қуыстар мен қатпайтын жылымдар болу қажет. Маңызды жағдайдың бірі - ... мол ... ... азықтары мол болса, су күзені бетін тұтастай мұз басқан суқоймаларында да ... ... ... іні бар ... ... тереңдігі 50 см-ден кем болмауы керек, өйткені баспанаға баратын іннің суфсты аузы көрінбеуі міндетті. Оның бұрында кездескен ... ... ... ... ... су күзені кездеседі, ол европа су күзеніне қарағанда күшті, америка су күзені оны ығыстырып қана қоймайды, ... және оның ... ... ... ... түсу 3 ... ... созылады және кіші су қоймаларының мұздан арылу кезеңіне (ақпан-наурыз) сәйкес келеді. Буаздылық 42 күннеп 75 күнге дейін созылады, бұл ... ... ... ... ... ... кезеңінің болуымен байланысты, ал оның ұзақтығы тұраұты болмайды. Ұяда 3-7, ... 10 ... ... ... 30 күн ... соң көзі ... Ұяластар күздің басында тарайды. Бір жаста жыныстық жағынан жетіледі. Қорегінің негізін қыста сүтқоректілер мен балық құрайды, ... - ... ... ... Европа су күзенінің алысқа қоныс аударуы байқалмаған. Ең қауыпты жаулары мен бәсекелестері - қамшат пен ... су ... ... күзен- сусарлар тұқымдасының кішілеу жыртқышы (денесінің ұзындығы 53 см, салмағы 2 кг). Күзеннің ... ... ... құйрығынан 2 есе ұзын. Қоңырқай жұмсақ үлпілдек терісі ... ол аң ... ... - ... ... Күзен- епті, батыл және өжет жыртқыш, қоян немесе тауықтәрізді олжасын оңай ұстайды. Ымырт пен түнде белсенді. Жылына бір рет ... ... ... ... ... ... 4-тен 20-ға ... ұрпағын береді, олар өсіп жетілгенше інінде болады, сүтпен қоректендіреді. Інінен шыққаннан кейін де анасы қоректендіріп, әрі ... ... ... үйретеді. Табиғаттағы кез-келген жыртқыш сияқты ауру, әлсіз т.б. ... ... ... ... ... ... қызмет атқарады. Құс фермасы үшін- қауіпті зиянкес. ... ... ... 1000 терісін дайындайды. Ауыл шаруашылығына көп зияны бар
Еуропа қара күзені
Еуропа қара ... (лат. Mustela ... - ... ... жататын мамық терілі аң. Еуропа қара күзенінің дене тұрқы 36 - 42 см, ... 1,1 ... Басы ... ... ... ... аяқтары қысқа. Башпайларының арасы жүзу жарғағымен жалғасқан. Жүні біркелкі ... қара ... ... қоңыр түстес. Алқымында, астыңғы және үстіңгі еріндері мен төсінде ақ дағы болады. Өзенде, ағын суда, ... ... інін ... 1,5 ... су ... ... ... ұсақ кемірушілер, жәндіктермен қоректенеді. Еуропа қара күзені - терісі өте бағалы аң. Қазіргі кезде өте ... ... аң ... ... ... ... енгізілген
Таралуы- Қазақстанда 1920 - 30 жылдары Батыс ... ... ... ... ... ... Жаман Қарғалы өзендерінің жағасында мекендеген. Соңғы рет 1938 жылы Еуропа қара күзенінің біреуін ... ... ... ... ... облысындағы Шағалалы өзенінің бойынан ұстаған. Бұдан басқа Қазақстанда таралуы жөнінде ешқандай дерек жоқ.
Көбеюі мен ... . ... ... бір ... жетіледі. Ақпан - наурыз айларында ұйығады да, 42 - 75 күннен кейін ... (3 - 7, ... 10). ... қарай інін тастап, өз бетінше тіршілік етеді.
Шұбар күзен ... ... (лат. Vormela ... -- сусар тұқымдасына жататын жыртқыш сүтқоректі. Дене тұрқы -- 27 -- 35 см, ... 11 -- 20 см. Түсі ... қара сары ... ... ... ... ... аяқтары қара қоңыр. Тұмсығы қысқа, құлағы үлкен дөңгелектеу. Қазақстанның оңтүстігінде таралған. Дала, шел, ... ... ... Әр ... ... ... ... құстармен, олардың жұмыртқасымен қоректенеді. Тамыз -- қыркүйекте ұйығып, 5 ай көтеріп, ақпан -- наурызда 3 -- 8 ... ... ... ... тың ... ... және кеміргіштермен күресу үшін улыхимикаттарды көп қолданғандықтан Шұбар күзен азайып кетегі, сол себепті қорғауға алынып, Қазақстанның ... ... ... (1996). ... күзеннің биологиясы аз зерттелген. Кемірушілермен қоректеніп, пайда келтіреді. Саршұнак, сұр тышқан, құм тышқан молырақ кездесетін шөл және ... ... ... ... жерінде Қаркаралы Нұра (Шошқакөл алабы) ауданында кездеседі.
Сирек, таралу аймағы тарылып, саны ... ... ... ... - ... Еділ-Жайықтан шығыста Зайсан ойпатына дейін таралған; жазықты тау бөктерлері мен таулы шөлейтті-шөлді және далалық биотоптарды мекендейді; 0,8-1/2 шаршы шақырымда бір аң ... ... ... ... ... - тың жерлерді жырту және кеміргіштермен күресу үшін улы химикаттарды кең қолдану.
Қазақстанда қызыл кітапқа енгізілген ... ... ... ... ... тізімі:
* Отырар. Энциклопедия. - Алматы. баспасы, 2005
* Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006.
* ... и др., 1967; ... 1982; 3. ... 1953; 4. Ротшильд и др., 1967; 5. Бурделов, Бондарь, 1986.
* (C) ... ... ... ғылыми академиясының зоология және аңдар генофонды институты, 1996.
* Жалпы териология; Алматы 2010; Б.Есжанов, О.Беркінбай, Қ.Нұрғазы
* Қазақстан ... мен ... ... ... 2010; ... ... Б.Ташенов, Г.Құлманова

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Балықтар арқылы адамға жұғатын аурулар»40 бет
Іле өзеніндегі тыран (abramis brama) балығының биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің гистологиялық ерекшеліктері29 бет
Алакөл жүиесіндегі қошқаркөл табан балығының морфо-биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің даму ерекшелігі35 бет
Алакөл суқоймасындағы мөңке балығының сипаттамасы25 бет
Ашытқылар көбейтудегі теориялық негiздер9 бет
Ақ дөңмаңдай балығы27 бет
Ақ күзен Сары күзен. Шұбар күзен7 бет
Ақ күзен.систематикасы.Құрлыс ерекшеліктері. Сары күзен. Систематикасы. Құрлыс ерекшеліктері. 3.шұбар күзен. систематикасы.құрлыс ерекшеліктері10 бет
Бентосжегіш балықтардың қоректенуі25 бет
Биология сабағында қосмекенділер класын оқыту69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь