Тамақтану тәртібі мен ережелері


1. Тамақтану тәртібі
2. Тамақтанудың негізгі ережелері
3. Тамақ ішу тәртібі
Тамақтану сауаттылығының бес негізі бар:
1) Тамақ құрамында негізгі қоректік заттардың болуы (нәруыз, май, көмірсу);
2) Тамақ рационында қосымша заттардың болуы (витаминдер, микроэлемент);
3) Тамақ нәрлігі адам жасына, денсаулық күйіне, табиғат климатына байланысты;
4) Тәулік бойынша тамақтану тәртібінің мөлшерін сақтау;
5) Тамақтанудың санитарлық – гигиеналық нормаға сай болуы.
Тамақтану тәртібі дегеніміз – ас қабылдауда белгілі бір уақытқа бағыну, сондай - ақ тамақтану кезінде астың мөлшерін және мәзірін сақтау деген ұғымды білдіреді. Тамақтану режиміне мына төиендегі принциптер енеді.
Бірінші, тамақтану барысында тәуліктік кесте белгілеу.
Екінші, тәулігіне бір - екі рет қана тамақтану дұрыс емес, белгілі мөлшерде үш – немесе төрт рет тамақтану керек.
Үшінші, тамақ құнарлы болғаны жөн. Себебі, адам ағзасы дұрыс қабылдайтын, оны асқазан еш қиындықсыз қорытатын тағам түрлері, яғни белок, майлар, витаминдер, минералды заттарға бай болғанын адам өзі таңдай алуы шарт. Бұл ретте дәрігер - диоьологтың да кеңесі артық болмайды.
Тәуліктік ас мәзірі әртүрлі болуы керек. Тамақтану кезінде адам өзінің ас қабылдау қабілеті, көңіл - күйіне баса назар аударғаны жөн. Кей ретте тамақ жеңіл жүрсе, кей ретте ол керісінше бұл процесті бәсеңдетеді.Мұны мамандар физиологиялық процесс деп те атайды.
Тәбет дегеніміз – аштыққа қарсы тұратын құбылыс. Ол мына бір принциптермен дәлелденеді. Атап айтқанда, тамақ қабылдау мезгіліне, тағамның түрі, дәмі немесе иісі, түрлі қоспалар, тіпті бұл ретте адам ойы да өзіндік рөл атқарады. Адамның тәбеті шылымға, кофеге, шайға, апиын, ішімдік, тағы басқаларына ашылатын көрінеді. Бірақ, мұндай физиологиялық қажеттіліктен аулақ болған дұрыс.
Тәбет кей ретте асқазанның шұрылдап, маза бермеуі, бос, еш жұмыссыз тұрғандығымен қиналады. Бұл симптом мешкейлерге тән. Бұл орайда халықтық медицина ондай адамдарға бірнеше күн өзіне аштық жариялағанды ұсынады. Тамаққа деген тәбет сыр білдірмей де келеді. Ол сыртқы факторлардан делдал іздемейді. Адам белгілі тамақты құмартқанда, тәбеті өздігінен пайда болады. Міне, осы кезде адам асханада өзі қалаған ас әзірлеп, дастархан басына жайғасып, тамақтанғанға не жетсін дейді. Және солай да жасайды. Бұл адамның организмі шын мәнінде ас қабылдауға дайын екендігінен жақсы хабар бергендігі.
Аштық – «табиғаттың дауысы», немесе, асқазан тамақ қажет етеді деген ұғым. Бұл қағида тамақ ішетін уақыттың келгендігін білдіреді. Ертеректе тамақ ішетін кесікті бір кесте, уақыт жоқ – тын. Адамда тамаққа деген тәбет пайда болғанда ол өзінде ауыз бен өңешінің барын сезінеді. Ал, асқазандағы бұлшық еттердің жұмылуы аштық пен тәбеттің ашылғанынан хабар береді Аш адам бір жапырақ нан мен суды да қанағат тұтады. Бұл орайда оның тәбеті жоғары болады. Ал, ашқарақ адамға келсек, ол алдына келгеннің бәрін опыруға дайын.
1. Основы технологии молока и молочных продуктов: учебное пособие/ М.Б.Ребезов, Н.Г.Догарева и др.-Челябинск: Издательский центр ЮУрГУ, 2011.-Ч.1.-123с.
2. Физико-химические и биохимические основы производства мяса и мясных продуктов: учебное пособие/ М.Б.Ребезов, Е.П.Мирошникова, О.В.Богатова и др.-Челябинск: Издательский центр ЮУрГУ,2011,-Ч.2.-133с
3. Современное состояние и перспективы развития производства мясных продуктов функционального назначения: Монография/ Амирханов К.Ж., Асенова Б.К., Нургазезова А.Н., Касымов С.К., Байтукенова Ш.Б. Алматы, 2013.-127 с

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ 
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

БАӨЖ
Тақырыбы: Тамақтану тәртібі мен ережелері.

Орындаған: 2 курс магистранты, Муратбаев А.М.
ТПМ-401,
6M072800 - "Өңдеу өндірістерінің технологиясы"
Тексерген: т.ғ.к., ассоц. (доцент)
профессор м.а. Нургазезова А.Н.

Семей
2015
Жоспары:

1. Тамақтану тәртібі
2. Тамақтанудың негізгі ережелері
3. Тамақ ішу тәртібі

Тамақтану сауаттылығының бес негізі бар:
1) Тамақ құрамында негізгі қоректік заттардың болуы (нәруыз, май, көмірсу);
2) Тамақ рационында қосымша заттардың болуы (витаминдер, микроэлемент);
3) Тамақ нәрлігі адам жасына, денсаулық күйіне, табиғат климатына
байланысты;
4) Тәулік бойынша тамақтану тәртібінің мөлшерін сақтау;
5) Тамақтанудың санитарлық – гигиеналық нормаға сай болуы.
Тамақтану тәртібі дегеніміз – ас қабылдауда белгілі бір уақытқа бағыну,
сондай - ақ тамақтану кезінде астың мөлшерін және мәзірін сақтау деген
ұғымды білдіреді. Тамақтану режиміне мына төиендегі принциптер енеді.
Бірінші, тамақтану барысында тәуліктік кесте белгілеу.
Екінші, тәулігіне бір - екі рет қана тамақтану дұрыс емес, белгілі мөлшерде
үш – немесе төрт рет тамақтану керек.
Үшінші, тамақ құнарлы болғаны жөн. Себебі, адам ағзасы дұрыс қабылдайтын,
оны асқазан еш қиындықсыз қорытатын тағам түрлері, яғни белок, майлар,
витаминдер, минералды заттарға бай болғанын адам өзі таңдай алуы шарт. Бұл
ретте дәрігер - диоьологтың да кеңесі артық болмайды.
Тәуліктік ас мәзірі әртүрлі болуы керек. Тамақтану кезінде адам өзінің
ас қабылдау қабілеті, көңіл - күйіне баса назар аударғаны жөн. Кей ретте
тамақ жеңіл жүрсе, кей ретте ол керісінше бұл процесті бәсеңдетеді.Мұны
мамандар физиологиялық процесс деп те атайды.
Тәбет дегеніміз – аштыққа қарсы тұратын құбылыс. Ол мына бір
принциптермен дәлелденеді. Атап айтқанда, тамақ қабылдау мезгіліне,
тағамның түрі, дәмі немесе иісі, түрлі қоспалар, тіпті бұл ретте адам ойы
да өзіндік рөл атқарады. Адамның тәбеті шылымға, кофеге, шайға, апиын,
ішімдік, тағы басқаларына ашылатын көрінеді. Бірақ, мұндай физиологиялық
қажеттіліктен аулақ болған дұрыс.
Тәбет кей ретте асқазанның шұрылдап, маза бермеуі, бос, еш жұмыссыз
тұрғандығымен қиналады. Бұл симптом мешкейлерге тән. Бұл орайда халықтық
медицина ондай адамдарға бірнеше күн өзіне аштық жариялағанды ұсынады.
Тамаққа деген тәбет сыр білдірмей де келеді. Ол сыртқы факторлардан делдал
іздемейді. Адам белгілі тамақты құмартқанда, тәбеті өздігінен пайда болады.
Міне, осы кезде адам асханада өзі қалаған ас әзірлеп, дастархан басына
жайғасып, тамақтанғанға не жетсін дейді. Және солай да жасайды. Бұл адамның
организмі шын мәнінде ас қабылдауға дайын екендігінен жақсы хабар
бергендігі.
Аштық – табиғаттың дауысы, немесе, асқазан тамақ қажет етеді деген
ұғым. Бұл қағида тамақ ішетін уақыттың келгендігін білдіреді. Ертеректе
тамақ ішетін кесікті бір кесте, уақыт жоқ – тын. Адамда тамаққа деген тәбет
пайда болғанда ол өзінде ауыз бен өңешінің барын сезінеді. Ал, асқазандағы
бұлшық еттердің жұмылуы аштық пен тәбеттің ашылғанынан хабар береді Аш адам
бір жапырақ нан мен суды да қанағат тұтады. Бұл орайда оның тәбеті жоғары
болады. Ал, ашқарақ адамға келсек, ол алдына келгеннің бәрін опыруға дайын.
Мұндайда халықтық медицина ондай адамдарға белгілі рацион, кесікті кесте,
тамақты қанағатықпен тұтыну керектігін ұсынады.
Асқазан өз қажетін алды делік. Бірақ, тәбет басылмай тұр. Бұл
тағамның дәмді әзірленгендінен де болады. Өзі тойғанмен, көзі тоймай
тұрғанын қараша деген қызғаныш осыны білдірсе керек. Көптеген әдебиеттерде
асқазан жартылай бос болуы керек деп жазылады. Бұл ас қорыту процесін
жеңілдетеді. Екіншіден, тақыл – тақыл тағам қабылдауға мүмкіндік береді.
Адамның тәбеті мен оның асқа деген құмартулығын артырады дейді.
Тойып тамақ ішуге болмайды. Тағамның мөлшері, оның сапасы, қабылдау
кестесі, гигиена ережесі және қолайлылық этикасымен реттелуі керек. Тамаққа
деген тәбетіңіз болмай тұрып, ас қабылдамаңыз. Тамақтану тәртібі дегеніміз
– ас қабылдауда белгілі бір уақытқа бағыну, сондай - ақ тамақтану кезінде
астың мөлшерін және мәзірін сақтау деген ұғымды білдіреді.
Оңтайлы   тамақтану – ағзаның калыпты  өсуі  мен дамуының, оның 
барлық мүшелері  мен жүйелерінің  қызмет  істеуінің  негізгі жағдайларының 
біріТамақ  көлемі  бойынша  жеткілікті, оның  құрамында  ағзаның  тіршілігі
үшін қасиетті  барлық   нәрселер  болуы,  адамның  жасына, оның  тіршілік
ету  жағдайларына  сәйкес  жұмсалған  күш- куатты  орнына  келтіретіндей 
болуы  керек.Оңтайлы  тамақ  ішудің  маңызды принципі режим болып
табылады,яғни тамақ белгілі бір  сағаттарда  ғана  ішілуі тиіс.
Асқазан  ішілген тамақтан  шамамен 4 сағат шамасында  босайды, сол
 себепті  тамақ  ішудің  арасы 3-3,5 сағаттан  кем  және 4-4,5 сағаттан
 аспасын.Тамақты  жиірек ішкен  сайын  асқазан –ішек  жолдары жұмысының
ырғағы  бұзылады. Егер тамақ ішу аралығында үзіліс  өте үзаққа  созылып
 кетсе, онда  күшті  ашығу сезімі  туындайды және  оны  қанағаттандыру үшін
 көп  тамақ ішу  қажет болады, бұл да асқазанның  қорытуын  киындатады.
Тамақ ішу  тәртібін жүйелі  түрде сақтамау  асқазан  ауруларының
дамуының негізін салады, ағзадағы  зат  алмасуының бұзылуын
туындатады.Осындай ретсіз тамақтану  асты  көп  ішу  дағдыларын
қалыптастырады, яғни  дене  салмағының  артуына , ал  кейде  семіруге 
әкеп  соқтырады. Әсіресе, организмі калыптасу  мен қарқынды өсу 
деңгейінде  болатын жеткіншектер  дұрыс  тамақтану тәртібін  сақтағаны 
маңызды , ал  мектептін  немесе КТМ-нің  жоғары сыныптарындағы
(қурстарындағы) сабақтарда  оларға қойылатын  талаптар  жеткілікті  жоғары.
ТМД  елдерінің  жетекші  ғалымдары  балалар  мен  жеткіншектердін
тамақтық заттар  мен  қаутқа ( яғни  күнделікті  рационының калориялығы )
кажеттілік  нормаларын жасаған . Осы  ғылыми  негізделген  ұсыныстарға
сәйкес  14-17 жастардағы  жасөспірімдердің тәуліктік  тамақ  рационының
калориялығы 2900 килокалорияны, осы  жастардағы  қыздарда -2600
килокалорияны,құрауы керек.Тамақ калориялығы  күш-қуатты жұмсаукөлеміне
байланысты белгіленеді,  сондықтан  да ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тамақтану тәртібі мен гигиенасы
Тамақтану тәртібі
Тамақтану гигиенасы. Тамақтану режимі. Қазақтың ұлттық тағамдарының маңызы мен ерекшеліктері
Сақтандыру ережелері мен шарты
Тамақтану
Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру
Қоғамдық тамақтану
Тамақтану валеологиясы
Тамақтану теориялары
Тамақтану мәдениеті
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь