Қоршаған орта факторлары

Экологиялық факторлар.
Орта.Антропикалық факторлар.
Химиялық қосынды зиянды заттар.
Бейімделу.
Минимум заңы.
Шектеуші факторлар.
Экологиялық фактор – кез келген орта жағдайына тіршілік иелерінің бейімделу қабілетімен жауап қайтара алуы.Бұл жерде бір ескере кететін жағдай өлім факторы бейімделу қабілетінен тысқары жатады. Экологиялық факторлар абиотик., биотик., антропогендік, климаттық және тежеу факторларымен тығыз байланысты. Экологиялық фактор тірі организмдерге олардың жеке дамуының бір ғана кезеңінде болса да тікелей немесе жанама әсер ете алатын, ортаның кез келген әрі қарай бөлшектенбейтін элементі саналады. Табиғи жағдайда организм көптеген факторлардың ықпалына ұшырап отырады. Экологиялық фактордың қайсысы болмасын табиғатта тұрақты емес. Барлық Экологиялық фактор екі санатқа: популяция тығыздығына тәуелсіз және популяция тығыздығына тәуелді болып бөлінеді.Әсер ету нәтижесінде жойылатын дарабастар пайызы олардың санына немесе тығыздығына байланысты емесФакторлар әсеріне жойылып кеткен түрлердің пайызы олардың тығыздығы өскен сайын пропорционал мөлшерде артады.
Бірінші санат факторларына негізінен климаттық, ал екіншісіне – биоталық факторлар жатады. Топтастырудың тағы бір жолы бойынша Экологиялық факторлар энергетик. және сигналдық болып бөлінеді. Мысалы, энергетик. топқа температура, бәсекелестік, жыртқыштық, паразитизм, т.б. жатады. Бұл топ организмдерге тікелей әсер етіп, олардың энергетик. күйін өзгертеді.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі Семей    ... ... ... ... ... факторлар.Орта.Антропикалық факторлар.Химиялық қосынды зиянды заттар.Бейімделу.Минимум заңы.Шектеуші факторлар. 
Орындаған: Кенесбекова А.Ө
Тексерген: Жилкыбаева С.Д
2015 ж
Экологиялық факторлар
Экологиялық ... - кез ... орта ... ... ... бейімделу қабілетімен жауап қайтара алуы.Бұл жерде бір ескере кететін жағдай өлім факторы бейімделу қабілетінен тысқары жатады. Экологиялық факторлар абиотик., ... ... ... және ... ... ... ... Экологиялық фактор тірі организмдерге олардың жеке дамуының бір ғана кезеңінде болса да тікелей немесе ... әсер ете ... ... кез ... әрі ... ... ... саналады. Табиғи жағдайда организм көптеген факторлардың ықпалына ұшырап отырады. Экологиялық фактордың қайсысы болмасын ... ... ... Барлық Экологиялық фактор екі санатқа: популяция тығыздығына тәуелсіз және ... ... ... ... ... ету ... ... дарабастар пайызы олардың санына немесе тығыздығына байланысты емесФакторлар әсеріне жойылып кеткен түрлердің пайызы олардың ... ... ... пропорционал мөлшерде артады.
Бірінші санат факторларына негізінен климаттық, ал ... - ... ... ... ... тағы бір жолы ... Экологиялық факторлар энергетик. және сигналдық болып бөлінеді. Мысалы, ... ... ... ... жыртқыштық, паразитизм, т.б. жатады. Бұл топ организмдерге тікелей әсер етіп, олардың энергетик. күйін өзгертеді.
Экологиялық факторлар
Әр тіршілік ортасы ... әсер ... ... ... ... әсер ... ... ортасын құрайтын элементтерді экологиялық факторлар деп атайды.
Экологиялық факторлар абиотикалық, биотикалық және антропогенді болып бөлінеді.
Абиотикалық факторлар
Жарық, температура, ... ... ... ... ащылығы, қысым, атмосфералық газдар сияқты өлі табиғаттың құрамды бөліктері.Жарық. Күн сәулесінің спектрінде ... ... ... ... ... көзге көрінетін сәулелер болып бөлінеді. Ультракүлгін сәулелер аз мөлшерде ағзаларға қажет, өйткені онық ... ... өсу ... және жасушалардың дамуын әрекеттендіретін, D витаминін түзілуіне әсері бар. Көп мөлшерде мутацияға себеп болуы да мүмкін. Ультракүлгін сәулелердің басым бөлігі озон ... ... ... жетпейді.Көзге көрінетін сәулелер - фотосинтезге энергия беретін, жердегі тіршіліктің негізгі көзі. Инфрақызыл сәулелер - жылу ... ... күн ... ... үшін ... көзі ... үшін маңызды. Ортаның жарықтығына бейімделуіне байланысты өсімдіктер ... ... ... (көлеңке сүйгіш) және фокультативті гелиофиттер (көлеңкеге шыдамды) болып бөлінеді.Жануралар күндіз немесе түнде белсенді тіршілік ететін болып бөлінеді. Олар үшін жарық - ... ... ... ... ... ... ... байланысты өсімдіетерді қысқа күнді (төменгі белдеуде тіршілік ететін) және ұзақ күнді (қоңыржай, биік белдеулерде тіршілік ететіндер) деп ... ... - ... мен ... жарықтың түсу ұзақтығына байланысты әрекеттері. Ағзалардағы маусымдық өзгерістер көбінесе жарықтың түсу ұзақтығына байланысты реттеледі. Жарықтың түсу ұзақтығының өзгеруі температура өзгеруімен ... ... ... ... ... ... ... өзгере бермейді. Фотопериодизм құстардың қоныс аударуы, жапырақтардың түсуі сияқты маусымдық өзгерістердің негізі. Қоңыржай белдеулерде тіршілік ететін ... ... ... ... көбею жағдайына әсер етіп, тоқтатады. Ал көктемгі күннің ұзаруы жануарлардың көбеюіне жағдай жасайды. Күндізгі ... ұзақ ... ... үй ... ... ... салуына да әсер етеді.
Температура. Ортаның температурасы ағзаның температурасына әсер ... яғни ... зат ... ... ... ... реакциялардың жылдамдығына әсер етеді. Негізінен ағзалар 0-(+50)0С аралығында тіршілік ете алады. Бұл цитоплазманың қасиеттеріне байланысты. Ең ... ... шегі ... (споралар, бактериялар тірі қалуы мүмкін) ең төменгі температура шегі болып - 190-(273)0С ... ... ... ... ... болып табылады.
Температураға байланысты ағзаларды криофилдер (температурасы төмен жерлерді мекендейтін) және ... ... ... ... ... деп ... екі жылу ... көзін қолдана алады: сыртқы күннің жылу энергиясын немесе жердің ішкі ... және ішкі - ... зат ... ... ... жылу.Ағзаның жылу балансын реттеуде басым қолданатын энергия көзіне ... ... ... және ... деп ... ... - дене ... тұрақсыз, қоршаған ортаның температурасына қарай өзгеріп отыратын ағзалар. Олар микроағзалар, өсімдіктер, саңырауқұлақтар, омыртқасыздар және кейбір омыртқалылар ... ... ... ... ... әдетте олардың дене температурасы сыртқы ортаның температурасынан 1-20С - қа жоғары немесе бірдей болады.
Гомойтермді ағзалар - дене температурасын ... ... ... ... ... дәрежеде ұстап тұра алатын ағзалар. Гомойтермді топқа құстар мен ... және адам ... ... ... ... ... жылылық сүйетіндер және суыққа төзімділер деп бөлінеді. Жылу ... ... ... ... алмұрт жатса, суыққа төзімділерге мүк, қыналар, қарағай, шырша, самырсын т.б. жатады.
Су. Су ағзадағы зат алмасуда және жалпы ағзаның ... ... ... қамтамасыз етеді. Жасушалардағы судың құрамы шамамен 70%.Ылғал көбінесе климаттық, құрылықтың ... ... ... ... ... ... Кей бір ... ылғал шектеулі фактор рөлін атқарады. Ылғалдың жетіспеуі өсімдіктерді өнімді төмендетіп ... ... шөл, ... ... ... ... Ал орман мен батпақты жерлерде керісінше әсер байқалады. Ылғалдың әсеріне ... ... ... ... ... жіктеледі.
Биотикалық факторлар
Тірі ағзалардың бір-біріне (популяциядағы даралар арасындағы, популяциялар арасындағы ... әсер ... ... ... селбесу (симбиоз және протокооперация), мутуализм, комменсализм, түріше және ... ... ... ... ... ... факторлар ағзалар арқылы ғана емес, табиғи орта арқылы да тікелей немесе жанама әсер ете алады.Өсімдіктердің ... және ... орта ... ... Популяциядағы өсімдіктердің өздігінен азаюына әкелетін, бір түрге жататынөсімдіетердің арасындағы бәсекелестік; арамшөп өсімдіктері мен ... ... ... ... ... ... бәсекелестік пайда болады. өсімдіктер атмосфераның газдық құрамын сақтайды, өйткені оттегі-фотосинтез ... мен ... ... ... Шөпқоректі жануарлар өсімдікпен қоректене отырып, олардың өсуін тежейді. Бал ... ... ... өсімдіктерді тозандандырады және шырынмен қоректенеді. Кейбір өсімдіктер өзінің жемісін және тұқымын жануарлар арқылы таратады (жаңғақты тиіндер т.с.с.), жәндік қоректі өсімдіктерді ... ... ... шылқылдақ).Жануарлардың бір-бірімен және тіршілік ортасымен қатынасы. Бір немесе бірнеше ... ... ... ... ресурстары үшін өзара бәсекелестікке түсуі мүмкін. Кейбір ... ... ... ғана ... ... да ... ... ететін ортасы үшін т.б.) ресурстардың жетуспеуіне байланысты бәсекелестік тууы мүмкін.
Антропогендік факторлар
Адамның ағзаларға тікелей әсер ететін немесе ағзалардың тіршілік ... ... ... ... әрекеттері.
Оң әсері. Қоршаған ортаны жаңарту: ағаштар, гүлдер, шөптер өсіру; өсімдіктердің жаңа сорттарын, жануарлардың тиімді қолтұқымдарын шығару; табиғи территорияларды ... ... ... ... ... ... Орман-тоғай ағаштарын аяусыз кесу, батпақты жерлерді қарқынды кептіру, өндіріс құрылыстарын ... ... ... ... және ... ... ... табиғи ресурстарды үздіксіз алу (мұнай, көмір, газ т.с.с.); жануарларды жаппай қыру, аңшылық, өсімдіктерді ... ... ... саңырау құлақтарды жаппай жинау т.с.с.
Орта факторлары және олардың ағзаға әсері.
Ағза - француздың - organisme, ... - organiso - ... ... ... беремін деген сөздеріндегі мағынаны береді.Кең көлемде алатын болсақ, тірі ағза- дегеніміз,бір-бірімен байланыста болатын және бір-біріне ... ... ... ... және ... өзара байланыстары мен құрылысы біртұтас құрылымды беретін биологиялық жүйе болып саналады.Ағза деген ұғымға тек жеке даралар ... ғана ... ... өмір ... ... ... ... популяция, биоценоз және тағы басқаларда кіреді.
Тіршілік ортасы - ол, табиғаттың тірі ағзаны ... ... және ... ... өзара байланыстағы бөлігі.Тірі ағзалар өте күрделі және ауыспалы өмірде тіршілік етеді, олар сол ортаның әсеріне байланысты үнемі ... ... ... ... ... ... бейімделушілігі - адаптация деп аталады.Ортаның ағзаға әсер етуші ... ... мен ... - ... ... деп аталады.Экологиялық факторлар табиғаты жағынан және ағзаға әсер ету әрекеттері жағынан ... ... ... тірі ... өзін ... ... ... ортамен тығыз байланыста ғана өмір сүре алады. Бұл орталарға топырақ, су, минералды заттар, жер ... және ... әр ... ... ... ... ... құраушылары тірі организмдерге оң немесе теріс әсер етуі мүмкін. Сондықтан әрбір организмнің өзіне ғана қолайлы ортасы немесе мекені ... ... ... ... үшін ... ... қолайлы орта ылғалы мол көл жағасы.
Бірақ та ... үшін ... ... ... ... ... қажет және жиынтық күйінде әсер етеді. Олардың ... өте ... ... ... ал үшіншілері мүлдем қажет емес зиянды болуы мүмкін. Сонымен орта дегеніміз - организмнің өсіп -- ... ... ... мен ... ... ... әсер ететін айнала қоршаған орта компонентерінің жиынтығы. Ал, организмге қажетті жағдайлар деп - тек сол организм үшін алмастыруға ... ... ... ... ... ... ... - организм үшін қажетті немесе теріс әсерін тигізетін ортаның элементтерін айтамыз. Табиғатта экологиялық факторлардың әсеріне әр ... ... ... ... ащы суда тіршілік ететін организмдер үшін тұз және ... ... ... роль ... ал тұщы су ... үшін қажеті шамалы.
Факторлар үшін негізгі топқа жіктеледі: абиотикалық, биотикалық және антропикалық.
а) Абиотикалық ... ... - ... әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы. Олар - химиялық және ... деп ... Сол ... ... ... геологиялық және геоморфологиялық құрылымы, ортаның сілтілік немесе қышқылдығы, космостық сәулелер т.б факторлар организм үшін әр түрлі деңгейде әсер ... ... ... ... - тірі ... бір - біріне және ортаға ... ... ... әсер ... Бұл өте ... процестер жиынтығы. Өйткені, тірі организмдер бір- бірімен қоректену, бәсеке, паразиттік, жыртқыштық, селбесіп тіршілік ету арқылы алуан түрлі қарым - ... ... ... ... - ... ... компоненттеріне әсер еткен іс-әрекеті (оңды немесе теріс әсерлер).Сонымен қатар айнала қоршаған ортаға тигізетін адам баласы іс -- ... ... ... ... ... Адам ... өзінің материялдық игілігі үшін табиғат байлықтарын игеруге ... ... ... ірі кешендер, өнеркәсіп, зауыт, кен байыту, автокөліктер, ауыл шаруашылығы салалары дами ... Ал ... ... әр түрлі газдар, қалдықтар, лас сулар, химиялық зиянды қосынды заттар ... ... ... түседі.
Экологиялық факторлардың организмге әсері.
Экологиялық факторлардың организмге әсер етуі мен оған ... ... ... ... ... организм үшін факторлардың бұрыннан қалыптасқан жиынтығы ғана қажет. Ал, басқа факторлар оның қалыпты тіршілігіне кері әсерін тигізеді. Яғни, ... ... әсер ... ... ... және жоғарғы шегі болады және бір фактор шешуші роль ... Бұл ... ... ... ... (1848 ж) ... қосынды зиянды заттар
Зиянды заттар - 1) адам организмімен жанасуы нәтижесінде өндірістік жарақаттануға әкелетін, кәсіптік ... ... адам ... ... да бір ... ... алатын химиялық қосылыстар; әдетте, мұндай заттардың тізімін құзырлы мемлекеттік арнаулы мекеме бекітеді; 2) ... ... ... немесе денсаулығына нұқсан келтіретін химиялық заттар. Бұлардың зиянды әсері бірден ... ... ... ауытқулар ата-анасында байқалмағанымен, келесі ұрпақтарда білінеді
Бейімделу
Бейімделу (лат. adaptare -- бейімделу) -- ағзаның, ... ... ішкі және ... ... орта ... біртіндеп бейімделуі. Бейімделу үрдістері биологияның негізгі ұғымдарының бірі -- гомеостазды сақтауға бағытталады. Биологиялық бейімделу ағзаның ... ... ... ... ... ... ... реттеуте дейін. Экстремалды жағдайларға бейімделу сәттілігінде жаттығу процестері, индивидтің функционалдық, психикалық және моральдық күйі маңызды рөл атқарады. Бейімделу сондай-ақ теориялық ұғым ... ... ... ... психологі Ж. Пиаже шығарған интеллект даму теориясындағы индивид пен қоршаған орта арасындағы өзара қатынастың гомеостаздық тепе-теңесу процестері ретінде түсіндіретін психологиялық ... да ... ... ... ... тітіркендіргіштердің әсеріне икемделуі. Нәрселердің бейнесін қабылдау кезінде көз шағылыстыратын ... ... ... бәсеңдейді, немесе қараңғы бөлмеге кірген адамның көзі біртіндеп маңындағыларды көре бастайды. Сол сияқты, құлаққа жағымсыз естілетін дыбыстарға да бейімделу ... ... ... ... түйсініп қабылдауға бейімделуі де әр қилы болуы мүмкін. Бейімделу мерзімі бірнеше секундқа, ондаған минуттарға созылады. Бейімделу орталық және шеткі жүйке ... ... ... ... ... ... ... және психологиялық деп екіге бөлінеді: біріншісі, ағза функцияларының және құрылымының ортадағы жағдайға, шартқа бейімделуі; ... ... ... ... ... ... талаптарға, жағдайларға, принциптерге, әлеуметтегі және қоғамдағы әдептілік ережелеріне, өзіндегі ... ... ... ... үрдісі болып танылады. Әлеуметтік ортаның талаптарына индивидтің белсенді бейімделу үрдісі психологияда әлеуметтік бейімделу (әлеуметтену), әлеуметті аккомодация деп аталады. Қабылдаудың нәтижелілігін ... және ... ... тыс ... ... мақсатымен сезім мүшелерінің әртүрлі стимулдар ерекшеліктсріне сәйкес ... орын ... ... -- ... өзін ... ... бір іске тандамалы бағыттылығы. Өмірде кездесетін жағдайларға, ең жақсы түрде бейімделуге ықпал ... адам ... -- ... ... ... тән ... ... бар ортаның жағдайына бейімделу процесі.Түз жануарларының ашық әрі ... ... ... ... ... бейімделуі тез жүгіруге, құрғақ шылық жағдайына, т.б. бейімделуі; Қиыр Солтүстікке және баска да экстремалды аймақтарға ... ... үшін ... ... адамның физиологиялық немесе онтогенетикалык бейімделуі ("әдеттенуі"). Бір ... жеке ... ... ... ... деп ... да, бұл ұрпақтан урпаққа көше отырып генотиптік бейімделуге өтеді, ал сұрыпталу барысында -- ... ... ... ... және эволюциялық бейімделумен салыстырғанда физиологиялық бейімделу толық жетілмеген. ... ... ... ... ... ... , деп ... ортаның өзгерістегі жағдайына ыңғайлануды дизадаптация дейді. Сонымен бірге жаңа әлеуметтік ортаға, мысалы, ауылдан қалаға келген мигранттардың бейімделуі -- ... ... ... жеке ... түрлері
Бүркеніш (жасырушы) рең
1. Бүркеніш (жасырушы) рең және оның түрлері. Бүркеніш рең -- жауы тез байқайтын ашық жерде ... ... ... ... ... үшін ... ... табылатын бейімделушілік. Жерге ұя салып балапан басатын (шіл, құр, ... ... т.б.) ... реңі мекен ететін орта жағдайына ұқсас. Сондықтан олар жұмыртқа басып ұясында козғалмай жатқан ... ... ... ... ... ... ... секпілді дақтары да, жұмыртқаны жарып шыққан балапандарының түсі де тіршілік ететін орта жағдайына ұқсас болып келеді. ... ... бара ... өте биік құз ... ұя салатын ірі жыртқыш құстар мен жұмыртқаларын ... ... ... ... қабығында теңбіл дақтар болмайды. Көбелектердің жапырақтағы жұлдызқұрттары ... ... ... қабықтағылары сұрғылт-қоңыр (қабық түсіне ұқсас) болады. Шөлде тіршілік ететін жануарлардың сыртқы түсі құмға ... ... ... ... ... ... рең жәндіктерге (көк қасқа шегіртке), кесірткелерге, акбөкендерге, арыстандарға да ... ... ... ... ... өзгеруіне байланысты жануарлардың түгінің түсі де өзгереді. Мысалы, ақ түлкі, ақкіс, аққоян, ақ шіл -- ... ақ ... ... ... ... ... ... бүркеніш реңі қанаттарының астыңғы жағында (қанат асты түрлі түсті) болғандықтан қонғанда қанаттары жайылмай бір-біріне беттесіп ... ... Ал түн ... ... реңі ... ... жағында, сондықтан олар қонғанда қанаттары жазылып тұрады.
Сақтандырушы рең
Улы жылан(Сақтандырушы ... рең. Бұл рең улы, ... ... ... ... байкалады. Олардың реңдері бірден көзге түсетін, есте ... ... өте ... ... ... ... ... болып келеді. Мысалы, ханқыз қоңызы (қызыл, сары, коңыр, күрең қызыл, айкын жолақты, т.б.) улы, ащы, сары ... ... ... ... оған ... еш ... жоламайды.
Қызықтырушы рең
Қызықтырушы рең. Бұл рең, әсіресе жануарларға көбейер ... ... ... ... ... ... көбелектер, көгілдір қанатты шегірткелер, қосаяқтар, құстардың қораздарының өте әдемі реңдері өз дараларына көбею кезінде айқын көрінеді. Жайшылықта олардың ... ... ... орта ... ... болып жауына байқалмайды.
Қауіп төндіруші рең. Кейбір жануарлар қауіп төнген кезде жауынан қорғану үшін айбар ... ... әр ... ... ... ... Мысалы: кең алқымды жылан кауіп төнсе басын тік ұстап, алкымын жалпайтып, кеңейтіп ... ... Ал ... бүйі ... ... ... құрсағымен жер тірейді. Қарақоңыз тиіп кетсең басын жерге тіреп құрсағын көтеріп дереу жағымсыз иіс шығарады. Құлақты ... ... екі ... ... ... тұратын тері қатпарларын жазып жіберіп аузын ашып тұра калады. Дәуіттің канатында көзге ұксаған екі дақтары бар, ол тек ... ... ғана ... ... ... ... жазып жауын үркітеді.
Еліктеуші рең
Усыз жылан (Усыз жыланның улы жыланға ... ... рең ... ... ... -- ... Бұл рең ... мен жануарларда табиғаттың белгілі бір өлі және тірі ... ... ... ... ... алмайтын организмдердің бүркеніш реңдері бір немесе бірнеше түрлерге ұқсас болып келеді. Мысалы: тарақанның дене пішіні, ... ашық реңі ... ... ... теңіз атбас балығы мен ине балықтың дене пішіндерінің балдырға ... гүл ... ... араға ұқсауы; усыз жыландардың улы жыландарға ұқсауы, т.б. еліктеуіш реңдер жауынан сақтанып, тірі қалуына мүмкіндік береді.
Түйсік-сезімдік бейімделу
Аю(қысқы ұйқыға кетеді), ... ... ... ... кей ... ... ... кезде қимылсыз өлген кейіпте тыныш жатса, кей түрлер өз ... ... ... ... ... Бейімделудің бұл түріне кей жануарлар түрлерінің қоректік заттарды қор ретінде жинауы да жатады. Сонымен бірге кей түрлердің жазғы немесе ... ... ... немесе түнде, не күндіз белсенді тіршілік әрекет етуі, т.б. ... ... ... ... бұл түрі ... ... ... және сүтқоректілерде жақсы дамыған. Олар өз ұрпақтарын ... ... ... ... ... ... бейімделу. Әрбір организмде өзінің тіршілік ортасына сәйкес зат алмасу процесінде ... ... ... мен ... қалыптасады. Ылғалды немесе қуаңшылық жерлерде өсетін өсімдіктер жәндіктердің белгілі бір түрімен ғана ... ... ... ... ... ... құрттардың өте көп ұрпақ қалдыруға ұмтылуы да, олардың бейімделушілігінің бір көрінісі болып саналады.
Шектеуші фактор
Шектеуші ... - 1) ... ... құбылыстың не организмнің (түрдің, қауымдастықтың) тіршілік етуінің өтуі үшін шектеу қоятын фактор. Мысалы, басқа түрлердің бәсекелесі; 2) ең көп не ең аз ... ... ... ... мен ... ... басқалардан гөрі ықпалы болатын экологиялық фактор. Далалық өңірде өсімдіктер үшін шектеуші фактор -- су, ... ... -- ... ... ... ... тундрада -- жылу мөлшері. Шағын көлдерде қыстың ортасынан былай судағы оттек мөлшері шектеуші фактор болып шығады (ол ... ... ... қырылады). Топырақта (немесе су қойманың суында) уытты тұздардың болуы да шектеуші фактор ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоршаған ортаның жағымсыз факторларына өсімдіктердің бейімделу механизмдері (адаптация)26 бет
Қоршаған ортаның экологиялық факторлары4 бет
Адам денсаулығының көрсеткіштерін зерттеу9 бет
Адамның табиғатпен байланысы9 бет
Биосфераны автокөлік әсерінен қорғау57 бет
Гигиена туралы жалпы түсінік6 бет
Мектеп пен мүмкіндігі шектеулі балалары бар отбасы ынтымақтастығың қызметі мен формалары5 бет
Мерзімді басылым - журнал өнімін шығаратын баспахана102 бет
Микроағзалардың генетикасы. инфекция және иммунитет жайлы ілім. аллергия5 бет
ОҚО Төлеби ауданына қарасты «Алмалы» шаруа қожалығының 450 га көкөніс дақылдары алқабын суғару жүйесінің жобасы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь