Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәлімет


Кіріспе 3
1 Еліміздегі және ТМД елдерінің ең төменгі жалақ мөлшері 4
2 Күнкөріс минимумының кейбір көрсеткіштері 5
Қорытынды 7
Пайдаланылған әдебиеттер 8
Тұтыну қоржыны – елде қалыптасқан нақты жағдайлар мен ерекшеліктерді басшылыққа ала отырып, белгілі бір уақыт бөлігінде адамның нақты атқарымдық қажеттерін қанағаттандыратын тауарлар мен қызметтердің ғылыми тұрғыда негізделіп, теңдестірілген жиынтығы. Ол адамның немесе отбасының тамаққа: нан мен нан тағамдарына, ет пен ет тағамдарына, сүт пен сүт тағамдарына, жұмыртқаға, балық пен балық тағамдарына, картопқа, көкөніске,жеміс пен жидекке, өсімдік майы мен маргаринге, қант пен кондитер тағамдарына, басқа да азық-түлікке; киім-кешекке, ішкиімге, аяқ киімге; дәрі-дәрмекке, санитария мен тазалық заттарына; жиһазға, мәдени-тұрмыстық және шаруашылық заттарына; тұрғын үй мен коммуналдық қызметтерге; тұрмыстық қызметтерге, көлікке, байланысқа; балаларды мектеп жасына дейінгі мекемелерде тәрбиелеуге жұмсайтын шығынының негізгі баптары бойынша қалыптасады. Оның құрылымы мен құрамы әлеум.-экон. дамуды, тұтыну нормасындағы өзгерістерді ескере отырып, кем дегенде бес жылда бір рет қайта қаралып отырады.
Күнкөріс мини¬мумы дегеніміздің не екенін бір рет еске түсірейік. 1999 жылғы 16 қа¬рашада қ¬а¬былданған “Күнкөріс минимумы ту¬ралы” Қазақстан Рес¬пуб¬лика¬сы¬ның Заңында оның “мөлшері жағы¬нан ең төменгі тұтыну қоржыны¬ның құнына тең бір адамға шақ¬қандағы ең аз ақ¬шалай табыс” екендігі атап көр¬сетілген. Қаржы-экономикалық сөздікте “адамның тіршілік қаре¬кетін қолдау және оның жұмыс күшін қалпына кел¬тіру үшін қажет ақшалай қара¬жат¬тың ең төмен деңгейі (минимумы)” екендігі келтірілген. Күнкөріс ми¬нимумын анықтау әдістемесі бүкіл отба¬сының немесе бір қызмет¬кердің шы¬ғыны мен табысының тең¬герімі болып табылатын тұтыну бюджетін (күнкөріс минимумы¬ның бюджетін) құрауға негізде¬леді. Жоғарыдағы заң бұдан әрі “Күн¬көріс минимумының мөлше¬рін ста¬тистика жөніндегі уәкілетті орган және халықты әлеуметтік қорғау мәселелері жөніндегі уәкілетті мем¬ле¬кеттік орган ең төменгі азық-тү¬лік емес тауарлар мен қызмет шы¬ғындарының бекітілген үлесі қо-сылған ең төменгі азық-түлік қор¬жы¬нының құ¬нына қарай есептеп шығара¬тынын” мағлұм етеді.
1. Сергеев И.В. Экономика предприятия. М.: «Финансы и статистика», 2000 г., 159-185 б.
2. Грузинов В.П. Экономика предприятия. М.: «Банки и биржи», 2002 г., 150-167 б
3. Экономика предприятия / под ред. О.И. Волкова, М.: «Инфра-М», 2000 г., 146-165 б.
4. Бейсенова М., Садықбаева А. Кәсіпорын экономикасы (есептер жинағы), Алматы: «Ғылым», 2002 ж., 12-24 б

Пән: Экономика
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ИНЖЕНЕРЛІ-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ФАКУЛЬТЕТІ

Сала экономикасы пәнінен
ОӨЖ

Тақырыбы: Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау

Орындаған: Кәрібаев Мерей
Оқу тобы: ТЭ-215
Тексерген: аға оқытушы Нуралина К.Т.

Семей, 2015
Мазмұны

Кіріспе 3
1 Еліміздегі және ТМД елдерінің ең төменгі жалақ мөлшері 4
2 Күнкөріс минимумының кейбір көрсеткіштері 5
Қорытынды 7
Пайдаланылған әдебиеттер 8

Кіріспе

Тұтыну қоржыны - елде қалыптасқан нақты жағдайлар мен ерекшеліктерді басшылыққа ала отырып, белгілі бір уақыт бөлігінде адамның нақты атқарымдық қажеттерін қанағаттандыратын тауарлар мен қызметтердің ғылыми тұрғыда негізделіп, теңдестірілген жиынтығы. Ол адамның немесе отбасының тамаққа: нан мен нан тағамдарына, ет пен ет тағамдарына, сүт пен сүт тағамдарына, жұмыртқаға, балық пен балық тағамдарына, картопқа, көкөніске,жеміс пен жидекке, өсімдік майы мен маргаринге, қант пен кондитер тағамдарына, басқа да азық-түлікке; киім-кешекке, ішкиімге, аяқ киімге; дәрі-дәрмекке, санитария мен тазалық заттарына; жиһазға, мәдени-тұрмыстық және шаруашылық заттарына; тұрғын үй мен коммуналдық қызметтерге; тұрмыстық қызметтерге, көлікке, байланысқа; балаларды мектеп жасына дейінгі мекемелерде тәрбиелеуге жұмсайтын шығынының негізгі баптары бойынша қалыптасады. Оның құрылымы мен құрамы әлеум.-экон. дамуды, тұтыну нормасындағы өзгерістерді ескере отырып, кем дегенде бес жылда бір рет қайта қаралып отырады.
Күнкөріс мини - мумы дегеніміздің не екенін бір рет еске түсірейік. 1999 жылғы 16 қа - рашада қ - а - былданған "Күнкөріс минимумы ту - ралы" Қазақстан Рес - пуб - лика - сы - ның Заңында оның "мөлшері жағы - нан ең төменгі тұтыну қоржыны - ның құнына тең бір адамға шақ - қандағы ең аз ақ - шалай табыс" екендігі атап көр - сетілген. Қаржы-экономикалық сөздікте "адамның тіршілік қаре - кетін қолдау және оның жұмыс күшін қалпына кел - тіру үшін қажет ақшалай қара - жат - тың ең төмен деңгейі (минимумы)" екендігі келтірілген. Күнкөріс ми - нимумын анықтау әдістемесі бүкіл отба - сының немесе бір қызмет - кердің шы - ғыны мен табысының тең - герімі болып табылатын тұтыну бюджетін (күнкөріс минимумы - ның бюджетін) құрауға негізде - леді. Жоғарыдағы заң бұдан әрі "Күн - көріс минимумының мөлше - рін ста - тистика жөніндегі уәкілетті орган және халықты әлеуметтік қорғау мәселелері жөніндегі уәкілетті мем - ле - кеттік орган ең төменгі азық-тү - лік емес тауарлар мен қызмет шы - ғындарының бекітілген үлесі қо - сылған ең төменгі азық-түлік қор - жы - нының құ - нына қарай есептеп шығара - тынын" мағлұм етеді.

1 Еліміздегі және ТМД елдерінің ең төменгі жалақ мөлшері

ҚазАқпарат - 2014 жылдан бастап еліміздегі ең төменгі жалақы 19 966 теңгені құрайтын болады. Бұл туралы бүгін Парламент Сенатының жалпы отырысында 2014-2016 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң жобасын талқылау барысында мәлім болды.
Заң жобасында қарастырылғандай, 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап елімізде жалақының ең төменгі мөлшері 19 мың 966 теңге шамасында қаралып отыр. Сондай-ақ, келер жылдан бастап мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің мөлшері 9 мың 983 теңгені құрайды, ал зейнетақының ең төменгі мөлшері 20 мың 782 теңге шамасында көзделген.
Бұдан бөлек, заң жобасына сәйкес, жәрдемақыларды және өзге де әлеуметтік төлемдерді есептеу үшін, сонымен бірге айыппұл санкцияларын, салықтар мен басқа да төлемдерді қолдану үшін айлық есептік көрсеткіш 1 мың 852 теңге шамасында нақтыланып отыр. Ал базалық әлеуметтік төлемдердің мөлшерін есептеу үшін ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы 19 мың 966 теңге болып бекітілген.
Қазақстанда ең үлкен жалақы кен өндіру өнеркәсібі қызметкерлерінде, деп хабарлайды Қазақпарат.
ҚР Статистика агенттігінің хабарлауынша, 2014 жылғы маусымдағы бір қызметкердің орташа айлық атаулы жалақысы 124780 теңгені құрады.
Бұл ретте атаулы жалақы индексі 2013 жылғы маусымға 113,5 пайызды, ал нақты жалақы индексі 106 пайызды құрап отыр.
Агенттік мәліметтеріне қарағанда, салалық құрылымда ең үлкен жалақы кен өндіру өнеркәсібі мен карьерлерді қазу саласында болып, ол 243,3 мың теңгені құраған, бұл орташа республикалық деңгейден 1,9 есеге артық. Ал кәсіби, ғылыми және техникалық қызметтегі жалақы - 224,0 мың теңге (1,8 есе), қаржы және сақтандыру қызметінде - 201,4 мың теңге (1,6 есе) белгіленген.
Сонымен бір мезгілде, ең төменгі жалақы ауыл, орман және балық шаруашылығы қызметкерлерінде белгіленіп, ол 69,2 мың теңгені құрады, бұл ел бойынша орта көрсеткіштен 44,5 пайызға төмен.
Өңірлік бөліністе ең жоғары жалақы Маңғыстау облысында белгіленіп, бұл 222,4 мың теңгеге жетті және бұл көрсеткіш орташа республикалық деңгейден шамамен 1,8 есеге асады. Ал Солтүстік Қазақстан облысында мұның шамасы 85,8 мың теңгені құрап, ел бойынша орташа деңгейден 31,2 пайызға төмен болып отыр, делінген баспасөз баянында.
Еңбекақының ең төменгі мөлшерінің критерийінің екі тәсілдері бар. Біріншісі - бұл азық - түлікке, киімге, тұрғын үйге, білімге, медициналық қызметке, қарым - қатынас арқылы жалпы мәдени деңгейін сақтауға, белгілі бір қызметтерді қолдануға (көлік, байланыс және т.с.с.) және т.б. жұмыс істейтін отбасыларының негізгі қажеттіліктерінен шыға отырып оның есебі. Осы мақсаттарда мемлекет тұтынушылық себетін құрастырады, олардың құндың мәні анықталады, еңбекақының ең төменгі мөлшерінің критериясының қызметін атқаратын ең төменгі тұтынушылық бюджет немесе ең төменгі күнкөріс деңгейі бекітіледі.
Достастық мемлекеттерінде еңбекақының ең төменгі мөлшерін есептеу үшін ең төменгі тұтынушылық бюджет немесе күнкөріс деңгей критерийі қолданады.
Бүгінгі таңда Достастық мемлекеттерде есептелетін күнкөріс деңгейі (ең төменгі тұтынушылық бюджет) еңбекақының ең төменгі мөлшерін анықтауда критерий болып табылады. Белоруссия, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Украинадағы еңбек заңдылықтарында айлық еңбекақының ең төменгі мөлшері күнкөріс деңгейінің ең төменгі деңгейінен төмен болу мүмкін еместігі анық айтылған. Дегенмен кепілдіктер болғанымен ТМД елдерінің көбісінде осы қатынас сақталмайды. 2009 жылғы 1 қаңтарға тек Қазақстанда ғана еңбекақының ең төменгі мөлшері күнкөріс деңгейіне жетті, сондай - ақ 2008 жылғы инфляция есебімен оның мөлшеріне индексация қажет, әйтпесе 2009 жылы ол күнкөріс деңгейінен төмен болады. Әзірбайжанда, Белоруссияда, Ресейде, Украинада оның мөлшері еңбекке жарамды адамның күнкөріс деңгейінен 80% - 90% құрады, ал Қырғызстанда және Молдавияда сәйкесінше 8% және 46%. Яғни бүгінгі таңда бекітілген еңбекақының ең төменгі мөлшерін көп мемлекеттерде қызметкерлердің физиологиялқ өмір сүруін қамтамасыз етпейді.
Егер еңбекақының ең төменгі мөлшері мен орташа еңбекақының мөлшерінің үлес салмағын есептегенде, онда 2008 жылғы желтоқсанда ол келесідей болар еді: Әзірбайжанда - 25, Арменияда - 21, Белоруссияда - 23, Қазақстанда - 19, Қырғыстанда - 5, Молдавияда - 20, Ресейде - 22, Тәжікстанда - 18, Украинада - 30 пайыз. Бірақ осы пайыздар қызметкер осы қаражаттарға өмір сүре, отбасын қамтамсыз ете алады ма деген сұрақтарға жауап бермейді. Егер пайызды көбейтсек те осы сұрақ жауап бере алмаймыз. Көрсетілген пайыздың көбейту қажеттігі туралы кәсіподақтарда дәлелдері жоқ.

2 Күнкөріс минимумының кейбір көрсеткіштері

Статистика агенттігінің 2010 жылдың қыркүйек айының басындағы мәліметіне сәйкес, Қазақстанда макроэкономиканың халықтың тұрмыстық жағдайын білдіретін басты көрсеткіштерінің бірі - күнкөріс минимумының көлемі тамызда шілде айына қарағанда, 6,1 пайызға өсіп, яғни 838 теңгеге көтеріліп, 14 587 теңгеге жетті. Ал осы көрсеткішті 2009 жылғы тамыздағы мөлшермен салыстырсақ, оның 7,5 пайызға артқаны байқалады.
Статистика агенттігінің тамыз айындағы мәліметі бойынша, тұрғын - дардың азық-түлік тауарларын сатып алу шығынының құрылымы мынадай бөлініске түскен (пайыз есебімен): ет және балық ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәілмет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, ең төменгі еңбекақыны талдау
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жөнінде
Қазақстандағы, дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау туралы ақпарат
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын , ең төмеңгі еңбекақыны талдау жайлы ақпарат
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, тұтыну себетін және ең төменгі еңбекақыны талдау
Қазақстандағы, дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь