Балалардың тамақтануы

1. Емшектегі кішкентай баланың тамақтануы.
2. Емшек емізу.
3. Ересек баланың тамақтандыру.
4. Балалар мен жасөспірімдердің тамақтануының гигиеналық негіздері
Емшектегі баланың тамағы.Емшектегі бала тамақты көп талап етеді, бірақ оның ас қорытатын органдары әлі жетілмегендіктен, ішкенін сіңіру мүмкіндігі өте шектеулі. Сондықтан баланы алғашқы күннен бастап-ақ емшек сүтімен қоректендіру керек: емшек сүті жеңіл қорытылады, онда балаға қажет қоректік заттың барлығы бар. Сондықтан да ана сүтінің маңызы ерекше. Емшек сүтінің молдығы мен сапасы ананың белгілі режимді сақтауына және ішетін тамағына байланысты. Емшекте баласы бар әйелге арнайы диета ұстаудың қажеті жоқ; әр түрлі және үйреншікті тағам — ананың денсаулығын дұрыс сақтаудың және сүтінің мол болуының басты кепілі болып табылады. Соның өзінде емшекте баласы бар әйел күніне кем дегенде 0,5 л сиыр сүтін ішуі керек, ананың ішімдік ішуіне, темекі тартуына мүлде болмайды, сондай-ақ ол пияз, сарымсақ т. б. ащы тағамдардан бас тартқаны жөн. Баланы емізуден ешқандай зиян келмейді. Бірақ әйел қатты науқастанған жағдайда (мысалы, өкпесі туберкулезге шалдыққанда, жүрегі қабынғанда, қант диабеті асқынғанда, бүйрегі ауырғанда), бала емізу анасының денсаулығына немесе балаға кері әсер ететін болғанда дәрігер бұған тыйым салу жөнінде кеңес беруі мүмкін. Анасы созылмалы инфекциялық сырқатқа шалдықса, баланы оңашалайды да, оны сауыл алып, етерильденген ана сүтімен қоректендіреді. Анасының сүті көп болғанымен, емшегінің үрпі қаттылығынан бала дұрыстап еме алмаса, емізер алдында сүтінің біразын сауыл алу керек. Ана екі қабат кезінде емшегінің ұшы дұрыс шықпаса, онда оны қолмен созғылау массаж жасайды, баланы емізгеннен кейін емшекті сүт сорғышпен сорғызып отырады. Үрпі жарылған жағдайда немесе мастит пайда бола бастағанда баланы емізуді тоқтатудың керегі жоқ, бірақ міндетті түрде дәрігерге көріну керек. Емшекте ірің пайда болғанда ғана емізулі уақытша тоқтатады. Етеккірдің келуі баланы емізулі тоқтатуға себеп болмауы тиіс. Бала емізетін кезеңде қобалжуға және ренжуге болмайды, өйткені мұндай жағдайда сүт азаяды немесе мүлдем шықпай қояды.
1. Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
2. Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.
3. Шаңырақ :Үй-тұрмыстықэнциклопедиясы. Алматы
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті.
СӨЖ
Тақырыбы: Балалардың тамақтануы.
Орындаған: Қайнарбекова Т.Қ.
Тексерген: Қасымов С.Қ. ... ... ... кішкентай баланың тамақтануы.
* Емшек емізу.
* Ересек баланың тамақтандыру.
* Балалар мен жасөспірімдердің тамақтануының гигиеналық негіздері
Емшектегі баланың тамағы. ... бала ... көп ... ... ... оның ас ... органдары әлі жетілмегендіктен, ішкенін сіңіру мүмкіндігі өте шектеулі. Сондықтан баланы ... ... ... ... сүтімен қоректендіру керек: емшек сүті жеңіл қорытылады, онда балаға ... ... ... ... бар. ... да ана ... ... ерекше. Емшек сүтінің молдығы мен сапасы ананың белгілі режимді сақтауына және ішетін тамағына байланысты. Емшекте баласы бар әйелге арнайы диета ... ... жоқ; әр ... және ... ... -- ... денсаулығын дұрыс сақтаудың және сүтінің мол болуының басты кепілі болып ... ... ... ... ... бар әйел ... кем дегенде 0,5 л сиыр сүтін ішуі керек, ананың ішімдік ішуіне, ... ... ... ... ... ол ... ... т. б. ащы тағамдардан бас тартқаны жөн. Баланы емізуден ешқандай зиян келмейді. Бірақ әйел қатты науқастанған жағдайда (мысалы, өкпесі туберкулезге ... ... ... қант диабеті асқынғанда, бүйрегі ауырғанда), бала емізу анасының денсаулығына немесе балаға кері әсер ... ... ... бұған тыйым салу жөнінде кеңес беруі мүмкін. ... ... ... ... ... ... оңашалайды да, оны сауыл алып, етерильденген ана сүтімен қоректендіреді. Анасының сүті көп болғанымен, емшегінің үрпі ... бала ... еме ... ... ... сүтінің біразын сауыл алу керек. Ана екі ... ... ... ұшы ... ... онда оны қолмен созғылау массаж жасайды, баланы емізгеннен кейін емшекті сүт сорғышпен ... ... Үрпі ... ... ... ... пайда бола бастағанда баланы емізуді тоқтатудың керегі жоқ, ... ... ... ... көріну керек. Емшекте ірің пайда болғанда ғана емізулі уақытша тоқтатады. ... ... ... емізулі тоқтатуға себеп болмауы тиіс. Бала емізетін кезеңде қобалжуға және ... ... ... мұндай жағдайда сүт азаяды немесе мүлдем шықпай қояды.
Баланы ... ... ... ... ... ... ал ... пен үрпіні қайнаған суға немесе бор қышқылының ерітінді сіне (1 ... суға 1 ас ... ... ... сүртіл, тазалайды. Алдымен шамалы сүтті сауыл тастайды. ... ... ... алғашқы 4 күнде жатып емізеді де, одан кейін отырып ... ... ... үшін ... ... ... қойып (қай емшегін емізсе, сол жақ аяғына қояды), аласа орындыққа ыңғайланып отырады. Анасы бір қолымен баланы ұстап, ... ... ... оның ... ... салады: баланың мұрнын жауып тұншықтырмауы үшін 4 саусағымен емшекті ... де, бас ... ... жағынан ұстамды. Әр жолы баланы тек бір емшекті толық тауысқанша емізеді, егер бала сүтті таусыл еме алмаса, онда ... ... ... түрде сауыл тастау керек. Баланы 15 -- 20 минут емізеді ... әлді бала 10 -- 15 ... еміп ... ... ... ... 20 -- 30 минуттай аспауы тиіс. Егер бала жөнді еме алмаса, Онда 20 минуттай кейін емізулі тоқтатыл, ... ... ... ... беру қажет. Бала емшекті көңілсіз, солғын емсе, онда тәбетін ашу және жұту рефлексі үшін аузына бір-екі тамшы сүт сауыл ... ... одан ... ... ... Егер сәби еміл жатып қалғып кетсе, емшекті ақырындап аузынан шығарып оятады, сонда бала қайтадан еме бастайды. Емізіп болғаннан кейін баланы ... ... да, ... ... ... ... таза дәкемен сүртіл құрғатады, содан кейін үрпіне вазелин жағады. Баланы алғашқы күннен ... ... бір ... емізіл үйрету керек, өйткені баланың тамақ қорытуға қажетті ... ... ... ... ... ... көп ... тамақ қорытқы мен үйқысы бұзылады. Егер сәби еміл ... 15 -- 20 ... ... қалғып кетсе, онда оны ояту керек; ал ол емізу уақытынан 15 -- 20 минут бұрын оянып, мазасыздана ... ... ... емізуге болады. Емізу уақытының жиілігі баланың жасыка байланысты:
* Сәбиді алғашқы 3 айлығында түнде 6 сағат үзіліс жасап, әр 3 ... ... ... 7 рет ... (6, 9, 12, 15, 18, 21, 24 сағатта);
* 3 айлығынан 5 айлығына дейін 6,5 ... ... ... 3,5 ... ... не бәрі 6 ... Ал 5 айлығынан 1 жасқа дейін түнде 8 сағат үзіліс жасап, 4 сағат сайын, не бәрі 5 рет ... ... ... ... ... оның жасына байланысты және ол төмендегідей болып бөлінеді:
* бір апталық баланы 10ХпХ7 формуласы бойынша емізеді. п -- ... өмір ... ... саны ... ... 2 айлық бала тәулігіне 800 мл сүт емеді; ал 2 ай толғанға дейін ол ... 50 мл сүт аз ему ... ... 2 ... ... әр айда 50 мл сүт көп емуі тиіс.
* 2 аптадан 6 аптаға дейінгі нәресте тәулігіне денесінің салмағына 1/5 - 1/6, 6 ... 4 ... ... -- 1/6; 4 ... 6 ... дейін -- 1/7 - 1/8 салмағына тең мөлшерде тағам қабылдауы керек. Сонда тағамның тәуліктік мөлшері 1000 мл-ден аспауы ... ... кіші ... жиі-жиі отыруы (күніне 15 -- 16 рет), салмақты жақсы қосуы (бірінші жарты жылдығында ... 20 -- 25 г және ... ... ... 15 -- 20 г) -- ... ... ... көрсетеді. Балаға емшек сүтінен басқа міндетті түрде қайнатылған су беру ... ... суық ... ... 50 -- 100 мл және ... -- 100 -- 200 мл).
Бір жарым айлық балаға көкөні ст ... ... пен ... шырынын да беруге болады.
Баланы шырынға өте абайлап үйрету қажет, яғни алғашқы кезде 3 -- 5 тамшыдан беріп, кейін біртіндеп көбейтеді. 5 ... бала ... 40 -- 50 г, ал бір ... ... оның ... 80/-100 ... ... тиіс. Әр жаңа шырын ішкен сайын оның мөлшерін біртіндеп көбейтіп отырады; күн сайын бір шырынды ... бере ... оны ... ... жөн. Сәби үшін ... шырыны өте пайдалы, бірақ оны да күн аралатып берген дұрыс. Егер бала науқастанса, онда шырын бермеу керек. Сондай-ақ бала құсса, ... іші ... ... ... ... ... түрде дәрігерге көрсетеді. 2 айдан кейін, балаға үгілген алма береді, ... 1 / 2 шай ... ал 3 -- 4 ... ... оның ... біртіндеп 2 ас қасыққа дейін жеткізуге болады. Баланы қосымша тамақтандыруды 4,5 -- 5 айдан ... яғни ... сүті ... ... кездей бастайды. Алғашқы кезде тағамды аздап беріп, ... ... әр ... ... сәби ... ... ... үйренгенде ғана жаңа тағам беруге болады. Баланы емшектен оңай шығару үшін емізулі біртіндеп сирете бастайды. Су, шырындар, ... майы ... ... ... Алғашқы қосымша тағам -- көкөніс пюресі (4 -- 5 шай қасықтай бастайды), оның мөлшерін 4 -- 5 күн ... 180 -- 120 ... ... ... 5 ... балаға 4 рет емшек еміл, 1 рет көкөніс пюресін және бұдан басқа әр түрлі ... мен ... ... ... 5 -- 5,5 ... бала ... рационына 5 проценттік манный ботқасы (100 г. сұйыққа 1 ас қасық жарма қосады) мен кисель қосуға болады.
* 5,5 -- 6 ... ... 10 ... манный ботқасын, әр түрлі көкөніс пюресін (картоп, сәбіз, ... ... ... ... алғашқы кезде 2 -- 3 қасықтай беріп, кейін 150 грамға дейін жеткізеді.
* 6 -- 7 айлығында ет ... ... ... сары уызын;
* 7 -- 8 айлық балаға -- қытырлақ нан, печенье;
* 7,5 -- 8 ... ет ... ... 8 айлығында - 3 рет емізіл, 1 рет ... ... ... ... ... үгіліп майға пісірген ботқа), 1 рет 150 г көкөніс пюресін, бұдан ... 70 г ... ... ... ... 50 г ақ ірімшік (күн аралатып ақ ірімшік пен жұмыртқаның сары ... ... үгіп ... ... ... етті ... (25 -- 30 ... 10 айлық балаға ет пен балықты пюре жасап немесе фрикаделька түрінде береді.
* 11 -- 12 ... ... 1 рет қана ... ... ... ет котлетін және сорпа енгізеді.
* Бір жастағы ... ... ... ... ... ... анасы сұйық тарамды аз ішуі тиіс, сонда 3 -- 4 күнде суалып кетеді. Балаға ана сүтімен қоса қант ... ... ... простокваша беруге болады. Сәбиді күн ыстықта немесе ауырғаңда емшектен шығаруға болмайды.
Аралас және қолдан тағам беру
Аралас және қолдан тағам беруді дәрігер ... (ана ... қоса ... жасалған тағам береді). Баланы осылай тамақтандырғанда тағамның мөлшері мен тамақтандыру уақытының жиілігін ғана ескеріп қойма, сонымен бірге ... ... ... сай келуін, витаминдердің болуын ескерген жөн. Дені сау балаға қосымша тағам ретінде: қайнатылған нәрге қосылған сүт, 5% қант ... ... сүт, ... ... т. б. ... ... қолдан тамақтандырғанда сиыр сүтінен дайыңдалған сүт қоспаларын, қаймақты сүтті, , ... ... ... ... тек ... ... Баланы ана сүтімен немесе қолдан тамақтандырғанда тарамды жылытыл (36 -- 37 0С) ... (ол үшін ... ... ... ... ... тамақтандырған сайын резеңке емізікті қайнатыл алу керек; емізікте, тесігі кең болса, бала аталады да, тағамнан бас ... ... ... ... ... тік ... тамақтандыру қажет; ал төсекте тамақтандырғанда, оны қырынан жатқызады. Тамақтандырып болғаннан кейін тамағы сіңгенше 2 -- 3 ... ... ... 5 -- 6 айлық баланы тамақты қасықпен жеуге, ал 7 -- 8 айлығында кесенің ернеуінен ішуге үйрету керек. ... ... ... әр ... ... ... жөн; бірақ әр түрлі тарамды көп беріп, баланы жаман үйретуге де болмайды. Бір ... және бір ... ... ана ... ... қолдан тағам бергенде, жетпеген емшек сүтінің орнып жұғымды ... ... ... ... емізгеннен кейін беріп отырады; бірақ емшек емізу мөлшерін азайтпайды. Мұның ... ... бар, ... біріншіден ему емшек сүтінің мол шығуына ықпал жасайды, екіншіден емшек сүті қолдан берген тағамдардың бойға ... ... ... ... 3 -- 4 ... ... бірде емшек емізіл, бірде қолдан тағам беріп отыруға болады.
Балалар мен жасөспірімдердің тамақтануының ... ... келе ... ... энергия және зат алмасуының ерекшеліктері. Балалар организмі үнемі өсіп, даму ... ... ... зат ... ... ... ... ұшырап отырады. Мұнда төмендегідей ерекшеліктерді бөліп қараған дұрыс:
* Балаларда өсу, даму ... өте ... ... зат алмасу процесі ересектерге қарағанда үдемелі түрде жүреді және жас ұлғайған сайын баяулай бастайды. Бала ... зат ... ... ... ... ... мен ... энергия шығынының орнын толтырумен қатар, тканьдердің үздіксіз өсіп, дамуын ... етуі ... ... ... ... процесі диссимиляция процесінен жоғары, яғни анаболизм катаболизмнен жоғары болып келеді;
* Балалар ... ... мен ... ... ... ... үдемелі түрде түзіледі. Өсіп келе жатқан организмге белок қажеттілігі ересектерге қарағанда біршама ... және бала ... жас ... ... ... ... ... болады. Белок жетіспеуі өсу процесінің тежелуіне ұшыратуы мүмкін;
* Көмірсулар бала организмінде энергетикалық қызметпен қатар, пластикалық ... ... ... ... ... және т.б.) қызмет атқарады. Өсіп келе жатқан ... ... ... ... ... көмірсулардың ыдырауы өте қарқынды жүреді, сондықтан, жас балалардың организмдері ... өте ... ... ... Май ... ... ... организмінде тұрақсыз болып келеді. Тамақта көмірсулар жетіспеген кезде, май депосы тез таусылады. Майлар жылу энергиясының бастама көзі ... ... ... жылу ... ... ... ... қорғайды;
* Ересектерге қарағанда балалар гидролабильді болып келеді, яғни, олардың организмдері суды тез жинап, тез жоғалтып отырады. Сондықтан балалар организміндегі су ... ... ... ... және бала ... жас ... соғұрлым суды көп қажет етеді, бұл құбылыс, қыз балаларға қарағанда ер балаларда жақсы көрінеді;
* Сүйек тканьдерінің үдемелі өсіп-дамуына байланысты балаларда ... ... ... ... 1,5 есе ... ... ... негізінен фосфор қышқылды тұздар түрінде түзетілетіндіктен, организм калциймен бірге ... ... ... ... ... ... Сүйектегі фосфор қышқылды тұздар "Д" витаминінің қатысуымен ғана ... Бұл ... ... ... ауруына шалдықтырады;
* Ана сүтінің құрамында темір жеткіліксіз болғандықтан, емшектегі кезеңдегі ... осы ... ... ... ... ... ... болады;
* Балалар организміндегі органдар мен жүйелердің дамып жетілуі аяқталмағандықтан, зат ... ... ... ... ... ... дұрыс тамақтануға бағынышты болады;
* Балаларда негізгі зат алмасу көлемі ересек адамдарға қарағанда салыстырмалы түрде жоғары болып келеді, бұл оларда ... ... ... ... ... ... ... Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
* Кучма В.Р. Гигиена детей и ... М., ... ... ... : ... энциклопедиясы. Алматы

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалардың ем – дәмдік тамақтануы15 бет
Биологиялық белсенді заттар жайлы9 бет
Дене пропорциясы мен өлшемі9 бет
«Тамақ өнімдерінің және шикізаттың сапасын бақылау және бағалау» Дәннің биохимиялық бағасы5 бет
Ауыр енбекпен және спортпен айналысатындардың тамактану ерекшелігі, Азық түлік тауарларының сапасын бақылау7 бет
Ауыр еңбекпен және спортпен айналысатындардың тамақтану ерекшелігі3 бет
Бала емізулі әйелдер мен жүкті әйелдердің тамақтануы8 бет
Балаларды тамақтандыру7 бет
Денсаулық үшін ұтымды тамақтанудың маңызы11 бет
Диеталық тамақтану6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь