Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жайлы мәлімет

1. Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану.
2. Жасушаларды өсіруге әсер ететін факторлар.
3.Өсірілетін жасушаларда қосымша заттардың қорының жиналуы және оған әсер ететін факторлар.
4.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану. Өсімдік клеткаларын өнеркәсіпті технологияларда қолданудың әр түрлі жолдары бар. Маңызды заттарды синтездеумен қатар оларды тағы биотрансформацияға, яғни арзан заттарды басқа бағалы заттарға айналдыру үшін пайдаланады. Тотипотенттік қасиет деген жеке өсімдік клеткаларынан бүтін организмнің дамуы. Осы тотипотенттік қасиеттің бірегей ерекшелігін пайдаланып селекция процесі мен өсімдіктерді көбейту жолдарын жеңілдетіп және тездетіп ауыл шаруашылығында қолданылатын жаңа технологияларды жасауға мүмкіншілік туды. Мысалы, жеке клетканың бастапқы өсімдіктің барлық белгілері сақталған бүтін өсімдікті қайтадан шығаруға қабілеттілігі бар деп айтып кеттік. Ол клондық микрокөбейту әдісінің негізі болды.
Бұл технология сирек кездесетін немесе жоғалып бара жатқан өсімдіктердің түрлерін, бағалы селекциялық объектілерді және вирустан таза залалсыздандырылған өсімдіктерді көбейту үшін нәтижелі қолданылады. Апикальдық меристема клеткаларының клондары (бір клетканың ұрпақтары) вирустан таза болады. Сонын арқасында қазір бағалы картоп сорттарының, жүзімнің, көкөністердін, жеміс-жидек, әсемдік өсімдіктердін, ағаш тұқымдастарының көшеттерін мол шығаратын рентабельді технологиялар жасалды. Бұл технологиялар сауықтырылған өсімдік шаруашылығының негізін қалады.
Жаңа сорттарды шығару мына төрт эволюциялық принциптерге негізделген:
1) будандастыру
2) рекомбинация
3) мутация
4) сұрыптау.
Бұл принциптердін барлығын да іn vitro жағдайында табыспен жүзеге асыруға болады. Клеткаларды іn vitro жағдайында өсіру әдісі генетикалық базисты кеңейтуге, селекция процесін жеңілдетуге және тездетуге, генетикалық алуан түрлілікті байытуға және тіпті табиғатта бұрынды-соңды болмаған жана формаларды жасауға керемет мүмкіншіліктерді ашады. Ерекше атап өтетін мәселе, клетка өсіру әдісі аркылы генетика тұрғысынан көрсетілген өсімдіктерді дағдылы селекцияның әдістеріне қарағанда едәуір тезірек алуға болады. Клеткаларды өсіру әдісі селекцияның тиімділігін ең алдымен генетикалық базисті кеңейту жолымен арттырады.
1. Уәлиханова Г. Ж. Өсімдік биотехнологиясы. Алматы «Қазақ университеті» 2001ж.
2. Рахимбаев И.Р. Биотехнология растении. Алматы. Қазақ университеті. 1998.
3. Дайырбекова М.М. Өсімдік биотехнологиясының практикумы, Алматы, 1992ж.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БАӨЖ
Тақырыбы:
Орындаған:Еппаев Е.Д.
Тексерген:Жилкыбаева ... ... ... жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану.
2. Жасушаларды өсіруге әсер ететін факторлар.
3.Өсірілетін жасушаларда қосымша ... ... ... және оған әсер ... ... ... ... жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану. Өсімдік клеткаларын өнеркәсіпті технологияларда қолданудың әр түрлі жолдары бар. ... ... ... ... ... тағы ... яғни ... заттарды басқа бағалы заттарға айналдыру үшін пайдаланады. ... ... ... жеке ... ... бүтін организмнің дамуы. Осы тотипотенттік қасиеттің бірегей ерекшелігін пайдаланып селекция ... мен ... ... жолдарын жеңілдетіп және тездетіп ауыл шаруашылығында қолданылатын жаңа технологияларды жасауға мүмкіншілік туды. Мысалы, жеке клетканың бастапқы ... ... ... ... бүтін өсімдікті қайтадан шығаруға қабілеттілігі бар деп айтып кеттік. Ол ... ... ... негізі болды.
Бұл технология сирек кездесетін немесе жоғалып бара жатқан өсімдіктердің түрлерін, бағалы селекциялық объектілерді және вирустан таза залалсыздандырылған ... ... үшін ... қолданылады. Апикальдық меристема клеткаларының клондары (бір клетканың ұрпақтары) вирустан таза болады. Сонын арқасында қазір бағалы картоп сорттарының, жүзімнің, көкөністердін, ... ... ... ағаш ... ... мол шығаратын рентабельді технологиялар жасалды. Бұл технологиялар сауықтырылған өсімдік шаруашылығының негізін қалады.
Жаңа сорттарды шығару мына төрт ... ... ...
1) ... ... ... ...
Бұл принциптердін барлығын да іn vitro жағдайында табыспен жүзеге асыруға болады. Клеткаларды іn vitro жағдайында өсіру әдісі генетикалық ... ... ... ... ... және ... генетикалық алуан түрлілікті байытуға және тіпті табиғатта бұрынды-соңды болмаған жана формаларды жасауға керемет ... ... ... атап ... ... ... ... әдісі аркылы генетика тұрғысынан көрсетілген өсімдіктерді дағдылы селекцияның әдістеріне қарағанда едәуір тезірек алуға болады. Клеткаларды өсіру әдісі ... ... ең ... ... ... кеңейту жолымен арттырады.
Пробиркада өткізген ұрықтану және ұрықты өсіру әдістері ... ... алыс ... ... ... ... кезіндегі сыйымсыздықты женіп өміршен түраралык және туысаралык будандарды алуға болады. ... ... үрык ... ... ... будандаспаушылыкты жеңетін таптырмайтын әдіске айналып барады.Жыныс жолымен будандаспайтын өсімдіктерден сомалық ... ... ... ... ... Протопластар - кабығы жок клеткалар. Олар белгілі жағдайда бірімен бірі күйылысып ... ... ... ... Сол клеткадан кейін будан өсімдік пайда болады. Бұл жана ... ... ... ... әдісті клеткалык инженерия деп атайды. Оны колданып түпкі тектері алыс жаткан өсімдіктерді ... ... ... және ... гендері жағынан гетерозиготаларды алуға болады.Тікелей ДНК-ның деңгейінде өткізетін жасанды өзгерістер аркылы нәсілдік касиеті өзгерген өсімдіктерді, тіпті мүлде жаңа ... ... ... ... тәжірибелерді ген инженериясы аткарады.Өсірген клеткаларда мутацияларды коздырып, оларды сұрыптап алып, кейін ... ... ... ... ... ... тағы бір ... Ол клетка денгейінде өткізілетін селекция. Практика үшін ен маңыздысы, осы әдіспен ... және ... ... ... ... ... ... мутант клеткаларын сұрьштап алу.
Сондай-ак, көңіл аударарлык бағыт, белок пен ауыстыруға болмайтын амин кышкылдарды өте мол синтездейтін биохимиялык мутанттарды алу. Мысалы, ... ... амин ... аналогтарына төзімді клеткаларды өсіру аркылы темекінің лизинді 10 есе артык синтездейтін, ... ... ... 44 есе ... ... клетка линиялары алынған. Дәнді астык түкымдастыларда ауыстыруға болмайтын амин кышкылдарды (лизин, триптофан, треонин) ... ... ... ... ... әлі шешілмей жатыр.Мутагенез және клеткалык селекция жолымен алынған алғашкы нәтижелер практиға пайдалы формаларды шығару мүмкіншілігін дәлелдейді. Әр ... ... ... алу үшін өте ... - ... ... ... өсімдіктердін протопластары.
Гаплоидтарды алу генетиканың іс жүзінде колданылатын өте маңызды бағыты болып ... ... ... ... барлык касиеттер бойынша гомозиготалыкка тез жетуге болады. Хромосомалардын сәтті комбинациясы нәтижесінде алынған түракты формалар жаңа сорттарға бастама бола алады. Тозанкаптарды ... ... ... ... ... ... линияларды 1-2 жылда алуға болады, ал дағдылы селекция бүл жүмыска 6-7 жыл жүмсайды. In vitro ... ... ... ... ... ... селекциянын тиімділігін арттырады.
Эндосперм клеткаларын өсіріп те олардан өсімдік шығаруға болады. ... ... ... ... сондыктан олардан үшплоидтыкжәне полиплоидтык өсімдіктерді шығаруға болады. Жүгері, күріш және кейбір косжарнакты өсімдіктердің эндоспермінен тузілген каллустан үшплоидтык ... өсіп ... ... ... процесінін тиімділігін арттыру үшін іn vitro технологиялардын мүмкіншіліктері зор. Бірак бүл технологиялар ... мен ... ... ... әдістерімен үйлестірілгенде ғана барынша тиімді бола алады. ... ... жана ... тек кана ... ... ... мүмкін емес. Сонымен катар, селекция процесінде әр түрлі биотехнологиялык әдістері үйлестірілуі кажет. Мысалы, жеке бірегей бағалы белгілері бар ... ... ... ... әдісімен тиімді көбейтуге болады (13-сурет). Генетика түрғысынан ... ... ... ... ... ... ... алынады. Қайта-кайта көшірген каллуста өздігінен (спонтанды) өткен мутагенездін арқасында цитогенетикалык әртектілік байкалады. Осындай каллустан ... ... ... материалдан елеулі айырмашылыктары болады. Бүндай өсімдіктер сомалык варианттар деп аталады. Олар селекцияда өсімдіктердін генофондын кенейтетін жана ... алу үшін ... ... ... және ... бара ... өсімдік түрлерінін генофондын сактап калу максатымен және селекцияға бағалы объектілері мен косымша заттарды бөліп шығаратын күнды клетка штамдарын сактау үшін ... ... ... ... жете ... ... биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану
Экономикалык манызы зор заттарды өндірудін клеткалык технологиялары. Өсімдіктерде алуан түрлі косымша заттар синтезделеді. Косымша заттар деп аталса да ... ... зат ... орны зор. ... ... ... ... тамақ және парфюмерия өнеркәсібінде, ауыл шаруашылығында кен пайдаланылады.
Өсірген клеткалардын косымша заттарынын арасында бірінші болып өздеріне зерттеушілердін назарын аударған алкалоидтар еді. ... ... ... ... кара ... ... ... т.с.с. өсімдіктердің каллустарын талдағанда олардын кұрамыңда әр түрлі алкалоидтар болатыны аныкталды. Көптеген ғалымдардын ... ... ... ... да ... заттарды синтездеуге кабілеті бар екендігі жөнінде талай бағалы деректер жиналды. Клеткалар іп уііго жағдайында әр өсімдік түріне тән косымша заттарды ... ... ... ... Атап ... ... терпеноидтарды, гликозидтарды, полифенол-дарды, полисахаридтарды, эфир майларын, ерекше пептидтар мен белоктарды, таза бояғыш ... ... дәм ... ... ... ... витаминдерді синтездейді.
Манызды заттарды синтездейтін клеткаларды өсіру биотехно-логияның жана саласы. ... ... ... ... ... ... алу үшін бүтін организмдерді пайдаланса (өсімдіктерді, жануарларды), осы ... ... ... ... ... ... ... өсіруге сүйенген клеткалык технологияларға негізделген. Клеткалардың іn vitro жавдайында биотрансформация жүргізуге мүмкіншілігі болатындығы дәлелденген, яғни кейбір биологиялык активті затгар арзан ... ... ... ... Бұл ... бастаушы заттар химиялық немесе микробиологиялык жолмен өзгертіле алмайды, тек кана өсірілетін клеткалардын ферменттерінін ыкпалымен акырғы бағалы ... ... ... ... ... және ... өсіру жағдайлары өзгеруі арқасында синтезделетін өнімдердің мөлшері тұрмақ сапасы да өзгереді. Сонын нәтижесінде мүлде жаңа, негізінде баскаша әсер ... ... ... болуы мүмкін. Мысалы, жапон ғалымдары іn vitro жағдайында ерекше пептидтарды, ісікке карсы ем ... ... ... -10 ... жана ... активті заттарды алуда мол табыска жеткен. Келешекте клеткалық биотехнология иммобильденген өсімдік клеткаларын пайдаланатын болады. ... ... ... ... ... мен екпе дәрілік және техникалык өсімдіктердің, микробиологиялык өндірістін және химиялык синтездін бәсекесінен озьш шығуы кажет.
Дағдылы өсімдіктер шикі ... ... ... ... ... ... ...
1) коршаған ортанын әр түрлі факторларынын (климат, маусым, ауа райы, топырак жағдайы, зиянкестер) ... ...
2) ... жағдайларын өте жаксы деңгейде үзбей камтамасыз ету аркасында өнімнін мөлшері мен сапасы жоғары;
3) егіс көлемі үнемделеді.
Өсімдіктер көптеген манызды заттардын ... ... көзі ... ... ... ... шикі ... коры табиғатта таусылып бара жатыр. Осыны еске алғанда, клеткалык технологиялардын орны болашакта ерекше зор екенін түсінуге болады. Клеткалык технологиялардың ... ... ... сон ... колданылуы казір ғана басталып келе жатыр. Тиімділігі жоғары технологиялардың жасалуы өсімдіктерде косымша зат алмасу ... ... ... ... ... жөніндегі теориялык білімнің жетіспеушілігімен шектеліп түр. Себебі бүтін өсімдіктегі зат алмасуында косымша ... ... ... ... ... Көпшілігінің негізгі функциясы өсімдікті әр түрлі стресс факторларынан корғау, яғни олар реттеушілер ретінде организмнін тіршілік әрекетін камтамасыз етуі ... In vitro ... ... ... - жана ... ... оның ... әлі аз зерттелген. Кейде өсірген клеткалардың зат алмасуында филогенез түрғысынан бүрын дамыған өсімдіктер тобына тән немесе өсімдіктін ... ... тән ... байкалады. In vitro жағдайында өскенде де клеткалар белгілі бір онтогенезден өтеді: көбею, яғни ... - ... есу ... - ... - өлу. Осындай әр түрлі кезендегі клеткалардың сан жағынан ара қатысы популяцияда өзгеріп түрады. Мысалы, өсіру жағдайлары өзгергенде. Бөлінуі тоқтаған ... ... ... ... ... тән ... заттарды синтездеуге мамандануы деп түсінуге болады.
Қосымша заттардың биосинтезін клетканың дифференциялануымен бақылау жөніндегі деректер әр қилы. Бірқатар тәжірибелерде ... ... ... ... ... пайда болғанда ғана басталса, баскаларында кажетті заттардын ... ... ... ... ... ... ... қайшылықтар косымша заттар синтезі мен клетканың өсуі арасындағы өзара байланыстары туралы деректерде де ... ... ... ... ... ... өсу ... бәсендегенде немесе тіпті токтағанда ғана косымша метаболиттерді айтарлықтай мөлшерде жинайды. Дегенмен кейбір тәжірибелерде кажетті өнімнін синтезі клеткалардын бөлінуіне ыкпалын тигізген. ... ... ... мен ... ... ... механизмдер мен себептер сонымен қатар қосымша метаболизмнің ферменттерінің синтезін қамтамасыз етеді.
Қалай да, зерттеушілер ен ... ... ... ... ... ... яғни биомассаны жинактауға, ал одан кейін сол жағдайлардың косымша ... ... ... зерттейді. Ал биомасса түзілуі косымша заттын синтезімен ... ... ... онда ... мен заттың өнімі арасында балансты табуға тырысады.
Жасушаларды өсіруге әсер ететін факторлар.
Жасуларды өсіру үшін қоректік ортаның ... ... ... ... ... ... ... ең мәнділері азот, фосфор және калий. Бірак олардың әсерінін өсімдік түріне және өнімге ... ... бар. ... бір клеткаларда азоттын органикалық формалары (пептон, ашыткы экстракты, казеин ... ... ... ... ... ... ... керісінше синтезін арттырады.
Аммоний және нитраттық азоттың ара қатысы да әсер ... ... ... ... ... ортада нитраттық азоттың мөлшерін көбейткенде, диосгениннін синтезі артатүскен. Темекі клеткаларын өсірген ортада сахароза, нитрат және фосфордың мөлшерін азайтканда, оларда никотин ... арта ... ... ... фосфоры жок ортада өсіргенде, оларда алкалоидтардын және баска косымша ... ... ... ... жетіспеушілігі кейбір баска клеткаларда да косымша заттардың синтезін арттыра түскен. Қажетті өнімдердін кейбір алғы заттары ... ... ... әсер ... ... шамалы коректік ортада ұзақ өсірген клеткаларға кажетті заттын алғы қосылыстарын бергенде, олар керек өнімнін синтезін ... Алғы ... ... амин кышкылдары (глутамат, фенилаланин, лейцин, орнитинт.б.) мен органикалык ... ... ... т.б.) алынады. Соңында олардан әр түрлі күрделі заттар түзіледі.
Бірақ каллус ұлпалары оларды пайдаланбауы да кездеседі. Үміт еткен эффекттін ... әр ... ... болады. Бәлки, ол алғы заттарды ортаға коскан уакытына байланысты. Мүмкін клеткалар оларды өздері синтездейді, сондықтан ортадан сініріп алмайды. ... ... ... ... олар ыдырап кетеді немесе физиологиялык активтігі жок заттарға айналады. Алғы заттар ... ... әсер ... ... ... тежеп тастауы да мүмкін. Алғы заттардын маңызын ... үшін ... ... ... ... ... зерттеулерді өткізу керек. Ал мүндай жүмыстарды өткізуге басты кедергі болып тұрған ол ... ... ... биосинтез жолдары жөнінде казіргі танда білімнің жеткіліксіздігі.
Казеин гидролизаты, кокос жаңғағының сүті ... ... ... ... ... ортаға буферлык әсер көрсетеді. Коректік орталардың буферлік сыйымдылығы өте төмен, сондыктан олардын ... рН ... (5-6) ... ... тез-ак бірнеше бірлікке жылжып кетеді. Сонын аркасында клеткалардын биосинтездік кабілеттері мен өнімдердін жиналуы ... ... ... ... өнімді мол шығарудын манызды жолы - үйлесімді коректік ортаны іріктеп алу. Осындай зерттеулердін нәтижесінде өнімділік орталары ... ... ... ... ... аныкталды. Мұндай ортада клеткалар косымша метаболиттерді мол синтездей алады.
Косымша заттардын корлануына әсер ететін физикалык факторларға жарык, температура, газдың құрамы, ... ... және ... ... ... ... клеткаларда каротиндер, эфир майлары, флавоноидтар, пластохинондар, антоциандар, катехиндер, алкалоидтар, витаминдердің түзілуіне жарык дүрыс әсер еткен. Жарык фенолдар ... ... ... ал ... мен ... ... ол ықпал етпеген. Косымша метаболизмге жарыктын сапасы, яғни спектрлік құрамы да әсер етеді. Мысалы, ақжелкен клеткаларына люминесцент жарығын ... ... ... ... жинакталуына тиімді болған. Флавон іликозидтарьшын синтезі толкын үзындығы 320 нм төмен ультракүлгін сәулелеріне және ... ... өте ... ... ... бұл ... энергиясы төмен фитохром жүйесі активті болған.
Клеткалардын өсуі мен биосинтездеріне температураның әсері жөнінде деректер өте аз. ... ... ... косымша метаболизмге әжептәуір әсер етеді, сондыктан клеткалар денгейінде де мүндай зерттеулер жүргізу кажет. Клеткалардың өсуі мен синтездеріне ... ... ... бола бермейді. Мысалы, адыраспан клеткалары 30°С жаксы өскен, ал олардын ... ... 25°С ең ... ... қосымша заттардың қорлануын, оларда өтіп жаткан биосинтез, биотрансформация және биодеградация процестерінін арасындағы ... ... ... деп ... ... Осы ... әр қайсысына сырткы және ішкі факторлардын әсері туралы өте күрделі және негізгі білім ... ... ... қиынға соғады. Сондықтан косымша заттардың жинакталуына әсер ... ... ... ... ... қолдану амалсыздықтан болып жүр.
Өсірілетін клеткаларда косымша заттардын коры жиналуына әсер ететін ... ... ... яғни ... алынатын донор өсімдіктің генотипі өсірген клеткалардын биосинтездік потенциалына елеулі ықпал етеді. М. Ценк кызметтестерімен кызғылт қабыршөптін клеткаларын өсіру үшін бірнеше ... ... 184 ... үлгісін жинап алған. Осы түқымдардан шыкқан оскіндер арасынан серпентин мен аймалицин деген гипотензивтік индолдық алкалоидтарға өте бай (құрғақ массасына 0,7 %) ... ... ... алынды. Солардан шыққан каллустар кажетті алкалоидтарды баска өскіндерден алынған каллустарға карағанда 4-5 есе артық синтездеген.
Бірак У. Роллер осы өсімдікпен ... ... ... ... ... таба алмады. Жапон ғалымдары да маралотының бүтін өсімдіктері мен ... ... ... ... молшерінде корреляциясын байкамады. З.Б. Шамина кызметтестерімен әпиын көкнар ... ... ... ... ... алған. Сабак ұшындағы меристема клеткаларын бір мезгілде әр түрлі, бірак жасы бірдей осімдіктерден бөліп алып, бірдей ортада өсірді. Сол екі ... ... тек ... ... ... болған, баска локустары изогендік еді. Никотинді көбірек синтездейтін осімдіктен шыккан каллус сол ... ... ... ... деректер біршама кайшы болсада, коптеген зерттеушілер әдеттегідей ұлпаның генетикалык сипаттамасына коніл кояды. Бірақ кей ... ... ... ... ... ... молшері жоғары болуы оның осы үлпада синтезделмей, тек баска ұлпалардан тасымалданып жеткізілгенін көрсетуі ... ... ... ... ... ... де ... аударылады. Мысалы, диоскореяның түйінінен алынған клеткаларын есіргенде, оларда диосгениннін мөлшері оркеннен алынған клеткалармен салыстырғанда он есе ... ... ... ... ... өсірген кезде косымша заттарды синтездеуге тотипотентті келеді, яғни көрінген клетка лайыкты жағдай жасалса өзі бөлініп алынған есімдікке тән ... ... ... ... ... метаболиттердің сиитезін реттейтін гендер әдетте оларды синтездемейтін клеткаларында да бар. Кей ... ... ... ... ... ... бурынғы калыпына келеді. Мысалы, оймакгүлдің клеткалары ұзақ мерзім өсіргенде гликозидтерді ... ... ... ал ... ... биосинтезі бұрынғы қалпына түскен. Сөйтіп, жасанды коректік ... ... ... іепетикалык информация сакталады, бірак онынжузеге асуы ушін ерекше жағдайлар кажет. Шамамен, жоғары өнімді өсімдіктер мен ұлпалардан бөлініп алынған клеткаларда сол ... ... ... ... ... ... ... фитогормондар - клеткаларда негізгі және қосымша заттардын алмасуын нәтижелі реттейтін манызды фактор. Фитогормондардың ықпалының зерттеуге арналған көп ... ... ... ... ... ... қосымша заттың химиялық құрамына, клеткалар штамына т.с.с. байланысты.
М. Ценк кызметтестерімен ауксин активтілігі бар 146 ... ... ... ... өсуіне және антрахинон түзілуіне әсерін зерттеген. Сол химиялык заттардың көбі ... ... ... ... еткен. Ал тек кана екеуі - а-нафтилсірке кышкылы мен 2,3,6-үшхлорбензой қышқылы - клеткалардың өсуі мен ... ... ... синтезіне де жақсы ықпал еткен.
Көмірсулар - биомассанын көбеюіне әсер ететін коректік ортанын манызды факторынын ... ... іn vitro ... ... болғандыктан, көміртегі көзі ретінде сахароза пайдаланылады. Сахароза мен бірге кейде глюкоза да пайдаланылады. Сахарозаның көтерінкі концентрациясы қосымша заттардың артық ... ... ... ... ... ... жоғары концентрациясы коректік ортанын осмос потенциалын арттырады. Сахарозаның ортаға көп ... ... ... ... ... арзан көмірсулар іздеп табу биотехнологияның өзекті міндетінің бірі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Уәлиханова Г. Ж. ... ... ... ... Рахимбаев И.Р. Биотехнология растении. Алматы. Қазақ университеті. ... ... М.М. ... ... ... ... 1992ж.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіптік пайдалануы12 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жайлы ақпарат15 бет
Мәліметтер14 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану6 бет
«биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру »7 бет
«өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану.»15 бет
Адам ауруын қоздырушы ашытқылар (дрожилар). Өнеркәсіпте қолданылатын дрожилар8 бет
Адам ауруын қоздырушы және өнеркәсіпте қолданылатын дрожжилар5 бет
Биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру8 бет
Биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру жайлы ақпарат6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь