Қазақстан Республикасы эталондар базасы жайлы

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1.Эталондар және стандартты үлгілер.
2.2.«ҚазСТҚ» ЕМК мынадай қызметтері
2.3.Өлшеу құралдарының метрологиялық сипаттамалары
2.4.Пайда болу сипаты бойынша түрлері.
2.5.Тікелей өлшеу нәтижелерін өңдеу.
2.6. Өлшеудің классификациясы. Өлшеу нәтижелерін өңдеу.
ІІІ. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
ҚР Президентінің «Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» жарлығын іске асыру шегінде республикада болып жатқан экономикалық өзгерістер, метрология қызметінің техникалық негізін - республиканың эталондық базасын тиісті деңгейде ұстап тұру арқылы қалыптасқан ұлттық өлшем бірлігін қамтамасыз ету жүйесін тасымалдау қадамдарын жүзеге асыруды қажет етеді.
Республиканың эталондық базасы экономиканы метрологиялық қамтамасыз ету жүйесінің орталықтандырылған элементі болып табылады. Эталондық базаның даму деңгейі түпкі қорытындыда барлық техникалық өлшемдердің деңгейі мен дамуын анықтайды.
Қазіргі уақытта республиканың эталондық базасы эталондардың 98 бірлігінен және эталон жабдықтарынан, 49 мемлекеттік эталоннан, 27 жұмыстық эталон және эталондық жабдықтардың 22 бірлігінен тұрады.
«ҚазМетрИн» РМК-да құрылған Мемлекеттік эталондар және ғылыми зерттеулер орталығы физика-химиялық өлшеулер, электрлік өлшеулер, механикалық және оптика-физикалық өлшеулер зертханаларынан тұрады.
Зертханаларда физикалық шамалар бірліктерінің өлшемдерін мемлекеттік эталондардан метрология қызметтердің бастапқы эталондарына беру жұмыстары, мемлекеттік эталондарды жаңарту, қамтамасыз ету және зерттеу жұмыстары атқарылады және халықаралық ғылыми метрологиялық институттардың эталондарды салғастыру жұмыстарына қатысады.
Өлшем құралдарының көмегімен жүзеге асырылатын өлшеулердің күмәнді нәтижелерінен азаматтарды және экономиканы қорғау мақсатында «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы» ҚР-ның заңымен типін бекіту мақсатында өлшем құралдарына сынау жүргізу және мемлекеттік метрологиялық қызметін метрологиялық аттестаттау қарастырылған. Типін бекіту мақсатында сынау және метрологиялық аттестаттау сыналатын өлшем құралдарының қауіпсіздік талаптары мен қызметтік тағайындалуына сәйкес қалыпты және төтенше пайдалану жағдайында өлшем құралдарының нақты сипаттамаларын анықтау үшін жүргізіледі.
Қазіргі уақытта ҚР-сына физика-химиялық өлшемдер және сұйықтар мен газдардың шығыны мен көлемін өлшеу салаларындағы жұмыстар үшін үлкен көлемде жабдықтар әкелінуде. Бұлар, әр түрлі газоанализаторлар, спектрофотометрлер, шығын өлшегіштер, рН-метрлер, газ анализаторлары, хроматографтар. Сонымен қатар соңғы уақытта әйгілі ойын автоматтары әкелінуде. Бұл өлшем құралдары мен жабдықтардың сыналуы тапсырыс берушілердің (дайындаушылар мен импорттаушылар) базасында жүргізіледі. Халықаралық талаптарға сәйкес (ИСО/МЭК 17025:2005 Басшылығы) сынаулар қажетті сынау, өлшеу және қосымша жабдықтармен қамтылған арнайы зертханаларда білікті мамандармен жүргізілуі қажет.
1. Barry N. Taylor, Ed. The International System of Units (SI) — Gaithersburg, MD: National Institute of Standards and Technology. — P. 9.
2. Орысша-қазақшатүсіндірмесөздік: Физика / Жалпыредакциясынбасқарғанэ.ғ.д,,профессорЕ. Арын – Павлодар: С. ТорайғыроватындағыПавлодармемлекеттікуниверситеті, 2006.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы университеті
CӨЖ
Тақырыбы: Қазақстан Республикасы ... ... ... ... СМ-405
Тексерген: Кундызбаев Д.К.
Семей-2015
Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Эталондар және стандартты үлгілер.
2.2. ЕМК мынадай қызметтері
2.3. Өлшеу құралдарының метрологиялық сипаттамалары
2.4. Пайда болу ... ... ... ... ... ... ... Өлшеудің классификациясы. Өлшеу нәтижелерін өңдеу.
ІІІ. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Эталондар және стандартты үлгілер.
ҚР Президентінің ... іске ... ... ... ... жатқан экономикалық өзгерістер, метрология қызметінің техникалық негізін - республиканың ... ... ... ... ... тұру ... қалыптасқан ұлттық өлшем бірлігін қамтамасыз ету жүйесін тасымалдау қадамдарын жүзеге асыруды қажет етеді.
Республиканың эталондық базасы экономиканы метрологиялық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... базаның даму деңгейі түпкі қорытындыда барлық техникалық өлшемдердің ... мен ... ... ... республиканың эталондық базасы эталондардың 98 бірлігінен және ... ... 49 ... эталоннан, 27 жұмыстық эталон және эталондық жабдықтардың 22 бірлігінен тұрады.
РМК-да ... ... ... және ... ... ... физика-химиялық өлшеулер, электрлік өлшеулер, механикалық және оптика-физикалық өлшеулер зертханаларынан тұрады.
Зертханаларда физикалық шамалар бірліктерінің өлшемдерін ... ... ... ... ... ... беру жұмыстары, мемлекеттік эталондарды жаңарту, қамтамасыз ету және зерттеу жұмыстары атқарылады және халықаралық ғылыми метрологиялық институттардың эталондарды ... ... ... ... құралдарының көмегімен жүзеге асырылатын өлшеулердің күмәнді нәтижелерінен азаматтарды және экономиканы қорғау мақсатында ҚР-ның заңымен типін ... ... ... құралдарына сынау жүргізу және мемлекеттік метрологиялық қызметін метрологиялық аттестаттау қарастырылған. Типін бекіту мақсатында сынау және метрологиялық аттестаттау сыналатын өлшем ... ... ... мен ... ... ... ... және төтенше пайдалану жағдайында өлшем құралдарының нақты сипаттамаларын анықтау үшін жүргізіледі.
Қазіргі уақытта ҚР-сына физика-химиялық өлшемдер және ... мен ... ... мен ... ... салаларындағы жұмыстар үшін үлкен көлемде жабдықтар әкелінуде. Бұлар, әр түрлі газоанализаторлар, ... ... ... рН-метрлер, газ анализаторлары, хроматографтар. Сонымен қатар соңғы уақытта әйгілі ойын ... ... Бұл ... құралдары мен жабдықтардың сыналуы тапсырыс берушілердің (дайындаушылар мен ... ... ... ... ... сәйкес (ИСО/МЭК 17025:2005 Басшылығы) сынаулар қажетті сынау, өлшеу және қосымша жабдықтармен қамтылған арнайы зертханаларда білікті мамандармен жүргізілуі қажет. ... ... РМК ... Өлшем құралдарын экспериментті зерттеу орталығы құрылды, оны жабдықтауға техникалық құралдарды электромагниттік сыйымдылыққа сынау, климаттық және механикалық сынаулардың кең ... құра ... ... 61 ... ... ...
Алынған түрлі жабдықтар азаматтардың өмірі мен денсаулығын қорғауды қамтамасыз ету жұмыстарында, қоршаған ортаның жағдайын ... ... ... ... ... ... салыстырып тексеру бойынша сапалы қызмет көрсету үшін салыстырып тексеру зертханаларының аккредиттеу облысын кеңейтуге ... ... ... ... ... ... ... зерттеу орталығы салыстырып тексеру таңбаларын дайындау, сақтау және қолдану ережесіне сәйкес таңбалар ... ... ... (түскен өтінішке талдау жүргізеді, метрологиялық қызметтерге шифр, металлдық таңбаларға реттік сан, өзі жабысатын лейблдарға, пластикалық пломбаларға ... код ...
... ... және ... комитеті Төрағасының Міндетін атқарушының 2005 жылғы 20 қаңтардағы № 14 ... 5 ... ... ... тексеруші субъектілер салыстырып тексерілетін өлшем құралдары туралы деректерді электрондық есептеуі және оларды мемлекеттік ғылыми ... ... ... ... ... ... 2005 ... 8 қыркүйектегі № 904 қаулысы негізінде РМК ... ... ... ... еншілес мемлекеттік кәсіпорны құрылды (бұдан әрі - ЕМК).
ЕМК мынадай ... ЕМК ... ... ...
1. Өлшем құралдарын салыстырып тексеруді жүргізеді;
2. Өлшем құралдарына сынау, метрологиялық аттестаттау жүргізуде өлшем құралдарын ҚР МӨЖ тізіліміне енгізу бойынша ... ...
3. ... ... ... ... жетілдіруге қатысады;
4. Өлшеу әдістемелерін, өлшем орындау әдістемелерін өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы нормативтік құжаттарға сәйкестігіне ... ... ... ...
5. ... ... ... ғылыми зерттеулерге қатысады;
6. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету ... ... ... ... және ... ... әзірлеуге қатысады;
7. Сынау жабдықтарына аттестаттау жүргізеді;
8. Бекітілген қызмет бағыттары бойынша өлшем бірлігін қамтамасыз ету ... ... ... ...
Республикада өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы заңнама мен нормативтік база үнемі ... ... ... жаңа ... ... (НҚ) ... ... НҚ-ды халықаралық талаптармен үйлестіру арқылы эталондық база, сонымен қатар жұмыс өлшем құралдары жетілдіріледі, метрология саласында ... ... ... ... оқыту 3 жылда бір рет жүзеге асыралады.
Осыған байланысты РМК базасында, мынадай тақырыптар бойынша ... ... және ... ... жүзеге асыратын өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында мамандарды дайындау жене біліктілікті арттыру орталығы құрылды:
1) ... ... ...
2) ... ... ... вакуум, сұйықтар Тізімге қайтарылуөлшері, тығыздық пен тұтқырлық, жылу ... және ... ... уақыт пен жиіліктің электрлік шамалары, масса, күш және қаттылық, қозғалыс параметрлері, геометриялық шамалар, физика-химиялық және оптика-физикалық өлшеулер) салыстырып ... және ...
3) ... метрологиялық практикасына белгісіздік бағасын енгізу;
4) Техникалық құжаттаманы метрологиялық сараптау;
5) ... ... ... сынау кезінде белгісіздікті бағалау; өлшем құралдарын салыстырып тексеру және калибрлеу кезінде; электрлік шамалардың белгісіздігін бағалау;
6) Денсаулық сақтау мен медицинаны ... ...
7) ... мен ... ... ЖОО мен ОАОО оқытушылар құрамының біліктілігін арттыру;
8) ... ... ... ...
9) Өлшем құралдарын салыстырып тексеру және калибрлеу құқығына заңды тұлғалардың метрологиялық ... ... ... ... ... ...
10) Өлшем орындау әдістемелеріне метрологиялық аттестаттауды жүргізу құқығына заңды тұлғалардың метрологиялық қызметтерін аккредиттеу кезінде техникалық тексеру ...
11) ... ... ... ...
12) Сынау жабдығына аттестаттау жүргізу;
13) Өлшем орындау әдістемелеріне метрологиялық аттестаттау жүргізу.
Курс бағдарламасында мыналар ...
· ... ... қамтамасыз ету, техникалық реттеу, сәйкестікті бағалау саласын аккредиттеу саласындағы заңнама негіздері;
· метология саласындағы халықаралық ынтымақтастық;
· ... ... ... ... және метрологиялық аттестаттау нәтижелері бойынша өлшем құралдарын қолданысқа жіберу мәселелері;
· эталондарды қолдану және ... ... ... ... · ... ... әдістемелерін, заттар мен материалдардың құрамы мен қасиеттерінің стандарттық үлгілерін қолдану,
· өлшем құралдарына салыстырып тексеру мен калибрлеу жүргізу ... ... ... таңбалары мен калибрлеу белгілерін қолдану;
· қателік және өлшем ... ... ... теориялық және математикалық негіздері;
· метрологиялық жұмыстарды жүргізу ... ... және ... ... мен ...
· ... ... бақылауды жүргізу тәртібі.
Жыл сайын метрология мәселелері бойынша семинарлар мен ... 20 ... ... ... ... тойлауға арналған конференция, семинары, өндірісті метрологиялық ... ... ... ... ... ... үш күндік семинар өткізіледі
Өлшеу құралдарының метрологиялық сипаттамалары
Өлшеу құралдарының метрологиялық сипаттамалары:
* Шкала бөлігінің құны;
* Өлшеу диапазоны;
* Сезімталдық;
* Өлшеу құралдарының қателігі;
* ... ... ... ... Шама бөлігінің құны - өлшеу құралдарының шкалаларының екі көршілес белгілеріне сәйкес шама мәндерінің айырымы.
* ... ... - ... ... ... ... шектері нормаланған шектегі шама мәндерінің облысы.
* Сезімталдық - өлшеу ... ... ... өзгерісінің, оны туғызған өлшенетін шаманың өзгерісіне қатынасы. =
- ... ... ... ... ... өте көп қолданылатын ұғым - өлшеу дәлдігі.
* Өлшеу құралдарының өлшеу дәлдігі - алынған нәтижелердің өлшенетін шаманың нақты (шын) ... ... ... ... сапасы. Өлшеу құралдарының өлшеу дәлдігі оның қателігімен анықталады.
* Өлшеу құралдарының қателігі - ... ... мен ... шаманың нақты (шын) мәндерінің айырымы. Нақты мәндерге эталондық өлшеу құралдарының көрсетулері алынады.
Өлшеу құралдарының қателіктері ... ... ... ... ... - ... ... туындау сипаты бойынша - жүйелік, кездейсоқ.
Өлшеу құралдарының класс дәлдігі - ... ... ... сонымен қатар дәлдікке әсер ететін басқа да сипаттамалармен өрнектелетін жиынтық сипаттама.
Өлшеудің тұтастығын қамтамасыз етудің техникалық ... бірі - шама ... ... ... болу сипаты бойынша түрлері.
түсінігін енгізу физикалық шамамен және өлшеу нәтижелерімен өлшенетін нақты және шын ... ... ... ... ... мәні - бұл сандық та, сапалық та жағынан осы нысанның қасиетін көрсететін мән.
- ... ... ... ... ... және ... түрде табылған мән, осы мақсат үшін ол оның орнына қолданылуы мүмкін.
Өлшеу нәтижесі өлшеу жолымен табылған ... ... ... ... бағасын білдіреді.
түсінігі - және түсініктері пайдаланылатын метрологиядағы негізгілерінің бірі.
Сонымен, өлшеу нәтижелерінің ... - бұл Х ... ... мен ... ... Q нақты мәні (немесе дұрыс) мәні арасындағы айырмашылық: Δ=X-Q.
Өлшеу құралдарының қателігі - ӨҚ ... мен ... ... ... нақты (немесе шын) мәндері арасындағы айырмашылық. Осы қателік осындай құралмен жүргізілген ... ... ... ... ... болу сипаты бойынша олар кездейсоқ, жүйелік, ұдаушы және өрескел (қателер).
Кездейсоқ ... - ... ... ... мұқияттылықпен жүргізілген физикалық шаманың тура сол мөлшерін қайталап өлшеулер сериясындағы кездейсоқ түрде (белгісі және мәні ... ... ... ... ... ... - бір физикалық шаманы қайталап өлшеген кезде заңды түрде өзгеретін және тұрақты түрде ... ... ... ... ... ... олар ... анықталған және осының арқасында тиісті түзетуді енгізумен ... ... ... ... ... бұл ... аралығында баяу өзгеретін болжанбайтын қателік.
Ұдаушы қателік - стационарлық емес кездейсоқ үдерістің ағымдағы математикалық ... ... ... ... ... да, оның ... немесе үлестіру заңдылығы түрінде уақыт аралығындағы өзгерісі салдарынан туындауы мүмкін.
Өрескел қателіктер (қате) - осы қатардың қалған нәтижелерінен осы ... үшін күрт ... ... ... ... жеке ... нәтижесіндегі кездейсоқ қателік.
Өрнектеу тәсілі бойынша абсолюттік, салыстырмалы және келтірілген қателіктер деп бөлінеді. Туындау себептеріне қарай инструментальдық, әдістік және ... ... деп ... өлшеу нәтижелерін өңдеу.
Тікелей өлшеу - бірдей тәжірибелердің көмегімен өлшенетін шамалардың мәндерін анықтау.
Кездейсоқ қателіктердің деректерін өңдеу және ... ... ... ... ... ... арифметикалық мән немесе өлшенетін шаманың табылған мәндерінің орташасы ... ... ... ... ... ... стандарттық ауытқуы - бұл х1,х2,........хn өлшеу нәтижелерінің орташа қателіктерін бағалау.
Егер орташах бұл х шамасының ең ... ... ... онда ... -дің - дан ауытқуы деп аталады, ол -дің әр мәнінің мәнінен қаншалықты өзгешеленетінін көрсетеді. Егер ... өте аз ... онда ... ... бір ... ... ... және өте дәл болуы мүмкін.
х1,х2,...,хn өлшемдерінің нәтижелерінің ... ... үшін ... ... ... ... содан кейін осы сандардың орташасын аламыз. Егер енді алынған нәтижелерден квадрат түбірді шығаратын болсақ, онда х шамасының өзінің ... ... ... аламыз. Бұл сан х1,х2,........хn стандартты ауытқуы деп аталады және деп белгіленеді:
Сонымен, стандартты ауытқу (СА) х1,х2,..,хn өлшеу ... ... ... ... ... табылады.
-ның квадратын ала отырып, біз дисперсия деп аталатын шаманы аламыз.
Алынған пікірлерден көретініміз, х шамасының өлшемдерінің саны көп болған ... ... ... 70 ... интервалында жататын болады. Бір реттік өлшем (сол аппаратурамен алынған) нақты мәннен -тан астамға өзгешеленбейтінін 70 ... тең ... ... ... ... ... ... өңдеу.
Метрологиялық экспериментті жүргізу үшін мыналар қажет:
* өлшеуді ... ... ... ... өлшеу әдісін таңдау;
* өлшеу құралдарын және қосалқы құрылғыларды;
* ... және ... ... сынауға дайындау;
* өлшеуді орындау жағдайын бақылауды жүзеге асыру;
* өлшеу кезінде бақылау санын белгілеу;
* жүйелі түрдегі қателіктерді ескеру және ... ... ... ... ... ... және өлшеу қателігін бағалау;
* өлшеу нәтижелерін түсіндіру және ұсыну;
* бақылау және өлшеу нәтижелерін жинақтау қажет.
Тікелей көп реттік өлшеу бірдей және ... емес дәл ... ... ... дәл ... - бұл бірдей жағдайда бірдей мұқияттылықпен дәлдігі бірдей өлшеу ... (ӨҚ) ... ... да бір ... өлшеу қатарлары.
* Бірдей емес дәл өлшеу - бұл ... ... ... ... ... және (немесе) әр түрді жағдайларда орындалған қандай да бір шаманы өлшеу.
18 .Жанама өлшеу.
Физикалық шамалардың көпшілігін әдетте тікелей өлшеу мүмкін емес және ... ... екі әр ... ... кіреді.
* Алдымен тікелей өлшенуі мүмкін біреуін немесе х,у,... бірнешеуін өлшейді.
* Содан кейін ... ... ... ... пайдалана отырып, ізделіп отырған шаманың өзін есептейді. Мысалы, тік бұрыштың ауданын табу үшін, әдетте оның ұзындығын (l) және биіктігін (һ)өлшейді және ... ... мына ... ... оның ... есептейді.
Егер өлшемге осы екі кезең кірсе, онда қателіктерді бағалауға да олар кіреді.
Алдымен тікелей өлшенетін шамалардағы қателіктерді ... ... ... ... осы қателіктер есептеулерге қалай және соңғы нәтижелерде қателіктерге әкелетінін айқындау керек. (Нәтижелік ... ... үшін ... ... Егер барлық өлшеулерді бірнеше рет қайталауға болатын болса және егер табиғаты бойынша барлық ... ... ... ... ... онда ... ... жанама өлшеулердегі қателікті орташа арифметикалықтан орташа квадраттық ауытқу арқылы бағалауға болады).
Сонымен, жанама өлшеулер - бұл q ... ... ... ... ... ... ... табатын өлшем , мұнда - тікелей өлшем кезінде алынған мәндер.
Функциональдық тәуелділіктің f түрі ... олар екі ... - ... және ... емес ... ... қателіктерімен өлшенген және өлшенген мәндер функциясын есептеу үшін пайдаланылады деп болжайық. Егер қателіктері тәуелсіз және ... ... онда q-нің ... ... ... - ... өлшеудің абсолютті қателігі;
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
* Barry N. Taylor, Ed. The International System of Units (SI) -- ... MD: National ... of ... and ... -- P. 9.
* Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / ... ... ... э.ғ.д,, профессор Е. Арын - Павлодар: С. ... ... ... ... ... 2006.

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы эталондар базасы3 бет
Қазақстан Республикасы эталондар базасы жайлы мәлімет4 бет
Сары майдың квалиметриялық бағалануы және оның сапасын жақсарту жөніндегі шараларды ұйымдастыру7 бет
Бірінші ретті эталондар7 бет
Сүт зауытында өндірісті метрологиялық қамтамасыздандыруды жетілдіру43 бет
Өлшемдер шамаларыныц эталондары12 бет
Өлшеу құралдарын калибрлеу жүйесі21 бет
"Деректер базасы және оның объектілері"4 бет
"Кітапхана" деректер базасы (Delphi тілінде)14 бет
Access - деректер базасы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь