Қазақ әдебиетіндегі желтоқсан тақырыбы

I. Кіріспе.
II. Негізгі бөлім.
i. «Қайта құру» кезеңіндегі республиканың қоғамдық.саяси өміріндегі өзгерістер;
ii. 1986 жылғы Алматыдағы 17.18 желтоқсан оқиғасы;
iii. Жазықсыз жапа шеккен жастар;
iv. Желтоқсан көтерілісі туралы;
v. Айқараңғысы . Тұрысбек Сәукетаевтың 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы жайлы романы.
III. Қорытынды.
Көне түркі даласын мекен өткен қазақ халқының да сан ғасырлық өмір көшін басынан өткізген мол, құнарлы тарихы бар.
«Біз қазақ деген мал баққан елміз, бірақ, ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз, елімізден құт-береке қашпасын деп, жеріміздің шетін жау баспасын деп, найзаға үкі таққан елміз, ешбір дұшпан басынбаған елміз, басымыздан сөз асырмаған елміз,» — дейді Қазыбек би. Бұл даналық нақылдардан «ешкімге соқтықпай жай жатқан елдің» ежелден құт-береке тілеп, бейбітшілік аңсаған ел екенін көреміз. Бірақ, «Тамырсыз ағаш, тарихсыз халық болмайды». Жақсысын асырып, жаманын жасырып өктемдеу – тарихқа жасалған қиянат. Біз оны бар қайғы-қуанышымен, жеңіс-жеңілісімен бірдей қабылдауымыз керек. Себебі, ол – тұтас құбылыс. Халқымыз өзінің қалыптасу жолында талай қилы-қилы белдерді асып, тар жол, тайғақтарды кешті. Сонау сақтардың әйел патшасы Томиристен соңғы хан Кенесарыға дейін, Мұстафа Шоқай мен Әлихан Бөкейхановтардан Қайрат, Ләззаттарға дейін қанша рет дала қанға бөкті, жылғалар қан боп ақты, қанша рет ұлан-ғайыр дала азаттықты аңсаған алты алаштың ақсақ та айбынды ұранына куә боп, қанша рет «елім-ай» деп, шер төккен халықтың мұңы мен зарына ортақ болды.
«Біз — қазақ, ежелден азаттық аңсаған» демекші, бірде қайғылы, шерлі, бірде азат, айбынды, рухты тарихымыздағы әрбір оқиға, әрбір қанды шайқас – азатыққа жасалған бір қадам.
Орыс империясының екі басты самұрығы біздің даламызға екі жүзбен келіп қонды. Бірі жан-жағына білім шашып, нұрын төксе, бір басы жан-жағына от бүркіп, жалмады. Адам өміріндегі ең ыстық, ең жақын нәрсе – Отан, төрт ана. Осы дәуірде, әсіресе қызыл империяның қол астындағы жетпіс жылда, Отан өгей анаға айналып, тұтас бір халық, тамырынан айырылып, қаңғырып, жоғалып кете жаздады. Ресей бізді, тіпті, қарусыз-ақ жер бетінен өшіруге айналды. «Жаулаған елің өзіңе бағынсын десең — оның тілі мен дініне қол сұқпа», — деген екен Шыңғыс хан. Төрт анасынан түбірімен айырылған қазақта енді мәңгүрт, «қазақ емес» ұрпақ пайда бола бастады. Бірақ, бұл кезде де халқымыздың ауырын көтерер Қайрат, Ләззат сынды азаматтар табылды. «Өжет адам өлімді жеңеді. Еліңді сүйсең, ерлік істейсің». Қазақ жастары жылдар өте өзінің өжеттілігімен, қайтпас қайсар рухымен дегеніне жетті. Ғасырлар бойы қазақ даласында болған әрбір оқиға, әрбір шайқас – тәуелсіздікке жасалған бір қадам. Осындай кішкене адымдармен, бірақ оң жолмен, азаттық жолымен қазақ елі армандаған мақсатына келе жатты. Желтоқсан оқиғасы осы бір «соқтықпалы» соқпақтағы ең соңғы ірі адым болды. «Мың өліп мың тірілген», енді тәуелсіз қазақ өзінің алғашқы демін желтоқсан ызғырығымен алды.
Ал 1986 жылғы «Желтоқсан оқиғасы» тәуелсіздіктің, азаттықтың, демократиялық жаңғырудың бастауы болды. Ол жас жігіттер ар-намыс пен елдік рух жолында теңдікті талап еткен тегеурінді күш-қайнарының тоғысқан шағы еді. Ел мен ұлттың тәуелсіздік хұқын қорғау үшін бас көтерген желтоқсандық жігіттер мен қыздардың бұл қадамы шын мәнінде ерлік еді. Міне, осы қанды оқиғадан кейін бес жыл өткен соң, Қазақстан тәуелсіздік туын тікті.
Қазір Желтоқсан оқиғасына себеп болған нендей жағдай еді деген сұраққа жауап жиі ізделінуде. Меніңше КОКП Орталық Комитеті Саяси Бюросының сол кездегі Қазақстан басшысын ауыстыру туралы ұйғарымынан туған наразылық мәселенің бір жағы ғана. Елдегі шетін жағдайлар оған дейін де қордаланып қалған еді. Өйткені, республикамыздың егемендігі ол кезде тек сөз жүзінде ғана болды.
        
        Жоспар:
* Кіріспе.
* Негізгі бөлім.
* кезеңіндегі республиканың қоғамдық-саяси өміріндегі өзгерістер;
* 1986 жылғы Алматыдағы 17-18 ... ... ... жапа ... ... Желтоқсан көтерілісі туралы;
* Айқараңғысы - Тұрысбек Сәукетаевтың 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы жайлы романы.
* Қорытынды.
КІРІСПЕ
Көне түркі даласын мекен өткен қазақ ... да сан ... өмір ... ... өткізген мол, құнарлы тарихы бар. -- ... ... би. Бұл ... ... ... ... тілеп, бейбітшілік аңсаған ел екенін көреміз. Бірақ, . Жақсысын асырып, жаманын жасырып ... - ... ... ... Біз оны бар ... ... бірдей қабылдауымыз керек. Себебі, ол - тұтас құбылыс. Халқымыз өзінің қалыптасу жолында талай ... ... ... тар жол, ... кешті. Сонау сақтардың әйел патшасы Томиристен соңғы хан Кенесарыға дейін, Мұстафа Шоқай мен Әлихан Бөкейхановтардан Қайрат, ... ... ... рет дала қанға бөкті, жылғалар қан боп ... ... рет ... дала ... аңсаған алты алаштың ақсақ та айбынды ұранына куә боп, қанша рет деп, шер төккен халықтың мұңы мен зарына ортақ ... ... ... ... ... бірде азат, айбынды, рухты тарихымыздағы әрбір оқиға, әрбір қанды шайқас - ... ... бір ... ... екі ... ... біздің даламызға екі жүзбен келіп қонды. Бірі ... ... ... ... төксе, бір басы жан-жағына от бүркіп, жалмады. Адам өміріндегі ең ыстық, ең жақын нәрсе - ... төрт ана. Осы ... ... қызыл империяның қол астындағы жетпіс жылда, Отан өгей анаға айналып, тұтас бір ... ... ... ... ... кете ... Ресей бізді, тіпті, қарусыз-ақ жер бетінен өшіруге айналды. , -- деген екен Шыңғыс хан. Төрт ... ... ... ... енді ... ... пайда бола бастады. Бірақ, бұл кезде де халқымыздың ауырын ... ... ... сынды азаматтар табылды. . Қазақ жастары жылдар өте өзінің өжеттілігімен, қайтпас қайсар рухымен дегеніне жетті. Ғасырлар бойы қазақ даласында ... ... ... ... шайқас - тәуелсіздікке жасалған бір қадам. Осындай кішкене адымдармен, бірақ оң жолмен, ... ... ... елі ... ... келе ... ... оқиғасы осы бір соқпақтағы ең соңғы ірі адым ... , енді ... ... ... ... ... желтоқсан ызғырығымен алды.Ал 1986 жылғы тәуелсіздіктің, азаттықтың, демократиялық жаңғырудың бастауы болды. Ол жас жігіттер ар-намыс пен ... рух ... ... ... еткен тегеурінді күш-қайнарының тоғысқан шағы еді. Ел мен ұлттың тәуелсіздік хұқын қорғау үшін бас көтерген желтоқсандық жігіттер мен ... бұл ... шын ... ... еді. ... осы ... оқиғадан кейін бес жыл өткен соң, Қазақстан тәуелсіздік туын тікті.Қазір Желтоқсан оқиғасына себеп ... ... ... еді ... ... ... жиі ізделінуде. Меніңше КОКП Орталық Комитеті Саяси Бюросының сол кездегі Қазақстан басшысын ауыстыру туралы ұйғарымынан туған наразылық мәселенің бір жағы ... ... ... ... оған ... де ... ... еді. Өйткені, республикамыздың егемендігі ол кезде тек сөз жүзінде ғана болды.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
кезеңіндегі республиканың қоғамдық-саяси өміріндегі өзгерістер
1985 жылғы сәуiр ... ... ... Коммунистiк партиясы Орталық Комитетiнiң пленумы болды. Онда Орталық партия Комитетiнiң Бас хатшысы М. С. Горбачев ... ... ... ... ... ... құру ... шешiм қабылданды. Бiрақ бұл шешiм тек сөз жүзiнде қалды. Iс жүзiнде ол кеңес қоғамын ыдыратуды тездеттi. Оны ... ... ... ... ... байқауға болады.Қазақстанда Одақтың барлық жерлеріндегі сияқты тоқырау жылдарында басқару ... ... ... ... ... ... көптеген келеңсіз құбылыстар кеңінен орын алды. Бұл жылдары ұлт саясатында, әлеуметтік-экономикалық және кадр мәселелерінде көптеген ауытқушылыққа жол берілді. ... ... ... ... үшін бұл ... ... ойдың мәні өзгеріп, сөз бен істің арасында алшақтық, қайшылық кең өріс ... Кадр ... шешу ... комитеттерінің тек бірінші басшыларының айтуымен, солардың таңдауымен жүретін болды. Оларды iрiктеуде тек туыстық, жерлестік, бастыққа ... ... ... рөл ... Бұл Коммунистік партияның, соның ішінде Қазақстан Компартиясының да барлық ... ... ... ... ... партия қызметкерлері мен партия комитеттері ескіше қызмет етті. Қазақстан Компартиясының Орталық ... ... ... ... аз ... Осыдан келіп, аса маңызды мәселелерді шешуде принципсіздік, ... ... ... ... ... ... жақсы істерді ерекше мадақтап, жоғары көтеруге, болып жатқан істердің барлығын тек жақсы жағынан көрсетуге тырысты. Міне, осымен байланысты 1986 ... ... ... ... өткен Қазақстан Компартиясы XVI съезінде жасаған баяндамасында, ол кезде Республика ... ... ... ... ... Н.Ә. ... және съезде шығып сөйлеген басқа да делегаттар мұндай келеңсіз жағдайларды өткір сынға алды. Олар көптеген күрделі және маңызды ... ... ... ... ... ... қызметі ауқымынан тыс қалатынын, проблемалық мәселелерді шешуге ескіше қараудың кеңінен орын алып отырғанын ешқандай бүкпесіз айтып ... ... ... 17-18 ... оқиғасы
1985 жылы республика бойынша ауылдан келген студенттердің төрттен үші ғана жатақханамен қамтамасыз етілді. Әсіресе, Алматыдағы жағдай мәз емес еді. ... ... 57,7 ... ғана ... ... алды. Желтоқсан оқиғасы қарсаңында

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ыбырай – шағын әңгіме шебері" тақырыбындағы ашық сабақ3 бет
Балалар әдебиеті кейіпкерлерінің тілдік тұлғасы20 бет
М.О.Әуезов шығармаларындағы адам мен табиғат тақырыбы64 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» роман – эпопеясы туралы4 бет
Махамбет өлеңдерінің көрскемдік ерекшелігі14 бет
Мақал – мәтелдер7 бет
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы қазақ әдебиеті16 бет
Әбіш Кекілбаев5 бет
Сентиментализм14 бет
Қазақ әдебиетіндегі әдеби портрет: ерекшелігі, маңызы, сипаттамасы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь