Қоғамдағы өндірісті ұйымдастырудың негізгі формалары

1. Тауар ұғымы, жіктелуі құн және баға ұғымына сипаттама .
2. Ақша оның түрлері , қызметі, дамыу тарихы .
3. Нарық ұғымы , жіктелуі , нарықтық экономиканың артықшылығымен ,кемшіліктері.
4. Бәсеке ұғымы , түрлері .
5. Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
Еңбек бөлінісінің дамуы тауар өндірісінің пайда болуына алып келді. Еңбек бөлінісі жағдайында әркім өзінің қолынан келгенін өндірді. Өндіруші өнімін келешекте өзіне қажетті өзге өнімге айырбастау ниетімен өндірді. Айырбас үшін арнайы өндірілетін өнім тауар деп аталады.
Нарықтық экономикада тауар ұғымы орталық ұғым. Нарықтың өзі тауар өндірісінің пайда болуына бай¬ланысты өмірге келді. Тауар — өндіруші өзге тауарға айырбастауға арналған өнім.
Тауардың қасиеттері:
Тауарлы өндірісте шешуші категория тауар болып табылады. Оның мәнін әркім әр түрлі түсінеді.
Маркстік теорияда тауар сатуға арналған, адамға пайдалы еңбек өнімі ретінде қарастырылады. Бұдан шығатыны:
— тауар тек адамның қандай да бір қажеттілігін қанағаттандыратын зат болып табылады.
— тауар еңбек жұмсалған зат, мысалы ормандағы жидектер оларды теруші үшін тауар емес, бірақ оларды теруге еңбек жұмсалғаннан кейін тауар бола алады.
— тауар сатуға арналған
Австриялық экономикалық мектебінде (оның көрнекті өкілі К.Менгер ) тауар айырбас үшін өндірілген ерекше экономикалық игілік ретінде анықталады.
Экономикалық игіліктерге К.Менгер экономикалық қызмет нысаны немесе нәтижесі болып табылатын және қажеттіліктермен салыстырғанда шектеулі мөлшерде алуға болатындарды жатқызады. Бұл екі анықтамалардың ұқсастығы сонда, екеуінде де тауар еңбек нәтижесі ретінде қарастырылады. Айырмашылығы екінші анықтама игілікке деген қажеттілік пен осы игіліктің қол жетерлігі ара қатынасын ескереді, ол біріншісінде ескерілмейді. Әр түрлі көзқарастардың болуына қарамастан, барлық мектептер еңбек арқылы өндірілген пайдалы өнімдер де, еңбек жұмсалған табиғат сыйларымен әр түрлі қызметтердің де тауар бола алатынын мойындайды.
Қызметтің ерекшелігі сонда, оның заттай формасы болмағанмен, пайдалы мәні бар, адам іс-әрекеттің нәтижесі болып табылады.
Тауарлар материалдық және материалдық емес сипатта болуы мүмкін.
1. Серіков Б., Өндіріс экономикасы және ұйымдастыру негіздері, оқу құралы, Алматы- almaprint. – 2010ж.
2. Ералы А.Қ., Қабылбеков М.Т. Кәсіпорын экономикасы, ҚазҰТУ, 2004 ж.
3. Оразалин Қ.Ж., Есайдер У.С., Төлегенов Б.Т. Кәсіпорын экономикасы (теория, тест сұрақтары, есептер). Оқу құралы, Алматы, АТУ баспасы, 2007.
4. Оразалин К.Ж. Кәсіпорын экономикасы, оқу құралы, Алматы, LEM, 2010.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі.
Семей қаласы ... ... ... ... және математика факультеті.
Дене шынықтыру және спорт дайындық
теориясы мен әдістемесі кафедрасы.
СӨЖ
Тақырыбы: Қоғамдағы өндірісті ұйымдастырудың негізгі формалары.
Тексерген: Габдуллина ... ... ... ... 2015 оқу ... ... ... жіктелуі құн және баға ұғымына сипаттама .
* Ақша оның түрлері , қызметі, дамыу тарихы .
* Нарық ұғымы , ... , ... ... ... ... Бәсеке ұғымы , түрлері .
* Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
Тауар ұғымы .
Еңбек бөлінісінің дамуы тауар өндірісінің пайда болуына алып ... ... ... ... әркім өзінің қолынан келгенін өндірді. Өндіруші өнімін келешекте өзіне қажетті өзге өнімге айырбастау ниетімен өндірді. ... үшін ... ... өнім ... деп аталады.
Нарықтық экономикада тауар ұғымы орталық ұғым. ... өзі ... ... ... ... бай - ... ... келді. Тауар -- өндіруші өзге тауарға айырбастауға арналған өнім.
Тауардың қасиеттері:
Тауарлы өндірісте шешуші ... ... ... ... Оның мәнін әркім әр түрлі түсінеді.
Маркстік теорияда ... ... ... ... пайдалы еңбек өнімі ретінде қарастырылады. Бұдан шығатыны:
-- тауар тек ... ... да бір ... ... зат ... ... ... еңбек жұмсалған зат, мысалы ормандағы жидектер оларды теруші үшін тауар емес, бірақ оларды ... ... ... кейін тауар бола алады.
-- тауар сатуға арналған
Австриялық экономикалық мектебінде (оның көрнекті ... ... ) ... ... үшін өндірілген ерекше экономикалық игілік ретінде анықталады.
Экономикалық игіліктерге К.Менгер экономикалық қызмет нысаны немесе нәтижесі болып табылатын және ... ... ... ... ... ... ... Бұл екі анықтамалардың ұқсастығы сонда, екеуінде де тауар еңбек нәтижесі ретінде қарастырылады. Айырмашылығы екінші анықтама игілікке деген ... пен осы ... қол ... ара ... ... ол ... ... Әр түрлі көзқарастардың болуына қарамастан, барлық мектептер еңбек арқылы өндірілген пайдалы өнімдер де, ... ... ... ... әр түрлі қызметтердің де тауар бола алатынын ... ... ... оның ... ... болмағанмен, пайдалы мәні бар, адам іс-әрекеттің нәтижесі болып табылады.
Тауарлар материалдық және материалдық емес ... ... ... екі ... ... қандай да бір адам қажеттілігін қанағаттандыру қасиеті, мән-мазмұн ерекшелігі;
-- ... ... ... ... ... да адам қажеттілігін қанағаттандыру қасиеті тұтыну құны деп аталады. Ол тек оны ... ғана ... ... да ... ... өтей ... яғни ... тұтыну құны болып табылады. Ал, өндірушінің өзін ол басқа тауарларға айырбастала ... үшін ғана ... ... бір ... пропорцияда басқа тауарларға айырбасталу алу қасиеті айырбас құны деп аталады. Айырбас негізінде не жатыр және бір ... ... ... сандық пропорциясын не анықтайды деген сұрақты алғаш Аристотель ... ... әр ... ... оған ... жауап берді.
Еңбек - құн теориясының жақтаушылар пікірлерінше айырбасталынатын тауарлардың құнын анықтайтын ... ... ... ... негіздері болады. Шекті пайдалылық теориясын қолдаушылар пікірінше, айырбас негізінде ... ... ... ... құнды шығындарға теңестіреді.
К.Маркс өзінің ғылыми зерттеуін тауарды талдаудан бастайды, себебі ол тауар ... ... түрі ... ... Ол ... құбылыстар мен процестерді зерттеуді осыдан бастауы кездейсоқ емес.
Ал экономикалық ... сөзі ... ... ие ... Адам ... ... бола алатын өнім тауар сөзіне ие бола ... Ол ... ғана ... ... ... ... ... яғни айырбас үшін немесе сатып алу-сатуға бағытталған. Қоғамдық өндірістің қазіргі құрылымы мен нарықтық қатынастарды ескере отырып, материалдық өнім ғана ... ... ... ... емес ... қызмет көрсетуде тауар бола алады.
Құн және тауардың бағасы. Әр тауардың өз бағасы болады. Тауарды сатып ала отырып, біз оның сол үшін ... ... бір ақша ... ... ... Міне, ақшамен бейнеленген осы құн оның бағасы болып шығады.
/ Келесі тұжырымдама бойынша, тауардың құы оны өндірушінің өндіріе факторлары ),(еңбек, жер, ... және ... ... ... жиынтығымен айқындалады. Мұндайда тауардың бағасы оның құнымен арадағы байланысын жояды, сатып алушының субъективті бағасымен айқындалады. Нарықта тауар сатып алушы адам ... ... ... ол тек ... ... ... Бұл ... сатып алушының бағасы өндірушінің шығындарына қараганда әлдекайда маңызды болып шығады.
Ақша тарихы
Ақша соғу, оны айналымға ... ісі және оны ... бір ... ... ... ... пайдалану - мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық және саяси дамудың жоғарғы деңгейге жеткен көрсеткішіне ... ... ... тауар айналымы айырбас (мал, аң терісі, алтын, күміс кесектері, сәндік және т.б. заттар) түрінде өтті. Көшпелілер мен ... ... ... ... ... ... жолы бойымен айырбас тауар ретінде қарқынды дамыды. Түркі дәуірінің монеталарының аверс бетінде басылған таңбалар, реверс бетінде ... аң ... 704-766 ... ... ... соғылып, айналымға енген қола теңгелер Түргеш мемлекетінің қуаттылығын білдіреді. Қазақ ... ... ... әрі ... ... Суяб пен Тараз сол дәуірлерде қарқындап өркендеді.
Кейін ақша соғу ісі Қарахан әулеті тұсында кеңінен етек ... ... ... ислам дінін ресми қабылдауына байланысты ақша айналымдағы тиындары арабша ... яғни ... ... ... аталды. Ішкі нарықта айырбас ақша ретінде адли (қола фельс) монеталары мол болды. ІХ-ХІ ғасырларда Қазақстан көлемінде соғды, саманид фелстері айналымға кең ... Сол ... ... ... деп ... Оған қоса ең жоғары қоспалы күміс бұқара-худаттық - мусейяби, аз қоспалы күміс - мухаммади, мыстан немесе арзан металл гитрифи ақшалары және ... ... ... ... ... жайлаған Дешті қыпшақ аумағында ғасырдың ортасында-ақ өзінің күміс және мыс ақшалары болған: ... ... ... ... пул (пул) деп аталған (толығырақ қ. Пул; Бұл). 1260-1280 жылдар ... Орта ... ... ... ... ... ақша сарайлары жұмыс істегені жазбаларда айтылады. Олардың қатарында Тараз, Кенже, Жент теңге сарайлары ерекшеленеді.
Алтын Орда теңгелерінің алғашқысын Бұлғар қаласында 1257, 1267 ... ... ... XIV ғасырда Алтын Ордада сауда мен экономика өркендеп, Сарай, ... ... ... Гүлстан,Хорезм, Жент, Баршын, Сығанақ қалаларының ақша сарайларында соғылған дирхемдер мен ... ... ... ... сауда айналымындағы маңызы жоғары болды. Сарайшық қаласынан табылған Алтын Орда теңгелерінің аверс және реверс беттерінде арыстан мен сұңқардың, ... ... ... ... ... ... ... дінінің суннит ағымының символдары шекілген. Бірқатар дирхемдер мен пұлдарда тарази, шаян сияқты шоқжұлдыздар, ал бірқатарында тотықұс бейнесі шекілген.
Ақша ... -- ... ... ... ... ... ... ретінде қолданылатын төлем құралы.
Ақша өзінің дамуы барысында екі түрге бөлінеді:
* толық құнды ақшалар (нағыз ақшалар);
* толық құнсыз ақшалар (құндық ... ... ... ... -- номиналдық құны нақты құнынан, яғни олардың өндірісіне кеткен қоғамдық еңбектен жоғары болып келетін ... ... ... ... ... ... -- арзан бағалы металдардан жасалған ұсақ монеталар, мысалға жез, алюминий т.б. монеталар;
* құнның қағаздан ... ... ... ... ... ... ... ақшалар және несиелік ақшаларға.
--------------------------------------------------------------------------------
Қағаз ақшалар
Қағаз ақшалар -- бұл ... ... ... ... олар ... жүрген алтын және күміс монеталардың орынбасарлары ретінде пайда ... ... ... айналыста жүруінің объективті мүмкіндігі, олардың айналыс құралы ... ... ... ... ... -- ... өндірісінің дамуымен, яғни тауарларды сатып алу және ... ... ... ... ... ... байланысты пайда болған ақшалар.
Несиелік ақшалардың шығуы банктердің несиелеу ... ... ... ақшалардың басты мақсаты: ақша айналымын икемді ету; нағыз ақшаларды үнемдеу; қолма-қолсыз ақша айналымының ... ... ... ... ... ... ... вексель;
* банкнота;
* чек.
Нарық ұғымы.
Демократиялық қоғам тарихи жағынан нарықтық қатынастардың енуімен жалпылама сипатқа ие бола бастады. Мәдениеттің, демократияның, нарықтың арақатынастарын ... ... пен ... ... ... ... ... бір-біріне қарама-қарсы көзқарастар бар. Алайда бір нәрсені анық айта аламыз: адамзат әлі күнге дейін адамдық әрекетті ынталандыру мен ... ... ... ... жетілген тәсілін ойлап тапқан жоқ. Нарықтық шаруашылыққа негізделген үлгілердің бір артықшылдығын қоғамдағы экономикалық әрекеттерді, бір ... ... ... ... бағыттап, екінші жағынан, тауар дефицитін барған сайын өрістететін бәсекелестік пен еңбек өнімділігін арттыру арқылы жүзеге тиімді және рационалды шаруашылық ... ... ... деп ... ... атты ... X. ... нарықтың төмендегідей приоритеггерін атап өтеді:
-- еркін баға жүйесі ең төмен шығындарға негізделген және осы арқылы өндіріс ... ... ... ... осыған дейін белгілі өндірістік қатынастардың арасындағы нағыз ұтымдысы болып табылады;
-- өз ... ... ... және ... болып табылатын кәсіпкерлер шығынды аз жұмсайтын өндіріс тәсілдерін ... ... ... ... ... ... ете ... және өз әрекеттерінің тиімділігін қашан да естен шығармайды, керісінше, мемлекеттік экономикалық басқаруды жүзеге асыратын құрылымдар көптеген жағдайда динамикасыз, бюрократиялық ... ... ... ... әрі ... ... ... алмайды және олар өндірістің жағдайымен кәсіпкерлерге қарағанда формалды түрде ғана таныс болып келеді;
-- ... ... ... қарағанда нарықтық шаруашылық моделі жеке белсенділік пен іскерліктің толыққанды, шығармашыл және еркін жүзеге ... ... ... ... сосын, нарықтық шаруашылықта өндірушілер шектелген, қатал, міндетті жалпышаруашылық жоспарларымен тоқталынбайды, шаруашылық субъектілері өндіріс құралдарын өз мақсаттарында еркін қолданады және осы ... ... ... және ондағы өзгерістерге жылдам бейімделе алады.
Нарықтарды тауарлық топтар бойынша жіктеуге болады:
* ... ... ... ... нарығы;
* халық тұтынатын тауарлар;
* азық-түлік тауарлар нарығы;
* шикізат пен материалдар және т.б. нарықтары.
Ауылшаруашылық шикізаттары нарығында ... және ауыл ... ... ... ... ететін, ауылшаруашылық өнімдер қоры жасалады. Тұтыну тауарлары нарығының қалыптасуы осы тауарлардың өндірілу көлемінің елеулі дәрежеде өсуін тілейді, сатып ... ... ... үшін ... кең ... фирмалық дүкендердің көбейуін тілейді.
Нарықтық кемшіліктеріне мыналар жатады:
- нарықтың тек ақша төлей алатын адамдардың ... ... ... ... әлеуметтік маңызы бар қызметтер мен тауарларды (жол, білім және денсаулық ... ... ... көлік, ғылым т.б.)
- нарықтың қоршаған ортаны қорғау, қалпына келмейтін ресурстарды сақтаудағы өте төмен қабілеттілігі;
- нарық ... ... ... ... және т.б. ... құбылыстарды туғызуы.
Нарықтың мұндай жағымсыз жақтары абсалютті түрде болмайды, олар қоғамдағы нарықтың ішкі құрлысымен және тағы ... да ... ... ... ... әр ... қажеттіліктерді керекті мөлшерде және жоғары сапамен қанағаттандыру қабілетті;
- өндірушілер мен тұтынушылардың ... ... ... ... тез бейімделуі;
- ресурстарды тиімді бөлуді қамтамасыз ететін қабілетті, нарық тұтынушыларға аса қажетті тауарларды өндіретін өндіріске қарай ... ... ... ... ... дегеніміз, бір жағынан, іс-қимыл жасайтын салада ұнамды нәтижеге жету үшін жүріп отыратын экономикалық жарыс, ... ... ... ... ие болу ... ... мол алу үшін ... өндірушілердің бір-бірімен күресі. Екінші жағынан, ол нарық субъектілерінің өнімді ... мен оны ... және ... ... ... ара ... ... жағынан бәсеке ұйымдастырудың нормалары мен ережелерінің, мемлекеттік және жеке құрылымдардың директивалары мен іс-қимыл әдістерінің жүйесі.
Бәсекені экономикалық ... ... ... жүргізуші субъектердің белгілі әрекеттерінің жиынтығының түрі деп тануға болады. Осы әрекеттер экономикалық цикл ретінде жинақталады. Осыған бірте-бірте жүріп отыратын төменде ... ... ... процестер жатады:
* өндіріс және еңбек ұжымдарының материалдық-заттық элементтерін қалыптастыру;
* өндірісті ұйымдастыру, оны шикізатпен, материалдармен, жартылай фабрикаттармен жабдықтау және өндірістік, ... және ... ... ... әсер етуі;
* бәсекеге төзімді өнім өндіру;
* өнімді сату. Бұл үшін оның саны анықталады, өткізілетін орны мен ... ... ... ... ... қор ... және оны ... кеңейту үшін пайдалану.
Өнімнің бәсекелік күрес дәрежесіне елеулі әсер ... ... оның ... бастауынан өндірілуі тоқтағанша жүріп отыратын мерзімі, жатады. Бұл цикл төрт ... ... жаңа ... ... өндіріске енгізіп орналастыру. Бұл арада сату көлемі көп емес, шығарылған өнімнің бағасы жоғары ... ... өсуі -- ... масштабы өседі, сұраныс өседі, жоғары баға сақталады;
* кемелдену. ... ... ең ... дәрежеге жетеді, сұраныс толық қанағаттанады, өндіріс қарқыны бәсеңдейді, бәсеке шиеленіседі, баға ... ... ... Бұл ... ... ... ... жетеді, өндіру азаяды. Бәсеке сайысы сөне бастайды. Өнімнің басым көбінің өндірілуі тоқталады, жаңа өнім өндіру басталады.
Бәсекелік сайыста ... ... ... өз ... ... ... ... Мұндай әрекеттерді деп атауға болады:
* бәсекелес туралы өтірік немесе қате мәліметтер тарату;
* тауардың сапасы ... және оның ... ... ... мен ... орны ... жалған ақпарат тарату;
* бәсекелестің тауарлық белгісін, оның фирмасының атын, маркировкасын заңсыз пайдалану;
* тауардың сапасы туралы ... ... ... жарнама жасау;
* бәсекелестің тауарын жамандап көрсететін салыстырмалар қолдану;
* келісім бойынша өздері ғана ... ... ... жататын конфиденциялық ғылыми-техникалық өндірістік және басқадай информацияны таратып жіберу. Аталған шартбұзушылықпен күресу Қазақстанда мемлекеттік ... ... ... ... ... бәсеке жеке меншікке және шаруашылықтың оңашалуына негізделеді. Өндірушілер бір-бірімен тек нарық арқылы байланысады.
Жеке фирма өз өнімін өткізуде іс ... ... ... ... ... әсер ете ... онда ... болмыс - бәсекелік қабілеттің ең жоғарғы дәрежесі болып табылатын жетілген бәсеке деп аталады.
Жетілген бәсеке нарығы ... ... ... орындалуын тілейді:
* жеке фирманың өндіріс мөлшері елеулі болмайды және ол сол ... ... ... ... әсер ... әр өндірушілер сататын тауарлар біртекті тауарлар болады;
* сатып алушылардың баға туралы ... ... ... Егер ... өз өнімінің бағасын көтерсе, онда ол сатып алушыларынан айырылады;
* сатушылар өзара баға туралы ... ... және ... ... келіспей жеке жүргізеді;
* өндіруші фирмалардың салаға кіруі мен шығуына жол ашық болады.
Пайдаланған ... ... ... Б., ... ... және ... негіздері, оқу құралы, Алматы- almaprint. - 2010ж.
* Ералы А.Қ., ... М.Т. ... ... ... 2004 ... ... Қ.Ж., ... У.С., Төлегенов Б.Т. Кәсіпорын экономикасы (теория, тест сұрақтары, ... Оқу ... ... АТУ ... 2007.
* ... К.Ж. ... ... оқу құралы, Алматы, LEM, 2010.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік мәдениетті және мемлекет10 бет
Қоғамдық өндіріс ұйымдастыру формалары10 бет
Қоғамдық өндірісті ұйымдастыру формалары16 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
«Әлеуметтік тәрбие» түсінігі3 бет
Азаматтық қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекет туралы11 бет
Азаматтық, Қазақстандық елжандылық, этносаралық келісім тұралы ұғым5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь