Жасөспірімдердің психологиялық ерекшеліктері

1. Жасөспірімдерге психологиялық сипаттама
2. Жасөспірімдердің қоғаммен қатынасы
3. Психологтың жасөспірімдермен жүргізетін жұмысы
Жасөспірім жасындағыларды тиісті әдебиеттерде «Қиын», «өзгерілу», «ауысу жастары» деп атайды. Соңғы жағдайда «ауысу жасында» жеткіншек балалық кезеңдерден ересек жасына ауысады. Жасөспірім өзге жастарға қарағанда педагогтар пен тиісті әдебиеттерге көп әңгіме болып, жиі көтеріледі. Себебі бұл кезеңде оның психикалық даму ерекшелігі жас баламен ересектерге қарағанда әлде қайда өзгеше болады. Бұл кезеңге тән тағы бір ерекшелік жасөспірім барлық нәрсені өз бетімен орындап, үлкен адамдардың қамқорлығымен ақыл кеңесінен құтылғысы келеді. Жасөспірімнің ересектен айырмашылығы тек үлкен адамдармен қатынасының өзгеше келетініндей емес, сонымен қатар биологиялық дамуы (жыныс т.б жетілуі) жағынан кеңінен өріс алатынында. Ал жалпы алғанда жасөспірім тың өзгеше сипатта келеді. Мысалы, жеткіншек төменгі кластардаоқып жүргенде үйге берілген тапсырманы тек жаттап алатын болса, жеткіншек жасында үй тапсырмасын өз сөзімен түсінікті етіп айтуға талпынады. Кейбір жасөспірім жастағылар осы кезеңде бұрынғы қалыпынан үлкен адамдармен қарым-қатынаста болғанда мейірімді, сыпайы келсе енді өрескел түрде, яғни тәртіп бұзуға икем келеді. Осы мәселені анықтаудан зерттеушілер арасында талас бар. Дегенмен психиканың бұл ерекшелігі жасөспірімде әлеумет өмірінің өзінің ерекшелігінен болар. Жасөспірім бәрін өзім істей алам, «Сендер мені әлі бала деп ойлайсыңдар» деп наразылық білдірседе оның қолынан әлі де көп нәрселер келе бермейді. Ересектерге ұқсап іске ұмтылғанымен, сол істі орындаудағы мүмкіншілігі кіші мектеп жасындағылардай басқаша айтқанда, бір жеткіншек істі игеру жағынан бала да, ал талап қою жағынан ересек.
Сластенин В.А. и др. Педагогика: уч. пособие. — Москва: Академия, 2004.
Айтмамбетова Б.Р, Бейсенбаева А.А. Жеке адамның дамуы, тәрбиесі. — Алматы: КазПИ,1991.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министірлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Жасөспірімдердің психологиялық ерекшеліктері
Орындаған: Беркутбаева А.Р. ... ... ... 2015 ... ... ... сипаттама
* Жасөспірімдердің қоғаммен қатынасы
* Психологтың жасөспірімдермен жүргізетін жұмысы
Жасөспірім жасындағыларды ... ... , , деп ... ... жағдайда жеткіншек балалық кезеңдерден ересек жасына ауысады. Жасөспірім өзге жастарға қарағанда педагогтар пен ... ... көп ... ... жиі ... ... бұл кезеңде оның психикалық даму ерекшелігі жас баламен ересектерге ... әлде ... ... ... Бұл ... тән тағы бір ерекшелік жасөспірім барлық нәрсені өз бетімен орындап, ... ... ... ақыл ... құтылғысы келеді. Жасөспірімнің ересектен айырмашылығы тек үлкен адамдармен қатынасының өзгеше келетініндей емес, сонымен қатар биологиялық дамуы ... т.б ... ... ... өріс алатынында. Ал жалпы алғанда жасөспірім тың өзгеше ... ... ... ... төменгі кластардаоқып жүргенде үйге берілген тапсырманы тек жаттап алатын болса, жеткіншек жасында үй тапсырмасын өз ... ... етіп ... ... ... жасөспірім жастағылар осы кезеңде бұрынғы қалыпынан үлкен ... ... ... ... ... келсе енді өрескел түрде, яғни тәртіп бұзуға икем келеді. Осы мәселені анықтаудан зерттеушілер арасында талас бар. Дегенмен ... бұл ... ... әлеумет өмірінің өзінің ерекшелігінен болар. Жасөспірім бәрін өзім істей алам, деп наразылық білдірседе оның қолынан әлі де көп нәрселер келе ... ... ... іске ұмтылғанымен, сол істі орындаудағы мүмкіншілігі кіші мектеп жасындағылардай басқаша айтқанда, бір жеткіншек істі игеру жағынан бала да, ал ... қою ... ... осы сияқты қасиеті қазірде және өткен дәуірлердің жасөспірімдерінде де бірдей тән. ... ... ... ... жасөспірімдері үлкен адамдардың талабына көне кетпейді. Себебі, біріншіден қазіргі кезде оқушылардың көпшілігінің соның ... ... ... ... ... айналысатын басқа тапсырмасы жоқ.
Біз ілгеріде өткен дәуірлерде бала кіші жасынан материалдық игіліктерді өндіруге (мал бағуға, от не ... ... ... ... ... де бұл сияқты міндеттердің көпшілігі үй - ішінде кездесіп жарымайды. Керісінше ата-аналар жасөспірім оқу тапсырмасын орындай алмайды деп, үй ... ... Ал ... бала ... ... кезеңіне ауысуы психологиялық тұрғыдан жаңа сапа, бірақ ... ... ... сол ... ... ... дамудың салдарыан: егер үлкендер жасөспірімді бала деп еесптесе, керісінше олар өзін есейдік деп санайды. Бұл екі ... дәл ... ... де жеткіншектің дамуына әсер ете алады. Жасөспірімнің өз беттілік қасиетке ұмтылып, үлкендердің қамқорлығына босануға тырысуы баланың бәрінде ... ... мен бір ... ... ... ... оқып, солардың кейіпкерлеріне еліктейді.
Сабақтан тыс мезгілде жасөспірім радиотехника электротехникамен танысып едәуір білім алады. Мұнымен қатар бұл ... ... әлі де ... ... ... (мысалы: ұлдар қыздардың шашын тартып мазалауыт.б) бірақ сол жеткіншек таныс емес үлкен адамдардың алдында өзін мәдениетті ... ... ... ... тәрбиеге көнбейтін қиын жас деп сипаттайды. Солай деп бағалайтыны біріншіден бұрынғы кездегі психикасы ... ... ... ... жаңа ... ... болатыныннан. Кейде мұндай өзгеріс аз уақыттың ішінде болуы мүмкін. (бірақ өзгеріске ұшырау жасөспірімде бір уақытта ... ... ... психиканың жаңа саласының пайда болуынан бала қиналысқа ұшырайды уайым шегеді, оның тәрбиеге көнуіне бөгет жасайды. ... ... ... ... дәлелдейді. Осы ғасырдың бас кезінде психолог З. Фрит жасөспірім үлкендердің қамқорлығына көнбейтінін деп түсіндірді.
Бұл пікірге ... ... ... ... ... ... ... түпкілікті емес, уақытша кездесетін уақыттың бірі. Қоғамдық ортаның жеткіншекті тәрбиелеуге ықпалы зор. Қоғам ... ... ... ... ... ... үнемі өзгеріліп отырады. Осы талапқа сай жеткіншек бала жасынан үлкендер жасына ... ... ... оған ... әсер етіп, баланы әр-түрлі фантастикалық іске ұмтылтырады. ... ... ... күресу мектептегі және үй ішіндегі тәрбие жұмысының негізінде болады. Егер ... не оқу ... ... ... ... ... ... аулақ болады.
Жаратылыстан жүрек жылуы мен мейірім шуағы мол халықтың бірі қазақ. Бала ... ... ... оның ... ... жат. өйткені қазақтың ел алдындағы абырой беделі, ... ... тек жеке ... ... ... дәулеті мен ғана емес, бауырынан өрген ұрпақтарының салауаттылығы ... ... ... ... ектілік деген ұғымды ежелден қастерлеп, оның атадан балаға мирас қылып қалдыруында терең сыр жатыр.
Шығыстың ғұламасы Әл-Фараби: деген. ... ... ... ... ... ... соңды болмаған оқуға, еңбекке, қоғамдық өмірге ықыласы жоқ балалар саны күннен күнге артуда. Бұлар дөрекі әдепсіз ... ... ... ... ... келеді. Баланың мінезін жалпы деңгейін ынтасын жақсы білу ... оның ... ... ... ... не ... қажет екендігін әрбір әке, әрбір ана білуге міндетті.
Баланың жас ерекшелігі, әр жасқа тән ... ... ... ... ... олардан баланы қиындықсыз алып шығуға көмек көрсетуге ата-анаға ... ... - ... ... ... баланың көбіне көп негізгі әрекеті - оқу. Оқу ... ол ... ... ... ... ... ... мұғалімнің жеке бас үлгісі, сөзі мен ісінің сәйкестілігі, талапшылдығы отбасында баға жетпес құралына айналады. Бала ... ... ... ... мен ... ... абыройлы ісі. Тәрбиенің нәтижелігі терең тамырлы тәрбиені бойына дарытқан ортада болмақ. Ол ата-аналар өз міндетін жеке ... ... ... ... ... алға басады.
Жасөспірімдерді өзін-өзі тану пәні арқылы жасөспірімдік кезеңдегі кедергілерден өту жолдары
Баланың өзін-өзі тану дұрыс қарым-қатынасын дамыту, баланың ... ... ... балаларды дұрыс қарым-қатынас мәдениетіне тәрбиелеу, балаларды жан-жақтылыққа, кісілік парасаттылыққа, салауаттылыққа, имандылыққа тәрбиелеу мақсатында пәнінің рөлі зор. пәнінің ... ... ... ... ... туралы дұрыс түсінік қалыптастыру. Жасөспірімдердің адамгершілік мінез-құлықтарына мүмкіндіктерімен таныстыру. Жеткіншектердің танымдық белсенділіктерін арттыру. Жас ... ... ... категорияларына көңіл аудару. Жеке тұлғаның ... емес ... Осы ... бала ... ... ... оқытудың әдіс-тәсілдері қолданысқа енгізіледі.
1. Интерактивтік әдіс
2. Топтық жұмыс
3. Ой - ... ... ... ... ... ойындар
6. Шешім қабылдау әдісі
7. Қосымша жұмысты орындау
Осы әдістерді пайдалана отырып, оқушы өз ... айта ... өзін ... сұрақтың шешімін табуға ұмтылатындай дәрежеге көтеріледі.
Жасөспірімдер іс-әрекеттері мен оқиғаларға, жағдаяттарға кейіпкерлердің мінез-құлқы мен қарым-қатынастарына баға ... ... ... ... бағалай білу қағидаларын меңгерту.
пәнінің әдістері арқылы ... ... ... пен ... ... ересек шақтағы өтер кездегі мінез қиындылығын жеңуге мүмкіндік береді. Осы орайда өзін-өзі тану пәнінен жасөспірімдерге ... бір ... ... ... ... ... Таным белестері
Мақсаты:
 Оқушылардың бойында адам туралы, оның дүние-танымдық ... ... ... ... ... ... оларға өзін-өзі жетілдіріп, өзін-өзі дамыту және бағалай білу туралы түсінік беру.
Міндеттері:
 Адамның танымдық қабілетінің өмірлік ұстаным, өмірлік ... ... ... арқылы дамып, жетіліп отыратын қасиет екендігін ұғындыру;
... өз ... ... ... ... алуға үйрету;
 Оқушыларды таным жолында кездесетін қиыншылықтарды жеңе білуге өздігінен ізденуге тәрбиелеу.
Шаттық ... оқу ... ... ... болғандықтан мұғалім оқушылармен жазғы демалыс туралы әңгіме жүргізеді. Одан соң ... бір ... ... ... өз ... ... Төле ... мына нақыл сөзін оқып, өздерінің ойларын ортаға салады.
Біліп айтқан сөзге күн ... ... ... шын жетпейді.
Өзің білмесең, білгендерден үйрен,
Үйренгеннен ештеңең кетпейді.
Әңгімелесу
Сабақтың тақырыбын ашу үшін ... атты ... ... мына ... ... ... ... Жазғы демалысты қалай өткіздіңіздер?
:: Демалыс кезінде ... ... іс ... Өзін тану үшін адам не ... ... деп ... өзін-өзі танудың адам өміріне қажетті әрекет екендігін айта ... ... ... ізденістердің адам өмірінің бағытын айқындаудағы мәнін түсіндіреді. Үйрену, оқып-білу адамның танымдық қабілетін жетілдіретін күш деп мұғалім ой түйіндейді. Оқушылар ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
Оқушылардың танымдық белсенділігі мен іскерлік әрекеттерін дамыту мақсатында оқулықта берілген Н.Р. Күнхожаевтың атты мақаласы талданады.
Адамда саналы түрде қалыптасқан өмірлік ... оның ... ... ... ... ... байланысты. Өмірлік бағыт адамның іс-әрекетінен, өмірге берген бағасынан көрінеді. Адамның өмірлік ... ... ... - оның ... маңызды деп саналады.
Адамның өмірлік бағыты оның өмір ... ... ... өмір ... ... олар өмір ... отырған қоғамның материалдық, рухани және мәдени дәрежесімен анықталады. Сондықтан адам ... көп ... ... ... ... Әр адам өз өмірінің бағытын анықтауға тиісті. Ол үшін мына ережелерді басшылыққа ... ... ... ... қандай жақсылық болса, соны көре білдіңдер;
:: ... ... ... ... аудармаңдар;
:: Өмірдің ең құнды жақтарын алуға тырысыңдар;
:: Адамның әлсіздігіне шыдамдылқпен қараңыз, ондай жағдай ... де ... ... мүмкін;
:: Өмірде жақсылық та, жамандық та болады, сондықтан оның жақсылығына рақаттаныңыз, ал ... ... ... ... дегеніміз әркімнің өз өмірлік жолын таңдауына әкеледі. Жас кезінде адамның ... ... ... ... ... адам оған ... үшін біреуін ғана таңдауы мүмкін. Ол қайсысы? Ол сені қайда апарады? Адамның өмір жолы жеңілдікпен ғана ... ол ауыр да ... да ... Өмірдегі жеңіл жол әдетте тез таусылады және ештеңеге жеткізбейді. Жас адамға кез келген қиындық ештеңе ... ... оның ... ... бар. ... намысшыл, қорықпайтын адам өз бағытынан таймайды.
Сондықтан өмірлік жолды, өмірлік бағытты таңдай отырып ... ... ... ... ... ... адамдық асыл қасиеттерді басшылыққа алу керек.
:: Адамға өмірлік бағыт не үшін ... деп ... Сіз ... ... ... таңдар едіңіз?
Мұғалім тақырыптың мазмұнын ашатын сұрақтар арқылы оқушыларға мәтіндегі негізгі ойды таптырып, олардың құндылықты мәнін өз пікірлерімен пайымдатады.
Оқу ақпараты
Оқушылардың ... ... соң ... ... жаңа ... ... жалғастырады. Сабақтың тақырыбын айқындай түсу үшін қолданылатын оқу ақпараты оқушылардың өзін-өзі тани ... ... ... жетілдіру үшін қандай мақсат қоя білуі керектігін түсіндіреді. Мұғалімнің сөзі ... ... оқу ... ... ойды ... түсетіндей болуы керек. Оқу ақпаратын мұғалімнің өзі оқиды.
Адамның танымдық әрекеті оның өзін-өзі дамытып, өзін-өзі ... ... ... ... ... жетістіктері оның өзі тіршілік ететін ортаны жетік білуіне байланысты. Адам барлық дүниені, болмысты танып білуі үшін айналасымен ... ... ... ... ... баспалдақтарымен жоғары өрлеп, таным белестерінен сүрінбей ... ... ... ... болып табылады. Адамның өзіндік ұстанымы, дүниеге деген көзқарасы, пікіріі іс-әрекеті және қоғамдық қызметінің пайдалы болуы оның ... ... ... ... көрсетеді. Өзіне сындарлы көзқараспен қарап, өз мүмкіндігін өмір талабына сәйкес бағдарлай білген адам таным ... өз ... ... Әр адам өз ... ... ... ... алса, өмірлік ұстанымы, таным жолы да айқын болады.
Назар аудару
Сабақтың түйіні ретінде Б. Әлжақсыұлы ... атты адам ... кері ... ... ... ... құнын түсіретін төмендегідей жаман әдеттерді еске сақтау тапсырылады.
Басты жауың-жалқаулық, сорлататын жаныңды;
Осалдығың-аңқаулық, соқтыратын саныңды;
Жасқаншақ болсаң-ұрылар алып қояр малыңды;
Жалатқызбас ... ... ... ... ... жоғалтарсың арыңды;
Өсек терсең телмеңдеп, суға кірер салыңды;
Көпірме босқа мақтан ғып түкке тұрмас барыңды;
Көрінгенге жалтақтап бола ... ... ... ... аша ... ... ақын ойын өз ... жалғастырады.
Шығармашылық жұмыс
Бұл әдіс әр дара тұлғаның өзіндік қабілетін, ой тереңдігін дамытуға ықпал етеді. Орайластырып берілген ... ... ... ... ... ... ... ой-тұжырымды жалғастырыңыздар:
-- Біздің танымымыз артқан сайын орындайтын міндетіміз де ... ... ... ... ... ... ұстаным, өмірлік бағыт туралы өз пікірлерін жазады.
Дәйексөз
Адам әлемді қаншалықты таныса, ... өзін де тани ... өзін -өзі ... ... ... Борышыңды өтей бастаған сәттен бастап-ақ, өзіңді таниаласың.
Иоганн Гете
Сабақ әрі қарай оқулықтағы дәйексөзді талдаумен жалғасады. Мұғалім сөзіне баса назар аударады. ... ... үшін ... ... ... ... ... қалай түсінесіңдер?
:: Өзін-өзі қалай қалайтануға болады?
Оқушылар нақыл ... ... өз ... ... ... ... ... Тапсырманы орындап болған соң, оқушылардың бір сәт дем алуы ойластырылады.Оларды сезім сергектігіне үйрететін немесе релаксациялық тәсілі қолданылады.
Мәтінмен ... ... Б. ... атты ... ... ... ... адамның алға қойған мақсаты мен оған жету жолындағы ізденістерін саралап, нәтижелі іс ... ... ... ... ... бар, ... соң өз үнім ... бар сыр тұнған сезімде әр.
Ұмтыламын мен саған, ұмтыламын,
Құпиямен сен ... ... ... ... ... ... сен ... сын, қандай талап?
Құлатсаң да құзыңнан тұрғызбастай,
Осы әнімді айтамын сан қайталап.
Не тілейсің ақыннан ... ... мен ... ... басар.
Ез емеспін тау түгіл, қырда адасар,
Мен-қазақпын домбыра, жыр жарасар.
Өз арнамнан ... ... ... арманға жасымнан тастай қаттым.
Күнді бетке ап тартып бара жатқан,
Жыр көшіне ілескен жас ... ... ... ... оқушылар әр адамның өзіндік мақсат-міндеті, таңдаған өмір жолы болатындығын ... ... ... ... деген ойды ... ... Өз ... жету үшін не істеуге болады деп ... Сіз өз ... ... ... ... ... сабақ болғандықтан жаңа ақпарат өткен сабақты нақтылай түсуге негізделеді. Берілген оқу ақпаратын мұғалім оқушылармен талдап, оған толықтыру енгізе ... ... ... ... - ... ... байланысты белсенді көзқарас ұстануы және осы арқылы өзінің өмір сүру ... ... оның ... жол ... Адам өзіне қажетті сапалық қасиеттерді өмірлік тәжірибе арқылы жинақтайды. Өмірге келген нәресте бірден қалыптаспайды. Ол ... келе өз ... ... ... ... қалыптасуы мен кәмелетке жетуі, өмірге араласуы әр түрлі ... ... ... ... ең ... - балалық шақ пен жастық кез. Бұл уақытта адам алдына мақсат қойып, өмірден ... ... Көп ... ... көп ... екен деп ... Сөйтіп, оның танымдық жолы басталады.
Назар аударыңыз
Өзіңді танығың келсе,
Адамдарға, олардың ісіне ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріңіздер
Нағыз адамның өзі де танымы кең, рухы биік бола алмайды. Өйткені оны алып жүру оңай ... оның жолы да ... ... ... ... жазба түрі осы сыныпқа арналған арнайы дәптерде орындалады. Дәптерде берілген тапсырмалардың дұрыс орындалуы сабақтың нәтижесін көрсетеді.
1- ... ... ... ... ... ... көңіл-күйін анықтауға арналған. Бұл тест мінезді тез арада анықтауға мүмкіндік береді. Егер мінездің кемшіл тұстары анықталып жатса, оны сыпайылап ... ... ... сұрақтарға деп жауап береді.
Сұрақтар:
1. ... ... ... ... ... ... ... Сіз өзіңізді ортада жақсы сезінесіз бе?
3. Сіз кейде қуаныштан төбеңіз көкке жеткендей бола ... Сіз ... ... ... ... аласыз ба?
5. Сіздің басыңыз жиі ауыра ма?
6. Сіз кейде тіс жууды ұмытып кетесіз ... Сіз ... бір шаш ... ... ... ... ... ұнатасыз ба?
9. Дене жаттығуларымен айналасасыз ба?
10. ... ... ... жиі бола ... Тыныштықта жұмыс істегенді ұнатасыз ба?
Сұрақтар 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 3 2 4 3 1 4 3 1 3 1 ... 2 1 2 2 2 1 4 4 1 4 ... ұпайдан төмен - сіз тыныштықты, табиғатта серуендеуді ұнатасыз. Шулы кафеден гөрі үй жағдайындағы достар мен ... ... Осы ... ... ... ... іш пыстырады деп ойлайды.
21 - 24 ұпай - сіз ... ... ... ... тез тіл ... бірақ көңіл күй ауыспалылығы жиі болады - ... ... ... тым ... ... ... - ... сіздің орныңыз ерекше. Сіз әзілқойсыз, басқа адамдардың көңіл күйінің көтеріңкі болуына себепші ... ... ... ... ... күлдіре аласыз.
Үй тапсырмасы
Оқушылардың сабақта меңгерген білім, білік дағдыларын бекітіп, іскерліктерін ұштай түсу үшін мұғалім оларға үйден жазғы демалыста ... және ... ... ... ... ... бере ... жайлы әңгіме жазып келуді тапсырады.
Сабақты қорытындылау
Сабақта қолданылған барлық әдіс-тәсілдердің ұтымдылығы ... ... ... ... ... ... екі ... лайықталған бұл сабақтардың тақырыбын тұжырымдайды.
Жүректен - жүрекке
Оқушыларға бір-біріне жақсы тілек айтып, А. Шамкеновтің атты ... ... ... ... ... күнімен
Ой шарлайды, оймен бірге жүгірем.
Әр адамның өмірі бір хикая,
Әр адамның ... ... ... ... тура ... ... ой салады әр адам.
Гүл тәрізді күнге бойлап өсетін,
Әр адамның көзінен нұр, нәр алам.
Әр адамнан байқаймын мен бір ... із ... ... ол маңызды.
Жақсысы - үлгі, жаманы сақ жүргізер,
Әр адам маған бір-бір мектеп тәрізді.
Сабақ барысында өз ой өрісімен танымына, ... сыни көз ... ... ... ... дамытады, адами қарым-қатынасқа үйренеді. Адами қасиеттермен құндылықтарға үйретіліп, ... ... ... рөлі ... ... деген қасиетін жете түсінуі үшін оның үлкендермен ... ... екі ... ... ... тоқталайық. Қайшылық жеткіншектің есейіп қалуы мен үлкендердің оған әлі бала деп ... ... ... біз ... ... ... сол ... қалай құтылуды білмеуді дағдарыс деп атадық.
Дағдарыс дегенің мағынасы қиын ... тап ... ... одан ... ... ... ... А. Г. Коволев дағдарыс кезі жеткіншектің жасына орай келмейді. Онымен үлкендер арасындағы қатынастың ... ... ... ... деу ... кезі ... тіпті кездеспей, ол сергелдеңге ұшырамауы мүмкін. Демек жеткіншектердің үлкендермен қарым-қатынасы жақсы болып келсе онда дағдарыс кезі кездпейді. Осы пікірге ... ... ... ... ... ... үлкендер емес, жеткіншектің өзі. Екіншіден дағдарыс үлкендердің қатынасына риза болмаудан ... де ... өзі тек 11-16 жас ... ... ... Егер ... ... дұрыс болса дағдарысқа ұшырау 7-10 немесе 16-18 жастарда ... ... ... еді. ... осы жөнінде әдебиеттерде ешнәрсе айтылмайды. Біз осыны есепке алып жеткіншекпен ересектердің арасындағы қайшылыққа қайта оралайық.
Жеткіншек үлкендердің өзінің есейгені мен өз ... ... әр сала ... ... ... ... киім киуде, не өзін күтуде, ұл бала тиісті міндеттерді өз еркімен орындағысы келеді.
Осыған әуелі ... ... ... ... ... ... ... себебі, басына сенім білдіргісі келмегеннен емес, оны бала деп бүлдіріп алады ғой ... ... ... бұған түсінбей -дейді. Егер осындай қатынас көп созылса жеткіншек пен үлкен адамдар арасында түсінбеушілік ... бала ... ... ... ... не ... соны орындамауға тырысады. Екі арадағы қайшылықты кім жеңеді дегенде жеткіншектің талабы жаңа ... сол ... ... ... ... диалектиканың заңы бойынша жаңа нәрсе көнен жеңеді. Ал осы іске қалай асады. Бұл әуелі жеткіншек үлкен адамдармен ... оның ... ... ... ... жеткіншектерді тәртіпке шақыруға тырысады. Тіпті жазалауы да ықтимал. Бірақ ... ... ... ... деуі ... ... ойда ... екі арадағы түсінбеушілікті неміс психологі К. Левин деп ... Мұны ... ... себебі жеткіншек пен үлкендердің арасында түсінбеушілік болып, бөгет салынған соң енді ... ... ... ... ... жеткіншекке тіл алдыру үшін алдымен сол бөгетті жою керек. Ал бөгетті жою оңай ... ... ... оқушылар игеретін білім, білік және дағдылар барысында оқушылар өзара қарым-қатынаста шындықты айтуға жағымды ... ... ... ... ... қабілетті айналасындағыларды ұнатып жақсы көре біледі, жақсылық жасауға дайын, жақындарын қуантуға асығады. ... ... ... ... болуға ойланып сөйлеуге үйренеді. Әдептілікке, ұқыптылыққа үйреніп көмектесе біледі. Өзгені ренжітпеуге тырысады.
Жасөспірімдерді өткізілген тақырыбындағы сабақта ата - ана мен бала ... ... ... ... ... ... ... қойылады. Жасөспірімдерге ата-ананың бала үшін қандай жанқиарлық іске болса да ... ... ... ... ... ана мен ... ... махаббаты үшін перзенті ақылды дана болса ештеңені орындаудан бас тартпайды. Ата-ананың міндеті сені тәрбиелеп өсіру және сені ... ... ... ... қадірін білмесе басқа біреудің жақсылығына баға бере алмайды. Сондықтан ана мен әке ... ... ... ... ... істеуге болмайтын нәрсеге олардың рұқсат ризалығын алу керектігін түсіндіріледі. ... ... ... арасындағы қарым-қатынастың жақсы жағынан қайта қарап, дұрыс пайымдауға сараптауға көмектесетін тест алу ... ... ... ... ... жолдарын құрастыруға болады. Тесттің сұрақтарына , , жауап беру қажет.
1. Ата-анаңыз сіздің ... ... ... Сіз ... ашық ... ... бе?, жеке ... бойынша кеңес аласыз ба?
3. Сізді ата-анаңыздың жұмысы қызықтыра ма?
4. Достарыңыз үйіңізде жиі болады ... ... өз ... ... ба?
6. Үйде жалығасыз ба?, үйден тыс жерден дем ... ... ... ... Ата - ... ортақ қызығушылықтарыңыз немесе істеріңіз бар ма?
8. Сіз отбасылық мерекелердің дайындығына ... ... ... ... ата-анаңыздың үйде болуын қалайсыз ба?
10. ... ... ... ... ... Ата - ... телехабарларды және фильмдерді талқылауды ұнатасыз ба?
12. Ата-анаңызбен театрға, көрмелерге, музейлерге барасыз ба?
13. ... ... ... ... шығу ... жиі болады ма?
14. Демалыстарда ата-анаңызбен өткізгенді қалайсыз ба?
15. ... ... ... аралықта өзара түсінбеушілік бар ма?
Ұпайларды санау
-- 2 ұпай
-- 1 ұпай
-- 0 ... және одан да аз ... ... да өзара түсінбеушілікте айтарлықтай қиыншылықтары бар. Сіз ата-анаңызбен бірге тұрғанымен, бір-бірлеріңізбен бөтен адамдар сияқтысыз. Мүмкін сіздердің араларыңызда жиі ұрыс-керістер ... ... ... Иә ... көп уақытқа созылып келе жатқан түсінбеушіліктер бар. Бұл әрине екі жақтың да көңілін толтырмайды. Сіз ... ... ... ... ... көріңіз. Ең алдымен мынаны түсінуге тырысыңыз. Сіздің ата-анаңыз сіз сияқты өз ... ... ... ... бар ... ұпай
Жаман емес! Сіз ата-анаңызбен қарым-қатынастасыз деп айтуға болады.Бірақ ол ... ... ... Ал егер сәл ғана тырысып көрсеңіз, онда ... ... ғана емес ... де қызықты болатынын түсініңіз.
20 ұпайдан жоғары
Құттықтаймыз! Сіз көп нәрсеге қол жеткіздіңіз деп айтуға болады: Сізде өз ... ... ... түсінісушілік бар. Сіз ата-анаңыз үшін-олардың нағыз жақсы көретін, сыйлайтын ... ашық және ... ... да ... және отбасы үшін ортақ проблемаларды бөлісуге дайынсыз. Отбасыдағы мұндай қатынас - нағыз бақыт.
Отбасындағы жасөспірімдерді тәрбиелеудің психологиялық ... ... ең ... әлеуметтендіру ортасы. Осы ортада баланың өмірдің мақсаты, оның ... не ... өзін ... ... ... туралы алғашқы мағлұматтар меңгеріледі және онда басқалармен қарым-қатынас орнатуға ... ... ... және ... басқалардың және екенін тәжірбиеде сынап байқап көреді. ... ... ... ... мен ... ахуалдарда өзін ұстаудың нормаларын, мінез-құлқын реттеудің өлшемдерін меңгереді. Отбасы психологиясын ... ... ... ... ... оның ... ата-ананың үгіт-насихаты, түсіндіруі, олардың үлгі-өнегесі, үйдегі ахуал, отбасының психологиялық тынысы арқылы балалардың әдеті, мінез-құлқы, жақсы-жаманды бағалау уәзіндері (критерий) ... ... ... ... үшін сөгіс алып, не үшін жазаланатынын, әділдік пен адалдық үғымдарын меңгереді деген тұжырымдар ... ... ... деп, ... ... ... көрсетілген.
бағдарламасында балаларымызды алыс болашақта қандай сапада көруіміз керектігі айтылған. Сонымен бірге, отбасы ... заң ... және орта ... тұжырымдамасында әрбір отбасына өзінің ұрпағын тәрбиелеп, қатарға қосу ... ... ... адамзат өмірінде аса маңызды роль атқарады. Қарым-қатынас ... ... ... ... ... мәміле қалыптасып дамитындығы әр жеке тұлғаның қалыптасуында жетекші факторлардың бірі болады. Қарым-қатынас барысында өзара пікір алмасу, ... ... ... ... алу, ... ... ортақтас болу арқылы адамдар арасында сенімді кең ауқымды эмоциялар арқылы екі немесе бірнеше психологиялық жүйе не бірнеше рухани әлем және ... ... ... ... ... ... өзара түсіністік, не болмаса қақтығыс, талас-тартыс, қарама-қайшылық тұрғысындағы мәміле үрдісі іске асады (А.В. Мудрик, А.В. Запорожец, Қ. Жарықбаев, Ж.Ы.Намазбаева, С.М. ... М. ... ) ... ... ... ... оның атқаратын қызметтерін нақтылау, отбасындағы қарым-қатынас мәселерін талдау көптеген зерттеулерде орын алған. Отбасы қызметінің ортақ топтамасы немесе жіктемесі де ... ... ... жасалмаған. Г.М.Свердлов және В.Л.Ресенцев (1958) отбасының маңызды қызметтерін ұрпақ жалғастыру, тәрбиелеу, шаруашылық және өзара көмек көрсету түрлерін датқызған. Ата-ананың отбасылық ... ... өз ... ... ... ... ... қоса некедегі сәйкестікке қатысты мәселелер де талданған Д.Горборино отбасын ретінде сипаттады. А.Н.Антоновтың айтуынша, отбасы ата-ана бала ... ... ал неке ... ер ... пен әйел адамның арасындағы қарым-қатынасты растайтын мойындау болып табылады. Ол отбасылық кеңістік аймағы үй, пәтер көңіл аударады, және де ... ... иен ... ... ата-аналар мен балалардың жалпы отбасылық іс-әрекетін болжайды. ... ... ... ... отбасы анықтамаларының ішінде А.Г.Харчевтің ұсынған анықтамасы бойынша --

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)8 бет
Жасөспірімдердің есірткі қолдануына қарсы кеңес берудің психологиялық маңыздылығы89 бет
Жасөспірімдердің интимді-тұлғааралық қармы-қатынастардың психологиялық ерекшеліктері72 бет
Жасөспірімдердің қарым-қатынаста зейін қасиеттерінің психологиялық ерекшеліктері59 бет
Жасөспірімдердің қоршаған ортамен қарым – қатынасының психологиялық, педагогикалық негіздері45 бет
Жасөспірімдердің тұлғалық дамуының теориялық негізі90 бет
Жасөспірімдерде психологиялық білімдерді қалып-тастыру мәселесі72 бет
Жетім балалардың тұлғалық әлеуметтенуінің педагогикалық шарттары22 бет
Мектеп оқушыларының үлгермеуіне мұғалімнің қарым- қатынас стилінің әсері49 бет
Психология ғылымындағы кәсіби бағыттылық мәселелеріне теориялық шолу45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь