Орыс және қазақ тілінің қалыптасуындағы ерекшеліктер

1. Қазақ тілінің қалыптасындағы ерекшеліктер
2. Орыс тілінің қалыптасындағы ерекшеліктер
Қай тілді алсак та оның өзінін сөздік құрамы, ерекше фонетикалық жүйесі және грамматикалық құрылысы болады.
Қазақ және орыс тілдерін генеалогиялық жактан алғанда, әр түрлі тілдік топтарға жатады: қазақ тілі түркі тілдерінің қыпшақ тобына, орыс тілі индоеуропа тілдерініц шығыс славян тобына жатады. Түркі тілдерінде сөйлейтін халықтар Дунайга дейінгі Еуразия далаларын, Орталық, Орта Азия, Сібір, Кавказ, Кіші Азия жерлерін мекен еткен.
Қазақ тілінің түпкі шығу тегі түркі тілдері дамуындағы ең көне Алтай дәуірінен, Хун дәуірінен (біздің заманымыздан бұрынғы III - 1У ғасырлар мен біздің заманымыздын V ғасыры аралығы) және одан бергі көне түркі дәуірінен (біздің заманымыздың V - X ғасырлар аралығы) бастау алады.
Алтай дәуірінде негізі бір ата тілден шыкқан түркі және монғол, түнғыс-маньчжур тілдері бір-бірінен ажырай бастаған. Ал Хун дәуірінде монғол, түнгыс-маньчжур тілдерінен түгелдей ажырап болған түркі тілдері өз ішінен шығыс түркі және батью түркі тілдері болып екі салага бөлінген. Қазақ тілі батыс түркі тілдершщ кыпшақ тобына енеді. Қыпшак тілдсрінің, оның ішінде қазақ тілінің қүрылымы туралы моліметтер Махмуд Қашқаридің «Дивани луғат ат-түрк», Юсуф Баласағүниың «Кутадғу билик», Ахмет Иассауидің «Дивани хикмет» т. б. еңбектерінде кездеседі.
XV ғасырдың аяқ кезі мен XVI ғасырдың басыида қазақ тайпалары қыпшақ қауымынан, ноғай ордасынан бөлініп шығып, дербес халык болып бірігеді. Қазақтың біртұтас халық тілінің қалыптасуы XV - XVI ғасырлардан басталып, XIX ғасырдың екінші л<артысына деиін созылды.
Осыған байланысты қазақ тілі қыпшак тілдеріне, оның ішінде қыпшақ-ноғай тобындағы тілдерғе тән белгілерді сақтай отырып, өзінің ішкі даму заңымен жетіліп отырған. Қазақ тілінің XV - XIX ғасырлар аралығындағы қүрылысы жайында мәліметтер Алпамыс, Қамбар, Қобыланды, Ер Тарғын, Ер Көкше т.б. сияқты тарихи эпостар мен тарихи поэзия жырларында берілген. XVIII ғасыр мен ХІХ ғасырдың бірінші жартысында кітаби тіл элементтерін сақтаған қисса-дастандар, батырлар жайында жырлар пайда болады. XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап қазақ тілі ұлт тілі болып қалыптаса бастайды.
Қазақ тілінің сөздік кұрамына түркі тілдеріне ортақ байырғы сөздер, ғасырлар бойы қалыптасқан қазақтың байырғы тел сөздері кіреді. Тарихи тума сездер тіліміздің сөзжасам тәсілдері арқылы пайда болған. Сонымен қатар тілдің сөздік құрамьшың толығып кемелденіп бір ғана өзінің ішкі мүмкіндіктері арқылы жүзеге аспайды. Өзінде жоқ сөзді өзге тілдерден ауысып алу арқылы да тіл өзінің сөздік қүрамын байытып, жетілдіріп отырады. Қазақ халқының тарихына көз жіберсек, көптеген елдермен үнемі тығыз байланыста болғандығын көреміз.
Ертеде тәжік, өзбек, татар халықтары арқылы араб-парсы елдерімен, XII - ХІП ғасырларда монғол халқымен тығыз байланыста болса, XVIII ғасырдан, яғни Қазақстанның Ресей қарамағына ене бастаған кезенінен (1731 ж.) бастап күні бүгінге дейін орыс халқымен тікелей үздіксіз қарым-қатынас жасап келеді. Осындай үзақ ауыс-түйіс, мол байланыстан қазақ тілінің сөздік құрамында қыруар шетел сөздері пайда болған.
1. Байтұрсынов А. Тіл тағлымы. - Алматы: «Ана тілі», 1992.
2. Барлыбаев Р. «Қазақ тіліндегі сөз маѓынасыныњ кеңейуі мен тарылуы». – Алматы; «Мектеп», 1968
3. Болғанбаев Ә., Қалиұлы Ғ. Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы мен фразеологиясы. – Алматы: «Санат», 1997. - 140 б.
4. Әбілқасымов Б. « Алғашқы қазақ газеттерінің тілі». – Алматы: «Ғылым», 1971ж.
5. Басқақов Н.Я. «Туыстас тілдер тарихы», Қазақ тарихы журналы, 1993. - № 2. - 79 б.
        
        Қазақстан Республикасы Ғылым және Білім министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Орыс және ... ... ... ... ... Г.С ... ... М
Семей 2015ж.
Орыс және қазақ тілінің қалыптасуындағы ерекшеліктер.
Жоспар:
1. Қазақ тілінің қалыптасындағы ерекшеліктер
2. Орыс тілінің қалыптасындағы ... ... ... та оның ... ... құрамы, ерекше фонетикалық жүйесі және грамматикалық құрылысы болады.
Қазақ және орыс тілдерін генеалогиялық жактан алғанда, әр ... ... ... ... ... тілі ... ... қыпшақ тобына, орыс тілі индоеуропа тілдерініц шығыс славян тобына жатады. Түркі тілдерінде сөйлейтін халықтар Дунайга дейінгі Еуразия далаларын, ... Орта ... ... Кавказ, Кіші Азия жерлерін мекен еткен.
Қазақ тілінің ... шығу тегі ... ... ... ең көне ... ... Хун дәуірінен (біздің заманымыздан бұрынғы III - 1У ... мен ... ... V ... ... және одан ... көне түркі дәуірінен (біздің заманымыздың V - X ... ... ... ... ... ... бір ата ... шыкқан түркі және монғол, түнғыс-маньчжур тілдері бір-бірінен ажырай бастаған. Ал Хун ... ... ... ... ... ... болған түркі тілдері өз ішінен шығыс түркі және батью түркі тілдері болып екі салага бөлінген. Қазақ тілі батыс түркі ... ... ... ... ... ... оның ... қазақ тілінің қүрылымы туралы моліметтер Махмуд Қашқаридің , Юсуф ... , ... ... т. б. ... ... ғасырдың аяқ кезі мен XVI ғасырдың басыида қазақ тайпалары қыпшақ қауымынан, ноғай ордасынан бөлініп шығып, дербес халык ... ... ... ... ... ... қалыптасуы XV - XVI ғасырлардан басталып, XIX ... ... л

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шиға ағымынан болған имамия мазһабі»60 бет
Абай Құнанбаевтың дүниетанымындағы адам мәселесі49 бет
Акцизделетін қызмет түрлерін есептеу және рәсімдеу тәртібі34 бет
Алматы қаласын қалыптастырудағы географиялық және экологиялық мәселелер3і29 бет
Алматы қаласының агломерациясын қалыптастырудың экологиялық ерекшеліктері35 бет
Алымдар29 бет
Бір жасар баланың дене даму ерекшеліктері8 бет
Балаларды тәрбиелеу және халық медицинасы29 бет
Баланың дамуына ересектердің тиімді ықпал жасауы32 бет
Банктердегі арнайы шоттар мен есеп айрысу шотындағы нақты ақша қозғалысы23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь