Жасөспірімдік кезеңдегі психологиялық көмек көрсету

1) Жасөспірімдік . әлеуметтік психологиялық құбылыс
2) Өзіндік сананың дамуы
3) Қарым.қатнас және эмоциялық өмір
4) Психологиялық көмек көрсету
Жас өспірімдік және оның жас шағының шектері. Жас шағы психологиясына жас өспірімдік шақ жыныстық толысудан басталып, ересектіктің басталуымен аяқталатын даму стадиясы деп анықталады. Алайда бірінші шегі физиологиялық, екіншісі әлеуметтік шек болып тұрған осы анықтаманың өзі құбылыстың күрделілігі мен көп өлшемділігін көрсетеді.
Жас өспірімдіктің көптеген теориялары бар. Биологиялық теориялар нақ өсудің биологиялық процесстері басқаларының бәрінен басым болады деген ойымен жас өспірімдікті алдымен организм эволюциясының белгілі бір кезеңі деп қарайды. Психологиялық теориялар психикалық эволюцияның заңдылықтарына, ішкі дүние мен өзін-өзі ұғынудың тән сипаттарына назар аударады. Психоаналитикалық теориялар жас өспірімдікті психосексуалдық дамудың белгілі бір кезеңі деп біледі. Көрсетілген теориялар жас өспірімдікті алдымен индивид немесе жеке адамның дамуы ретінде ішкі процесс тұрғысынан қарайды. Бірақ ол даму әр түрлі әлеуметтік және мәдени ортада әр кекі болып өтеді. Жас өспірімдіктің социологиялық теориялары оны алдымен социализацияның белгілі бір кезеңі, тәуелді балалықтан ересектіктің дербес те жауапты іс-әрекетіне көшу деп қарайды. Зерттеушілер адам меңгеруге тиісті әлеуметтік рольдерге, оның бағалаушылық бағдарларының қалыптасуына, еңбек өміріне аяқ басуымен байланысты проблемаларға назар аударады, яғни индивидтік-психологиялық проблемалар әлеуметтік проблемалардан шығарылады.
Жастық проблемасын әлеуметтік-психологиялық факторлар мен дамудың ішкі заңдылықтарын есепке алып, комплексті зерттеу керек. Бұл әжептәуір қиын, өйткені психофизиологиялық дамудың қарқыны мен фазалары әлеуметтік толыстыру мерізімімен әр кезде үйлесе бермейді. Акселерацияның, дене күшінің жедел даму нәтижесінде қазіргі балалар тез және бойлары екі-үш ұрпақ бұрынғыға қарағанда, орта есеппен екі жыл бұрын өседі. Жыныстық толысу да екі жыл ерте басталып, ерте аяқталады. Физиологтар екінші жыныстық белгілердің шығуына қарай бұл процесті үш фазаға препубертаттық, пубертаттық және постубертаттық фазаларға бөледі, осының өзінде жасқа қатысты психология әдетте жеткіншектік шақты алғашқы екі кезеңмен байланыстырады.
1. Абеуова И.А., Дусманбетов Г.А., Махаманова М.Н., Шерьязданова Х.Т. Психологическая служба в вузе. Алматы, 2004.
2. Абрамова Г.С. Практическая психология. М., 2001.
3. Алдамұратов Ә. Жалпы психология. Алматы, 1996.
4. Анциферова Л.Н. Психология формирования и развития личности. М., 1981.
5. Анастази А. Психологическое тестирование. В 2 т. М., 1982.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
CӨЖ
Тақырыбы: .
Орындаған: Асқар Ақбота
ПХ-315
Тексерген: Бураханова А.Т
Семей 2015
Жоспар:
1) Жасөспірімдік - ... ... ...
2) ... ... дамуы
3) Қарым-қатнас және эмоциялық өмір
4) Психологиялық көмек көрсету
*
*
*
*
*
*
* Жас ... және оның жас ... ... Жас шағы ... жас өспірімдік шақ жыныстық толысудан басталып, ересектіктің басталуымен аяқталатын даму ... деп ... ... бірінші шегі физиологиялық, екіншісі әлеуметтік шек болып тұрған осы анықтаманың өзі құбылыстың күрделілігі мен көп ... ... ... ... ... бар. ... теориялар нақ өсудің биологиялық процесстері басқаларының бәрінен басым болады деген ойымен жас өспірімдікті алдымен ... ... ... бір ... деп қарайды. Психологиялық теориялар психикалық эволюцияның заңдылықтарына, ішкі дүние мен өзін-өзі ұғынудың тән сипаттарына назар аударады. Психоаналитикалық теориялар жас ... ... ... белгілі бір кезеңі деп біледі. Көрсетілген теориялар жас өспірімдікті алдымен индивид немесе жеке адамның дамуы ретінде ішкі процесс ... ... ... ол даму әр ... әлеуметтік және мәдени ортада әр кекі болып өтеді. Жас өспірімдіктің социологиялық теориялары оны ... ... ... бір ... ... ... ... дербес те жауапты іс-әрекетіне көшу деп қарайды. Зерттеушілер адам меңгеруге тиісті әлеуметтік рольдерге, оның бағалаушылық бағдарларының ... ... ... аяқ ... байланысты проблемаларға назар аударады, яғни индивидтік-психологиялық проблемалар әлеуметтік проблемалардан шығарылады.
Жастық проблемасын әлеуметтік-психологиялық факторлар мен дамудың ішкі заңдылықтарын ... ... ... ... ... Бұл әжептәуір қиын, өйткені психофизиологиялық дамудың қарқыны мен фазалары әлеуметтік толыстыру мерізімімен әр кезде үйлесе бермейді. Акселерацияның, дене ... ... даму ... ... ... тез және ... екі-үш ұрпақ бұрынғыға қарағанда, орта есеппен екі жыл бұрын өседі. Жыныстық толысу да екі жыл ерте ... ерте ... ... ... жыныстық белгілердің шығуына қарай бұл процесті үш фазаға препубертаттық, пубертаттық және постубертаттық фазаларға бөледі, осының өзінде ... ... ... ... жеткіншектік шақты алғашқы екі кезеңмен байланыстырады.
Акселерацияға байланысты жеткіншектің кезеңнің шектері төмендейді де, ... ол енді 14-14,5 ... ... Жас ... ... ерте ... ... дамудың бұл кезеңінің нақты мазмұнын алдымен әлеуметтік жағдайлар анықтайды. Жастардың қоғамдағы орыны, ол ... ... ... ... және ... ... факторлар осы жағдайларға тәуелді.
Көптеген алғашқы қауымдық қоғамдарда жас шағы айырмашылықтары әлеуметтік айырмашылықтарға тікелей үйлеседі; ... ... ... бір ... адамдарды біріктіретін жас шағы топтары болып атбылады, осының өзінде мұндай ... ... ... ғана тән ... әлеуметтік функцияларды ғана атқарады. Феодалдық қоғамда социялизация жеткіншекті не жас өспірімді ересектердің іс-әрекетіне едәуір дәрежеде тікелей қосу арқылы жүзеге ... ... ... осы ... ... ... ғана ... Қазіргі қоғамда еңбектің және қоғамдық іс-әрекеттің күрделенуіне байланысты адам жұмыс істемей, негізінен оқитын даярлық кезеңі ... ... алу мен ... ... ... ... ... ұзақ болса, шын мәніндегі әлеуметтік кемелділік соғұрлым кеш басталады. Осыдан келіп жас өспірімдік кезең ұзарып, жалпы ... жас шағы ... ... ... болады.
Балаң жас өспірімдік (14,5-17 жас) бұл күрделі кезеңнің ... ... Ал, оның ... ... ... ... дамуы. Балаң жастық- адамның дене дамуының аяқталатын кезеңі. Бойдың ұзаруы жеткіншек кезеңге қарағанда баяулайды. Қыздардың бойының толуы орта есеппен 16 мен ... ... ... ... 17 мен ... ... Салмағы артады, осының өзінде ер балалар қыздардан қалып келген есесін толтырады. Бұлшық ет күші ерте ... 16 ... ер бала 12 ... бұл ... еке өсіп түседі. Бойы толысқаннан кейін шамамен бір жылдан кейін адам бір қалыпты ... ... ет ... жетеді. Әрине, көп нәрсе дұрыс тамақтану режимі мен дене шынықтырумен шұғылдануға байланысты. Спорттың кейбір түрлерінде балаң ... - ең көп ... ... ... даму жөнінін жігіттер мен қыздардың көбі бұл жаста постпубертаттық кезеңде болады. Көп тараған түсініктерге қарамастан, жыныстық толысудың мерзімі ... және ... ... ... ... емес. Оның есесіне тамақтану сипатындағы
айырмашылықтар мен ... да ... - ... ... ... ... ... орташа статистикалық мерзісдерден көп озық не қалыңқы дамиды. Қарқынның бұл вариацияларын патологиялық жағдайлардан ажырату әрдайым оңай бола ... ... ... Жас ... шақ бала мен ересектің арасындағы аралық жағдайда болады. Баланың жағдайы оның оның ересектерге тәуелділігімен сипатталады, бұлар оның ... ... ... ... мен бағытын белгілейді. Баланың атқаратын ролі ересектердің ролінен сапалық тұрғыдан өзгеше болады және екі жағы да мұны анық ... ... ... ... түсуімен бірге жастарда әлеуметтік рольдер мен мүдделер диапазонының сандық ұлғаюы ғана болып қана қоймайды, ... ... да ... ... ... ... ... осыдан келіп дербестік пен жауапкершілік өлшемі шығады. 14 жаста оны ... ... 16 ... ... алады. 18 жасында сайлау правосы мен некелесуге мүмкіндік алады. Жас өспірім қылмыстық істер үшін жауап беретін болады. Көпшілігі бұл ... ... ... ... ... ... ... туралы және т.б. ойлайды. Алайда жас өспірімде ... ... ... қатар оның жағдайын баланың жағдайына жақындататын тәуелділік белгілері әлі ... ... ... ... аса маңызды міндеттері - мамандық таңдау, еңбек пен қоғамдық-саяси қызметке даярлану, некелесуге өз семьясын құруға даярлану. ... ... бұл ... ... ... ... бір ... талап етеді және олардың олардың жүзеге асу мерзімдері жас ... ... ... ... ... мектеп оқушылары болатынжеткіншектердей емес 15-17 жастағы жас өспірімдер мен бойжеткендер бұған қоса кәсіптік-техникалық училишелердің ... ... орта оқу ... ... ... ... ... жас өспірімдер оқуды өнімді еңбекпен ұштастырады. Бұл айырмашылықтар психологияға әсер етеді, сондықтан тәрбиешілер мұны ескеруге тиіс.
Ақыл-ой қызметінің ... ... ... ақыл-ой қабілеті 15-16 жасқа қарай әдетте қалыптасып болады, сондықтан оның бала кездегідей шапшаң өсуі байқалмайды. Алайда ол одан әрі жетіле ... ... ... ... ... және ... ... баюы жас жігіттер мен қыздардың ақыл-ой қызметін неғұрлым орнықты әрі пәрменді етіп, оны бұл тұрғыдан ересектің іс-әрекетіне ... ... ... ... ... ... ... бағытталуының барған сайын салаларына түсуімен
қосылып, мұның өзі жастардың ақыл-ой ... ... кіші ... ... неғұрлым күрделі де дара сипар береді. Қазіргі бар деректерге қарағанда, ақыл-ой қабілетінің саралануы қыздардан гөрі ер балаларда ертерек басталып, ... ... ... ... мен ... ... ... басқа да көптеген барлық айырмашылықтар неғұрлым елеулі және практикалық тұрғыдан маңызды болады. Осыны, сондай-ақ ... ... ... мамандық таңдауға даярлығын күшейту қажет, оқушылардың дербестік дәрежесін арттырып, оларға жалпы білім беретін мектеп шеңберінде біраз ... ... беру ... Бірақ арнайы қабілеттердің қалыптасуының өзі оқытудың сипаты мен бағытына орасан зор дәрежеде байланысты екенін есте үстау ... ... - жеке ... ... мен қалыптасуының аяқталатын кезеңі. Жыныстық толысуға байланысты өз организімі мен сырт келбетіндегі үлкен ... ... ... тиянақсыздығы, өмірлік іс-әрекеттің күрделенуі, жеке адамның өз мінез-құлқын ... ... ... ... ... - ... бәрі қосыла келіп жас өспірімдік шақта бағарлаушылық-бағдарлаушылық іс-әрекетін күрт артырады. Әңгіме өз қасиеттерін тану, жаңа ... ... ... ... да, жас адам ... ... ... ден қояды да, өзінің мінез-құлқын саналы түрде жасалған ... ... ... мен ... ... құруға тырысады.
Бұл ең алдымен өзіндік сананың дамуында көрінеді.
Өзіндік сана - ... ... ... ол ... ... ретінде өзіне. В. С. Мерлиннің осылай деп санайтынындай, біріншіден, өзінің теңдестігін ұғынуды, екіншіден, белсенді, іс-әрекетшіл негіз ретінде өз "менін" ... ... , ... психикалық қасиеттері мен сапаларын ұғынуды, төртіншіден, өзін-өзі әлеуметтік - ... ... ... бір ... ... Бұл ... бәрі бір- бірімен функциялық және генетикалық тұрғыдан байланысты. Бірақ олар бір мезгілде қалыптаспайды. Теңдестігін ұғынудың ... ... ... болған және өз денесінде боған түсініктерді ажырата бастаған ... ... ... ... ... ... бала жіктеуесімдіктерін дұрыс қолдана бастаған, шамамен үш жастан басталады. өзінің психикилық қасиеттерін ... мен ... ... және жас ... ... ... көп ... алады. Бірақ бұл компонанттердің бәрі өзара байланысты болғандықтан, оның біреуінің баюы бүкіл жүйенің түрін өзгертпей қоймайды.
Өз денесінің бейнесі. Жеткіншектің ... өзін ... ... ... өзінің мен өз қасиеттеріне зор ынта қояды. Атап айтқанда, ол өзіндік келбеті мен дене тұлғасын мүлдем жаңаша қабылдай бастайды. Бұл зор ынта ... жас ... ... да ... ... өзгергіш тұлғасын зер сала зерттейтін жас өспірім жігіттер мен қыздар бұған ... ... ... бәрі ... өз ... ... ... еді. Олар үшін әсіресе құрдастары алдындағы беделін өсіріп, танымдылығын арттырыратын қасиеттер ерекше маңызды. Жас өспірімдердің көбі тапал, толық ... ... ... шығуына т.б. қынжылады. Әсіресе кеш толысатын ер ... ... ... ... ... ... белгілердің шықпай кешігуі құрдастарының алдындағы беделін төмендетіп қана қоймай, өзін қатарынан кем сезінуді туғызады. Бұл қынжылыстар, әдетте, ешкімге білдірілмейді. өз ... ... жас ... ... ... ... ... емес, анағұрлым маңызды компонентті. Қалыпты өсудің барлық нюанстары мен варианттарын білмеу көптеген жас ... үшін ... ... бастың қасиеттерін ұғыну мен өзін өзі бағалау. Кішкентай балалардың өзіндік санасы мен ... ... ... ... және басқада беделді үлкендерден алған бағаны қайталайды. Бірақ бала неғұрлым есейген сайын оның мінез-құлқы бағалардан гөрі ... ... ... ... ала ... ... өз қасиеттерін, әсіресе батылдық, ерік немесе принципшілдік секілді күрделі моральдіқ-психологиялық қасиеттерді ұғынудың ... ... ... мен ... салыстыру сәттері қамтылады (өз ақылын немесе сұлулығын басқа біреумен салыстыру арқылы ғана ... ... ... ... де ... ... ... қандай екенін, қаншалық құнды, қабілетті екенін барынша білгісі келеді. Өзін-өзі бағалаудың екі тәсілі бар. ... өз ... ... ... ... өлшемдестіру. Бірақ жас өспірімнің өмірлік тәжірибесінің шектеулілігі мұндай тексеруді қиындатады. Ересектердің көз-қарасыман ... ... ... ... - ... ... даңғойлық - көзге түсіп, жұртқа танылғысы келуден гөрі өзінің батылдығын, өжеттінін т.б. сынап көргісі ... ... ... екінші жолы - әлеуметтік жарыс, өзі туралы төңірегіндегілердің пікірлерін салыстыру. Төңірегіндегілердің өзі туралы пікіріне өте-мөте сезімтал ... ... ... ... ... ғана ... ... өлшемдердің өзі әрқилы болатынына көзі жетеді. Кластастары ерлік деп бағалаған әрекетті мұғалім жалған жолдастық деп айтады. Осдан келіп ... ... ... көру ... ... ... ... күрделі әрі бір мәндес болмайтыны белгілі. Мұнда нақты (қазір қандай болсам, сондай) де, динамикалық де (қандай болғым келсе, ... ... де ... ... принциптерім негізінде сондай болуға тиістімін), қиялдағы де (бәрі де мүмкін болса, ... ... ... еді), көз ... елестететін басқа толып жатқан де бар. Тіпті толысқан адамның өзін-өзі бағалаудың бәрі ... ... Жас ... ... ... ... да ... Кейде жас өспірім өзн-өзі бақылау, байқау арқылы өзін білсем дейді. Балаң жас өспірімдік кезге жалпы алғанда рефлексиялық ... ... ... ден қою тән. ... өзі ... күнделіктердің шығуына да (жас өспірім ұлдарға қарағанда, қыздарда көбірек кездеседі және ертерек басталады), көркем әдебиет бейнелерін өзіне де ... ... ... қылықтарына ден қойса, жас өспірімдер мотивтер мен толғаныстарға ден қояды), басқа адамдардың ішкі жан ... ... ден ... да ... ... ... жас ... рефлексияның өзін-өзі оқшаулау шындық болмыстан қиялдағы арман дүниесіне ... кету ... бар деп ... оған ... көзқараста болады. 15 жастағылардың ішкі жан дүниесі алаңсыз болып көрінгенімен әжептәуір қалыптасқан және нәзік болады. ... ... ... өзі ... үлкендердегіден гөрі өзгеше. Кіші шәкірттік жастағыларға қарағанда, жас өспірім жігіттер мен қыздарда алаңдаудың жалпы дәрежесі ... ... ... ... және ... ... жағдайлыры аз болмайды. Балалықпен қоштасу көп жағдайда бір нәрседен айрылу сезімі ретінде, өз ... ... өзін ... ... көру және т.с. ... ... бұл ... асыра бағалауға болмайды. Жас өспірімдік шақтың қиыншылықтары бұларға бәрі де душар бола ... ... ... ... ... соншалық қиын болмайтынын айтпағанының өзінде бұлар ойдағыдай жеңуге болатын өсу қиыншылықтары. ... ... жас ... - өте ... шақ Тұрақты эгоцентризмнің нақты қаупі невротизм белгілері бар жас өспірімде ғана немесе бұған ... ... ... ... ... ... адамдармен қарым-қатынастың нашарлығы) оған бейім жастарда ғана болады. Жақсы мұғалім мұндай балаларды қарым-қатнастың олар үшін неғұрлым қолдан келетін және ... ... ... ... ... тиімді көмек жасай алады. Алайда қысым атаулы немесе дөрекі араласу қосымша тауқыметке ғана ұрындырады. Адамгершілік тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... жас өспірім жігіттер мен қыздардың көпшілігенде психолгиялық оқшаулыну мен рефлексия қарым-қатнасқа кедергі ... ... ... ... оның іріктеліп өсуіне жағдай жасайды.
Өзіне-өзі талдау жасауды өзін-өзі мақсатсыз байқаумен шатастыруға болмайды. Қайталанбас дара адам ... ... ашу осы адам өмір ... ... әлеуметтік дүниені ашумен ажырағысыз байланысты. Жас өспірімдік рефлексия, бір жағынан, ... ... (), ал, ... ... ... өзінің жағдайын ұғыну () болмақ. Мұны әр кезде бірдей ұғынбаса да жеткіншектің ... ... ... ... ... қояды. Екінші, неғұрлым жалпы, дүниетанымдық смұрақтарды жас өспірім адам қояды, онда ... ... ... әлеуметтік адамгершілік тұрғыдан өзін-өзі анықтаудың элементіне айналады. Жас өспірімдік өмірлік жоспарлары көбіне қиялдағы сипатта болатын сияқты бұл өзін-өзі ... да ... ... ... болады. Бірақ өзін-өзі талдаудықажетсінудің өзі дамыған адамның қажетті белгісі және ... ... ... ... алғы шарты. Н.А.Добролюбовтың жас кезіндегі күнделігін оқығанда немесе ... ... ... ... үнемі өзіне-өзі қанағаттанбайтын, өздері алдарынақойған кейде анғал ... ... тыс ... ... ... ... авторлардың ішкі драматизіміне жаның ашиды. Алайда бұл ... ... ... ... ... ... ал ... биік талаптар қою - болашақтағы жетістіктердің бір екенін көрмеуге болмайды.
Жас өспірімдік рефлексияның теренділігімен ... ... ... ... тегі мен ... білім деңгейі), жеке типологиялық (интроверсияның, экстраверсиның дәрежесі) және өмірбаяндық (семьяда тәрбие алу жағдайлыры, ... ... ... ... ... байлынысты, бұлардың арақатынасы әлі жете зерттелмеген. Жас өспірімдердің біреулері оңашалықты ұнатса, енді екіншілері, керісінше, одан ... ... аз ғана ... ... ... қала алмайды, рефлексивтілігінің жетіспеушілігінен өздері ұғына алмайтын өз проблемаларынан қашқақтау үшін қарым-қатынаста болғысы келмей ме екен ... мұны өзі де ... ... ... ... Ал, ... дені орташа жағдайда болады. Тәрбиеші бұл айырмашылықтарды біліп, ескеріп отыруға тіс.
Өзін-өзі ... және оның ... Жеке ... көне көп ... жас ... ... ... ерекше маңызды белгісі - өзін-өзі сыйлау, яғни қорытындыланған өзін-өзі ... өзін жеке адам ... ... не ... дәрежесі.өзін-өзі барынша сыйлау менменсінудің не сын тұрғысынан қарамаудың синонимі емес. Мұның мәні адам өзін жақсы көреді деген сөз. ... ... ... ... үнемі көңіл толмаушылықты, өзін жек көруге, өзкүшіне сенбеуді көрсетеді.
Өзін-өзі сыйлаудың белгілі бір адамға тән ... ... ... бағалаудан өзгеше біршама орнықты болады, дегенмен ұзаққа созылған ... ... ... ... оны ... арттыруы немесе азаитуы мүмкін. өзін-өзі сыйлаудың қалыптасуына кішкене кезінен бастап-ақ көптеген факторлар - ... ... ... ... ... т.б. әсер ... Жас ... кезде бұрынғы құндылықтар жүйесінің бұзылуына және өзінің жеке қасиеттерін жаңадан ұғынуға байланысты өзінің жеке басы ... ... ... ... Жас ... ... ... коллективтегі алатын орынын т.б. асыра бағалайды. Бұл өзіне деген негізсіз сенімділік көбіне ... ... да) мезі ... көптеген тартыстар мен түңілушіліктер туғызады. Жас адам ... ... ... ... ... ... мен ... кейін барып (әдетте кейінірек, мектептен кеткеннен кейін) біледі.
Жас өспірімнің өзіне деген сенімі ... ... ... ... ... өзін-өзі сыйлаудың кемдігі анағұрлым қауіптірек, мұның өзі адамның өзі ... ... ... әрі ... ... ... ... төмен жас өспірім жігіттер мен қыздар қарым-қатынаста көбінесеқиыншылық көреді, қайсыбір жалған бет перде жасап алып, ... ... ... ... ... ... қажеттігі ішкі қарбаластықты күшейтеді, жазғырғанды өте ауыр алады, жұрттың өзі туралы не ойлайтынына мазасызданады. ... ... ... ... ... ... оның жалғызсырап қиналуы соғұрлым көп болады. Өзіне-өзі сыйлаудың төмендігінен барып адамның әлеуметтік талаптардың ... ... ... ... оны ... сипаты бар іс-әрекет атаулыдан тартындырады. Мұндай адамдар көбіне өз күштеріне сенбегендікте, алға ... ... ... бас ... Ал ... өзі олардың өзін-өзі төмен бағалауын нығайта түседі.
Өін-өзі сыйлаудың төмендігін ұялшақтықпен бір санауға әсте келмейді. Егер ... ... ... өзін ... ... белгілерін аңғарса, жеке адам үшін бұл қауіпті процесті болдырмау үшін жас өспірім өзінің әлеуметтік және азаматтық бағасын анық дәлелдейтіндей ... ... ... ... ... ... керек. Мұндағы перспективалы жол - комсомол ұйымындағы белсенді қоғамдық қызметке, ... өзі ... ... ... үшін кіші ... ... ... қажеттігін ұғынуға мүмкіндік жасайды.
Автономияға ұмтылу және әке-шешесімен өзара қарым-қатнас. Жеткіншектің өзі-ақ өзінде ояна бастаған есею сезімінің ... ... ... ... ... әке-шешесімен қарым-қатнасын теңдік негізінде қайта құруға тырысады. Бұл тенденция жас өспірімдік кезде де жалғасады. Бірақ жететін автономияның нақты ... мен ... Жас ... ... ... ... ретінде жастар қашан, қай жерде болмасын , туғызадыдеп пайымдайтын сыңаржақ теориялар көп зиян тигізеді. Шын мәнінде әкелер мен ... ... ... ... ... ... мен сипаты, семьяның құрылымы, тәртіп сақтау сипаты мен ... т.б. ... ... ... ... бір ... байланысты. Қалыптасып келе жатқан адамның өз ұмтылыс-талаптарына тежеу болатын тәрбиелердің авторитарлық ... іс ... ... ... ал демократиялық тәрбиелеуде ондай болмайды. Алайда әке-шешелермен ... жас ... ... ... ... ... ... көрмейтін ғалымдардікі де дұрыс емес.
Қазіргі психолгия есейген балалардың мінез-құлық автономиясы, эмоциялық автономия, моральдық және ... ... ... деп шектеп, балалар автономиясы туралы мәселені нақты тұрғыдан қояды.
Жеткіншектер бәрінен бұрын, әлбетте, ... бір ... бос ... ... ... ... жектісі келеді.мәселен, қалалардағы мектеп оқушыларының көбі бос уақыттарын мектептен де, үйден де ... ... ... ...
Эмоциялық автономияның үлкен қиыншылықтары бар. Жас өспірімдерге әке-шешелері балаларында болған өзгерістерді жете бағаламайтындай, олардың толғаныстарын ... ... ... ... және ... ... ... дұрыс та. Болмашы бір әдеп сақтамаудың өзінен-ақ жоғары класс оқушысының ішкі жан дүниесі ... ... егер ... ... да, ұзақ ... ... мүмкін. Егер тәртіп тұрғысынан жеткіншектік жас неғұрлым қиын болса, балаң жасөспірімдік кез көптеген эмоциялық проблемалар туғызып, балалардың ата-аналарынан психологиялық ... ... ... жиі ... Бұл ... ... ... қарым-қатнас ерекше күрделенеді. Еліміздегі және шетелдердегі көптеген зерттеулер бұл жаста да шешенің балаға әкеден гөрі жақын болатынын көрсетеді. Алайда ... ... ... ... ... ... ... сырлардың шығуы әсте де жатсыну емес. Есейген балалардың интимдік әлемін күшейтуге бармай, екі жаққа да ... ... ... жылылық пен өзара түсінісудің сақталу-сақталмауы әке-шешенің сезімталдығы мен әдептілігіне байланысты.
Достық. Коллективтік топтық өмірдің маңызы артуымен қатар, ... жас ... жеке ... достықты қажетсіну күрт өседі. Қамқорлықпен тәрбиеленген жас адамда пайда болатын алғашқы сезім махаббат ... ... деп ... өзі ... ... ... ... трилогияның кейіпкерінің Дмитрий Нехлюдовпен достығын балаң жас өспірімдік жігіттіктен бөліп тұрған символдық меже деп есептейді.
Достықты барынша іздеу жеткіншектік ... ... ... жас ... ... жеткіншектердің достығына қарағанда анағұрлым тұрақты және ең бастысы неғұрлым терең. Кіші жастағы жеткіншекті досымен көбінесе басқалар үшін ... ... ... мен ... іс-әрекет байланыстырады. Жас өспірімдердің достығы бірінші қатарға ... ... ... шыншылдықты қояды. өзіндік сананың дамуы мен оған тән қайшылықтар қалайда , өзінің күйініш-сүйінішінен ортаға салу қажеттігін туғызады. Осыдан келіп ол ... өз olter ego-сы ... бір ) деп ... ... ... тұңғыш рет нақ осы жас өспірімдік кезде шығады.
Әрине, достық туралы жас өспірімдік ұғым мен оның интимділігінің нақты ... әр ... ... ... Қыз ... олардың неғұрлым ерте толысатындығына байланысты интимдік достықты қажетсіну ер балалардан ерте басьалады. Егер ... бір ... ер ... мен қыз балалардың достық мұраттарын салыстырса, қыз балалар ер балаларға қарағанда ... ... ... ... қоятыны көрінеді.
Өзі дербес таңдап алған жеке өзінің ұнатуы болғандықтан жас ... ... ... ... ... ... ... қайсыбір дәрежеде алғы шарт болады; достықтың өте эмоциялы болатыны осыдан. .
Осы себептен де толғаныстарын, арман-мұраттарын салыстырғанда, өзі ... ... ... беретін интимдік достықтың маңызды мәні бар. Қазіргі жас өспірімдер биік сөздер мен мейірімділік көріністерінен қашқақтайды. Олардың достық қарым-қатнастары көбіне ... ... ... ... мұны шынында осылай екен деп жаңылысуға болмайды. Адамдардың қарым-қатынасында коммуникацияның ... ... ... мен оның ... ... арасында тікелей байланыс бола бермейді.
Ересек адамдармен қоса жеткіншектік жастағы ұрпақтар үшін де достық - бұл өздерінің ... ... ... деген өкпесін, қамқорлығын және қауіпін жеткізе алатын сонымен қатар өздеріне қатысты құпияларын сақтауға сене алатын адамды айтамыз. Достықты сенімді ... ... деп те ... ... ... ... жауып тастайтын шекара болмайды. Достар арасында текқана қуаныш емес сонымен қатар қайғы сезімі де болады. Достық деп өзім - бұл ... бір ... өз ... бақытына ортақтаса қуаныш бөлісу деп ойлаймын. Себебі, ... ... ... дос қуана ортақтаса алады ал, қуанышын көре алмайды. Достар арасында әр ... тек қана ... ... пен ... ... Жеткіншек шақта бір-бірінен ұялып, қысылып жүретін ер балалар мен қыз балалардың арасандағы ... ... жас ... шақта едәуір белсенді бола түседі. Жолдастық қарым-қатнастар аясы ұлғаяды: бір жынысты компаниялар мен қатар ... ... ... ... ... ... ... қажеттілік күшейеді. Ұлдар мен қыздардың өзара қарым-қатнасы басты тәрбиелік проблемалардың біріне айналады. Бұл қарым-қатнастар көңілді аулау, әзіл-қалжың сипатында бола ма ... ... ... қою ... гөрі ауқымды жолдастық және дара қарым-қатнас ауқымында өрістей ме, бұл көбіне ... ... ... және ... моральдық жағдайға байланысты болады.
Әдебиеттер :
1. Абеуова И.А., Дусманбетов Г.А., Махаманова М.Н., Шерьязданова Х.Т. ... ... в ... ... ... ... Г.С. ... психология. М., 2001.
3. Алдамұратов Ә. Жалпы психология. Алматы, 1996.
4. ... Л.Н. ... ... и ... ... М., ... ... А. Психологическое тестирование. В 2 т. М., 1982.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
12 жылдық жалпы орта мектептің базалық білім мазмұнын анықтау әдістері55 бет
Жасөспірімдік шаққа психодиагностика84 бет
Өнімдер өндірісі298 бет
Жас ерекшеліктері туралы ұғым7 бет
Жас өспірімдік шақ4 бет
Жасөспірімдік кезеңдегі суицидті мінез – құлықтың қалыптасуына әсер етуші факторлар7 бет
Жасөспірімдік шақ және жыныстық тәрбие11 бет
Жасөспірімдерге психологиялық көмек көрсету жайлы3 бет
Жасөспірімдердің девиантты мінез-құлқы.64 бет
Жасөспірімдердің мінез акцентуациясы мен қасиетінің даму ерекшеліктері22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь