В. фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық еңбектерінің маңызы

1. В. фон Гумбольдтың лингвистикалық еңбектерінің маңызы.
2. Ф.де Соссюрдің лингвистикалық еңбектерінің маңызы.
3. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Өз дәуірі үшін де, кейінгі заман үшін де ең беделдісі Вильгем Гумбольдт болды. В.Томсеннің пікірінше «Германиядағы ұлы адамдардың бірі» - болып есептелінетін Гумбольдттің лингвисттикалық алымы кең. Лингвистикалық тарихында оны салыстырмалы-тарихи тіл білімінің философиялық негізін қалаушы деп санайды.
Гумбольдт санскрит, қытай, малай, америка индеецтері, баск тілдері сияқты дүниенің әр бұрышында көптеген тілдерді зерттген. Көп тілдердің фактілерімен таныс болуы – оның лингвистикалық ой-өрісін мейлінше кеңейткен.
Гумбольдт салыстырмалы-тарихи әдістің тіл зерттеу әдісі болып қалыптасуында үлкен роль атқарды. Осы әдістің принциптері, проблемалары шеңберінен тысқары да көптеген проблемаларды көтеріп, теориялық тұжырымдар жасады. Тілдің табиғаты, мәні, құрылымы, тіл мен мәдинет, тіл мен материалдық дүние тіл мен ойлау т.б. Гумбольдт зерттеген проблемалар қатарына жатады.
Тұжырымдарын толық, айқын баяндайтын еңбектері: «Адамзат тілі құрлысының әр алуандығы туралы», «Ява аралығындағы Кави тілі туралы» деп аталатын туындылары. Гумбольд өзінің лингвистикалық, философиялық концепциялары арқылы лингвистика тарихында жаңа бет бұрыс, жаңа дәуір жасаған адам. Дамудың әр түрлі сатысындағы түрлі халықтар тілдері мен олардың рухани өмірінен жиналған материалдарды өз замандастарының қай-қайсынан да көп және терең білетіндігінің арқасында бірінші болып, тілдің ішкі құрылымын, оның халықтардың рухани өмірімен, ой-санасымен, мәдениетімен, тарихымен байланыс дәрежесін жан-жақты талдады, өзіндік лингвистикалық, философиялық біртұтас сындарлы жүйе құрды.
В.Гумбольд тілдерді типологиялық жағынан топтауда ағайынды Август және Фридрих Шлегельдердің флективті, аффиксті, аморфты тілдер деп жіктеуін қабылдай отырып, аморфты тілдерді даралаушы тілдер деп атадыда және бұл үшеуіне төртінші етіп инкорпорптивті немесе полисинтетикалық тілдер тобын қосты. Соңғы топқа ол Солтүстік Америкадағы индеецтер мен Солтүстік Шығыстағы чукот тілдерін жатқызды. Инкорпоративті тілдер тобының ерекшелігі ретінде олардағы сөйлемнің сөзбен берілетіндігін атады. В.Гумбольдт әлембік лингвистикаға «тілге таңбалық сипат тән», «ол жүйелі құбылыс», «тіл – халық рухы, халық рухы тіл арқылы көрінеді», «тіл үнемі дамуда болады» деген сияқты иедялар мен концепциялар ұсынды.
Гумбольд тіл білімінің өзіндік философиялық базасы – тіл философиясы. Адам тілді неғұрлым жақсы меңгенген болса, соғұрлым тіл оның ойлауына әсерін тигізеді дейді. Тілдің қоғамдық сипатын ұлттық табиғат, адамдардың жанында, санасында болатын идеялық нәрсе деп біледі. Бұл идеалық – индивидуалық емес. Жалпы халықтық, тілдік ойлау. Тіл жеке адамдардың сөйлеуі арқылы көрінгенмен, ол – жеке адамның табысы емес, халықтың табысы. Гумбольд Гегельдің идеалистік концепциясын басшылыққа алған, белгілі шамада боса да, И.Канттың философиялық принциптеріне еліктеген ғалым, сондықтан оның тіл философиясында қате тұжырымдарда аз емес. Канттың ізімен Гумбольд та сананы материалдық дүниеге тәуелсіз деп санайды. Тілдің еңбек прцесінде, қоғамдық қажеттіктен туғанына мән бермей, оны адам баласынның ішкі табиғи қажетінен туған, тіл адам табиғатына тән дейді. Тілдің ішкі формасы тек қана ұлттық рухпен, абсолюттік идеямен байланыста қарайды.
1. Сағындықұлы Б. Қазақ тілінің тарихы. Жаңа курс: лекциялар Сағындықұлы, Ш. Омарбеков; Әл-Фараби атынд. Қазақ Ұлттық университеті. - Алматы: Қазақ университеті, 2011 ж.
2. Шаяхметұлы.Қ. Қазіргі қазақ тілі. Сөзжасам-дериватология, сөзөзгерім-морфология. Семей; Новосібір: Талер-Пресс, 2007 ж.
3. Гумбольдт В. Фон. Избаранные труды по языкознанию.-М.,1984 г.
4. Гумбольдт В. Фон. Язык и философия культуры. –М.,1985 г.
5. Соссюр Ф.де. Труды по языкознанию. –М.,1977 г.
6. Соссюр Ф.де.. Заметки по общей лингвистике. –М.,1990 г.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Тақырыбы: В. фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық ... ... ... М. Қ - 213 ... ... ... ... 2015 жыл
Жоспары:
* В. фон Гумбольдтың лингвистикалық еңбектерінің маңызы.
* Ф.де Соссюрдің лингвистикалық еңбектерінің маңызы.
* Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. В. фон Гумбольдтың ... ... ... ... үшін де, ... ... үшін де ең ... Вильгем Гумбольдт болды. В.Томсеннің пікірінше - болып есептелінетін Гумбольдттің лингвисттикалық алымы кең. ... ... оны ... тіл ... философиялық негізін қалаушы деп санайды.
Гумбольдт санскрит, қытай, малай, америка индеецтері, баск тілдері сияқты дүниенің әр бұрышында көптеген ... ... Көп ... ... ... болуы - оның лингвистикалық ой-өрісін мейлінше кеңейткен.
Гумбольдт салыстырмалы-тарихи әдістің тіл ... ... ... ... үлкен роль атқарды. Осы әдістің принциптері, проблемалары шеңберінен тысқары да көптеген проблемаларды көтеріп, теориялық тұжырымдар жасады. Тілдің ... ... ... тіл мен мәдинет, тіл мен материалдық дүние тіл мен ойлау т.б. Гумбольдт зерттеген проблемалар қатарына жатады.
Тұжырымдарын толық, ... ... ... , деп ... ... Гумбольд өзінің лингвистикалық, философиялық концепциялары арқылы лингвистика тарихында жаңа бет бұрыс, жаңа дәуір жасаған адам. Дамудың әр түрлі ... ... ... тілдері мен олардың рухани өмірінен жиналған материалдарды өз ... ... да көп және ... ... ... ... болып, тілдің ішкі құрылымын, оның халықтардың рухани өмірімен, ой-санасымен, мәдениетімен, тарихымен байланыс дәрежесін жан-жақты ... ... ... ... ... ... жүйе құрды.
В.Гумбольд тілдерді типологиялық жағынан топтауда ағайынды Август және Фридрих Шлегельдердің флективті, аффиксті, аморфты тілдер деп жіктеуін қабылдай ... ... ... даралаушы тілдер деп атадыда және бұл үшеуіне төртінші етіп ... ... ... тілдер тобын қосты. Соңғы топқа ол Солтүстік Америкадағы индеецтер мен Солтүстік Шығыстағы чукот тілдерін жатқызды. Инкорпоративті тілдер ... ... ... ... ... ... берілетіндігін атады. В.Гумбольдт әлембік лингвистикаға , , , ... ... ... мен ... ...
Гумбольд тіл білімінің өзіндік философиялық базасы - тіл ... Адам ... ... ... ... ... соғұрлым тіл оның ойлауына әсерін тигізеді дейді. Тілдің қоғамдық сипатын ұлттық табиғат, адамдардың жанында, санасында болатын идеялық нәрсе деп ... Бұл ... - ... ... ... ... ... ойлау. Тіл жеке адамдардың сөйлеуі арқылы көрінгенмен, ол - жеке адамның табысы емес, халықтың ... ... ... ... ... ... ... белгілі шамада боса да, И.Канттың философиялық принциптеріне ... ... ... оның тіл ... қате ... аз емес. Канттың ізімен Гумбольд та сананы материалдық дүниеге тәуелсіз деп ... ... ... ... ... ... туғанына мән бермей, оны адам баласынның ішкі табиғи қажетінен ... тіл адам ... тән ... Тілдің ішкі формасы тек қана ұлттық рухпен, абсолюттік идеямен байланыста қарайды.
Гумбольдтің тілдік ... ... ... оның ... ... ішіндегі ең маңғызды саласы. Гумбольд тіл халықтың әрекетімен, ... ... ... оның ... ... ... ... болса да, тәуелсіздігі, тұрақтылығы бар, сөйлеу әрекеті мен тіл ... ... ... ... ... ... ... тұрақты, ал оның көрінісі әр түрлі. Тіл - ... онан ... т.к емес ... Гумбольд тілді адам мен материалдық дүние арасындағы аралық категория деп түсіндіреді. 20 ғасыр лингвистикасында ең мәнді проблемалардың бірі ... ... ... ... ... ... Гумбольд осы салада көрсеткен. Гумбольд Тілдерді типологиялық белгілеріне қарай ... ... де ... Ол ... бірсыпыра теориялық, философиялық тұжырымдар бертінде идеалистік бағыттағы лингвистердің ұранына да айналды.
В.Гумбольдт ... ... ... ... ... туралы профессор В.А.Звегинцев: , - деп жазды. Зерттеулерінде идеалистік философияны басшылыққа алғандықта Гумбольдттың теориялық тұжырымдарында кейбір қайшылықтар да болды. Бірақ ... ... 19 ... тіл ... ... ол ... оқшау тұрды, ерекше жоғары бағаланды.
2. Ф.де Соссюрдің лингвистикалық еңбектерінің маңызы.
Ф.де Соссюр - Швейцария лингвисі, ірі ... ... тіл ... курсы". Де Соссюр алғашында салыстырмалы-тарихи тіл білімін қолдаушы, соның принциптерін дамытушы болса, кейін ол ... қол ... ... ... көп:
1. ... ... Де Соссюр даму дәрежесіне, өмір сүру формасына қарамастан тілдердің қай-қайсысының да ... ... ... тіл ... объект бола алады дегенді айтады. Ол тілді зерттегенде оның элементтері арасында болатын қайшылықтар да, ұқсастықтар да естен шықпау керек, бұл екі ... ... ... ... мәні ... ... ... бөлшекке қарай жүргізілетін дедуктивтік әдісті қолдануды ұсынады.
2. Тіл - қоғамдық құбылыс, ол коммуникативтік те, ... ... ... ... ... - алғашқы қызметі;Тілдің әлеуметтік сыры да осында деп санайды.
3. Тіл - ... ... Де ... тілдік элементтердің материалдық және идеялық жағы болады,бұлардың біріншісін таңбалаушы, екіншісін таңбаланушы ... де, осы ... ... ... деп ... ...
4. Тіл және сөйлеу (сөйлеу - тілді қолданудың ... ... ... ... ... - қоғам мүшелерінің бәріне бірдей дәрежеде міндетті, тіл ... ... ... Ішкі ... және ... лингвистика, бұл мәселелер өзара байланысты, бірақ Соссюр айтқандай, тіл білімінің міндеті - тілдің ішкі жүйесін, құрылымын зерттеу ғана ... ... ... ... ... қарастырру керек; Де Соссюр сыртқы лингвистика тілді қоғаммен, мәдениет тарихымен, саясатпен, әдебиетпен, географиялық ... т.б. ... ... ... яғни ... оның өмір ... ... сыртқы жағдайлармен байланыста қарайды. С.л.тіл жүйесінің ішкі механизмін түсіндіре алмайды. Ал ішкі лингвистика тілдің құрылымын, жүйесін, яғни тілдің ... ғана тән ішкі ... ... Тіл - ... құбылыс, тіл - құрылым, тіл бірліктері өзара синтагматикалық және парадигматикалық қатынаста табылады; тіл-барлық элементтері бірігіп ... ... ... ... ... ... жүйенің құранды элементтері.Жүйе элементтері өзара байланысты, шартты қатынаста болады. Ол қатынас ... ... ... түрленеді, мәні, құны айқындалады дейді. 6) тіл білімін синхрондық лингвистика және диахрондық лингвистика деп бөлді.Синхрондық ... ... ішкі ... ... де, ... бір-біріне байланыста алынған тілдік элементтердің тарихын зерттейді.Т.жүйенің сырын ашу тек синхрондық зерттеудің қолынан келеді. Сондықтан ол ... ... ... ... (синхрония) және тарихи (диахрония) әдістерін бір-біріне қарама-қарсы қояды.
Пайдаланылған әдебиеттер ...
* ... Б. ... ... ... Жаңа курс: лекциялар Сағындықұлы, Ш. Омарбеков; Әл-Фараби атынд. Қазақ Ұлттық университеті. - Алматы: Қазақ ... 2011 ж.
* ... ... ... ... ... сөзөзгерім-морфология. Семей; Новосібір: Талер-Пресс, 2007 ж.
* Гумбольдт В. Фон. Избаранные труды по языкознанию.-М.,1984 г.
* Гумбольдт В. Фон. Язык и ... ... - М.,1985 ... ... Ф.де. ... по языкознанию. - М.,1977 г.
* Соссюр Ф.де.. Заметки по общей лингвистике. - М.,1990 г.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
В.фон гумбольдтың және ф.де соссюрдің лингвистикалық еңбектерінің маңызы4 бет
В. фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық көзқарастары7 бет
В.фон Гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары Ф.де Соссюрдің лиенгвистикалық көзқарастары11 бет
В.фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық көзқарастары7 бет
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет
XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар4 бет
XVI-XVIII ғасыр лингвистикасы. в.ф.гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары12 бет
XІХ ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар туралы6 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
А. Байтұрсынов және қазіргі қазақ тілі фонетика саласындағы жаңа бағыттар52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь