Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.мутация түрлері. гендік инженерия

I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
2.1.Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.
2.2.Мутация түрлері.
2.3.Гендік инженерия.
2.4.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың классификациясы.
III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
I. Генетика — организмдердің тұқым және өзгеру заңдарын зерттейтін ғылым. Ол биологияның өте қызықты және маңызды бөлігі. Мұнда биохимиктердің, биофизиктердің, вирусологтардың, генетиктердің, цитологтардың т. б. мамандардың тұжырымдары түйіскен.
Генетиканың ең үлкен мақсаты — түрдің пайда болуы мен тірі жандар эволюциясының зандарын, яғни өмірдің негізгі заңдарын ашу.
Осыған орай айта кететін бір жағдай, генетика ашқан көп жаңалықтарында вирусологияның үлесі мол. Өйткені вирустар өте ыңғайлы модель. Бұл үлестердің ең үлкені — генетикалық кодты шешу жолдары. Вирус генетикасын танудың практикалық мәні де зор. Ол тірі вакцина жасайтын штамдар, арнайы антигендер алу.
Көп жылдар бойы генетикалық материал белоктан тұрады деп саналатын. Тек 50-ші жылдардың соңында ғана бактериялар мен вирустардың тұқым қуалаушылық қасиеті нуклеин қышқылында екені анықталды. Бактериялардың бір-біріне тұқым қуалау қасиетін нуклеин қышқылы арқылы бере алатындығын алғаш рет 1944 жылы Эйвери, Мак-Леодом және Мак-Карти көрсеткен. Дегенмен олардан бұрын 1928 жылы Гриффиттс өлі бактериялардан алынған заттар тірі бактерияның қасиеттерін өзгерте алатындығын байқаған болатын.
II. 2.1. Нуклеин қышқылдарының бұл қасиеттерін алғаш ғылыми зерттегендер Херши мен Чейз. Олар Е.соІі клеткасында Т2 фагінің өсуін толық тексерген. Клеткаға енген ДНҚ бактериофагтың көбеюіне себеп болатыньш анықтаған. Содан соң вирустың нуклеин қышқылының індет туғыза алатындығы дәлелденген. Нуклеин қышкылының тұқым қуалау материалдарының негізгі екендігінің тағы бір дәлелі — генетикалық кодтың ашылуы болды.
1961 жылы Ф. Крик пен оның қызметтестері генетикалық кодтың негізі триплет, яғни үш азоттық негіздің байланысы екендігін тәжірибе жүзінде анықтады. Мұндай код бір-бірін қатпарлап жаппайды, яғни әр триплет (кодон) бірінен соң бірі кезектесіп тізіледі, ңуклеотидтердің бірде-бірі келесі триплеттің құрамына кірмейді.
Ғалымдар, сондай-ақ кодтың азғындалу құбылысын да анықтаған, яғни бұл жағдайда бір амин қышқылы бір емес, бірнеше триплетпен кодталады. Сондықтан 64 триплет 20 амин қышқылын кодтайды. “Ген” деген ұғымды 1909 жылы Иогансен енгізген. Ол көпке дейін ойша, дерексіз (абстракция) ұғым болып келген. Оның негізгі мазмұны кейінірек, эксперименттік генетиканың дамуына байланысты ашыла бастады.
1. Мырзабекова Ш.Қ., Жалпы вирусология. Алматы – 1994 ж .
2. Мырзабекова Ш.Қ.,Ветеринарлық вирусология. Алматы – 2004 ж.
3. Мырзабекова Ш.Қ.,Ветеринарлық вирусология. Алматы – 2012 ж.
4. Т.Б.Дарқанбаев, Н.Қ.Шоқанов.,Микробиология және вирусология негіздері. Алматы -1982 ж.
5. http://www.google.kz/.... Интернет сайты.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... ... ... ... ... түрлері. Гендік инженерия.
2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және ... ... ... ... ... 2015 - 2016 жыл
Жоспар:
I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
2.1.Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.
2.2.Мутация түрлері.
2.3.Гендік ... ... ... өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың классификациясы.
III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
I. Генетика -- ... ... және ... ... зерттейтін ғылым. Ол биологияның өте қызықты және маңызды бөлігі. Мұнда биохимиктердің, биофизиктердің, вирусологтардың, генетиктердің, цитологтардың т. б. ... ... ... ең ... мақсаты -- түрдің пайда болуы мен тірі жандар эволюциясының зандарын, яғни өмірдің негізгі заңдарын ... орай айта ... бір ... ... ... көп ... вирусологияның үлесі мол. Өйткені вирустар өте ыңғайлы модель. Бұл үлестердің ең ... -- ... ... шешу жолдары. Вирус генетикасын танудың практикалық мәні де зор. Ол тірі ... ... ... ... ... алу.
Көп жылдар бойы генетикалық материал белоктан тұрады деп саналатын. Тек 50-ші жылдардың соңында ғана бактериялар мен вирустардың тұқым қуалаушылық қасиеті ... ... ... ... ... ... тұқым қуалау қасиетін нуклеин қышқылы арқылы бере алатындығын алғаш рет 1944 жылы Эйвери, Мак-Леодом және Мак-Карти көрсеткен. Дегенмен олардан бұрын 1928 жылы ... өлі ... ... заттар тірі бактерияның қасиеттерін өзгерте алатындығын байқаған болатын.
II. 2.1. Нуклеин қышқылдарының бұл қасиеттерін ... ... ... ... мен ... Олар ... ... Т2 фагінің өсуін толық тексерген. Клеткаға енген ДНҚ бактериофагтың көбеюіне себеп болатыньш анықтаған. Содан соң вирустың нуклеин ... ... ... ... ... ... қышкылының тұқым қуалау материалдарының негізгі екендігінің тағы бір дәлелі -- ... ... ... ... жылы Ф. Крик пен оның ... генетикалық кодтың негізі триплет, яғни үш азоттық негіздің байланысы екендігін тәжірибе жүзінде анықтады. Мұндай код бір-бірін ... ... яғни әр ... ... ... соң бірі кезектесіп тізіледі, ңуклеотидтердің бірде-бірі келесі триплеттің ... ... ... кодтың азғындалу құбылысын да анықтаған, яғни бұл жағдайда бір амин қышқылы бір емес, бірнеше ... ... ... 64 ... 20 амин ... ... "Ген" ... ұғымды 1909 жылы Иогансен енгізген. Ол көпке дейін ойша, дерексіз (абстракция) ұғым болып келген. Оның негізгі мазмұны кейінірек, ... ... ... ... ашыла бастады.
Вирустардың гені -- нуклеин қышқылының (ДНҚ немесе РНҚ) белгілі бір ... ... ... қуалауды ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін өлшем бірлігі. Ұсақ вирустарда 3 -- 4 ген ... ... 150-ге ... ген ... ... ... ... атқарады. Оларда жазылған кодтардың негізі құрылымдық және құрылымға кірмейтін вирус белоктарынан жасалады. ... ... бір ... коды ... "Бір ген -- бір белок"деген ұғым осыдан шыққан. Оны толықтап айтқанда ... ... ... вирустарға да көптеген қасиеттер тән. Тұқым қуалай алатын қасиеттерін ... ... деп ... ... ... мәліметтер жинағы -- генотип деп аталады. Бірақ вирус ... бұл ... ... ... белгі бере бермейді. Олардың көрінуі генотип пен табиғи ортаның қарым-қатынасына байланысты. Бұл ... ... деп ... Фенотип -- барлық генетикалық белгілердің жинағы (ол -- грек ... ... ... ... ... ... және практикалық маңызы бар. Бұл вирустардың әр түрлі штаммдарын бір-бірінен ажырату үшін өте қажет. Ол кейбір штаммдар вирус вакцинасын жасау үшін ... ... ... ... ... ... ... малы мен жұмыртқадан шықпаған тауық балапандарына патогендігі мен вируленттігі.
2. Жылуға төзімділігі.
3. Химиялық заттарға төзімділігі.
4. Клетка ... ... ... ... ... ... басқа заттардың қосылуына байланысты.
7. Антиденелері бар қан сарысуымен байланысуы.
Вирустарға да өзгергіштік қасиет тән. Олар өз ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
2.2. Мутация (латын тілінде mutatіo - өзгеру) - ... ... ... ... ... ... ... генетикалық материалдың өзгеруі. Соның нәтижесінде ағзаның белгілері мен ... ... ... ... ... ... ... терминін 1901 ж. голланд ғалымы Х. де Фриз (1848 - 1935) ... ... ... өзгеруіне байланысты мутацияның: геномдық, хромосомалық, гендік немесе нүктелік деген ... ... ... -- ... ... ... өзгеруі, бұл кейінгі ұрпаққа да беріледі.
Бұл тосыннан, кейде сыртқы факторлардың әсерінен болуы ... ... ... ... кодты анықтайтын жүйедегі бір азоттық негіздің орнын басқа біреу алмастырса ... бір ... одан да көп ... ... ... ... геннен жоғалғанда гендік мутация пайда болады. Мутациялардың көбі зиянсыз; оларды үнемі қалыпты доминанттық ген ... ... ... тұрады.
Кейбір мутациялар айтарлықтай салдар туғызады; мысалы, ата-анасының екеуінен де ... ... ... ... бір ... ... ... пайда болуына әкеп соғады. Ұрпаққа жыныстық жасушаларда (аналық жасушасы немесе аталық ұрық) пайда болған мутациялар ғана ... ... ... мутациялар ағзаға қауіпті. Мутация ағза үшін тиімді өзгерістерге әкеп соғатын сирек кездесетін жағдайларда осы гені бар дербес ағзалардың саны ... ... ген ... ... ... арта ... ... пайдалы мутациялар эволюцияның материалы болып табылады.
Геномдық мутация
Геномдық мутация - клеткадағы хромосомалар ... ... Оның ... түрі бар: 1) ... - ... ... ... еселеніп өсуі; 2) анеуплоидия - хромосома жиынтығының еселенбей өсуі; 3) гаплоидия - диплоидты (екі еселенген) ... ... ... ... ... түрлері: делеция, дупликация, транслокация
Хромосомалық мутация - микроскоп арқылы көрінетін хромосома құрылымындағы өзгеріс. Бұл өзгеріс хромосоманың кей ... ... ... ... қосарланып кетуіне (дупликация) немесе оның басқа бір бөліміне ... ... ... ... ... ултрафиолет сәуленің әсерінен өзгеріске ұшырауы
Гендік немесе нүктелік мутация деп ДНҚ молекуласының белгілі бір бөлігінде ... ... ... ... айтады.
2.3. Гендік инженерия - молекулалық және клеткалық генетиканың ... ... ... ... бар ... ... In vitro жағдайында алдын-ала құрастырып, оларды тірі клеткаға енгізіп, көбейтіп, зат алмасу процесін өзгеше жүргізу. Бұл әдіспен организмдердегі генетикалық ... ... ... сай ... ... ... ... жоспармен қайта құруға болады.
Гендік инженерия ол функционалдық активті генетикалық құрылымдарды рекомбинаттық ДНҚ молекулалары түрінде қолдан ... ... ... мәні жеке гендерді бір организмнен алып басқа организмге көшіру. Бұған рестриктаза мен лигаза ферменттерінің ашылуы ... ... ... ДНҚ ... ... ... жеке үзінділерге қиып бөлшектейтін ыдыратушы фермент. Қазір ДНҚ молекуласын бір-бірінен өзгеше 120 ... ... ... ... ... анықталған. Алынған полинуклеотид бөлшектерінінің комплементарлық немесе жабысқыш ұштарны ДНҚ лигазасы - бір-біріне желімдеп реттеп жалғасытырып қосады. Осы ... ... бір ДНҚ ... ... ген ... ... басқа ДНҚ молекуласын үзінділерімен құрастырылып рекомбинанттық, яғни жаңа будан ДНҚ жасалады.
Ген инженерлік әдістер вирус ауруларына қарсы ... ... үшін де ... Ол ... сары ауру және ... қарсы қорғауыш антигендік детерминанттар. Мұндай вакциналар бақтерияларда немесе ашытқылар организмінде өсіріледі.
2.4. Вирустардың өсуі мен ... ... ... ... жануарларды зақымдау болып саналады. Жаңа туған жануарлар жиі пайдаланылады, себебі олар сезімтал келеді. Тәжірибелік жануарларды сұрыптау кезінде вирустарға ... ... мен ... ... ... керек. Құтыру вирусымен тышқандар, үй қояндарызақымданады, ал, тұмау вирусымен тышқандар және күзендер зақымдалынады. Вирусы бар ... ... егу ... ... ... етке, венаға, миға, мұрын қуысы арқылы) жолы жануарлардыңтүрі мен вирустардың тропизміне байланысты. Сыртқы ... ... және ... ... вирустарды өсіру үшін тауық эмбрионы кеңінен қолданылады және осы жолмен өсірілген ... ... ... диагноз қоюға диагностикумдарды дайындау, вирустардың түрін анықтау үшін қажет. Адам және жануарларда зақым келтіретін, көптеген вирустар көп ... аз ... ... эмбрионында көбейе алатындығы анықталған. Эмбрионның тығыз сыртқы қабаты сыртқы ортадан түсетін микроорганизмдерден ... ... ... ... ... ... ... өсіру үшін 4-12 тәуліктік эмбриондар пайдаланылады. Мысалы: тұмау вирусын бөліп алу үшін 11 ... ... ... Өмір сүру ... бар эмбриондарды жұмысқа іріктеп алу үшін оларды овоскоппен зерттейді. Жарық өткен қабықтың ішінде эмбрион, хорионалантоистық қабықтың ауа ... ... ... Өмір ... қабілеті бар эмбриондар жылжымалы, қабыршықтарының тамырлары қанмен толтырылған. Вирусы бар материалды алантоистық қуысқа (тұмау, ұшық, шешек ... ... ... ... ... сары ... ... ұшық вирустары), хорион-алантоистық қабыршықтарға (тұмау, шешек вирустары) енгізіледі. Хорион-алантоистық қабықты вирустарды көбейту үшін қолдану кең тараған әдістердің бірі ... ... Оның ... ... ... вирустар осы қабықта көбеюі белгілі бір морфологиялық өзгерістерге түседі. Көбінесе ... ... ... ... дақтар пайда болады.
Вирустарды торша өсіндісінде өсіру. Вирустарды өсіру үшін ... ... ... ... ... өздері көбею үшін сезімталдығы жоғары кульдураларды таңдап алатын ... ... ... ... культура болып табылады. Адамның, тауықтың, қойдың, сиырдың теңіз шошқасының, ақ тышқандардың трипсинденген эмбриональдық клеткалары және ересек маймылдардың ... ... жиі ... ... ... ісік клеткаларының культурасы пайдаланылады. Трипсиндеудің негізі, протеолитикалық ферменттердің (трипсин, хемотрипсин т.б.) әлсіз ерітінділері ... ... ... ... үзе ... клеткалардың өмір сүру қабілетін сақтап қалуы болады. Клеткадағы вирустардың цитопатикалық әсерінің байқалуы ... ... ... бар екендігін анықтау үшін өте қолайлы. Клетка культурасы басқа тәсілдерге қарағанда, вирустардың өсуіне біркелкі жағдай туғызады, өйткені ... бір ... ... Қасиеттері ұқсас және арасында антиденелер, ерекшелігі жоқ тежеушілер болмайды. Клетка жүзгінің in viro тіршілігін сақтау үшін құрамы күрделі қоректік орта ... 199 ... және ... ерітінділер (Хенкса, Эрла ерітіндісі, Тироде сұйығы) қолданылады. Қоректік орта клетка культурасының ... және ... ... ... ал ... ерітінді клетканың тек қана тіршілігін сақтауға қажет. Бактериялармен ластанудан сақтау үшін ... ... өсу ... антибиотиктер қосылады.
Клеткалар культурасының төмендегідей жіктелуі қолданылады:
* тіршілігін сақтайтын тіндердің культурасы :
* өсуші тіндердің культурасы, ... өзі: ... ... ... ... - ... ... бөлімі тауық плазмасымен араластырылады, пайда болған қою бөліктерді бекітеді. суспензияланған клетка культурасы - клетка суспензиясы үнемі ... ... ... ... ... ... реактормен араластырып тұрады. Бір қабатты клетка культурасы. Клетка әсері алдында шынының бетіне бекітіледі (пробирканың, матрацтың қабырғаларына) содан кейін қалыңдығы бір ... ... ... ... соның арқасында болып жатқан өзгерістерді байқауға болады. Бірыңғай қабат культурадан біркелкі өмір сүргіштігі жақсы көп ... ... ... ...
Бір қабатты клетка культурасы төмендегідей топтарға бөлінеді:
* А) ... ... олар 5-10 рет ... ... - ... ... ... культурасы:
* Б) бөліне беретін клетка культурасы, атиптік клеткалардан алынады.
Бұл клеткалар ... тыс ... HeLa, Hep-2, ... ... ... культурасы вакцин дайындау үшін вирустар жиынтығына қолданылмайды. В) жартылай бөлінгіш немесе ... ... ... 50 ... ... ... ... Адам эмбрионының әртүрлі тіндерінен алынады.
Диплоидты клеткаларды вирустардың өсуі үшін және вакциналарды дайындау үшін жиі қолданылады. ... ол ... ... қуалау және өзгеру заңдарын зерттейтін ғылым саласы болып табылады. Вирустардың генетикалық белгілері олардың көптеген қасиеттерімен байланысты: зардаптылық, уыттылық тезматөзімділік, ... ... ... торша өсінділерінде өсуі, олардың өзгергіштігімен байланысты.
Мутация тудыратын әртүлі заттар, физиклық ... және ... тыс ... ... ... ... ол ... активті генетикалық құрылымдарды рекомбинаттық ДНҚ молекулалары түрінде қолдан құрастыру. Гендік иженерияның мәні жеке гендерді бір ... алып ... ... көшіру.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Мырзабекова Ш.Қ., Жалпы вирусология. Алматы - 1994 ж .
* Мырзабекова ... ... ... - 2004 ... ... Ш.Қ.,Ветеринарлық вирусология. Алматы - 2012 ж.
* Т.Б.Дарқанбаев, Н.Қ.Шоқанов.,Микробиология және вирусология негіздері. Алматы -1982 ж.
5. http://www.google.kz/.... ... ...

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия6 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері11 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері. Мутация түрлері. Гендік инженерия8 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері туралы ақпарат15 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олпрдың өзгергіштігі7 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Адам инсулинінің гендік инженериялық синтезі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь