Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.мутация түрлері. гендік инженерия


I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
2.1.Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.
2.2.Мутация түрлері.
2.3.Гендік инженерия.
2.4.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың классификациясы.
III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
I. Генетика — организмдердің тұқым және өзгеру заңдарын зерттейтін ғылым. Ол биологияның өте қызықты және маңызды бөлігі. Мұнда биохимиктердің, биофизиктердің, вирусологтардың, генетиктердің, цитологтардың т. б. мамандардың тұжырымдары түйіскен.
Генетиканың ең үлкен мақсаты — түрдің пайда болуы мен тірі жандар эволюциясының зандарын, яғни өмірдің негізгі заңдарын ашу.
Осыған орай айта кететін бір жағдай, генетика ашқан көп жаңалықтарында вирусологияның үлесі мол. Өйткені вирустар өте ыңғайлы модель. Бұл үлестердің ең үлкені — генетикалық кодты шешу жолдары. Вирус генетикасын танудың практикалық мәні де зор. Ол тірі вакцина жасайтын штамдар, арнайы антигендер алу.
Көп жылдар бойы генетикалық материал белоктан тұрады деп саналатын. Тек 50-ші жылдардың соңында ғана бактериялар мен вирустардың тұқым қуалаушылық қасиеті нуклеин қышқылында екені анықталды. Бактериялардың бір-біріне тұқым қуалау қасиетін нуклеин қышқылы арқылы бере алатындығын алғаш рет 1944 жылы Эйвери, Мак-Леодом және Мак-Карти көрсеткен. Дегенмен олардан бұрын 1928 жылы Гриффиттс өлі бактериялардан алынған заттар тірі бактерияның қасиеттерін өзгерте алатындығын байқаған болатын.
II. 2.1. Нуклеин қышқылдарының бұл қасиеттерін алғаш ғылыми зерттегендер Херши мен Чейз. Олар Е.соІі клеткасында Т2 фагінің өсуін толық тексерген. Клеткаға енген ДНҚ бактериофагтың көбеюіне себеп болатыньш анықтаған. Содан соң вирустың нуклеин қышқылының індет туғыза алатындығы дәлелденген. Нуклеин қышкылының тұқым қуалау материалдарының негізгі екендігінің тағы бір дәлелі — генетикалық кодтың ашылуы болды.
1961 жылы Ф. Крик пен оның қызметтестері генетикалық кодтың негізі триплет, яғни үш азоттық негіздің байланысы екендігін тәжірибе жүзінде анықтады. Мұндай код бір-бірін қатпарлап жаппайды, яғни әр триплет (кодон) бірінен соң бірі кезектесіп тізіледі, ңуклеотидтердің бірде-бірі келесі триплеттің құрамына кірмейді.
Ғалымдар, сондай-ақ кодтың азғындалу құбылысын да анықтаған, яғни бұл жағдайда бір амин қышқылы бір емес, бірнеше триплетпен кодталады. Сондықтан 64 триплет 20 амин қышқылын кодтайды. “Ген” деген ұғымды 1909 жылы Иогансен енгізген. Ол көпке дейін ойша, дерексіз (абстракция) ұғым болып келген. Оның негізгі мазмұны кейінірек, эксперименттік генетиканың дамуына байланысты ашыла бастады.
1. Мырзабекова Ш.Қ., Жалпы вирусология. Алматы – 1994 ж .
2. Мырзабекова Ш.Қ.,Ветеринарлық вирусология. Алматы – 2004 ж.
3. Мырзабекова Ш.Қ.,Ветеринарлық вирусология. Алматы – 2012 ж.
4. Т.Б.Дарқанбаев, Н.Қ.Шоқанов.,Микробиология және вирусология негіздері. Алматы -1982 ж.
5. http://www.google.kz/.... Интернет сайты.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

БӨЖ
Тақырыбы: 1.Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері. Гендік инженерия.
2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың классификациясы.

Орындаған:Төлеш Т.Қ.
Тексерген: Омарбеков Е.О.

Семей 2015 - 2016 жыл
Жоспар:
I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
2.1.Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.
2.2.Мутация түрлері.
2.3.Гендік инженерия.
2.4.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың классификациясы.
III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер

I. Генетика -- организмдердің тұқым және өзгеру заңдарын зерттейтін ғылым. Ол биологияның өте қызықты және маңызды бөлігі. Мұнда биохимиктердің, биофизиктердің, вирусологтардың, генетиктердің, цитологтардың т. б. мамандардың тұжырымдары түйіскен.
Генетиканың ең үлкен мақсаты -- түрдің пайда болуы мен тірі жандар эволюциясының зандарын, яғни өмірдің негізгі заңдарын ашу.
Осыған орай айта кететін бір жағдай, генетика ашқан көп жаңалықтарында вирусологияның үлесі мол. Өйткені вирустар өте ыңғайлы модель. Бұл үлестердің ең үлкені -- генетикалық кодты шешу жолдары. Вирус генетикасын танудың практикалық мәні де зор. Ол тірі вакцина жасайтын штамдар, арнайы антигендер алу.
Көп жылдар бойы генетикалық материал белоктан тұрады деп саналатын. Тек 50-ші жылдардың соңында ғана бактериялар мен вирустардың тұқым қуалаушылық қасиеті нуклеин қышқылында екені анықталды. Бактериялардың бір-біріне тұқым қуалау қасиетін нуклеин қышқылы арқылы бере алатындығын алғаш рет 1944 жылы Эйвери, Мак-Леодом және Мак-Карти көрсеткен. Дегенмен олардан бұрын 1928 жылы Гриффиттс өлі бактериялардан алынған заттар тірі бактерияның қасиеттерін өзгерте алатындығын байқаған болатын.
II. 2.1. Нуклеин қышқылдарының бұл қасиеттерін алғаш ғылыми зерттегендер Херши мен Чейз. Олар Е.соІі клеткасында Т2 фагінің өсуін толық тексерген. Клеткаға енген ДНҚ бактериофагтың көбеюіне себеп болатыньш анықтаған. Содан соң вирустың нуклеин қышқылының індет туғыза алатындығы дәлелденген. Нуклеин қышкылының тұқым қуалау материалдарының негізгі екендігінің тағы бір дәлелі -- генетикалық кодтың ашылуы болды.
1961 жылы Ф. Крик пен оның қызметтестері генетикалық кодтың негізі триплет, яғни үш азоттық негіздің байланысы екендігін тәжірибе жүзінде анықтады. Мұндай код бір-бірін қатпарлап жаппайды, яғни әр триплет (кодон) бірінен соң бірі кезектесіп тізіледі, ңуклеотидтердің бірде-бірі келесі триплеттің құрамына кірмейді.
Ғалымдар, сондай-ақ кодтың азғындалу құбылысын да анықтаған, яғни бұл жағдайда бір амин қышқылы бір емес, бірнеше триплетпен кодталады. Сондықтан 64 триплет 20 амин қышқылын кодтайды. "Ген" деген ұғымды 1909 жылы Иогансен енгізген. Ол көпке дейін ойша, дерексіз (абстракция) ұғым болып келген. Оның негізгі мазмұны кейінірек, эксперименттік генетиканың дамуына байланысты ашыла бастады.
Вирустардың гені -- нуклеин қышқылының (ДНҚ немесе РНҚ) белгілі бір бөлігіне орналасқан, тұқым қуалауды ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін өлшем бірлігі. Ұсақ вирустарда 3 -- 4 ген ғана, ірілерінде 150-ге дейін ген болады.
Гендер арнайы биохимиялық қызмет атқарады. Оларда жазылған кодтардың негізі құрылымдық және құрылымға кірмейтін вирус белоктарынан жасалады. Әрбір генде бір полипептидтің коды жазылған. "Бір ген -- бір белок"деген ұғым осыдан шыққан. Оны толықтап айтқанда бір ген -- бір РНҚ -- бір белок болады.
Басқа организмдер секілді вирустарға да көптеген қасиеттер тән. Тұқым қуалай алатын қасиеттерін генетикалық белгі деп айтады. Барлық генетикалық мәліметтер жинағы -- генотип деп аталады. Бірақ вирус геніндегі бұл мәліметтер (информация) түгелдей белгі бере бермейді. Олардың көрінуі генотип пен табиғи ортаның қарым-қатынасына байланысты. Бұл көріністі фенотип деп атайды. Фенотип -- барлық генетикалық белгілердің жинағы (ол -- грек сөзі). Вирустардың генетикалық белгілерін білудің теориялық және практикалық маңызы бар. Бұл вирустардың әр түрлі штаммдарын бір-бірінен ажырату үшін өте қажет. Ол кейбір штаммдар вирус вакцинасын жасау үшін қолданылады.
Вирустардың геңетикалық белгілері олардың көптеген қасиеттеріне байланысты:
1. Лаборатория малы мен жұмыртқадан шықпаған тауық балапандарына патогендігі мен вируленттігі.
2. Жылуға төзімділігі.
3. Химиялық заттарға төзімділігі.
4. Клетка өсіндісінде өсуі, оларды өзгертуі.
5. Ингибиторларға қатынасы.
6. Қоректік ортаға басқа заттардың қосылуына байланысты.
7. Антиденелері бар қан сарысуымен байланысуы.
Вирустарға да өзгергіштік қасиет тән. Олар өз қасиеттерін тәжірибе үстінде, немесе табиғат ықпалынан өзгеруі мүмкін.
2.2. Мутация (латын тілінде mutatіo - өзгеру) - табиғи жағдайда кенеттен болатын немесе қолдан жасалатын генетикалық материалдың өзгеруі. Соның нәтижесінде ағзаның белгілері мен қасиеттері тұқым қуалайтын өзгергіштікке ұшырайды. Ғылымға мутация терминін 1901 ж. голланд ғалымы Х. де Фриз (1848 - 1935) енгізді. Генетикалық аппараттың өзгеруіне байланысты мутацияның: геномдық, хромосомалық, гендік немесе нүктелік деген түрлері бар.
Мутация (mutation) -- жасушаның генетикалық материалының өзгеруі, бұл кейінгі ұрпаққа да беріледі.
Бұл тосыннан, кейде сыртқы факторлардың әсерінен болуы мүмкін (қараң. Мутагендер). Генетикалық кодты анықтайтын жүйедегі бір азоттық негіздің орнын басқа біреу алмастырса немесе бір немесе одан да көп негіздер генге енгенде немесе геннен жоғалғанда гендік мутация пайда болады. Мутациялардың көбі зиянсыз; оларды үнемі қалыпты доминанттық ген (қараң. Доминанттық) жауып тұрады.
Кейбір мутациялар айтарлықтай салдар туғызады; мысалы, ата-анасының екеуінен де тұқым қуалақшылықпен берілген белгілі бір мутация Орақ-жасушалы анемияның пайда болуына әкеп соғады. Ұрпаққа жыныстық жасушаларда (аналық жасушасы немесе аталық ұрық) пайда болған мутациялар ғана беріледі. Әдетте, бұндай мутациялар ағзаға қауіпті. Мутация ағза үшін тиімді өзгерістерге әкеп соғатын сирек кездесетін жағдайларда осы гені бар дербес ағзалардың саны мутацияға ұшыраған ген популяцияда қалпына келмейінше арта береді. Бұндай пайдалы мутациялар эволюцияның материалы болып табылады.
Геномдық мутация
Геномдық мутация - клеткадағы хромосомалар санының өзгеруі. Оның бірнеше түрі бар: 1) полиплоидия - хромосома жиынтығының бірнеше еселеніп өсуі; 2) анеуплоидия - хромосома жиынтығының еселенбей өсуі; 3) гаплоидия - диплоидты (екі еселенген) хромосома жиынтығының кемуі.
Хромосомалық мутация

Хромосомалық мутация түрлері: делеция, дупликация, транслокация
Хромосомалық мутация - микроскоп арқылы көрінетін хромосома құрылымындағы өзгеріс. Бұл өзгеріс хромосоманың кей бөлімінің үзіліп қалуына (делеция), қосарланып кетуіне (дупликация) немесе оның басқа бір бөліміне ауысуына (транслокация) байланысты.
Гендік мутация

ДНҚ молекуласының ултрафиолет сәуленің әсерінен өзгеріске ұшырауы
Гендік немесе нүктелік мутация деп ДНҚ молекуласының белгілі бір бөлігінде нуклеотидтердің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері
Вирустардың нәсілдік қасиеттері. Мутация түрлері. Гендік инженерия
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі. Мутация түрлері туралы ақпарат
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олпрдың өзгергіштігі
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы
Гендік инженерия
Гендік инженерия туралы
Гендік инженерия ғылымы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь