Драмадағы тарихи тұлға.Қазіргі қазақ комедиясы


Д р ам а (грекше сігата — қимыл, әрекет) — әдебиеттің үшінші тегі, шындықты айрықша тәсілдермен синтез қалпына келтіріп, шиеленіскен тартыстар үстінде жинақтап, оқиғаға катысатын адамдардың сөзі мен ісі арқылы көрерменнің көз алдында қолма-қол көрсететін күрделі жанр—“әдебиет-тің ең қиын түрі” (Горький). Белинскийдің байыптауына бақсақ, эпос пен лирика “ақиқат әлемнің екі қиыры” болса, драма — сол екі қиырдың қосындысынан туған “үшінші, тірі, өз алдына бөлек”, аралық әлем — “поэзияның жоғарғы тегі, өнердің биік өрі”.
Қазақ әдебиетінде драматургия жанры тек Мұхтар Әуезов қана ашқан жаңалық. Одан бұрын қазақтың ұлттық әдебиетінде ауызға аларлық пьесаның өзі түгіл, исі де болған жоқ. Қазақ драматургиясының алғашқы жолын Мұхтар Әуезовтің қаламынан 1917 жылы туған «Еңлік – Кебек» пьесасы тартты. Осыдан баталған қазақ драматургиясының тарихына Мұхтардың өзі жиырмадан астам пьеса қосты.
Абайды 17 жыл зерттеп, 12 жыл жазған Мұхаң «Еңлік – Кебек» пьесасын сонау 1917 жылдан 1956 жылға дейін үзбей жазып, 5 нұсқасын жасапты. Неге? Оның бір себебі – Мұхаң үшін «Еңлік – Кебек» «Абай жолындай» ауқымды эпикалық шығарманың бас-аяғы жинақы, кішкене бір түрі есебінде болған. Қайта-қайта жазды, он ойланып, мың толғанды. Өмірінің соңғы кезіне дейін. Себебі «Еңлік – Кебек» - тарихи шығарма.
Қазақ театр өнерінің ең алғашқы классикалық үлгісін жасаған да осы Мұхаң. Оның басты дәлелі 1917 жылдың 7-маусымында ашылған қазақша сахнаның алғашқы шымылдығы. Дәл осы күні Қарауылда Мұхтар Әуезовтің «Еңлік – Кебек» спектаклі алғаш рет сахналанды. Сөйтіп, бүгінге дейін жалғасып келе жатқан театр өнерінің алғашқы тырнақалды қадамы жасалынды. Бұл жерде нақты драматургиялық шығарманың материалы туралы да айта кеткеннің ағаттығы жоқ. «Еңлік – Кебек» оқиғасының өзі, ақиқатында, Матай мен Тобықты арасындағы дүркіреп өткен жесір дауы ғой. Еңлік – Матайдың қызы. Кебек – Тобықтының батыры. Қазақы дәстүрге сай, сонымен бірге Еңлік Найманның жесірі де. Соңынан драмаға ұласқан жанжалды оқиғаның себепті салдары осы. Яғни, тарихта болған оқиға.
Тарихи оқиға, тарихи тұлға дегеннен шығады. Кезінде осы оқиғаны ұлы Абайдың да қағазға түсіртіп, елге таратуға бастамшы болғаны рас. Абайдың ұсынысымен жырдың алғашқы нұсқасын жазған – Мағауия. Алайда Мағауия дастанын Абай ел арасына таратпай тоқтатып тастаған. Себебі дастандағы Кеңгірбай бейнесі жергілікті жұрт наразылығын тудырады деп ойлаған. Абай бұдан кейінгі нұсқаны Шәкәрімге жаздырады. Бұл нұсқа біршама жеңілдеу және Кеңгірбай бейнесі жалпылама түрде айтылады. Мұхтар Әуезов 18 жасында Мағауия нұсқасын басшылыққа ала отырып, спектакль жазған. Ал 1917 жылдың 7-маусымында Қарауылда Тұрағұлдың үлкен қызы Ақиланың ұзатылу тойында қазақ жұрты үшін таңқаларлық жағдайда екі қазақ үйді қабаттап тігіп, осы пьесаны қояды. Бұл – Ақиланың Оразбай баласы Медеудің Саниязына ұзатылу тойы еді. Осы тойдың өтуіне, ерекшелігіне ой тастаған және «Еңлік – Кебек» спектаклінің қойылуына мұрындық болған – Тұрағұл.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Драмадағы тарихи тұлға. Қазіргі қазақ комедиясы7 бет
Драмадағы тарихи тұлға.қазіргі қазақ комедиясы (конспект)8 бет
Драмадағы тарихилық. Қазіргі қазақ комедиясы7 бет
Драмалық шығармадағы тарихи тұлға, қазіргі қазақ комедиясы5 бет
Комедия. Драмадағы тарихи тұлға9 бет
Қазіргі қазақ комедиясы. Драммадағы тарихи тұлға5 бет
Иран-Ғайыптың «Хайуандық комедия» атты туындысының тақырыптық-идеялық ерекшеліктері4 бет
Классикалық кезеңдегі грек мәдениеті, Октавиан Август принципаты (талдау жасау)10 бет
Драмадағы тарихи тұлғалар бейнесі6 бет
Драмадағы тарихи тұлғалар бейнесі. Эссе12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь