Вирустың организмге енуі,таралуы,орналасуы жайлы мәлімет

I. Кіріспе.

II. Негізгі бөлім:

1. Вирустың организмге енуі,таралуы,орналасуы;
2. Вирустардың негізгі ерекшеліктері;
3. Вирустардың биохимиясыда;
4. Вирустардың организмде тарау жолдары;
5. Инфекция;
6. Вирустар пайдаланатын жасушалық рецепторлар кесте түрінде;
7. Вирустардың репродукциялануы;

III. Қорытынды бөлім.

IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Вирус (лат. vīrus - «у») – тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар рибонуклеинқышқылынан немесе дезоксирибонуклеин қышқылынан құралған нуклеопротеидтерден, сондай-ақ ферментті нәруызбен қапталған қабықшадан – кабсидтерден тұрады. Бұл қабықша вирустың құрамындағы нуклеин қышқылдарын сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан корғайды. Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары кездеседі. Вирустар тек тірі жасушада өніп-өсіп көбеюге бейімделген. Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді немесе іші қуыс цилиндр пішінді болатыны дәлелденді. Вирустар тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал өсімдіктерді уландыратын 300-ден астам түрі белгілі болып отыр.
1. Б.Т. Толысбаев, К.Б.Бияшев «Микробиологияжәнеиммунология» Алматы 2008 ж
2. «Ветеринариялық вирусология» Ш.Б.Мырзабекова;Алматы, «Білім», 2004 ж.
3. Жалпы вирусология. Ш. Мырзабекова. Алматы. – 1994.
4. Л.Б.Борисов. Медицинская микробиология, вирусология, иммунология. Москва – 2005.
5. Жалпы микробиология (оқу-әдістемелік құрал). Микробиология кафедрасы-ның профессорлары Б.А. Рамазанова, А.Л. Котова, Қ.Қ.Құдайбергенұлы, оқытушылар: Б.М. Хандиллаева, Г.Р. Амзеева, Т.С. Бегадилова, А.М. Бармакова, Д.Ж. Батырбаева. Алматы, 2006 ж.
6. Жданов В.М. Эволюция вирусов. Москва - 1990
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті.
БӨЖ
Тақырыбы: 1.Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және ... ... ... ... Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары.
Орындаған: Сабырғалиева А.Қ.
Тексерген: : Омарбеков Е.О.
Семей ... ... ... ... Вирустың организмге енуі,таралуы,орналасуы;
* Вирустардың негізгі ерекшеліктері;
* Вирустардың биохимиясыда;
* Вирустардың организмде тарау жолдары;
* Инфекция;
* Вирустар пайдаланатын жасушалық ... ... ... ... ... ... ... Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
Вирус (лат. vīrus - ) - тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар рибонуклеинқышқылынан ... ... ... ... ... ... ... нәруызбен қапталған қабықшадан - кабсидтерден ... Бұл ... ... ... ... қышқылдарын сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан корғайды. Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс ... ... ... тек тірі ... ... ... бейімделген. Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп ... ... іші қуыс ... ... ... дәлелденді. Вирустар тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды ... ... ... ал ... ... 300-ден астам түрі белгілі болып отыр.
Вирустың организмге енуі,таралуы,орналасуы.
Құрылымдық сипаты бойынша вирустардың едәуір айырмашылығы бар екі түрін ажыратады: ... тыс ... - ... ... - ... деп атайды. Вирустардың мөлшері 25нм-ден 350-400 нм-ге дейін болады (нанометр - 1нм = 10-9 метр). Мөлшерін және ... ... ... - ... ... және ... тәсілдерімен анықтайды. Ірі вириондарды сәулелі микроскопта көруге болады (шешек ауруы кезіндегі Пашен денешіктері).
Вирустардың морфологиясы ... ... және олар ... ... ... ескеріледі. Вирионның негізгі компоненті-ақуыздық қабаты (капсид),оның ішінде нуклеин ... ... ... ... нуклеин қышқылыннуклеокапсиддейді.
Капсидтер ақуыздық суббірліктерден (капсомерлерден) құрылған. Әрбір капсомер - ақуыздардың бір немесе бірнеше түрлерінен тұратын ... ... ... ... бар ... молекуласы. Мысалы: темекі теңбілі (мозаика) вирусының 2130 ... ... бар. ... ... (core) қоршап тұрады. Көптеген вирустарда нуклеин қышқылдарынан басқа арнайы ферменттері болады. Ақуыздар мен ферменттердің құрамы әртүрлі болуы ... ұшық ... ... ... вирусында-12 фермент, құрамында 1-2 ферменттері бар вирустар кездеседі. Ферменттер вирустардың репродукциялануы кезінде маңызды рөл атқарады.
Вирустардың негізгі ерекшеліктері
* Вирустың ... тек бір ... ... ғана бар: РНҚ ... ... ... ДНҚ ... қышқылы). Сондықтан да вирустар құрамында РНҚ-лы немесе ДНҚ-лы бар вирустар болып ... Ең ... ... бар ... ... генетикалық ақпараты осы РНҚ-да. Мұндай жағдай биологияда тіпті де ... ... тек ... ... ғана ... ... ... демек тек клетка ішінде ғана көбейеді.
* Вирустардың көбею ерекшеліктерін "дисьюнктивтік" ... ... ... ... ... ... ... бөліну, бүршіктену, спора арқылы көбейсе, вирустардың өсіп-өнуі одан да ерекше.
Микроорганизмдер денеге әр ... ... ...
1) ауыз қуысы арқылы (тамақ, жем-шөп арқылы), ас қорыту жүйелері арқылы
2) тыныс алу ... ... ( ... аэрогендік жолы), микроорганизмдер тамшылар, шаң тозаң арқылы тыныс алу органдарына кіреді.
3) ... тері және ... ... арқылы кіреді. Зардапты микроорганизмдердің өте уыттылары ( сібір жарасының, оба ауруларының және тағы басқалары) жарақаттанбаған тері және ... ... ... кіре ... ... адам мен малдың жыныс жолдары арқылы кіреді (гонорея, сифилис және т.б.);
5) көздердің кілегейлі қабықтары арқылы (сібір жарасында, оба, ... ... ...
6) ... ... ... жолдасы, малдың қағанағы арқылы беріледі (плацента арқылы берілуі). ... ... В ... вирусы, арбовирустар, проказа ( алапес ауруы), безгектің ... ... осы ... ... ұрыққа беріледі.
Вирустардың биохимиясыда толық зерттелген. Вирион құрамына кіретіндері: ақуыздар-70-80%; нуклеин қышқылдары-4-6% (РНҚ), 20-30% (ДНҚ-ы ... ... және ... ... ... ... ... -полипептидтер, олар кәдімгі солайналымды (левовращающих) амин қышқылдары, тек қана реттілігі бойынша айырмашылығы бар. Қалыпты ақуыздарға қарағанда вирустық ақуыздардың протеазаның әсеріне ... ... ... ... әртүрлі факторлардың (нуклеазаның, ультракүлгін сәуленің, иондаушы сәулеленудің т.б.) ... ... ... ... ... ... ақуыздарының жоғары (бірақ абсолютті емес) төзімділігі бар, өйткені репродукциялануы кезінде вирусқа қажет (геномның ... Бұл ... ... ... сезімталдығы өзгереді. Сезімтал жасушаға вирус енгеннен кейін ақуызы өзгереді және протеазалардың әсерінен жылдам гидролизденеді.
Вирустың ақуыздарықұрылымдықжәне ... емес деп ... ... ақуыздар суперкапсид және капсид ақуыздарын түзеді. Құрылымдық емес ақуыздар вирус бөлшектерінің құрамына ... ... ... вирустың репродукциялануы кезінде табылады. Олар реттеушілік функциясын атқаратын ферменттер (реттеуші ақуыздар және ферменттер), және де ... ... ... ізашары (предшественник) болуы мүмкін. Адамдарға қарағанда вирус ақуыздарының аминқышқылдық реттілігі (последовательность) басқаша, сондықтан оларды жасуша ішінде ... ... ... ... ... ... рибосомасында жалпы заңдылықтарға сәйкес жүреді және иРНҚ-мен реттеледі, ол вирустық нуклеин қышқылының матрицасында пайда ... ... ... ... ... ... вирустық нуклеин қышқылын УКС (УФО), химиялық факторлардың, нуклеазаның, интерферон ... ... ... ... ... әсер ... - ... емес, өзіне қажетті сезімтал жасушаға ғана енуі. Үш өлшемдік (трехмерная) құрылымның комплементарлық принципі бойынша іске асады. Жасуша беткейінде ... ... ... комплементарлы рецепторлар болуы қажет, осындай жағдайда ғана ... ... ... адсорбциялануы жүреді.
Жасушалық рецепторлардың табиғаты әртүрлі болуы мүмкін. Вирустардың әрқайсысы үшін тиісті сезімтал жасушалар болады: грипп ... ... сиал және ... ... бар ... және ... ... қабырғасының жылпылдақ эпителиі; АИВ (ВИЧ) үшін-сезімтал жасушалардың 5 типі (Тh, макрофагтар, альвеолярлық макрофагтар, нейрондар және ... ... тік ішек ... ... ... ... ... майшелінің (клетчаткасының) фибробластары, бас миының нейрондары. Жасушалық рецепторлардың саны бірдей емес, кейбір ... үшін бір ... ... ... ... ... болады. Күрделі құрамды вирустарда адрестік функцияны суперкапсид орындайды, ал қарапайым құрамдыларда - капсидтің бір ақуызы ... Егер де бұл ... ... ... ... сезімтал жасушамен өзара әрекеттесу қабілеттілігін жоғалтады.
3. Реттеушілік (регулирующая)функциясы. Ол ... ... ... ... ... кешендерінің көмегімен ажыратылады. Грипп вирусының осындай кешенінің құрамына РА1-қышқыл және РВ-негізгі полимеразалар кіреді. АИВ-ында төрт фермент: РНҚ ... ... ... ... ... Бұл кешендер вирион жүрекшесінің құрамында болады. Сезімтал жасушамен өзара әрекеттесу процесі кезінде осындай функцияны құрылымдық емес ... мен ... ... ... ... вирусы-33 полипептидтер және10 ферменттер).
Вирустардың организмде тарау жолдары:
1) қан арқылы тарау ( гематогендік жол);
2) лимфа сұйығы арқылы ( лимфогендік жол);
3) нерв ... ... ( ... жол); Құтырудың қоздырғышы осы жолмен тарайды;
4) көрші жатқан тканьдерге берілуі арқылы да тарайды. Мысалы таңдайдың іріңді қабынуы ... ... ... ... одан әрі ... ... ... қабаттарына - альвеолаларға берілуі мүмкін.
Инфекция
Инфекция - (латынша infestio - ... - ... мен ... микробтардың әрекеттесуіндегі эволюциялық қалыптасқан биологиялық процестер комплексінің даму барысындағы қағыну күйі. Инфекция қоздырғышы микробтардың енуі ... және ... етуі ... ... - ... ... тууына себепкер болады. Осы реакциялар комплексінің дамуын инфекциялық ... деп ... ... бір ... ... бар ... ... ең ашық түрі инфекциялық (жұқпалы) ауру деп ... ... ... Мал ... адам организмінде паразиттік тіршілік ... ... ... ... қоздыруынанпайда болған барлық ауруларды инфекциялық деп атайды. Инфекциялық ауруларға ең тән ... - ... тірі ... - ... бар болуы жанасуымен берілуі немесежұқпалылығы (таралу қабілеттілігінің салдарынан қоздырушының ауру ... сау ... ... инкубациялық (жасырын) кезеңнің бар болуы ... ... ... ... ... ... ... (антиденелердің құрылуы, аллергиялық жай-күйі және ауырып, айыққан малдардың ... ... ... ... ... келесі түрлерін ажыратады:
1. Түсікті (абортивная) инфекция - нақты организмде репродукцияланудың толық циклын атқара алмайтын вирустарға тән, ... ... ... ... ... ... әсері жоқ деуге болмайды. Мысалы: кеміргіштерде SV40 вирусы қоздыратын инфекция пермиссивті емес, бірақ ... ... ... ... әкеледі. деген термин - жасуша ішіне енген вирустың репродукциялануын қолдай алмайтын жағдайды білдіреді.
2. ... ... ) ... - ... ... ... ... арқылы вирустан толық арылатын жағдай.
3. Кейіннен латентті инфекцияға айналатын жедел инфекция. Бұл ... ... ... және ... шығу ... алмасып, вирус инфекциялық емес (неинфекционный) жағдайда болады. Инфекцияның осындай түрін қоздыратын вирустардың белгілі бір жағдайларда жасушалардың біреуінде өнімді (продуктивная) инфекция, ал ... ... ... емес ... ... ... ... Кейіннен персистентті инфекцияға айналатын жедел инфекция. Бұл кезде инфекциялық вирус тұрақты бөлінеді, немесе зақымданған тінде кездеседі. Иесінің иммунды жауабы жедел ... ... ... жоя ... алмаған жағдайда персистентті инфекция пайда болады.
5. Баяу, ... ... ... Бұл ... ... түспейтін (циркуляцияланбайтын) агенттерге тән (приондар), олар бас миын зақымдайды. Иесімен оған енген вирус арасындағы күрес вирустың ... ... ... персистентті, болмаса латентті түрімен аяқталады. Персистентті инфекцияға айналуы үшін ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Вирустардың сол үшін пайдаланатын стратегиясы өте спецификалы және иммундық жүйенің әр түрлі деңгейін ... ... ... ... кесте түрінде
Вирус
Жасуша рецепторлары
Эпштейн - Барр вирусы
В-лимфоциттер бетіндегі ... ... ... ... ... alpha(V), beta(3) және alpha(V), beta(5) интегриндер
Аденовирустың 37-типі
Гликопротеидтердің сиал қышқылы; МНЖ I
Адам иммундытапшылық вирусы - АИВ(ВИЧ)
Т-жасушалардың CD4 ... ... ... ... ұшық ... ... компоненті;протеоглюкандардың гепарансульфаты
Цитомегаловирус
Эпидермалық өсу факторының рецепторы; toll-тәріздес рецепторлар
Қызылша вирусы
CD46 (комплимент жүйесінің рецепторлары); SLAM (лимфоцит-активтеуші сигналдық молекула)
Грипп ... сиал ... ... рецепторы
С гепатит вирусы
Дендритті жасушалардың спецификалық адгезия рецепторы(DC-SIGN)
Құтыру вирусы
Эпидермалық өсу факторының рецепторы; хемокиндіқ рецепторлар; гепаринсульфат.
Вирустардың репродукциялануы.
Вирустардың ... (лат. ... - ... ... ... ... келесі сатылардан тұрады:
1) жасушаға жабысу(адсорбция);
2) жасушаға ену;
3) ...
4) ... ДНК ... РНК-ң репликациялануы;
5) вирустық геномның транскрипциялануы;
6) вирустық ақпараттың (матрицалық) РНК-ң транслокациялануы;
7) ... ... ... ...
8) ... ... шығуы.
Қабыршақсыз вирустар жасушаға алғашқы екі механизм көмегімен енеді. Қабықшалы вирустар жасушаға ... ... ... ... ... Вирустардың жасушаға осындай жолмен енуінің ешқандай ерекшелігі жоқ. Жасуша өзінің тіршілік етуіне ... ... ... ... де ... үшін ... ... механизмі (немесе оны виропексис деп атайды) бірнеше кезеңдерден тұрады. Вирус ... ... ... деп ... ерекше учаскеде орналасқан рецепторлармен байланысады. Бұл ойшықтардың түбі ерекше ақуыз-клатринмен жамылған, ол - қылшықша тәріздес және көпқырлы торша ... ... ... ішінде мембрананың фрагменттерін тасымалдауда шешуші рөл атқарады деп ... ... ... ... ... ... вирусы, белсенді клатрин болмаған жағдайда да жасушаға еніп кете алады деген мәліметтер бар. Жасуша беткейіндегі рецепторлық ... ... ... ... ... ... бөлшегінің айналасына (заворачивание) қамтамасыз етеді, яғни ... ... ... ... ... ... ішінде вирус бөлшектері бар вакуольдер пайда болады да, олар жасушаның ... ... ... ... ... вакуольдер цитоплазмалық ірі вакуольдермен - эндсомалармен, содан кейін - лизосомалармен қосылып бірігеді. ... - ол ... ... ... ... ... керекті ферменттер жиынтықтарынан тұратын жасушалық органеллалар.
Қабықшалы вирустардың жасушаға ену үрдісі вирус-спецификалық және вирионның сыртында орналасқан тіркеуші-ақуыздармен бақылауланады. Жасушаға вирус енгеннен ... ... ... рН- ы күрт төмендейді де вирион қабықшасы эндосомальды мембранамен қосылады және вирустық нуклеокапсид босанып, цитоплазмаға шығу аяқталады.
Іс жүзінде барлық қабықшалы ... үшін ... ... ... ... ... нәтижесінде эндосомалар ішінде рН қышқыл болуы керек, тек қана АИВ кезінде ... ... ... ... вирустар сияқты ірі бастауыш гликопротеин-gр 160 ыдырап gр 120 және gр 41 ... ... ... оның ... ... ... ... босанып шығады.
Вирусқа қарсы болатын қорғаныс механизмдерін екіге бөлуге болады:
І. Иммунитеттің арнайы факторлары: ... және ... ... ... - ... ... гуморальдік факторлар В-лимфоциттерге тығыз байланысты. В-лимфоциттер өзгере келіп плазматикалық жасушаларға айналады, ал ол жасушалар вирусқа қарсы антиденелерді бөліп шығарады. Адам мен ... қан ... ... ... антиденелер - иммунитеттің гуморальді факторы арқылы болуының көрсеткіші болып табылады. Сонымен бірге, көптеген вирустарға қарсы жергілікті иммунитет болады. ... ... ... парагриппте және басқа тыныс жолдарының кілегейлі қабықшасының ... ... ... ал ішек ... - ... ... ... иммунитетіне байланысты болады.
Қорытынды
Вирустар - адамдарда, жануарларда және өсімдіктерде инфекциялық ауруларды тудыратын, жасушалық құрылымы жоқ және тек қана тірі ... ... ... ... кішкентай (субмикроскопиялық) қоздырғыштар. Өсімдіктерде паразиттелуге қабілетті шамамен 500-дей вирус түрлері бар. Вирустық аурулар дәнді және бұршақ культураларында, сонымен қатар астық және ... ... кең ... ... пасленовты туысына жататын өсімдіктер түрлеріне-картоп, қызанақ, темекіге өте үлкен зиян келтіреді. Темекідегі біркелкі жапырақтардың боялмауымен сипатталатын мозайкалық ауруды зерттеу арқасында 1982 жылы ... ... ... Бұл ... ... ... орыс ғалымы Д. И. Ивановскийге тиесілі, ол сонымен қатар, вирустардың өте кішкентай мөлшерін анықтады және олардың жұқпалы ( инфекциалы ), ... ... ... ) және ... ... қосылыстарды (қазір оларды Ивановский кристалдары деп атайды ) анықтады. Вирустар организмде әр ... ... ... ... Олардың оргпнизмге енуі, таралуы, орналасуы да әр түрлі. Осы ... ... біз ... осы қасиеттерінен көптеген мәліметтер алдық. Вирусқа тропизмдік қасеит тән.
Жаңа вирустық бөлшектер - ол ... ... ... ... ... қышқылының және вирустық ақуыздардың барлық молекулаларының жиынтығы. Осындай нуклеин қышқылдарының және вирустық ақуыздардың жаңа молекулаларының пайда болуы жасушада вирус ... ... ... бірі ... ... Вирустардың ерекшелігі сол - жасушада вирион ... ... ... ... ... олар бірігіп-қосылып жетілген вирус бөлшегін құрайды, оны дисъюнктивтікөбею тәсілі деп атайды. Вирус ... ... ... НҚ - ы мен ... ... ... бір уақытта емес және әр жерде жүруі ... ... ... ... ... ... үрдістер үздіксіз жүретін жалғыз процесс болып табылады. Әрбір процестің мәнісін түсіну үшін ғана олар жеке-жеке қарастырылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* Б.Т. ... ... ... 2008 ж
* ... , 2004 ... Жалпы вирусология. Ш. Мырзабекова. Алматы. - 1994.
* Л.Б.Борисов. Медицинская микробиология, вирусология, иммунология. Москва - ... ... ... ... ... Микробиология кафедрасы-ның профессорлары Б.А. Рамазанова, А.Л. Котова, Қ.Қ.Құдайбергенұлы, оқытушылар: Б.М. Хандиллаева, Г.Р. Амзеева, Т.С. Бегадилова, А.М. Бармакова, Д.Ж. Батырбаева. ... 2006 ... ... В.М. ... ... Москва - 1990

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вирустардың организмге енуі,таралуы,орналасуы.Инфекция түрлері және оларға сипаттама. Иммунитеттің механизмдері.Иммунитеттің гуморальдық,клеткалық,жалпы физиологиялық факторлары20 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Адам сырт келбеті туралы криминалистикалық ілім5 бет
Аймақ – экономикалық шаруашылық жүргізу объектісі ретінде8 бет
Биологиялық активті нүктелер17 бет
Картографиялық генерализация6 бет
Криминалистикалық габитология түсінігі мен мазмұны10 бет
Суқұбыры (канализация) торабының құрылысы10 бет
Халықтың орналасуы. Урбандалу11 бет
Қалалардың орналасу факторы27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь