Шаруашылық субъектілердің қаржылық жағдайын талдаудың мәні және маңызы

МАЗМҰНЫ:

КІРІСПЕ

1. ШАРУАШЫЛЫҚ СУБЪЕКТІЛЕР ҚАРЖЫСЫНЫҢ ЖАЛПЫ МӘНІ, СЫНЫПТАМАСЫ
1.1 Шаруашылық субъектілер қаржысының мәні
1.2 Шаруашылық субъектілердің сыныптамасы

2. ШАРУАШЫЛЫҚ СУБЪЕКТІЛЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ МАҢЫЗЫ
2.1 Талдаудың мақсаттары мен міндеттері
2.2 Қаржылық жағдайды талдаудың әдістері мен ақпараттық қамсыздандыру
2.3 Бухгалтерлік баланстың құрылымымен динамикасын жалпы бағалау

3. ШАРУАШЫЛЫҚ СУБЪЕКТІ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУШЫ РЕТІНДЕГІ КӘСІПОРЫН ҚАРЖЫСЫН БАСҚАРУ
3.1 Кәсіпорынның қаржы саясаты. кәсіпорын қызметі тиімділігін жоғарлатудың негізі
3.2 Кәсіпорын қызметі тиімділігін басқару мен жоспарлау
3.3 Кәсіпорынның өтімділігімен төлемқабілеттілігін талдау

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ

Шаруашылық субъектілер қаржысы –бірыңғай қаржы жүйесінің құрамдас бөлігі.
Шаруашылық жүргізуші субъект түсінігі –барлық ұйымды-құқықтық меншікті сандарына және қыызметінің барлық түрлеріне қатысты, шаруашылық субъектілерді жалпылама айтқанда –экономикалық агенттер, экономикалық бірліктер.Олар өзіне міндеттемелер қабылдай алады, активтерді иемденіп басқарады және экономикалық қызметті жүзеге асырады. Шаруашылық субъектілер түсінігі соңғы кездері шаруашылық қызметке заңды тұлғаларды ғана емес, сонымен қатар қоғамдық тұлғаларды -жеке кәсіпкерлерді, шағын бизнестің дамуымен байланысты қолданады.Соңғы уақыттарда коммерциялық қызметтердің рұқсат етілуіне байланысты, көптеген заңды тұлғаларға, соның ішінде мемлекеттік жекеменшікпен байланысты өндірістік емес салаларына коммерциялық және жарғылық қызметтердің шекарасын шектемейді, бұл субъектілерді –шаруашылық субъектілерге айналады, яғни өз қызметін жарғылыққа емес, сонымен қатар коммерциялық іске бағыттайтын. Шаруашылық жүргізуші субъектілерге көбінесе кәсіпорындар мен ұйымдар жатқызылады. Шаруашылық субъектілер қаржысы кәсіпорынның, қоғамның, бірлестіктер мен ұйымдардың қаржысын кірістіреді.
Шаруашылық субъектілер қаржысының өзіне тән мазмұны мен сыртқы көрініс түрлері бар. Мазмұны ретінде қаржылық категорияны анықтайтын сыртқы қаржы құрамы болып табылады. Қаржының мазмұны мен көрініс түрлері бір-бірімен байланысты. Бірақ олардың тұрақтылық дәрежесі ұқсас емес. Қаржының көрініс түрлері оның мазмұнына қарағанда тез өзгереді.Шаруашылық субъектілер қаржысының атқарым қызметтері қаржының атқарым қызметтерімен бірдей:
1. бөлу
2. бақылау.
Шаруашылық субъектілер қаржысы мен жалпы мемлекеттік қаржылардың бар болуы экономикалық заңдар іс-әрекеті мен тауарлы-ақшалай қатынастардың болуымен себепті.Тауарлы-ақшалай қатынастар жекеменшіктің әр түрімен, еңбекті қоғамдық бөлумен анықталған.
Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржыға қатысты алуан-түрлі қарым-қатынастарға барады:
1. мемлекетпен
2. несие жүйесімен
3. жоғары ұйымдармен
4. басқа шаруашылық субъектілермен
5. сақтандыру ұйымдарымен
6. жұмысшылармен
7. кәсіптік иелерімен.
Шаруашылық субъектілер қаржысының негізгі белгілері:
1. көп қырлы қаржы қатынастардың болуы;
2. міндетті түрде өндірістік қордың бар болуы;
3. жоғары белсенділік;
4. олар барлық қаржы жүйесінің негізі болып табылады.
Сонымен, шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы -өнімдерді, жұмыстарды және қызмет көрсетулердің өндіргенде және өткізгенде ақшалай табыстарды, қорларды қалыптастыру, бөлу және пайдаланумен байланысты экономикалық қатынастар.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Н. Назарбаев «Қазақстан-2030» Процветание, безопасность и благсостояние всех казахстанцев. Послание Президента страны народу Казахстана.
2. Қазақстан Республикасының Ата Заңы 1995 ж.
3. К. Ш. Дюсембаев «Анализ финисового состояния предприятия» Учебное пособие Алматы «Экономика» 1998 г.
4. К. Ш. Дүйсенбаев, Э. Т. Төлегенов, Ж.Г. Жұмағалиева «Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдаиын талдау». Оқу құралы, Алматы: Экономика.
5. О.В. Ефимова «Как проанализировать финансовое положение предприятия». Практическое пособие. Москва 1994г.
6. П. Балабанов «Управление финансами предприятия»
7. Под редакцией профессора И.О. Волкова «Экономика предприятия» Москва Инф. 1997г.
8. Под редакцией профессора В.Я. Горфинкеля Учебник для ВУЗ-ов «Экономика предприятия» 2001г.
9. С.С. Уткин «Финансовый менеджмент» Учебник 2001г.
10. Б.Нидлз, Х. Андерсон, Д. Колдуелл «Финансовый учет», «Финансы и статистика» Москва 1996г.
11. А. Андерсон «Практика заподного ведения бухгалтерского учета» 1997
12. О.В. Ефимова «Финансовый анализ» Москва 1996г.
13. В.И. Бренстайн « Анализ финансовой отчетности» Москва 1996г.
14. В.М. Родионова, М.А. Федотова «Финансовая устойчивость предприятия в условиях инфляции», «Перспектива» Москва 1995г.
15. Л.Н. Павлова «Финансовый менеджмент» Москва 1995г.
16. В.В. Потров, В.В. Ковалев «Как читать баланс» «Финансы и статистика» Москва 1993г.
17. У.С. Радостовец «Бухгалтерский учет на предприятий» Алматы 2000г.
18. «Қаржы – Қаражат» Минфин РК, Алматы
19. Стандарты бухгалтерского учета РК
20. А.И. Ковалев, В.П. Привалов «Анализ финансового состояния предприятия» Москва 1995г.
21. Н.А. Русак «Анализ финансового положения предприятия» Минск 1998г.
22. Э.А. Макарян, Г.П. Геросименко «Финансовый анализ» Москва 2001г.
23. Г.Г. Виноградов «Руководство по финансовому учету, отчетности и аудита.»
24. И.А. Багдоновская «Анализ хозяиственной деятельности в промышленности» Минск 2000г.
25. Е.С. Стоянова «Финансовый менеджмент, Теория и практика» Москва 2001г.
26. Т.Б.Крылова «Анализ капиталистического предприятия»
27. Л. Сидельникова «Методы оценки инвестиции»
28. Н.Г. Чумаченко «Учет и анализ в производстве» Москва 1997г.
29. Об организации работы по предостовлению предприятиям и организациям кредитов, выделяемых на пополнение собственных оборотных средств. ПКМ РК от 07.01.1997г.
30. С.А. Николаева «Особенности учета затрат в условиях рынка, системадирекции хостинга» Москва 1997г.
31. М.С. Ержанов «Учетная политика на Казахстанском предприятии» Алматы 1999г.
32. С.А. Стуков «Система производственного учета и контроля» Москва 2002г.
33. В.М. Ткач «Управленческий учет, международный опыт» Москва 2000г.
34. В.И. Палии «Основы колькулирования» Москва 1997г.
35. «Ақша қаражатарының қозғалысы туралы есептер» 2002-2003жж.
36. Қаржылық шаруашылық қызмет натижесі тураны есебі.
        
        МАЗМҰНЫ:
КІРІСПЕ
1. ШАРУАШЫЛЫҚ СУБЪЕКТІЛЕР ҚАРЖЫСЫНЫҢ ЖАЛПЫ МӘНІ, СЫНЫПТАМАСЫ
1.1 Шаруашылық субъектілер қаржысының мәні
1.2 Шаруашылық субъектілердің сыныптамасы
2. ШАРУАШЫЛЫҚ СУБЪЕКТІЛЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ... ... ... мен ... ... ... ... әдістері мен ақпараттық қамсыздандыру
2.3 Бухгалтерлік баланстың құрылымымен динамикасын жалпы бағалау
3. ШАРУАШЫЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның қаржы саясаты- кәсіпорын қызметі тиімділігін жоғарлатудың
негізі
3.2 Кәсіпорын қызметі тиімділігін басқару мен жоспарлау
3.3 Кәсіпорынның өтімділігімен төлемқабілеттілігін ... ... ... қаржысы –бірыңғай қаржы жүйесінің құрамдас
бөлігі.
Шаруашылық жүргізуші субъект түсінігі ... ... ... және ... ... ... қатысты, шаруашылық
субъектілерді жалпылама айтқанда –экономикалық агенттер, экономикалық
бірліктер.Олар өзіне міндеттемелер ... ... ... ... және ... ... ... асырады. Шаруашылық субъектілер
түсінігі соңғы кездері шаруашылық ... ... ... ғана ... ... қоғамдық тұлғаларды -жеке кәсіпкерлерді, шағын бизнестің
дамуымен байланысты қолданады.Соңғы уақыттарда ... ... ... ... ... заңды тұлғаларға, соның ішінде
мемлекеттік жекеменшікпен байланысты ... емес ... және ... ... ... ... бұл
субъектілерді –шаруашылық субъектілерге айналады, яғни өз ... ... ... ... ... іске ... Шаруашылық
жүргізуші субъектілерге көбінесе кәсіпорындар мен ұйымдар жатқызылады.
Шаруашылық субъектілер ... ... ... ... ... қаржысын кірістіреді.
Шаруашылық субъектілер қаржысының өзіне тән мазмұны мен ... ... бар. ... ... ... категорияны анықтайтын сыртқы
қаржы құрамы болып табылады. Қаржының мазмұны мен ... ... ... байланысты. Бірақ олардың тұрақтылық дәрежесі ұқсас емес. Қаржының
көрініс ... оның ... ... тез ... ... атқарым қызметтері қаржының атқарым қызметтерімен
бірдей:
1. ... ... ... қаржысы мен жалпы мемлекеттік қаржылардың бар
болуы ... ... ... мен тауарлы-ақшалай қатынастардың
болуымен себепті.Тауарлы-ақшалай қатынастар жекеменшіктің әр ... ... ... ... ... субъектілер қаржыға қатысты алуан-түрлі ... ... ... ... жүйесімен
3. жоғары ұйымдармен
4. басқа шаруашылық субъектілермен
5. сақтандыру ұйымдарымен
6. жұмысшылармен
7. кәсіптік иелерімен.
Шаруашылық субъектілер қаржысының негізгі белгілері:
1. көп қырлы қаржы қатынастардың ... ... ... ... ... бар болуы;
3. жоғары белсенділік;
4. олар барлық қаржы жүйесінің негізі болып табылады.
Сонымен, ... ... ... ... ... және қызмет көрсетулердің өндіргенде және өткізгенде ақшалай
табыстарды, қорларды қалыптастыру, бөлу және ... ... ... ... ... ... ... МӘНІ, СЫНЫПТАМАСЫ
1.1 Шаруашылық субъектілер қаржысының мәні
Шаруашылық субъектілердің қаржылары бірегей қаржы жүйесінің құрамды
бөлімі. Шаруашылық ... ... ... ... ... ұғымына келесі түрдегідей анықтама беруге болады: өзінің атынан
активтерді иемдене алатын, өз мойнына міндеттер ... ... ... ... экономикалық агенттер немесе экономикалық
бірліктер. Осы шаруашылық ... атап ... ... ... шаруашылықтар, бірлестіктер және тағы басқалары
жатқызылады. Шаруашылық субъектілер ... ақша ... ... ұдайы
өндіріс процесінің негізгі тұстарын көрсетеді.
Шаруашылық субъектілер қаржысы ақшалай түрде көрсетілген ... ... ... ... және оны ... заңдардың
талаптарымен сәйкес жүзеге асыруға мүмкіндік ... Олар ... әрі ... ... үшін ... ... жиынтықтар мен табыстарды
пайдалану мен қайта бөлу үшін ... Бұл даму ... ... ... ... маңызды экономикалық құралы болып табылады.
Шаруашылық субъектілердің қаржысыз мүмкін ... ... ... ... ретінде, олар басқа да өндірістік ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметінің
тиімділігіне әсер етеді.
Шаруашылық субъектілер қаржысы өзіне ... ... ... салалық министрліктермен басқа да шаруашылық ... ... сала ... ... ... ... жобалық қызметтердің, байланыс, ... ... ... ... ... және басқа да қоғам саласындағы
қызметтердің қаржыларын қамтиды.
Жекеменшіктің ... ... жаңа ... ... ... ... кооперативті, акционерлік және аралас.
Ұлттық шаруашылықтағы әр салаларының қаржылары өзіндік ерекшеліктерге
ие болады. ... ... ... ... ... ... мәні
мен негізгі принциптері ұқсас болып келеді, бұл ... ... ... ... ... ... ... қаржысы саласындағы көп жақты қатынастар
ііріленген топтарға жинақталады: бұл ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру кезінде кеңейтілген өндіріс
пен мемлекеттік және оның өндірістік кәсіпорындары;
• ұсынылған ұзақ мерзімді және ... ... ... ... ... ... мен несие жүйесі;
• қорларды, табысты қайта бөлу кезінде шаруашылық субъектілер мен жоғарғы
деңгейлі ұйымдар;
• персоналды, мүлікті сақтандыру ... ... ... мен
сақтандыру ұйымдары;
• шаруашылық субъектілердің негізгі қызметімен ... ... ету ... ... ... процестер.
1.2 Шаруашылық субъектілердің сыныптамасы
Көптеген кәсіпорындар, ұйымдар, мекемелер әр ... ... ... және оның негіздемесі қаржы ұйымының сипатына әсер ... ету ... ... ... ... және ... ... емес) болып екіге бөлінеді.
Материалды саладағы кәсіпорын қызметі жалпы қоғамға ... ... ... ... ... ... мен ... табиғи-заттық
сипатта болады.
Өндірістік емес салаларының қызметтік нәтижесі қызмет көрсетулер
түрінде ... бұл ... құру ... ... ... ... сай
келеді.
Материалды және материалды емес салаларының құрамы бірнеше бөлімдерге,
бөлімшелерге ... Бұл ... ... ... ... ... ... экономикалық субъектілер тобындағы оның ... ... Бұл ... ... ... ... өндіріс саласындағы қаржылардың ұйымдастыруына өнімді
өндіру ... ... ... ... факторлар әсер етеді.
Мезгілдік факторларқұрылыс, ауыл шаруашылық өндірістеріне тән болып келеді.
Мұндай факторлар өндіріс шығындарының көлеміне әсер ... ... ... ... төлемдермен байланысты шығындардың ұлғаюына
әкеледі.
Келесі ... ... ... ... ... коммерциялық және коммерциялық емес ... ... ... ... қызметтің мақсаты табыс табу болып табылады.
Өндіріс түрлері бойынша кәсіпорындардың екі түрі ерекшеленеді: тауар
өндіретін кәсіпорындар және қызмет ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік, жеке, қоғамдық ұйымдар,
шетел субъектілер және аралас кәсіпорындар.
Ұйымның ... ... ... ... ... ... ... СУБЪЕКТІЛЕРДІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ МАҢЫЗЫ
2.1 Талдаудың мақсаттары мен міндеттері
Қазіргі заманғы жағдайларда тиімді қызметті ... ету ... өз ... ... ... ... ... мен бәсекелестерінің іскерлік белсенділігі жағдайын ... ... ... Ол ... ... қаржылық экономикалық жағдайын бағалау ... ... ... ... ... ... және үстірт емес
түрде пайдалануы;
• тәжірибеде осы әдістерді жүзеге асыруға қабілетті талдаушы мамандарды
тарту ... ... ... ... деп жазады профессор
Балабанов И.Т.*, бұл оның ... ... ... сипаттамасын
(яғни төлемқабілеттілігі мен несие қабілеттілігі), қаржы ресурстары мен
капиталды пайдалану, мемлекеттік алдында өз ... ... С.А. ... жағдай жөніндегі өзінің көзқарасын келесі сөздермен
баяндайды**: «Кәсіпорынның қаржылық жағдайы – бұл бірқатар ... оның ... мен өмір сүрү ... кешенді талдау».
Қаржылық-экономикалық жағдай шаруашылық қызметтің барлық қатысушыларының
экономикалық ... ... ... Оның ... ... мен
артықшылығын анықтайтын кәсіпорынның белсенділігі мен сенімділігін маңызды
критерийлері. Ол ... ... мен ... және олардың
қалыптасу көздерімен сипатталады.
Талдаудың негізгі мақсаты – кәсіпорынды жалпы және сонымен бірге ... ... ... ең ... ... ... талдаудың мақсаттары:
← қаржылық жағдайдың көрсеткіштерінің өзгерістерін табу;
← кәсіпорынның қаржылық жағдайына әсер ететін факторларды табу;
← қаржылық жағдайдың сандық және сапалық ... ... ... ... ... ... бір датаға (күнге) бағалау;
← кәсіпорынның қаржылық жағдайының тенденцияларының ... ... ... ... ... ... өзгерісін анықтау;
Қаржылық жағдайды талдау келесі тұтынушылар тобына керекті:
• Кәсіпорынның менеджерлеріне және ең ... ... ... Кәсіпорынды оның қаржылық жағдайын білмей шаруашылық
шешімдер қабылдау, оны ... ... ... ... үшін ... ... мен ... шаруашылық қызметінде қолданылатын
(шешімдерді) олармен қабылданған шешімдердің тиімділігін ... ... ... ... ... соның ішінде акционерлерге.Оларға кәсіпорындарға
салынған қаражаттардың қайтарымдылығы қандай ... ... мен ... ... ... ... ... мен өздерінің капиталдарының жоғалту мүмкіндігін
білу маңызды.
• Кредиторлар мен инвесторларға. Оларды берілген несиелерінің ... ... ... ... ... Олар үшін жеткізілген өнімдер үшін ... ... мен ... ... ... ... ... атап өтілген қаржылық талдаудың тұтынушыларының
тізімі осы талдауды экономикалық процестердің ... ... ... ... ... ... талдаудың басты міндеті
бастапқы қаржылық жағдайы мен оның одан әрі даму ... ... ... ... Ол ... ... құралады:
1) қаржылық-экономикалық жағдайды теңестіру;
2) кеңістіктік уақыттық айырымда қаржылық-экономикалық жағдайдың өзгерісін
айқындау;
3) қаржылық-экономикалық жағдайға өзгеріс әкелген ... ... ... ... ... ... ... айқындау.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдау қаржылық
талдаудың, сондай-ақ менеджменті мен ... ... ... ... талдаудың негізіне қаржылық есеп беруді талдау жатады. Бұл
қаржылық-экономикалық жағдайды бағалауды жүргізуде ... ... мен ... ... ... ... ... менеджментінің
мәні нң тиімді жағдайларда қосымша қаржы көздерін тартуға, ең тиімді
инвестициялауға, ... ... ... операцияларды жүзеге асыруға
мүмкіндік беретін қаржылардыбасқаруды ұйымдастырудан тұрады. ... ... ... ... іздестіру, сонымен қатар қаржы ресурстарын ең
тиімді инвестициялау бағыттарын анықтау нарықтық экономика жағдайларында
өзекті болуда. ... ... ... ... ... ... есеп ... білудің жан-жақтылығына, жүйелігіне, мұқияттылығына тәуелді.
Мұнда алдынғы орынды кәсіпорынның қаржылық экономикалық жағдайын талдау
алады.
Кәсіпорындар арасында, ... ... және ... ... ... ... ... шаруашылық байланыстың кеңінен дамуы шаруашылық
субъектінің де, және оның қарсы агенттерінің де ... ... ... мен ... ... ... артуын
білдіреді. Бұл міндетті шешудің алғышарттарының бірі ... ... ... етуі ... – бұл ... ... есебі мен қаржылық есептілігінің
әрекеттегі заңға сәйкес сенімділігін, толықтығын тексеру. Аудит келісімін
шарттық бастамаларда тәуелсіз ... ... ... ... ... ... негізгі қызметтері болып табылатындар:
← консалтингтік қызметті жүргізу (кеңес беру);
← бизнес жоспардың негізділігін тексеру;
... ... ... ... ... ... сауда-өндірістік қызметті және оның қаржылық нәтижелерін ... ... ... ... тексеру және талдау нәтижесіндегі
аудиторлар ресми нысанындада белгілі бір ... ... ... объектілердің қызметі қортындысы туралы негізделген түйін
ұсынады.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық талдау субъектілері болып кәсіпорын
қызметіне ... және ... ... ... ... ... ... жағдай – кәсіпорынның нарықтағы сенімділігі,
бәсеке қабілеттілігі, орнықтылығының ... ... ... ... бірінші тобының әрбірі субъектісі ... ... ... ... өз ... ... біледі.
Кәсіпорын қаржыларының меншік иелерін ең алдымен меншікті капитал
үлесінің өсуі ... ... ... ... ресурстардың тиімді
пайдаланылуы қызықтырады. Кредиторлар мен инвесторлар несиенің ұзартылуының
дұрыстығына, несиелендіру шарттарына, ... ... ... салудың табыстылығына көңіл бөледі. Жеткізушілер мен клиенттер
кәсіпорынның төлемқабілеттілігіне, өтімді ... бар ... және ... ... тобына кәсіпорын қызметіне тікелей мүдделі
емес, бірақ келісім-шарт бойынша бірінші топтың мүдделерін қорғауға ... ... ... ... өз ... ... өзгеріп тұратын нарықтық
коньюктура жағдайларында жоспарлай отырып, өз бәсекелестік айқымдамасын
нығайтуға ... ... ... ... ... бір ... ... аймағына өтеді. Бухгалтерлік есеп беруге негізделінетін
қаржылық-экономикалық жағдайды ... ... ... ... ... ... ... есеп берілгендерін тартусыз және жариялаусыз жүргізілетін
талдау.
Жоғарында айтылғандар кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын
талдауды жүргізу ерекшелігін анықтайды, және де ... ... ... әдістерін пайдалануды шектейді.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдаудың мәнін ... ... ... нақ ... өзі ... ... саясатын әзірлеу
құрылатын база болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық саясатының стратегиялық міндеттерін келесілер:
← кәсіпорын пайдасын жоғарлату;
... ... ... және оның қаржылық тұрақтылығын
қамтамасыз ету;
← кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығын ... ... ... иелері үшін кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайының
мөлдірлігіне қол ... ... ... тиімді тетігін құру;
← қаржы қаражаттарды тартудың ... ... ... ... ... ... қаржылық саясаттың бағытын
таңдау жүзеге асырылады.
Кәсіпорын үшін инвестициялық, ... ... ... ... талдау нәтижелері үлкен мәнге ие.
Даму стратегиясының басты мақсаты – барлық ресурстарды тиімді бөлу мен
пайдалануға негізделген нарықтағы ... ... ... ресурстарды
басқарудың басты әдісі болып шарушылық қызмет нәтижелерін аналитакалық
бағалау және болжамдау әдісі жүреді.
Технология, ... ... мен ... жаңарту аймағында тиімді және
нәтижелі шешімдер қабылдау үшін басқарушы ... ... ... туралы тұрақты және үздіксіз мониторинг керек. Қаржылық-
экономикалық жағдайды ... ... ... қас ... ... бар ресурстарды пайдаланудың ең күрделі проблемаларын ... ... ... ... мен ... ... ресурстарды ұйымдастыруға сәйкес келтіру күшін азайтуға ... ... ... ... ... ... құрылымы мен динамикасын, олардың ... ... ... ... және ... ... көздерінің құрылымы мен құрамы
динамикасын, олардың жағдайы мен өзгерісін бағалау;
... ... ... мен ... ... кәсіпорынның қаржы орнықтылығының салыстырмалы және ... ... оның ... ... ... ... ресурстары мен қаражаттарын пайдалану тиімділігін
бағалау.
2.2 Қаржылық жағдайды талдаудың әдістері мен ақпараттық қамсыздандыру
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... құрылымдандыруға мүмкіндік беретін әдістер мен
амалдар жиынтығы көмегімен жүргізіледі.
Абсолюттік көрсеткіштерді талдау – бұл ... ... ... танып білу: кәсіпорын мүлігінің құрамы қаржлық
салымдардың құрылымы, меншікті ... ... ... ... қаражаттар мөлшері, өткізуден түскен түсүм көлемі, пайда мөлшері
анықталады.
Көлденең (уақыттық) талдау – бүл өткен кезеңмен өткізуден есеп ... ... ... ал ол баланс баптарының және олардың
топтарының өзгеру ... ... және оның ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Тікесінен (құрылымдық) талдау ... ... ... ... яғни ... натижелік көрсеткіштері есеп беру дегі жеке
баптардың үлес салмағын айқындау мақсатында жүргізіледі.
Тренділік (динамикалық) талдау бір қатар жылдарға ... ... ... және ... ... ... ... келешектік, болжамдық талдау жүргізіледі. Қаржылық-
экономикалық талдаудың басты әдісі қаржылық (аналитикалық) ... ... ... коэффициенттер пайдаланушылардың әр түрлі топтарына:
акционерлерге, менеджерлерге, талдаушыларға қажет. Мұндай ... – бұл ... жеке ... ... ... әр ... ... арасында арақатысты есептеу, олардың өз ... ... ... ... ... ... қолайлы болу үшін олар
бірнеше топтарға біріктірілген:
... ... ... ... мүлік құрылымының сипаттамасы.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын алдын ала бағалау ... ... ... ... өз ... сапалық
айырмашылықтары бар бірінші және екінші сыныптарға ... ... екі ... ... ... шамада қарастырылып отырған талдаушылық
құралдың жеткіліксіз дамығандығының салдары.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдауды жүргізу ... база ... ... ... ... ... ... етеді.
Ұйымның (шаруашылық субьектінің) есеп берушілігі – бүл ... және ... ... оның ... жағдайын бейнелейтін
көрсеткіштер жүйесі.
Есеп берушілікке ағымдағы есептің барлық түрлері кірістірілген.
Соның арқасында есеп ... ... ... ... ... бейнелеу мүмкіндігі қамтамасыз етіледі.
Есептерді құрайтын мәліметтер сипаты бойынша басқарушылық (ішкі) және
қаржылық (сыртқы) есеп беру етіп ... есеп ... бір ... ... ... ... ... ақпараттардың орындылығы мен дұрыстығы;
← берілген есеп берудің мәнділігі.
Жоғарыда айтылып кеткенде, кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын
талдау негізінен қаржылық бухгалтерлік есеп беруіне сүйінеді.
Қаржылық ... есеп беру ... ... ... ... ... тұрады:
← бухгалтерлік баланс;
← пайда және зиян шегу туралы есеп;
← капитал қозғалысы;
← ақша қаражаттары қозғалысы ... ... ... ... жыл ... ... жоғарыда аталған құжаттардан басқа,
аудиторлар пікірінен, қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... ... Атап өткен жөн, аудиторлар
қаржылық есеп берулердің дәлділігін ... тек есеп ... ... ... ... туралы касіби түйін жасайды.
Қаржылық есеп беру-бүл ұйымның откен ... бір ... ... ... құжат болғандықтан, сыртқы талдаушылардың ескірген
мәліметтерге сүйеніп сол ... ... ... басқа амалы жоқ.
Кәсіпорынның қызметі туралы көп түрлі экономикалық ақпарат және ... ... ... ... бар.
Сыртқы қаржылық есеп берудің берілгендері бойынша кәсіпорынның қаржылық-
экономикалық жағдайын ... ... ... табылады. Оның
жүргізілуі келесі сатылардан тұрады:
1. Ақпараттарды жинақтау және оның ... ... ... ... ... ... есеп беру ... берілгендерді іріктеу.
Бухгалтерлік есеп берудің типтік ... ... ... ... Есеп ... мен ... өзгерісінің сипаттамасы.
2. Талдаудың негізгі бағыттары ... ... ... және
топтау.
3. Зерттелінетін кезеңге көрсеткіштер топтарын айқындау және ... ... ... ... мен нәтижелер дәйектемесі арасында
өзара байланысты белгілеу.
5. Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайы туралы түйінді дайындау.
6. «Тар ... ... және ... ... ... ... жағдайын жақсарту бойынша ұсыныстар
әзірлеу.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдау ... бас ... ... ... тұрады:
1. Баланстың құрамы мен құрлымын;
2. Кәсіпорын қаржылық орнықтылығын;
3. ... ... мен ... ... ... ... ... бұл блоктар кәсіпорынның ағымдағы экономикалық
жағдайының ең дәл және ... ... ... көрсеткіштерді есептеу
мен топтауды жүргізуге негіз болатын талдау құрылымын білдіреді.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдау қажетті ... ... ... ... ... ... ... жалпы бағалау
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайын талдау бухгалтерлік
балансты, оның құрылымын, құрамымен динамикасын танып ... ... ... келесі мәселелерді қарастыру керек:
← баланстың негізгі тұжырымдамаларын;
← баланстың мәнімен қызметтерін;
... ... ... ... – бүл ... ... құны мен ... құнын бейнелейтін белгілі бір уақыт кезеңіне шаруашылық бірліктің
каржылық жағдайы туралы ақпарат.
Кәсіпорын балансында ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасы. Есеп беруде ақша тұрінде көріне
алатын ақпарат ғана тіркеледі.
2. ... ... ... ... ... ... алу оны заңды тұлға ретінде ... ... ... ... ... ... кәсіпорын тұжырымдамасы кәсіпорын қызмет етіп
тұратын уақыт аралығы белгісіз екендігімен жіберіледі.
Шаруашылық субъект әрекеттегі кәсіпорын ... ... және одан ... етуін жалғастырады.
4. Құны бойынша есепке алу тұжырымдамасы, кәсіпорын мүлкін ... баға ... ... алу ... ... ... келесіде есепке алу үшін негіз болып табылады.
5. Екі ұдайлық есеп жұргізу тұжырымдамасы, кәсіпорынның барлық
активтері ... ... ... кредиторлармен талап етілуі
мүмкін және бұл талаптардың жалпы сомасы талап етіліп отырған
активтер сомасынан арта алмайды. Бұл ... мен ... ... ... ... ... ... мәнділік,сақтық есеп
ақпаратының зарарсыздығы және т.б. болады.
Бухгалтерлік баланс – кәсіпорын қаражаттарының ... ... ... ... жағдайын орналастыруын және пайдалануын ақша
нысанында бейнелеу тәсілі. Нысан боиынша баланс нәтежелері өз ... ... екі ... білдіреді, сондықтан бухгалтерлік баланстың
маңызды ... ... екі ... тепе ... қағидасын сақтау болып
табылады.
Нарықтық экономикада ... ...... ақпараттар көздері.
Олардың көмегімен пайдаланушылардың кең шеңбері:
← Шаруашылық субъектінің мүліктік жағдайымен ... ... әл – ... анықтау;
← Ұйым үшінші тұлға – акционерлер, инвесторлар, кредиторлар сатып
алушылар және басқалары ... өз ... ... ... ... ... ... қаржылық нәтижелерір аныктау
мүмкіндігіне ие болады.
Бухгалтерлік баланстың ... ... ... ... ... ... ... баптары белгілі бір түрде топтастырылған.
Бұл аналитикалық ... ... және ... мен ... ... үшін қажет (Сызба
Активтер деп әдетте ақшалар салынған мүлікті айтады. Активтің баптарын
мүліктің өтімділігі дарежесіне байланысты, яғни ... сол ... ... қаншалықты тез ауыстыруға болатынына байланысты орналастырады балнс
активінің бөлімдері өтімділіктің өсу тәртібімен құрылады.
1. Айналымнан тыс активтер
... емес ... ... ... ... лицензиялар,
сауда маркалары, т.б. кәсіпорындармен ... ... ... құралдар (мүлік, ғимарат, жабдықтар, жер яғни салыстырмалы
алғанда ұзақ ... ... ... ... ... ... Күрделі салымдар (аяқталмаған құрылыс ұзақ мерзімді қаржылық салымдар).
2. Айналым активтер:
• Тауар материалдық ... ... ... ... ... ШАРУАШЫЛЫҚ СУБЪЕКТІ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУШЫ РЕТІНДЕГІ КӘСІПОРЫН
ҚАРЖЫСЫН БАСҚАРУ
3.1 Кәсіпорынның қаржы саясаты- кәсіпорын қызметі тиімділігін ... ... ... мен ауқымдары, ұйымдық – құқұтық
нысандары, қызмет ету жағдаилары ... ... ... оларды басқарудың
ұйымдық құрылымының кең көлемді алуан түрлігін ... ... ... ... ... кәсіпорын қызметінің
стратегиялық және тактикалық мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған ... ... ... кіру ... табылады.
Көрсетілгген мақсаттар әрбір шаруашылық субъекті үшін жекше. ... ... және бар ... ... ... ... ... бөлу; дивиденттер төлеу; өндіріс шығындарын реттеу мүлікті және ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Бірақта кәсіпорын қызметін есепке алудың қаржылық, салықтық және
басқарушылық ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесін құрайтын ... ... ... ... көптеген кәсіпорындар үшін қаржыны басқарудың
реактивтік нысаны тән ... ... яғни ... проблемаларға
басқарушылық шешімдерді қабылдау. Басқарудың мұндай нысаны көптеген қарама-
қайшылықтар қатарын ... ... ... мен ... ... ... ... және өндіріс рентабелділігі; меншікті
өндіріс ... ... ... ... ... қаржы қызметі арасында және т.б..
Кәсіпорынды реформалау міндеттерінің бірі нарықтық жағдайларға барабар
кәсіпорын қызметінің стратегиялық мақсаттарын ... ... және ... ... жолдарын іздестірумен қаржылық-экономикалық жағдайын талдаудың
негізінде қаржыны басқаруға көшу болып ... Кез ... ... ... ... ... агенттерін де (бірінші кезекте
инвесторларды, ... ... ... ... ... ... басшыларын, құрылымдық бөлімшенің
әкімшіліктік-басқарушылық жұмысшыларын, ... ... ... жүргізуде кәсіпорынның қаржы саясатын
жасақтаудың стратегиялық міндеттері болып табылатындар:
1. пайданы ең жоғары жеткізу;
2. ... ... ... ... және оның ... қамтамасыз ету;
3. меншік иелері инвесторлар, кредиторлар үшін ... ... ... қол ... ... ... ... қамтамасыз ету;
5. қаржы қаражаттарды тарту үшін нарықтық ... ... ... басқаруды тиімді тетігін құру.
Бұл міндеттер шегінде қаржыны басқару төңірегінде бір қатар бағыттар
бойынша келесі шараларды ... ... ... ... ... Бюджетке төлемдер бойынша бере жақды қайта құрылымдауды жұргізу;
3. Жалақыны төлеу бойынша бережақтарды жоюдағы шаралар ... ... ... ... талдауды жургізу стратегиясын дайындау;
5. Мүліктелді түгендеуді жүргізу және кәсіпорынның мүлік кешенін қайта
құрылымдауды жүзеге ... ... ... ... ... ... даму мүдделерін,
көрсетілген дамуды жүргізу үшін ақша қаражаттарының жеткілікті деңгеиінің
болуы және ... ... ... ... сақтауды біріктірудің
негізгі проблемасы тұрақты пайда болады.
Қаржы саясатын жасақтаудың негізгі бағыттарына жататындар:
– кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдаиын ... есеп және ... ... ... ... ... ... даиындау;
– айналым қаражаттарымен, кредиторлық және ... ... ... саясатты таңдауды кірістіретін шығындарды басқару.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдаиын талдаудың мәнін қайта
бағалау қйын, себебі ол кәсіпорынның ... ... ... ... база
болып табылады. Талдау тоқсандық және жылдық бухгалтерлін ... ... ... ала ... және ... ... алдында жүзеге асырылады. Қаржылық экономикалық жағдайда қорытындылық
талдау берілгендері негізінде ... ... ... ... ... ... шешімдердің тиімділігі тауелді болады. Қаржылық
талдаудың сапасы қолданылатын әдістемеге, бухгалтерлік есептеме, сонымен
бірге ... ... ... ... ... ... ... есептеме ... ... ... үшін
мамандандырылған ұйыммен аудиторлық тексеруді жургізген жөн.
Аудиторлық тексерулер натижелердің кәсіпорынның ... ... ... ... жөн. Сол уақытта қаржылық жоспарлау
және кәсіпорын және оның құрылымдық бөлімшелері бюджеттерін ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға
жауапты жұмысшылар тұрақты жоғардатқан жөн.мұнда негізгі ... ... ... емес, оның нәтижелерін талдау тәсілдеріне және
басқарушылық шешімдерді дайындау әдістеріне бөлу керек.
Талдауды ... ... ... ... ... есптемеге әртүрлі әдістерін пайдалану, ... ... ... ... ... бағалау үшін көрсеткіштерді
өз араларында сапалық айырмашылықтары бар бірінші және ... ... ... ... ... анықталған көрсеткіштер кіреді.
Олардың қатарына өтімділік және ... ... ... ... қызметі тиімділігін басқару мен жоспарлау
Реформалар жағдайында кәсіпорынға ұзақ ... ...... ... ... ... ... қазіргі заманғы жүйесі
талап етіледі.
Бизнес-жоспарда ... жуық және ұзақ ... ... ... қызмет түрлері көрсетіледі. Мұнда кәсіпорын әсер ете ... ... ... ... ... ... кәсіпорын жуық және
ұзақмерзімді келешекке аналысуды жоспарлайтын қызмет түрлері көрсетіледі.
Мұнда кәсіпорын әсер ете алмайтын сыртқы ... ... ... ... ... бизнес жоспар кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайдың
негізгі ... ... ... ... туралы
ақпараттарды құратын бөлімнен ... ... ... ... ... және оның мүмкіндіктері, кәсіпорын шығаратын ... ... ... негізгі бағыттары, өнімнің ассортиментік құрамы
туралы берілгендер ...... ... бөлімі кәсіпорын өнімнің өткізілім нарығын
сипаттауы болып табылады, ол нарықтық зерттеуді, тұтынушыларды және ... ... ... ынталануын, кәсіпорынның нарықтағы жағдаиын,
негізгі көрсеткіштерін талдаудан тұруға ... ... ... ...... ... зерттеу, бәсекелестер өнімін бағалау,
салыстырмалы бағалау қажет. Сондай-ақ маркетингтік зерттеулерде қажет өған
мыналар кірістіріледі: бір ... бес ... ... ... ... ... ... саясаты, баға саясаты, сұранысты қалыптастыру
және өткізуді ынталандыру.
Кәсіпорынның өндірістік-технологиалық және ... ... және ... ... тұратын бөлім қажет:
– кәсіпорынның орналасқан жері туралы;
– өндіріс ... ... ұзақ ... ... туралы;
– өндірістің технологиялық денгейі, оның қазіргі заман талаптарына
сәйкес келуі;
– өндірістік ... ... ... өнім ... ... ... ... кооперациялау және өндірісті материалдық қамтамасыз ету
туралы;
– қорщаған ортаны қорғау туралы;
... ... ... және ... ... туралы.
Бизнес жоспардың құрамды бөлімі кадрлық саясатқа және ... ... ... ұйымдық құрылымы болып табылады. Ол
кәсіпорын алдында тұрған міндеттермен мақсаттарға сәйкес келуі ... ... ... жасақтауда тәуекелмен сақтандыру ескерілуі
тиіс. Кәсіпорынның нарықтық экономика жағдайларында қызмет етуі кәсіпорын
басшылығы қателесіпқабылдайтын ... ... ... ... ... ... барлық жұмысшыларын, акционерлерді,
инвесторларды, тұтынушыларды қызықтыратын болғандықтан мүмкін болатын
тәуекелдерді ... ... Бұл ... мәні ... ... себептері,
тәуекел факторлары, өтеумен тәуекелді азайту әдістері болуы мүмкін.
Тәукелдерді сақтандырудың қазіргі бар жұмысы ... ... ... ... сақтандыру, несиелерді сақтандыру туралы
келісім шарттарды қарастырады.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдаиын талдауды ... ... ... ... ... ... ... басқарушешімдер
жасақталынады.
Қаржылық жоспарлауды жасақтауды пайда ... зиян ... ... ... себебі сату көлемін болжау бойынша берілгендер болса,
материалдық және ... ... ... ... ... және ... ... анықталады. Одан кейін қолма қол
қаражаттар қозғалысы ... ... Оны ... қажеттілігі
пайда немесе зиян шегу болжамын түсіндіргенде төлемдерді ... ... ... ... қол қаражаттардың қозғалысын болжау қолма
қол қаражаттардың құйылуын, қолма қол қаражаттардың ағылуын, таза ... банк ... ... және соңғы сальдосын ескереді.
Кәсіпорынның төлемқабілетті жағдаиын қамтамасыз ету мақсатында оның
қаржылық жағдаиы, қаржылық ... ... ... іскерлік белсенділігін сапалық және сандық критериилердің
жүйесі ... ... ... ... – бұл өтім ... кеңдігі, кәсіпорынның жақсы
атағы, басеке қабілеттілік тұрақты жеткізіп берушілер мен ... ... ... емес ... басқа кәсіпорынның
критериилерімен салыстырып қарау керек.
Іскерлік белсенділіктің сандық критериилері абсолютті және ... ... ... ... ... ... ... көлемін, пайда авансыланған капитал шамасын бөліп алу керек.
Осы көрсеткіштердің салыстырмалы ... ... сай ... ... ара ... ТП – пайданың өзгеру қарқыны; ТВ - өнімді ... ... ... ... ТАК – кәсіпорынның активтерінің өзгеру қарқыны.
Келтірілген ара қатынас ... ... ... ... ... ... ... өткізу көлеміне қарағанда ... ... өсуі ... Бұл мынаны білдіреді: өндіріс шығымдары және
айналымы төмендеуі керек, ал кәсіпорын ... ... ... Дегенмен тұрақты табысты кәсіпорынның тәжірибесінде де кей жағдайда
осы ара қатынастан ... ... ... де әр ... ... ... ірі инвестициялар, жаңа
технологияларды менгеру, басқару мен өндіріс құрылымын қайта ұйымдастыру,
модернизация және ... құру және ... ... көбі несе ... ... ықпалымен келтірілген және алдағы
уақытта пайда әкелетін қаржылық салымдарды талап етеді.
Іскерлік белсенділіктің салыстырмалы көрсеткіштері ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... жүйесі кәсіпорынның бухгалтерлік (қаржылық) есеп беруінің
мәліметтеріне негізделеді.
Бұл жағдай көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... бойынша бақылауға мүмкіндік береді.
Есеп беру үшін есепті кезеңдегі түсім пайда бойынша ... ... ... ... ... ... ... басына және кезең
соңына есептелген ... бір ... ... болады. Сондықтан
коэффициенттерді есептеу кезінде баланс баптарының кей ... - ... ... ... қолдануы дәрежесін
және шығындарды қайтару ... және ... ... ... өндіріс тиімділігінің негізгі құндық сапалық көрсеткіштерінің
бірі. Егер қаржылық өрістегі кәсіпорынның іскерлік белсенділігі ресурстар
аиналымының жылдамдығынан ... ... онда ... рентабелділігі оның
қызметінің пайдалылық дарежесін көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржы экономикалық жағдаиын ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Тарихи аспект.рентабельділік көрсеткіштері кәсіпорынның жұмысының
нәтижелігін есепті ... ... Атап ... ... ... ірі ... мен ... керек ететін
өзгерістер болуы мүмкін – ... ... онда өтіп ... ... ... нәтижелері, өндірілген
өнім саны, баға денгейі көрінеді, ... ... ... ... ... ... меншікті капитал (Ис) немесе аиналымнан тыс активтер
(Ғ) болуы ... ... ... ... критерии – бизнестегі тәуекелділік.
өндіріс жоғары пайда алумен жүргізілуі мүмкін, бірақ ... ... және ... ... ... ... ... топтарға біріктіруге болады:
1. Өнімнің табыстылығымен көрсеткіштері. Өнімді өткізуден ... ... және ... ... шығындар негізінде
есептеледі.
2. Кәсіпорын мүлігінің табыстылығының көрсеткіштері. Мүлік
шамасының өзгерісіне ... ... ... ... ... Қөлданылалатын капитал табыстылығының көрсеткіштері.
Инвестицияланатын капитал ... ... ... сипаттайтын көрсеткіш есебі орта жылдық
шамаларды анықтауға негізделген. Бұл пайданың жыл ... ... ... ... ... осіңкі қортындымен есептелетіндігімен түсіндіріледі.
Бөлімдегі шама, мысалы меншікті капитал көлемі, өзгеріп кетуі мүмкін.
Өнімнің ... ... ... ... ... ... ... пайданың өнімді өткізуден түскен түсімге (ҚҚС-
сыз) ... ... ... өткізілген
өнімніңрентабельділігі;
2. Баланстық пайданың өнімді ... ... ... (ҚҚС-сыз)
қатынасына тең жалпы рентабельділік.
3. Таза пайданың ... ... ... ... ... таза ... бойынша сату рентабельділігі;
3.3 Кәсіпорынның өтімділігімен төлемқабілеттілігін талдау
Жаппай төлем қабілетсіздік және көптеген ... ... ... ... ... жағдай объективтік
және дәл беғалаудың бірінші ... мәні ... ... ... ... ... ... мен кәсіпорынның
өтімділігі дәрежесі болып табылады.
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі ақша ... ... ... ... ... ... ... төлем міндеттемелерін өз уақытында
және толықтай орындау мүмкіндігімен ... ... ... ... нысандар мен шарттарына, соның ішінде несиені алу
әсер етеді.
Кәсіпорынның өтімділігі ондағы ... ... ... ... қаражаттарға қолма қол ақшалар, банк шоттарындағы ақша
қаражаттары және айналым ресурстарының тез ... ... ... ... кез ... уақытта қажетті шығындарды жүзеге ... ... пен ... ... экономикалық категория ретінде тең
емес, бірақ тәжірибиде олар өз ... ... өз ара ... ... ... ... ... төлем
қабілеттілікті көрсетеді. Кәсіпорынның кредиторлар және бюджет алдындағы ... ... ... ... банкроттыққа әкеледі.
Кәсіпорынды банкрот деп тану үшін ... тек ... ... ... ... ... өз ... орындай алмауы емес, сонымен бірге
кәсіпорынға қаржылық және мүліктік талаптары бар жеке және ... ... ... ... ... пен ... ... үшін келесі амалдар
қолданылады:
← Баланстық ... және ... ... ... ... ... қаржылық коэффициенттерін есептеу;
← есепті кезегі ақша қаражаттары қозғалысын талдау.
Баланс өтімділігін бағалаудағы негізгі ... ... ... мен міндеттемелерін өтеу шамасын анықтайды, олардың ақша нысанына
айналу мерзімімен міндеттемелердің өтеу мерзіміне сәйкес келеді.
Талдауды жүргізу үшін баланс активі мен ... ... ... ... ... кему ... бойынша;
← төлеу мерзімі дәрежесі бойынша
Активтердің ақша қаражаттарына айналу ... ... ... ... ең ... ... ... ақша қаражаттарымен қысқа мерзімді
қаржылық ... тез ... ... ... ... ... активтер.
А3- баяу өткізілетін активтер бұған айналым активтерімен ұзақ
мерзімді қаржылық ... ... қиын ... ... Бұл ... тыс ... ... қайтарылу мерзімі дәрежесі бойынша жүреді
П1- ең қысқа мерзімді міндеттемелер. Бұған кредиторлық борыш және
басқада ... ... ... ... ... меззімді пассивтер. Заемдық қаражаттар жатады.
П3- ұзақ мерзімді пассивтер. Ұзақ ... ... мен ... ... ... ... Капитал мен резервтер жатады.
Баланс өтімділігін анықтауда активтермен пассивтер топтары ... ... ... ... ... ... ... керекті шарты бірінші үш теңсіздіктің
орындалуы болып табылады. Төртінші теңсіздік баланстық сипатта болады: оның
орындалуы ... ... ... ... бары ... Егер теңсіздіктердің кез-келгені көрсетілген вариантына қарсы
белгіде болса, онда ... ... ... ерекшеленеді
(айрықшаланады).
А1-П1 және А2-П2 салыстыру алдағы уақыттағы төлем қабілеттілігі (төлем
қабілетсізділігі) туралы куаләндыратын кәсіпорынның ағымдағы ... ... ... салыстыру перспективті өтімділікті бейнелейді. Оның негізінде
ұзақ мерзімді төлем қабілеттілік болжанады.
Баланс өтімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... балансы абсолютты өтімділіктің барлық
критерийлеріне сәйкес деп қорытынды жасауға болады. Кәсіпорын жыл басына да
жыл соңына да ... ... кез ... түрі ... ... ... жабады.
Балансты зерттеу кезінде өте бір маңызды көрсеткішке таза айналым
капиталы, немесе таза ... ... ... ... ... ... ... бағалауға болатын абсолютті көрсеткіш.
Өтімділік деңгейінің озгеруі таза айналым капиталының абсолютты
көрсеткішінің өзгерісі ... ... Ол ... ... мерзімді
міндеттемелерді өтеуден кейінгі қелған шамасын құрайды. ... ... ... ... анықталады. Ол барлық қысқа мерзімді
міндеттемелерді өтеуден кейінгі ... ... ... ... бүл
көрсеткіштің өсуі кәсіпорынның өтімділік деңгейінің жоғарылауы.
Кәсіпорынның өтімділігін бағалау үшін қолданылатын қаржылық
коэффициенттер
|Коэффициент ... ... ... жолы ... ... |Кәсіпорынның өз |Kn=Ra/Kt |1( Кп(2 ... ... ... ... ... шегі өз ... |міндеттемелерін өтеу|активтердің |қысқа мерзімді |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... болуы |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... |көрсетеді. Айналым |
| ... | ... ... |
| ... | ... |
| ... ... | ... 2 |
| ... | |рет ... ... |
| | | |, бұл өз |
| | | ... ... | | ... ... | | ... ... ... дер | Ккл(Д+ra/Kt | Ккп(1 ... ... ... қаражаттары |Бүл коэффициенттің |
|коэффициенті |дебиторлармен есеп |мен қысқа ... шегі есеп |
| ... ... ... ... үшін ... |шарты кезіндегі ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... |осы ... ... айналдыру |
| | ... ... ... | ... |ету үшін |
| | ... ... |
| | ... |тұракты жүмыс жасау |
| | ... ... ... | ... | ... ... ... арда|Кал(Д/Kt |Кал 0.2-0.5 ... ... ... |Ақша қаражаттары |Төменгі шегі ... ... қай ... қысқа |кәсіпорынның |
| ... ... ... ... қаржылық|төлемқабілеттілігін |
| ... ... ... ... ... ... ... |ағымдағы | |
| ... ... | |
| ... ... | ... ... – бар активтердің арақатынасын бағалау
Кәсіпорын өтімділігін бағалау үшін ... ... ... ... бар: ағымдағы өтімділік коэффициенті,
шұғыл өтімділік ... ... ... ... ... коэффициенті болғанда оған көңіл бөлген жөн.
Бұл үлкен дебиторлық борыш пен тауар ... ... ... ... ... ... ... талдаудың негізгі мақсаты – бұл кәсіпорынның
ақша қаражаттарын жоспарланған шығындарды жүзеге асыруға қажетті ... ... ... ... ... ... ... мен өтімділігі шаруашылық субъектінің
шоттары арқылы өтетін акша ... ... ... ... ақша ... ... да ақша ағымдарын талдау өтімділікпен төлем ... ... ... толықтырады және ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп ... ... ... ... талдау үшін
берілгендердің негізгі көзі болып табылады.
Есеп ... ақша ... ... ... есеп әлемдік сипаты
бойынша үш негізгі бөлімге бөліп көрсетуге болады:
1) ағымдағы қызмет
2) инвестициялық ... ... ... ... ...... ... жарғылық қызметі:
өткізуден түсім алу, жеткізушілер шоттары ... ... ... ... ... мен ... алу, ... есеп айрысу, жалақы төлеу,
несиелер мен займдар ... ... және ... ... ... - ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... проценттердің түсуімен байланысты.
Қаржылық қызмет – несиемен ... алу ... ... ... қаржылық салымдар натежесінде ақша қаражатының
түсуімен, ертерікте ... ... ... ... ... дивиденд
төлеумен байланысты.
Әлемдік және ресейлік есептік – аналитикалық тәжірибиді кәсіпорын –
ақша ... ... ... не ... ... әдісті қолдана
отырып есеп береді. Осы әдістермен есепті құру принципі бірдей мүмкіндік
бойынша ақша ... ... ... және ... қозғайтын барлық
операцияларды бөлу керек. Бірақ сондай ақ көрсетілген адістер ... бір ... ... ... есеп ... ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп
төлем қабілеттілікпен өтімділікті ... ... ... ... ... әдіс ... ... Қаржылық натиже (пайда және
шығыс) мен кәсіпорын шотындағы ақша ... ... ... ... қарым - қатынасын толығырақ ... үшін ... ... ... субьектінің қызметінің қаржылық-экономикалық ... ... ... ... ... қорытындылай отырып, келесі
түрдегі тұжырымды жасадым.
Мемлекеттік реттеумен толықтырылатын, әлеуметтік ... ... ... ... өту тек ... ... алуды, кәсіпорындарды жекешелендіруді, бағаны ырықсыздандыруды
білдіріп қоймайды, сонымен ... ... ... ... ... білдіреді.
Кәсіпорын қаржысы барлық қаржы жүйесінің бастапқы негізі болып табылады
және жиынтық қоғамдық өнімді, ұлттық табысты, ... ... ... ... ... ... ... ақша жинақтарын және қаржы ресурстарын
қалыптастыру, бөлу және пайдалану ... ... ... білдіреді.
Кәсіпорын қаржысын дұрыс ұйымдастыру-еңбек, материалдық және ақшалай
ресурстардың ең аз шығындарында шаруашылық қызметтің ең жақсы ... ... ... ... бірі. Кәсіпорынның қаржылық қызметін
ұйымдастыру негіздері білмін алу экономикалық білім басымдықтарының бірі.
Өнеркәсіптік өндіріс-халық шаруашылығының басты ... ... ... ... ... ... ... еңбек құралдарының қолданылуы материалдар мен шекі
зат өндіру, отын және ... ... мен ... одан әрі ... ... ... ауыл шаруашылығындағы өндірулер жатады. Өнеркәсіптік
өндірістің негізгі ролі өндірісті ғана емес ауыл шаруашылығанда және ... ... ... ... ... ... екі үлкен топтан тұрады: өндірістік қорлар
өндірісі және ... ... ... Сонымен қатар өнеркәсіптік
өндіріс өндіруші ... газ ... ... ... ... балық,
орман), өндіруші өнер кәсіп және ауыл ... ... ... ... тамақ және т.б.).
Сонымен қатар өнеркәсіптік кәсіпорын түріне қарап және онда ... саны мен ... ... ... қарап ірі және ұсақ ... ... ... даму ... бұл ... ... халық шаруашылығының жаңа еңбек ... ... ... ... және оның ... ... ... қоғам дамуының,қоғамның биікке ... ... ... анықтайды.
Өнеркәсіптік өндіріс ішкі және сыртқы ортадан тұрады. Ішкі ортасы бул –
адамдар, өндіріс құралдары және ақша.
Ішкі ортаның компоненттерінің бір біріне әсер ... ... ... ... Кәсіпорынның қызметінің тиімділігін анықтайтын ішкі орта-ол
біріншіден тұтынушылар, жеткізушілер және мемлекеттік органдармен ... ... ... әрекет етіп тұрған өндірістің алдында мынадай
мақсаттар болады:
– пайда табу;
– тұтынушыларды тауармен қамтамасыз ... ... ... орындарын ашу;
– қоршаған ортаны қорғау;
Өнеркәсіптік кәсіпорынның негізгі қызметтеріне мыналар жатады:
– өндірістік және жергілікті тұрғындар тұтынатын өнімдер шығару;
... ... сату және ... ... ... ... кейінгі кызмет көрсетулер;
– өндірісті материалдық-техникалық жабдықтау;
– өндірісте қызмет ететін жұмысшыларды басқару;
– мемлекетке салық және басқада міндетті төлемдерді төлеу;
– мемлекеттік стандарттар ... ... ... ... ... кәсіпорынның басты мақсаты-жоғары пайда
табу болып табылады, ол капиталды тйімді басқару сыз ... ... ... өсіру, резервтерді іздеу басқарушының негізгі міндетін
құрайды.
Көрініп тұрғандай, ... ... ... және ... басқару тиімділігі толықтай кәсіпорын қызметі нәтижелерінің
тәуелді. Егер кәсіпорынның ісі қалай болса солай ... алап ... ... ... ... ... кәсіпорынның тіршілік етуге күресі
үмітсіз болып кетеді.
Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық ... ... үшін ... жүргізу артық етпейді:
– ең алдымен өндірісті басқаруға қарым ... ... ... жаңа ... әдістерін игеру;
– басқарудың құрылымын жетілдіру қажет;
– өзін-өзі жетілдіру;
– баға құру ... ... ... шығындарды азайту;
– кәсіпорын қаржысын басқаруды жоспарлаумен болжамдау.
Жоғарда айтылып ... ... ... ... негізгі
буындары болып табылады және мемлекеттің экономикалық артықшылығы негіздері
құрайды.
Кәсіпорын неқұрылым пайданы көп көрсе, соқұрлым оның табысыда ... ... оның ... ... ... үлкейеді, соңында сондай
кәсіпорындарда жұмыс жасайтын адамдар да жақсы тұра бастайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Н. Назарбаев ... ... ... ... всех ... ... Президента страны
народу Казахстана.
2. Қазақстан Республикасының Ата Заңы 1995 ж.
3. К. Ш. Дюсембаев «Анализ финисового ... ... ... ... «Экономика» 1998 г.
4. К. Ш. ... Э. Т. ... Ж.Г. ... ... ... талдау». Оқу
құралы, Алматы: Экономика.
5. О.В. Ефимова «Как ... ... ... ... ... ... ... П. Балабанов «Управление финансами предприятия»
7. Под редакцией профессора И.О. ... ... ... Инф. ... Под редакцией профессора В.Я. Горфинкеля Учебник для ВУЗ-ов
«Экономика предприятия» 2001г.
9. С.С. Уткин «Финансовый ... ... ... ... Х. ... Д. ... ... учет», «Финансы и
статистика» Москва 1996г.
11. А. Андерсон «Практика заподного ведения бухгалтерского учета»
1997
12. О.В. ... ... ... ... ... В.И. ... « Анализ финансовой отчетности» Москва 1996г.
14. В.М. Родионова, М.А. Федотова ... ... в ... ... «Перспектива» Москва 1995г.
15. Л.Н. Павлова «Финансовый менеджмент» Москва 1995г.
16. В.В. ... В.В. ... «Как ... ... ... ... Москва 1993г.
17. У.С. Радостовец «Бухгалтерский учет на предприятий» ... ...... ... РК, ... ... ... учета РК
20. А.И. Ковалев, В.П. Привалов «Анализ финансового состояния
предприятия» Москва 1995г.
21. Н.А. Русак ... ... ... ... ... Э.А. ... Г.П. Геросименко «Финансовый анализ» Москва
2001г.
23. Г.Г. Виноградов «Руководство по финансовому учету, ... ... И.А. ... ... ... ... в
промышленности» Минск 2000г.
25. Е.С. Стоянова «Финансовый менеджмент, ... и ... ... ... ... капиталистического предприятия»
27. Л. Сидельникова «Методы оценки инвестиции»
28. Н.Г. Чумаченко «Учет и ... в ... ... 1997г.
29. Об организации работы по ... ... ... ... ... на ... ... средств. ПКМ РК от 07.01.1997г.
30. С.А. Николаева ... ... ... в ... ... хостинга» Москва 1997г.
31. М.С. Ержанов «Учетная политика на Казахстанском предприятии»
Алматы 1999г.
32. С.А. Стуков «Система ... ... и ... ... В.М. Ткач «Управленческий учет, международный опыт» Москва
2000г.
34. В.И. Палии «Основы колькулирования» Москва ... ... ... ... туралы есептер» 2002-2003жж.
36. Қаржылық шаруашылық қызмет натижесі тураны есебі.
-----------------------
* Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов ... ... ... М.: ... и статистика, 1994 г.
** Стуков С.А. Финансовый анализ деятельности фирмы. М.: ... ... ... ... топ
Ақпаратты тікелей пайдаланушылар
1 топ
Ақпаратты жанама пайдаланушылар
Кәсіпорынның меншік иелері
Бұқаралық ақпарат ... ... ... ... кәсіпорын басшылары
Клиенттер
Мердігерлер
Бәсекерестер
Кәсіподақтар
Бағалы қағаздар нарығының қатысушылары
Банктер немесе кредиторлар
Жеткізушілер
Сызба. Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық талдау ... ... ... ... ... көздері)
Айналым тыс активер (тұрақты активтер
Айналым активтері (ағымдағы активтер)
Қарыз капиталы
Меншік капитал
Ұзақмерзімді пассивтер
Қысқамерзімді пассивтер
Сызба. Бухгалтерлік баланс құрылымы: ... мен ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Пәннің оқу-әдістемелік кешені «банкроттық және кәсіпорындарды қайта ұйымдастыру»39 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қылмыстың түсінігі және белгілері107 бет
Сарыағаш ауданы бойынша шаруашылық жүргізуші субьектілердің қаржы қорларын талдау23 бет
Автокөлік салалары бойынша қаржылық есеп және оны талдаудың теориялық негіздері50 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Арнаулы субъектілердің қылмысқа қатысуы50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь