Шетелдік Азия халықтарына этнодемографиялық сипаттама

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1.1. Қазіргі дүние жүзінің этникалық мінездемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Тіл құрамы. Этностардың классификациялануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2

2.1. Шетелдік Азия халықтарына этнодемографиялық сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Шетелдік Азия халықтарының өсу динамикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2. Этникалық құрамының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3. Қазіргі этникалық құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.
Шетелдік Азия халқына аймақтар бойынша сипаттама ... ... ... .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Кіріспе
Дипломдық жұмыстың тақырыбы қазіргі таңдағы өзекті мәселелердің бірі. Өйткені Шетелдік Азия дүние жүзі аймақтарының ішінді ххалықының саны бойынша алдыңғы орында тұр және бұл аймақтың көптеген мемлекеттері демографиялық саясат жүргізу арқылы туу деңгейін шектеуде. Шетелдік Азия әлемде халқының саны жағынан алдыңғы орында. 1990 жылдардың ортасында бұл аймақтың халық саны 3, 06 млрд., ал дүние жүзіндегі үлесі 58,2 % болды. Аумағы бойынша (27,2 млн. кв. км. Антарктиданы есептемегенде 20% жерді құрғақ жерлер алып жатыр). Шетелдік Азия, Америка мен Африкадан кейінгі үшінші орынды алып жатыр. Азия халықтарының орналасуында өздеріне тән ерекшеліктері бар. ХІХ ғасырдың басында Азия халқы біршама өсті, басқа елдерге қарағанда оның мөлшері 1650 жылы 60%, ал 1800 жылы 60%-ке өсті. Құндылыққа байланысты халқының саны мен өнімнің азаюы көп.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты: Шетелдік Азия халқының қоныстану ерекшелігін, оның өсу динамикасына талдау жасай отырып, халқына этнодемографиялық сипаттама беру.
Өзінің географиялық, этникалық және мәдени жағынан бұл елді –мекенді төрт бөлікке бөлуге болады. Олар: Оңтүстік-Батыс, Оңтүстік, Оңтүстік Шығыс және Шығыс Азия.
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Шетелдік Азия империалистік державаның жартылай отарға тәуелді болды. Олар: Англия, Франция, Нидерланды, Португалия, АҚШ. Нәтижесінде, соғыстан кейін бұл елдер өз егемендігі (Қытай, Вьетнам, ҚХДР) алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін отар елдер болған Үндістан, Пәкістан, Цейлон, Бирма, Камбоджа, Индонезия өздерінің тәуелсіздігін алды.
Қазіргі кезде бұл аймақтың көптеген мемлекеттері ұдайы өсудің екінші типіне, яғни демографиялық жарылыс елдеріне жатады. Аймақ халықының тілдік, діни, этникалық құрамы бойынша өте күрделі.
1. Брук С.И. Население мира (этнодемографический справочник).- М.,Наука,1981
2. Голиков Н.Ф.,Двоскин Б.Я., Спектор М.Д. Проблемы расселения населения Казахстана.- Алматы,1989
3. Демографический ежегодник Казахстана (статистический сборник).- Алматы,2004
4. Демография: Современное состояние и перспективы развития (учебное пособие) Под ред. Д.И. Валентея. – М., 1997
5. Искаков У.М. Города в системе расселения Казахстана (экономико-демографический аспект).- Алматы, 1992
6. Копылов В.А: География населения М.,1999
7. Народы мира (демографический справочник) .- М,.1997
8. Покшишевский В.В. Население и география.- М.,1978
9. Страны и народы (популярная энциклопедия).- Санкт-Петербург,1997
10.Тәтімов М.Т.Халықнама немесе сан мен сана.- Алматы.,1992
11.Увалиев Т.О. Халықтар географиясы (оқу құралы).- Алматы., 1997
12. Шалекенов У.Ш. Әлем халықтарының этнографиясы.- Алматы.,1994
13. Шувалов В.Л. Геогафия населения.- М., Просвещение, 1985
14. Весь мир Минск Литература 1998.
15. Весь мир Минск Хорвест Москва 2001.
16. Гладкий Ю.Н, Лавров С. Б. Все мирная экономическая и социальная
география. «Мектеп» 2002.
17. Максаковский В.П. Всемирная экономическая и социальная география А,
Рауан 1998.
18. Максаковский В.П. Географияческая картина мира М., 2004.
19. Страны мира Смоленск «Русич» 2003.
20. Страны и народы. Зарубежная Азия. М., «Мысль» 1982.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
...........................
|1 |Қазіргі дүние жүзінің этникалық | |
| ... ... ... | |
| |Тіл ... Этностардың | |
| ... |
| ... | |
|2 ... Азия халықтарына этнодемографиялық | |
| ... ... ... | |
| ... Азия халықтарының өсу | |
| ... |
| ... | ... |Этникалық құрамының | |
| ... |
| ... | ... ... ... | |
| ... |
| ... | ... ... Азия ... аймақтар бойынша | |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| | | |
| ... | |
| ... |
| ... | ... ... ... ... ... өзекті мәселелердің
бірі. Өйткені Шетелдік Азия дүние жүзі аймақтарының ішінді ххалықының саны
бойынша алдыңғы ... тұр және бұл ... ... ... ... ... арқылы туу деңгейін шектеуде. Шетелдік Азия
әлемде халқының саны жағынан алдыңғы орында. 1990 жылдардың ... ... ... саны 3, 06 ... ал ... ... үлесі 58,2 % болды.
Аумағы бойынша (27,2 млн. кв. км. Антарктиданы ... 20% ... ... алып ... Шетелдік Азия, Америка мен Африкадан ... ... алып ... Азия ... ... ... тән
ерекшеліктері бар. ХІХ ғасырдың басында Азия халқы ... ... ... ... оның мөлшері 1650 жылы 60%, ал 1800 жылы 60%-ке өсті.
Құндылыққа байланысты халқының саны мен ... ... ... ... ... мақсаты: Шетелдік Азия халқының қоныстану
ерекшелігін, оның өсу динамикасына ... ... ... ... ... ... ... этникалық және мәдени жағынан бұл елді –мекенді төрт
бөлікке бөлуге болады. Олар: Оңтүстік-Батыс, Оңтүстік, Оңтүстік ... ... ... дүниежүзілік соғысқа дейін Шетелдік Азия империалистік державаның
жартылай ... ... ... ... Англия, Франция, Нидерланды,
Португалия, АҚШ. Нәтижесінде, соғыстан ... бұл ... өз ... ... ... ... Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін отар елдер
болған Үндістан, Пәкістан, Цейлон, ... ... ... өздерінің
тәуелсіздігін алды.
Қазіргі кезде бұл аймақтың көптеген мемлекеттері ... ... ... яғни ... ... ... ... Аймақ халықының
тілдік, діни, этникалық құрамы бойынша өте күрделі.
1. Қазiргi дүние жүзiнiң ... ... Тiл ... ... классификациялануы.
Дүние жүзi халықтары тiлiнiң жалпы санын лингвистер 4-5 мың деп ... жүзi кең ... ... ... ... Америка,
Австралия, Жаңа Гвинея т.б.) аз зерттелуiне және әр ... ... ... мен бiр ... ... ... толық зерттелмеген .Әр халық бiр тiлде сөйлейдi, кейде тiл
iшiндегi диалектi-айырмашылығы ... ... ... әр ... ... ... тiлдi ... үшiн мүмкiн емес. Бiрақ мұндай
кезде екi тiл-билингвизм-кең таралады. Мысалы, францияның шығысында тұратын-
эльзастар екi тiлдi (немiс және ... тiлi), ... мен ... көп ... ... халқының көп бөлiгi-екi тiлдi және үш ... ... ... ... – көп ... мемлекеттердегi жиi жағдай, мұнда –
ұлттық аздықтардағы халықтар - өздерiнiң ана тiлiнен басқа саны ... ... ... ... ... тiлiн ... Екi тiлдi ... – жас
мемлекеттерде –Азия және Африка елдерiнде қалыптасады. ... ... қоса ... ... кең өрiс ... Мысалы, Үндiстанда-
хинди, Пакистанда-урду, Индонезияда-бахаса инденисиа немеесе ... ... ... ... ал Африканың кей елдерiнде –ағылшын
және француз тiлдерi.
Кей ...... ... бiр ... ... ... ... тiлiнде
және оның жергiлiктi нұсқауларында ағылшындықтар, ағылшын австралиялықтар,
ағылшын жаңа зеландықтар, ағылшын канадалықтар, АқШ американдықтарды, ... ... көп ... және тағы ... ... ... тiлi –
испандықтар үшiн ғана ана тiл емес, ... ... ... ... көп ... үшiн ана тiлi ... табылады.
Бiр әдеби тiлдi немiстер, австралиялықтар, герман-швейцариялықтар және тағы
басқа халықтар пайдаланады. Жеке тiлде сөйлейтiндер саны мен ана ... саны ... ... Әсiресе бұл жағдайдың –ұлтаралық және
халықаралық қарым-қатынас үшiн ... ... ... бар. ... ең көп таралған тiлдерiне (1087 ж ортасында млн. адам ... ... (425), ... және оған ... урду (320), испан(290),
орыс (220), бенгаль индонезиялық және араб (170 әрқайсысы), ... ... және ... ... Бұл ... 13 тiлде-бүкiл
адамзаттың 243 бөләгә сөйлейдi. Олардың 6(ағылшын, француз, ... ... ... ... және ... тiлдерi болып саналады. Ресми немесе
мемлекеттiк тiлдердiң өсiп келе жатқан маңызын айта кету ... ... ... ... ... ... метрополиялардың ресми тiлдi
қабылдады. Мысалы, ... 55 ... 21 ... ... тiл ... қатар ағылшын және бiр жергiлiктi тiл), 19 елде – ағылшын ... ... 5 елде – ... тiлi. Осындай жағдайда – ... ... ... ... Олар африкандықтардың, үндiстердiң, ... ... ... тұрғындарының – Европалық отаршылдарымен қарым-
қатынаста европалық тiлдердiң толық меңгермеуi негiзiнде ... Ең ... ... ... тiлдер –португалдық тiлдер негiздегi –Африканың
атлантикалық жағалауындағы абовердиялық және сантомийлiк тiл; ... ... ...... мен ... ... аралындағы
папьяменто тiлi; француз тiлi негiдегi – Ганти ... ... ... ... халқының бiр бөлiгi, Тринидада Маврикия,
Француздық Гвиана тұрғындары ағылшын тiлi ...... ... ... ... ... тринидао тұрғындарының бөлiгi крио
тiлi – Сьерра-Леонда және тағы ... ... ... ... ... тiлi ... ... болған –токи-писин тiлiн (меланезиялық пиджин,
неомеланизия тiлi), креольдық тiл деп санауға ... Олар ... кң ... (1,5 млн адам).
Тiлдердiң классификациялануы – ... ... ... түрi ... – морфология негiзiнде, тiл ... ... ... болды. Генеологиялық топтасу –
тiлдердi семьяларға бiрiктiредi, мұнда олардың туыстығына, сөз ... ... ... ... ... топтарға, ал топтардың кейбiреулерi-
топшаларға бөлiнедi. Жоғарғы таксономиялық бiрлiк болып – халық бiрiгулерi
(мұнда олардың тiлдерi-семья ... және ... ... шектеулi
(изолированный) тiлде сөйлейтiн жеке халықтар (корейлiктер, ... ... ... қатар кейбiр халық ... да ... ... және ... ... негiзiне қарап жатқызылған.
Мұндай топтарға ... және ... ... ... ... ... семьяларды немесе халықтарды бiрiктiредi. Үш африкалық “семьялар”
(нигеркордрафрикалық; нiл-сахаралық және ... над ... ... бiрнеше семьялардан құралады.
Екiншi таксономиялық бiрлiктi – семья iшiндегi туыстық тiлдi халықтар
мен ұқсас тiлдерде сөйлейтiн ... ... ... Мысалы, үндiевропалық
семьяға – славяндық, германдық, романдық және тағы басқа топтар және ... ... ... мен ... ... ... бiрлiкке – жеке халықтар жатады. Тiлдiк семьялардың
құлылу процесi – адамзаттың жер шарындағы орналасуымен ... ... ... ... ... кездеседi. Олар пайда болуы жағынан
байланысты болады неесе бiр ... ... етуi ... болады. Кей
жағдайда бiр-бiрiнен алыс тұратын халықтарда да тiлдерi ұқсас ... ... мен ... ... мен мансилар, якуттар мен
азербайжандықтар. Олар ұқсас генетикалық тамыр ... ... ... ... мекендеген .
Тiлдiк семьялар мен топтардың географиялық бiрлiктерiнiң адамзат ... ... ... ... ... VII ғ. Араб тiлi аравия ... ... ... ... бұл тiл – ... ... Азия мен ... кең территориясында таралып, құрлықтың 1/10 бөлiгiн алып жатыр.
Түрiк тобындағы тiлдер де өз территориясын кеңейттi. ... ... ... мен ... ... ... ... халықтар
сөйлейдi.
Ағылшын тiлi – XV ғасырға дейiн тек Британ аралдарында басшылық ... ... ... ... региондарға ендi; испан тiлi ... ... ... ол Лтын ... ... етедi. Европада
халықтың 15%-i ағылшын және испан тiлiнде сөйлейдi. Соның нәтижесiнде ...... ... ... да ... жүзiндегi халықтардың тiлдерiн –лингвистар келесi тiлдiк
сембяларға ... Үдi ... ... ... ... ... ... көпсандық сиатибеттiк, алтайлық, чукот-
камчаттiк, нигер-кордофандық, нiл-сахаралық, австро-азиялық, паратайлық
австронезшiлдiк андамандық, папуастық ... ... ... ... семьялар тобы.
Ешқандай лингвистикалық семьяға енбейтiн шектеулi семья болып
Юкагирлiк, корейлiк, жапондық, нивхс, ... ... ... айнс және ... ... жатады.
Дұние тұрғындарының жартысы сөйлейтiн тiл-үндi европалық ... ол ең ... ... Олар саны ... ... ... ... бөлiгiнде, Иран, Афганистан, Үндiстанның солтүстiгiнде, Америка
елдерiнiң көбiнде, ... және жаңа ... ... Үндi ... ... ... диалектi тобынан пайда ... ... ... 3 мың ... оңтүстiк Батыс Азия мен Солтүстiк Жерорта
теңiзi Каспий маңы ойпатына дейiн жеттi.
Үндi европалық ... ... ... ... ... тiл ... ... бенгаль, маратхи, пандтаби, раджастхани, арий, уткали) және
иран тобының тiлдерi (батыс парсы немесе фарси, ... ... ... ... т.б. ; шығысы – дари, пушту, немесе афгандық , осетиндiк,
ягнобиндiк; памирлiк тiлдер – ... ... ... тағы ... арасында – нуристандық тiлдер (кати, вайгали, ашкуни, паруни),
сонымен қатар грек және ... ... ... ... ... ... ... – романдық, кельттiк және
германдық тiлдер жатады. Романдық тiлдер – Рим ... ... ... ... ... ... оларға испан катальон, ... ... ... ... ... ... және оған
жақын балқан румындық тiлдер мен диалектiлер жатады. Кельттiк тiлдерге
гойдель (ирланд,гэльс және ... мен ... ... (бретон, уэльстi,
немесе валлийлiк және өз ... ... ... ... ... тiл)
жатады. Германдық тiлдер 3 топшаға бөлiнедi: шығыс германдық(өлi гот тiлi),
солтүстiк германдық немесе скандинавиялық(швед, дат, норвеж, ... ... ... германдық (ағылшын , фриз, фламанд, голланд, африкаанс,
немiс, идиш тiлi);
Шығыс және батыс үндi европалық ... ... ... тiлдi ... ... ... олар ... (батыс балтылық -өлi прусс
тiлi шығыс балтылық –литважәне латыш тiлi) және славяндық болып бөлiнедi.
Славяндық ... ... ... ... ... ... ... словакия, польшалық және оған жақын ... , ... ... (ескi ... ... ... серб-харват, словения
тiлдерi) тiлдер жатады. Афразшiлiк тiлдер семьясы – ... ... ... ... мен ... ... Азияда таралып, 5 топтан құралған
... ... ... ... чадтық. Афроазиялық
топптрдың жеке топтары ежелгi заманда таралып, олардың туыстық жағы ... ... ... ... топтар тiлi XVII ғ. өмiрiн жойған; египеттiк тiлдiң ең ақырғы
формасы ... ... ... дiни ... ... топ –екi ... бұтақтан тұрады – шығыс және батыс; Батыс-
солтүстiк және ... ... ... ... ... ... ... мен Вавилондағы өлi аккад тiлдер ... ... ... ... (өлi ескi ... финикиялық, моавиттiк және ежелгi
еврейлiк және оның ... ... ... ... жатады) және арамейлiк
жатады. Арамейлiк тiл кейiннен араб тiлiмен ығыстырылды; Шығыс арамейлiк
диалектiмен жаңа ... тiл ... ... ... ... оңтүстiк топшасына араб тiлi (Азия мен Африканың 20 елiнде
- ... ... кең ... ) ... ... тiл ( ... ... , сокотуги ) - ... ... - ... және ақырғы
эфисамиттiк тiлдер (амаринья немесе амхара –Эфиопияның мемлекеттiк тiлi,
тигринья, немесе тиграи, тигре, ... тағы ... ... ... және чадтық тiлдер – Африканың солтүстiгi ... ... ...... оазистерiнде және одан солтүстiкте. Кушиттiк –
шығысында, ...... ... ... тiл ... шильх, тамазигхт, шауйя т.б.) – ... ... ... ... сақталынған, бiрақ олардың көбi арабша
сөйлейдi. ... ... ...... немесе гала, бедауие, афар,
сахо, сомали, сидамо, омето тiлдерi ерекшеленедi. Чад ... ... тiлi мен оған ... бәде, бура, котоко т.б. тiлдер кең таралған. Хауа
тiлi солтүстiк ... ... ... ... кең ... ... ... картвельдiк семьяға( батыс закавказе) – грузин, мегрель және
оған жақын ... тiлi, ... ... сван тiлi жатады. Бұл тiлдердiң
барлығында да – ... ... ... ...... лаз ... субэтникалық топ ретiнде кiредi.
Солтүстiк кавказдың семьяға абхаз-ады және наждагестанның топ ...... ... кабардино чериесстiк және убыхтiк тiлдер
кiредi. Екiншi топқа кахстiк (чечен, ингуш, баубили тiлдерi) ... 30 ... ... ... ... ... Дагестандық
топшаға – авар андышiлiк тiлдер ( авр тiлi кең тараған), кезстiк (кезс және
т.б.), лакс – даргиндiк ... және ... ... және ... тiлдер
(лезгин және табасарган , цахур т.б.) жатады.
Оңтүстiк ... ... ... ... ... 7 ... ... оңтүстiк- батыс, орталық, лондвандық, солтүстiк –
шығыс, солтүстiк – батыс. Ең көбi – саны ... ... төп, ... көп ... ... ...... малаялам, канада жатады.
Тағы бiр кең таралған тiл – телугу- оңтсүтiк – ... ... ... ... ...... топ) ... семьяның негiзгi территориясынан
алыста таралған-пакистанның батысы мен ... мен ... ... тiл ...... жағынан Ресейдiң европалық бөлiгiнде
Европаның орталық бөлiгiнде( Венгрия, Повалжьеде, Прибалтика, Финляндия ... ... ... Ол екi ... тұрады- фин-угорлық
немесе (угрофиндiк ) және сомалиндiк; фин угорлық топ ... ... ... эстондық, саамдық), вольжестiк(эрзия-мордовия,
макша-мардавия, марий луговой және марий таулы), пермдiк(кеми немесе коми-
зирияндық, коми-пермяцетiк және удмурттiк) және ... ... ... ... ... ... энеция, наганасан,селькупстiк тiлдер
жатады.
Эскимос – алеуеттiк семьяға – ... ... ... ... тiл
– алеуеттiк тiл жатады. Олардың келерi – Американың (Греландияны қосқанда)
кең байтақ ... ... және ... қиыр ... ... тiлi семьясына батыста Туркия мен шығыста сiбiрдiң солтүстiк
шығысына дейiнгi түрiк, ... ... ... ... жатады. Түрiк
тiлдерi келесi топшаларды қамтиды: чуваш немесе булгар (чуваш тiлi ) огуз
немесе оңтүстiк батыс(түрiк, ... ... ... т.б.), ... ... ... ... қырғыз,қарақалпақ, карачаево-
балкар,құмық, ноғай және қаралым), қарлұқ немесе оңтүстiк шығыс(өзбек-
ұйғыр)якуттiк(якут және ... ... ... ... хакас, тувин
т.б.).
Қазiргi кездегi монғол тiлдерiне – орталық Азиялық аудандарда таралған-
монғол, бурят, қалмақ және оған ... ... т.б. ... жатады. Тунгуз –
маньчжурлық тiлдерге – қолданыстан шыға бастаған Қытайдағы мканьчжурлық
тiл, ... пен оған ... ... және ... сiбiр мен қиыр ... тiлдерi жатады.
Чукот – камчат семьясына – Ресейдiң қиыр солтүстiк шығысындағы – чукот
корак ителмен және т.б. ... ... ... Африка тұрғындары негiiзiнен үш семья ... ... ... нiл сахаралық және қойсандық .
бiрiншi семья ең көп саны және екi ... ... ... ... ... құраына мынадай топша бөлiнiп шығады- ... ... ... ... млн ... ... киконго килуба, луганда, лингала,сесото, амалулу т.б.), және банту
тiлiне туыстас тiлдер(тив, ... ... ... т.б.), ... ... ... ... (фуль тiлi батыс және орталық елдердiң
көбiнде, вольф ... ... т.б.), ... ... ... менде, сонинке,
сусу, кпелле т.б.), гур немесе волтий (моси ... море тiлi, ... ... т.б. ), ква ... ... , жве, бете т.б. тiлдер)
және адамауа – шығыс(азанде, банда, мбум т.б.). ... ... ...... ... тiлдерi – негр-кордофандық семьяның тiлдерi ... ... 6 ... ... ... сахара, маба, фур, шари-
нiл...және кома. Ең ...... 4 ... ... ... ... тiлi, ... нубин, тесо, ланго, ачали, т.б.), орталық
судандық (сара, ... ... т.б.) және ... ... тiлi ... тiлi т.б.). ... тобының құрамына – ... ... ... енедi, ал үш ақырғы топтар –бiр тiлден және оған жақын тiлдер мен
диалектерден құралған.
Африканың солтүстiк – ... ...... ... ... Ол ... және ... тiлдердi бiрiктiредi және мұнда
сандаве және кадза тiлдерi кiредi. Бұл ... ... ... ... ... ... тiлдiк семьясына – 3 топ кiредi: қытай, орталық және
батыс гималайлық. Қытай ... – бiр ... тiлi ... ... ... 7 ... бөлiнедi, бұл диалектiлер арасындағы айырмашылықтар
фонетика, лексика және грамматика жағынан әртүрлi ... ... көбi ... ... ... ... ... – тибет, бирма, качин, карен, т.б.
тiлдер кiредi, ал ... ...... т.б. тiлдер жатады.
Австроазиялық семьяға (оңтүстiк шығыс және оңтүстiк Азия)- вьет-
Мыонгстiк, оңтүстiк ... ... ... (палаунгва),
малактык(аллийск). Мұнда және мяо-яо тiлдер топтарын жатқызады. ... ең iрi ...... кхмерлiк, санталь, мяо-яо, мұнда т.б..
Паратай тiлдiк семьясы (Үндiқытай және Қытайдың оңтүстiгi) – мынадай
топтардан тұрады – тай, ... ли ... ... ... ... осы ... iрi ... (кхонтан, лаос, чжуан)кiредi, оларға қаратай
семьясына жататын тiлдерде сөйлейтiндердiң 4/5 бөлiгi кiредi. Кең ... ... ... ... ... Мадагаскар) алып жатқан –
австронегиялық тiл (малай полинезия) семьясна 4 топ ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... тiлде сөйлейтiндердiң
97%) көп миллиондық тiлдер жатады. Мысалы: яван, сунд, тагалог, ... ... – саны ... аз - андаман тiлi құрайды. ... ... ... они тiлдерi жатады да, бұл тiл ... және үндi ... ... ... ... таралған.
Папуас тiлдерi (Жаңа Гвинея және оған жақын аралдар) – ... ... ... шектеулi жағдайлар олар мыңнан аса ғана және олар ... ... ... ... ... 11 семья және 7 шектеулi папуастық
тiл бар. ... ең ... ... жаңа ... батыс-папуастық
сепик-раму, торричелли, шығыс-папуастық.
Австралия аборигендерiнiң тiлi – дүние жүзiндегi ешбiр ... ... ... жеке ... австралиялық семьяға бiрiктiрiлдi.
Америка индеецтерi тiлi – бiрнеше оңдаған ... ... ... ... классификациясында барлық индеецтiк тiлдердi 7 ... ... 6-на дене ... ... ... макросемьяға
бiрiктредi), және олар 21 топтан тұрады. ... және ... ... тiлдерi – келесi негiзгi семьяларға бiрiктiрiледi. На-дене-хайда
тобымен қоса және ... ... ... атапас тiлдерi),
солтүстiкамерикандық –алмасон-кереску, пенужи, хока, ... ... ... пенути, крик, майя, т.б.) ... ... ... ... ... – Орталық Америка мен ... ... ... ... ... ... итарска, итонама,т.б.
тiлдер) мекен етедi. Қалған үш семья толық Оңтүстiк ... ...... ... ... – сабела, кечуа, ... ... ... ... ямано, т.б. тiлдер) топтарымен
қоса; экваториятукан оандық > экваторлық және макротукандық ... ... мику т.б. ... топтармен қоса және же-панокариб-
макрокариб, макро-пана және макро-же (кариб, пано т.б. ... ... ... ... ... ең ... – кечуа
(перу,эквадор,Боливия және оған жақын Аргентина мен Чили ... ... ... ... қолданылады). Аймара
(Боливия,Перу, Чили), ацтек(Мексика).
Жер шарының әр ... ... ... ... ... ... ... Испания мен Франциядағы баск тiлi; Үндiстанның солтүстiк
батысында –бурумаски тiлi; Сiбiр мен Қиыр ... ... пен кет ... ... –айн тiлi жатады. Көп лингвистер корей, жапон,
юкагир тiлдерiн осы ... ... және ... ... ... ... ... жапон тобына
енгiзiп – туыстас алтай семьясы деп есептейдi. Жапон тiлiн және оған ... ... ... ... алтай семьясынадағы тiлдер ұқсастығы алынып, ... ... ... ... ... ... ... шығарылады.
2. Шетелдік Азия халықтарына этнодемографиялық сипаттама
2.1.Шетелдік Азия халықтарының өсу динамикасы
ХХ ғасырдың басындағы шетелдік Азия ... ... өсу ... ның аума-ғы |1900 ... ... |38,7 ... топ |36,5 ... топ |2,2 ... ... |29,7 ... топ |26,9 ... топ |2,7 ... да топ |0,1 ... ... |8,0 ... топ |7,8 ... топ |0,2 ... ... |6,7 ... топ |4,2 ... Шығыс топ |2,2 ... топ |0,1 ... да ... |0,2 ... |4,3 ... ... |3,0 ... топ |1,9 ... топ |0,4 ... тобы |0,3 ... тобы |0,3 ... да топ |0,1 ... ... |2,6 ... топ |2,2 ... топ |0,2 ... топ |0,2 ... ... |2,5 ... |2,3 ... ... |2,1 ... топ |2,1 ... да ... ... |2,1 ... |100 ... ... ірі елдер: Қытай, Үндістан, Индонезия, Жапония, Бангладеш,
Вьетнам, Пәкістан,Филиппин, Тайланд, Турция, Иран. 11 елді мекеннің ... ... ... 1995 жылы санақ бойынша 91%. Шетелдік Азия дүниежүзілік
халықтардың жалпы 53%-тін алып жатыр.
Олардың барлығы ... ... туу ... аз, ... ... қарағанда) демографиялық саясатты жүргізу нәтижесінде бұл ... ... ... Нәтижесінде бұл халықтың өсуі (Азияның
көптеген елдерінде) біраз азайған, әлі де ... ... өсуі ... ... жылдан жылға өсуі 1987-2000 жылдардың орташа құрамы-
мыс: Бангладеш – 2,4%, Пәкістан – 2,3%, Үндістан, ... мен ... ... ... халқының өсімі жағынан қысқарған (2010 жылға дейін), одан
кейін оның әлі де көбеюі үстінде тоқтаусыз.
2.3. ... ... ... Азия өзінің этникалық құрамы жағынан өте әлсіз. Мұнда бүтінімен
алғанда жүздеген халық, біржанұялық тілге жатады, ... ... ... ... ... ... дамыған жерлері: Месопотамияның оңтүстігіндегі
Двуречье (б.ғ.д. ІІІ мың жылдықтың басы), Қытайдың Солтүстігі ... ... ІІ ... ортасы) жатады.
Көптеген Азия халықтарының тілдік құрамы б.ғ.д. V – ІІ ... көп ... ... тіл ... ... ... Азияда олар аннад,
вавилон мен ассириялық, арамей, финикия, ежелгі еврей және араб ... ... ірі ... мен ... ... ... |Халқының саны|Көп мөлшердегі ірі|Оның ... |
| | ... |%-не ... |
| | | ... ... |53 ... ... 3 ... |100 ... |41, 0 |
| | ... |23,5 ... |150 ... |16, 5 ... |12 ... |43,7 |
| | ... |32,8 ... |50 ... |87,6 ... |30 ... |52,9 |
| | |Лао |26,8 |
| | ... |11,9 ... |30 ... |75,5 ... |150 |Хиндустықтар |27,9 |
| | ... |10,5 ... |13 ... |64,7 |
| | ... |15,6 |
| | ... |14 ... |30 ... |52,4 |
| | ... | |
| | ... |20,4 ... |30 ... |45,3 |
| | ... |17,0 ... |15 ... |85,6 |
| | ... |10,7 ... ... мен ... солтүстік аудандарында ирандық және үнділік
топ құрылды. Инд және Ганга ... ... ... ... ... ежелден бері тараған дровийлік отбасының тілдері
оңтүстікке қарай ... ... мен ... лунд тілі ... ... жартыаралында оларға жақын тіл ... ... ... ... топ, ... ІІ – І ... Қытайдың оңтүстік
бөлігі мен Үндіқытай мен Индонезияның шығысында қоныстанған.
Қытай халқының ... мен ... ... ... ... ... ... қарай тараған, Үндіқытайдың ... ... өте ... ... Қытай-тибеттік халықтардың солтүстік
және солтүстік-шығыс облыстары алтай тілдес отбасылық ... ... ... тіл ... ... ... Жапон тілі көбінесе
жекеленген, яғни ешқандай отбасына жатпайтын тіл ретінде көрінеді.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... өсуін көрсетеді. Класқа дейінгі ... ... ... өту ... ... және одан ... ... дамыған кезеңінде
алдыңғы азиялық және ортаңғыазиялық көшпенді малшылар алыс ара қашықтыққа
көшіп ... ... ... ... ... ... VІ – VІІІ ғ.ғ. араб
халифаты, керемет үлкен Шыңғысхан империясы, ХІІІ ғ.., ХІV – Х V ... ... және ХVІ ... ... ... Үндістанда Ұлы
Моғол империясы құрылды.
ХV ғасырдың соңында Азия Европаның отарына айналып, бұл ... ... ... алып ... және ... өсуін тқтатып қалды.
Капитализмнің орнауымен Азияның көптеген ... ... ... алумен
ауылшаруашылығын құлдырату нәтижесінде елдің ... ... ... ... Азия ... эмиграциялық жағдайы тез қарқынмен өсті.
ХІХ ғасырдың екінші жартысында, Колонизаторлардың плантациялық ... ... ... ... ... Шығыс Азия елдерін негізінен
жұмыс табу мақсатымен көшіп келген қытайлар ... кең етек ... ... ... ... ...... Малаяны, Американың
Орталығы мен Оңтүстігін және ... ... да дәп осы ... тап
болды. Сонымен қатар араб елдерінен (негізінен Ливан мен Сириядан) Америка
елдерінде жүріп жатқан эммиграцияда аз емес ... ... ... ... ... ... ... мақсаттағы соғыстар да
себеп болды. Екінші дүниежүзілік соғыс пен ... ... ... ... ... ауқымды болды. (Жапонияға, Қтайдан, Кореядан
және Оңтүстік Шығыс Азиядан жапониялықтардың қайта ... ... ... ... репатрициясы және Түркияға
Балқан еліндегі ... ... ... ... ұлт ... мен ... ... байланысты болған елдердің көшуі де ауқымды
көлемде болды. (Мұсылмандардың Пәкістанға ... ал ... ... Үндістанға көшуі, арабтардың Израилдан қашуы т.с.с). Бүгінгі
таңда басқа елдерде тұратын азиялықтардың саны 5,5 ... ... ... ... ... 2,5 млн., ... 1,6 млн., Европада 1,1 млн.,
Австралия 0,3 млн ... ... туу ... мен ... ... айырмашылық бар. Оңтүстік Батыс Азияның ірі ... ... ... ... – туу ... өте ... Үш мемлекетте – Жапония,
Сянган ... мен ... ... өсу ... ... өрістей
бастады. (80 жылдардың екінші жартысында бұл елдерде жиынтық ... 1,5 және 1,5 т.б. ... ... 42 ... 12-сі ... ... ... 80 жылдардың екінші жартысында ... ... ... 40%-ке ... ... ... мен ... Тимор – Оңтүстік
Шығыс Азияға Ауғанстан, Бангладеш пен Пәкістан, Оңтүстік Азияға қалған ...... ... Азияға: Иордания, Ирак, Иемен, Оман, Сауд Аравия, Сирия
кіреді. Туудың ең ірі жиынтық коэффициенті ... – 7,28 ... ... ... ... туу ... ... (Қытайда, Оңтүстік
Кореяда, Малайзияда, Тайландта, Шри-Ланкте, Ливанда, ... ал ... ... ... ... ... ... дәрежеде бұл құрылымдық
факторларға байланысты болды, яғни әйелдің отбасын құру орта ... ... ... бұл туу көрсеткішінің төмен болудың негізгі
факторы – ... ... ... ... ... мен бала рөлінің өзгере бастауы. Бұл фактордың тез қарқынмен ... ... ... ... ... ... Еуропа
елдеріне (Қытай, Вьетнам, Бангладеш, Үндістан, Индонезия, ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады.
Шетелдік Азия – қайталанбас, ерекше ... ... саны ... (58 млн. ... ... ... елді ... Индонезия,
Израйль, Иемен, Кипр) мекенді құрайды. Мұндай елдер Шығыс Азияның – Қытай,
Сянгон (Гонконг) сияқты елдерінде ... ... (60-64) ... ... ... Кореяда әйелдер жасы 50-54. Мьянме мен Индонезияда
әйелдердің ... ... ... 25-29 жас. Оңтүстік Азияда, әсіресе
еркектердің басым көпшілігі белгілі. Сонымен қатар осы ... ... ... ... ... көбеюі байқалады. Мысалы, Непалда
соңғы 20 ... ... жас ... еркектердің көбеюі тез қарқынмен
өсті, кейіннен бұл елдің жыныстық құрамының ... әкеп ... ... Азияда барлық жас аралығында дерлік тұрғындардың басым
көпшілігі – еркектер, мұндай құбылыс Иордания мен ... ... ... ... Азия өте ... мұнда адамзаттың
төрт ірі, әртүрлі нәсілдік топтары кең тараған.
1) Европоидтар (шамамен 29%) ... ... ... ... ... ... ... үндіфрикандық бұлар Оңтүстік-
Батыс Азия мен Солтүстік Үндістанда тараған.
2) Азиаттық монғолоид (шамамен 31 %) солтүстігі мен ... ... ... континентальды, немесе тынықмұхиттық
(кореялықтар, солтүстік қытайлықтар) жатады.
Монғолоидтарға монғолоидтық және ... ... ... ... ... ... ... байланысқан: Оңтүстік азиаттық нәсіл,
оңтүстік монғолоид (25%), ... ... ... Үндіқытай халқы, жапондықтар (4,3%), соның ішінде
айстықтардың құрамындағы ... де ... ... ... арал ... ... элементтерінің қоспасы да аралас.
3) Австролоидтық нәсіл Азияда саны жағынан өте үлкен ... ... ... ... тараған. Веддоидалық нәсіл веддордан басқа Шри-
ланкте дравдий халқы мен мунд ... ... ... ... ... ... үндіарийлық тілдік топқа: сеноев, кубу, лубу т.б.
Индонезияның ұсақ халқы, папуасско-мелонизеялық нәсіл – ... ... ... пен ... ... халқы, Үндістандағы
андаман халқы, Жапониядағы айнстықтар мен айидықтар жатады.
Европоидтық нәсілдердің оңтүстік тармағы мен веддоидтық нәсіл арасындағы
ежелгі байланыс ... ... ... тип ... (елдің 9,3%-і),
бұларға – көбінесе дравадийлік отбасына қатысты елдер, Оңтүстік Үндістан
елдері ... ... ... ... аралығында, әсіресе жақын аймақтарында
кездеседі. Шетелдік Азияда, мына ... ... ... ... ... бұл ала-құла мұсылман дінінің негізгі санын құрайтын елдер.
Тиморде (20% халық), ... (18% ... ... (10,8 %)-ті
құрайды. Қытай ... ...... ... ... көбі ... Филиппиндік Моро мен
цейлондық маврлар мұсылмандыққа ... ... ... ... ... Үндіқытай мен Шри-Ланкта
құрылған. Шығыс Азияда буддизм ... ... де ... мен ... ... ... - ... болса, ал
Жапонияда – синтайз мен ... ... ... мен ... ... ... ... Индуизмді Үндістанның (83,6% халқын), Непал (90%), Пәкістан (10%),
Шри-Ланк (20%) құрайды. Ежелгі халықтарға қарағанда бұл ... ... ... ... ... балк ... халқының негізгі бөлігі христиандықты қолдайды. (93%-тік
христиан халқы құрайды, ... ... ... ... ... негізін
правословтықтар құрайды). Және Тиморда (80% католиктер) т.б. Мұнымен қоса
христиан дінінің ... ... 53 %-тін ... халқы құрайды. Христиан
діні алғаш Оңтүстік-Шығыс ... отар ... ... әсіресе
миссионерлердің қатынасуымен (Вьетнамда, Саравакта, Солтүстік Борнеоде,
Тиморда) болды.
Тайпалық одақтардың культ ... ... ... ... мен ... ... Азия ішкі ... аймақтарында сақталған.
2.4. Қазіргі этникалық құрамы
Мыңдаған халықтардың ішінде, шетелдік Азия ... ... ... мен ... ... Олар сан ... да өте ... болып
келеді. Мұнда саны бірнеше мың кейде әуелі бірнеше жүзге ғана ... ... бұл ... саны 100 ... ... елдер де бар.
Шетелдік Азия 107 халықтың ішінде мөлшермен 1 млн. ... ... ... саны – 2756 адам, немесе бұл аймақта барлық халық саны 97,9 %
Шетелдік Азия көп ұлтты мемлекет, Үндістан мен ... 150 ... ... 100 ... ... мен ... ... астам, Иранда – 30-
дан астам, қалғаны Ауғанстанда, Мьялимде, ... ... ... ... кейбір елдердің мемлекеттік шекарамен бірнеше бөлікке
бөлінгеніне байланысты күшейтті.
Курдтар ... ... ... ... ... ... және ... – Иранда, Ауғанстанда және Үндістанда т.б. тұрақтанған.
Оңтүстік – Шығыс Азияның ірі топтарына ... ... ... ... ... ... қонытанған. Нәтижесінде, осы сипаттағы елдердің
орналасуы нәтижесінде жоғарыда аталған елдердің ... ... ... ... Азияның барлық елдерінің ұлттық ... мен ... ... топқа бөлуге болады.
1-ші топқа жеке ұлттық қатынасын сипаттап, ... ... ... ... (Жапония, Корея, Бангладеш, араб халқы).
2-ші топқа халықтың ... ... ... (Вьетнам, Камбоджа,
Мьянма, Турция, Сирия, Иран, ҚХР, Шр-Ланк, Сингапур). Бұл елдердің көбінде
ұлттың аз ... ... сан ... да, ... ... және этникалық даму жағынан да, бұдан кейінгі елдерде
негізгі елдің жартысын не одан сәл көп ... ... көп ... ғана
құрайды. (Иран, Ауғанстан, Пәкістан, Малайзия, Лаос) және де мұндай
елдерде кейде ... ... ... өзге ұлт ... атқарады.
4-ші топқа жататын елдер көп ұлттан тұрады. Бірақ оның ... де ... бола ... ... ... Индонезия, Филиппин жатады. Үндістанның
тілі жағынан, мәдениеті жағынан және этникалық даму жағынан әртүрлі елдер
тұрады, Индонезия мен ... ... ... ... ... ... ... өзіндік мінезі бар қазіргі заманғы ұлт құрамының
үстінде. Индонезия мен ... бір ... ... ұсақ ... ... араласуы байқалды. (Япондықтар, малай, тагалам, басабя, ... ...... ... ... ... тәне ... дамып,
индонезиялық және филиппиндік ұлттың құрылып келе жатқаны ... ... Азия ... ... ... сипаттама
Шығыс Азия. Шығыс Азияның құрамына Қытай, Монғолия, ҚХДР, Оңтүстік
Корея мен Жапония.
Жапонияда, жапондықтардан басқа (119,9 ... ... ... ... ... 20 мың ...... ежелгі халықтар, яғни қарқынды
ассимиляцияға ... ... ... қоса корейліктер (670 мың) мен
қытайлар (80 мың). Көптеген жапондықтар АҚШ-қа ... ... 715 ... ... ... ... ... Бразилияда (650 мың), Перуда (60 мың)
жапондықтардың бұл орта ... ... ... ... ... ... ... тілі.
Корея жартыаралында кореялықтар (64 млн), ҚХДР-да ... ... ... ... – (41,5 ... Қалаларда қытай саны (ҚХДР – 40
мың, Оңтүстік Кореяда – 40 мың). ... ... ... ... көбі ... ... Солтүстік Шығыс Қытаймен шекаралас
жерлерге және Жапонияға эмиграцияланды.
Қытайда кореялықтар (1,8 млн.), ... – (670 мың). ... ... ... (410 мың – ... Қазақстанда т.б.).
Монғолия халқының негізгі массалық құрамы Алтайлық отбасылық топ-халха-
монғол, ойраттар мен буряттарды құрайды. ... ... ... млн) – ... маңында басқа елдер ... ... ... - 71 мың, буряттар – 45 мың). Монғолия ... ... ... қазақтармен (96 мың) ... ... (24 ... (3 мың) мұндай өсім батыс елдерде де ... ... ...... мемлекет. Қытайлықтар (конь)
автономиялы провинцияларда тұрады. Қытайлықтардың саны (1015 млн), ... ... ... ... ... бұл ... орналасқан, Солтүстігі мен батысында біртіндеп ман-кхмерлік
халықтармен біте қайнасып, әсіресе ... ... ...... т.б. ... араласа бастады. Әртүрлі
бөліктері бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... тұрғылықты жеріне байланысты қытайлар өздеріне ... ... ... ... және ... ұзаққа бөлшектенудің
нәтижесінде қытай тілінің әртүрлі диалекттері сақталған.
Қытай тілі сегіз ірі – ... ... оның ... өз ... ... ...... ол Қытайдың мемлекеттік тілі саналады, және
бұл тілді Солтүстік ... және ... ... ... ... басым
көпшілігі ауыз екі сөйлеу тілі ретінде пайдаланды. Солтүстік ... ... ... тлі ... ... Қытайдан тыс жерлерде (шамамен 28 млн.) ... көбі ... ... Азияның: Тайландта (6,2 млн.), Малайзияда (4,4
млн.), Индонезияда (5,2 млн.), Сингапурда (1,9 млн.) ... ... ... 1,2 млн. қытай тұрса, ал АҚШ-та (820 мың) тұрады.
ҚХР –ның ең ірі ұлттық здықтарына ... ... Хуәй ...... 7,6 олар ... ... ... тілдерінде қытай тілінен айырмашылық
жоқ, алайда хуэй ... ... ... және діни ... ... ел ... ... (қытайларда – конфуцийлық дін буддизм
және даосизм, ал хуэй – мұсылмандар).
Олар Нинся – ... ... ... ... ең ірі қалаларында
Ганьсу провинциясында Хэнань, хэбэй, Цинхайда тұрады.
Тай ... ... ... ... чжуан (14,1 млн.), буц (2,2 ... (880 мың) т.б. бұл ... ... ... ... Чуанси-
Чжуандық автономиялы ауданында және ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, олар Қытай шекарасынан тыс
жерлерде де, яғни ... ... ... ... ... ... ... Азия – бұл дүние жүзіндегі ең тұрғылықты ... ... ... құрайды. Бұл аймақ демография жағынан аз зерттелген,
сондықтан тұрғындар динамикасы жайлы деректр аз. ХІХ ... ... ... ... ... ... өсті, басқа халықтарға қарағанда 1800 ... 600 млн. ... ... ... ... ... мен Азия елдерінің басына түскен отарының
саясаты нәтижесінде (жерді тартып алу ... ... т.б.) ... етек алып тұрғындардың санының өсу қарқыны едәуір төмендеді.
Осының нәтиджесінде тұрғындар саны ... ... ... ... 1800 ... ... 1920ж. ... түсті.
Мөлшермен 1920 жылдары шетелдік Азияның халық санының өсу ... ... бұл ... тек ... ... тәуелділіктен арылуы
мен екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан ... ... ... ... ... күресі нәтижесінде өз күшіне енді.
Шетелдік Азия (%) халқының өсімі
|1920 – 1930 ж.ж. |11,0 ... ж.ж. |13,1 ... ж.ж. |14,2 ... ж.ж. |2,1 рет ... шетелдік Азияның өсу қарқыны 1,8%-ті құрайды. (Африкада – шамамен
3,0%, ... ...... құрайды), бұл 70 жылдардың ... ... ... үкіметінің ұстанған демографиялық саясатының
нәтижесінде Қытай халқының едәуір азаюымен анықталады.
Б.Ұ.Ұ. болжамдары ... 2025 ... ... шетелдік Азия халқының саны
2,5 млрд. адамға дейін өседі.
Шығыс Азия халқы өзін – шетелдік Азияның ең ірі ... ... ... ... ... ... ... және Монғолияны қосады.
Халық саны жағынан ең көп мемлекет – Қытайдың тарихи ... ... ... ... бойынша Қытай халқының саны 1578 ж. 60 млн.
адам болған, 1750 жылы – 200 млн.ға жуық, 1800 жылы – 300 ... ... ... ... 400 ... ... ал 1930 жылы – 475 млн. ... Алайда аталған сандардың шындыққа жанасуы әбден мүкін.Бұдан бұрын
Қытайдың тұрғындар санының өсуі ішінара соғыстар, эпидемиялыар және ... және жұт, су басу ... ... ... ... Жапонияның агрессиясына қарсы күрес кезінде (1937-1947
ж.ж.) Қытайдағы өлген және жараланғандар саны 2,8 ... ... ... мен ... ... үстінде да Қытай халқының (1946-1949 ж.ж.).
ҚХР –сы құрылғаннан кейінгі алғашқы халық санағы 1953 ж. ... ... саны 590,2 млн. ... ... Ал 1964 жылы – ... б/ша 705,0 ... ж. 1015,4 млн. б/ды н/е бүкіл әлем халықтарының 21,5 %-н ... туу ... ... біркелкі болмады. Алғашқы ... ... ... 50 ... ... туу деңгейі жоғары (жалпы туу
коэффициенті 1950-54 ж.ж. – 43,6%, ... ... ...... ... бұл жоғары деңгей кейінгі жылдардағы ұзаққа созылған
Жапонияның агрессиясына ... ... ... жоғалтулардың орнын басты.
50 жылдың екінші жартысында туу ... ... ... ол ... ... ... тууды төмендету
мақсатында жүргізілген демографиялық саясатқа б/ты б/ды. 1960-1961 ж.ж. жұт
пен(1958-1959 ж.ж. экономикадағы ... ... ... ... ... ... ... даму үрдісі бұзылды. Туу
деңгейі күрт төмендеді. (жалпы туу коэффициенті; 1957 ж. 34%-тен 1961 ... ... ... б/ған 1960 ж. Туу дәрежесінің өсуін де ... ... ... ... ... толықтауыш фактор б/ған 1960 ж. ... ... ... ... әлсіреуі болды, бұл
“мәдени революция” жылдары (1966-69) б/ды.
70 жылдардың басында Қытайда туу деңгейінің ... жаңа ... ... ж.ж. яғни 14 жыл ... ... ... ... ден 2,16-ға – яғни 2,7 есе ... 1970 ж. ... бала ... ... Бұ ... ... ерлі-зайыптылар жергілікті билік
органдарынан бала тууға ... ... 1979 ж. Бері ... ... ... ... көшу қарастырылады. Жалғыз балаларға,
әсіресе қыз балаларға ... ... ... (оқуға түскенде,
жұмысқа орналасқанда, жерді бөлгенде т.с.с.) 1982 ж. Қытай ... 1 ... ... ... б/ды (ірі ... - 76%, ... ... Ежелгі қытай дәстүрі отбасында еркек кіндікті баланың көп ... ... ... 1980 жылы ... жаңа туған қыз балаларды
өлтіру жағдайы әдетке айналды.
Бұған жаңа туған сәбилердің жыныстық пропорциясының ... бола ... күрт ... ... ... тез ... әкеп ... ж. Аралығында ту коэффициенті 17,5 %-тен 21,2%-ке көтерілді.
Бұның негізгі ...... ... ... мен ... құру
жасының төмендеуі (әйел – 20 жас, еркек – 22 ... (1992 ... ... саны 124,1 млн. адам және ... ... ХІХ ғ. Мен ІІ-ші дүниежүзілік соғысқа дейін халық санының табиғи
өсуі едәуір жоғары болды. 1920-1940 ж. ... ғана ... ... 55,4 ... 72,5 ... өсті, яғни 30% -астам. ІІ-ші Д.Ж. соғыстағы Жапония
шығыны 2 млн. адам ... оның орны ... ... ... 1945 ... саны 72 ... азайды. Соғыстан кейінгі жылдары Жапония халық саны
туудың жоғарылауы мен бұрын ... ... тыс ... ... қайта оралуы нәтижесінде (6 млн. адам) өсті.
1950 жылы Жапония халқының саны 82,9 млн. адамды құрайды, 1980 ж. ... 1990 ж. – 123,8 млн. 2000 ж. – 129,7 млн., 2010 ж. – 133,0 ... ... 1997 жылы ... ... ... 6 млн. ... (Макао) 1999 ж. Декабрьде ҚХР халқының 1900 ... ... ... ... ... (% 1000 ... ... табиғи өсім коэффициенті
| |1911 |1933 |1939 |1947 |1950 |1955 |1960 |1965 |
| |1933 |1937 | |1949 |1954 |1959 |1964 |1969 ... Азия |671,3 |791,2 |986,2 |1183,0 |1324,1 |1475,0 |1588,5 |1721,3 ... ... Азия |182,1 |225,6 |287,6 |355,9 |439,1 |519,5 |593,1 |688,4 ... Азия |479,7 |595,3 |754,4 |930,7 |1164,4 |1386,8 |1591,8 |1854,6 ... ... Азия |42,7 |55,8 |73,6 |98,1 |129,7 |167,5 |208,8 |270,6 | ...... ... ... Үндіқытай халқының жартыаралы мен
жазықтығына – Мьянма, Тайланд, Лаос, Камбоджа, Вьетнам, ... ... ... мен ... ... кіреді. Бұл аймақта тұрғынының өсуі әуелі
ХІХ ғ. Байқалған. Ең үлкен ... бірі – ... ... саны ... ... Ява мен Мадура тұрғынының саны 4,5 миллионнан 1815 ж. 1900 ... ... ... яғни 6 есе. ХХ ғасырдың басында ... ... ... 1930 жылы ... ... 60,7 млн. ... ... халқының
саны 1789 жылы 1,5 млн. болса, 1903 жылы 7,6 миллионға ал 1939 жылы ... ... ... мен ... туу 192-1939 жылдары 1000 адамға шаққанда
28-37 %-ті құраса, өлім – ... 22%-ке ... ... ... (1000% ... шаққандағы жалпы халықтың табиғи өсім
коэффициенті
|1950
1954 |1955
1959 |1960
1964 |1965
1969 |1970
1974 |1975
1979 |1980 |1985 |1990
1994 |2000
2004 |2020
2024 | |Ауған-
стан |16,6 |20,3 |22,7 |24,1 |24,3 |21,4 | | |22,0 |18,6 |10,8 | ... |34,7 |34,1 |32,9 |32,0 |30,4 |41,3 | |25,4 |20,3 |11,8 | ... ... |30,5 |31,9 |32,8 |34,0 | | |31,2 |27,2 |16,5 | ... |28,7 ... |33,3 |28,5 |28,1 | | |21,9 |17,6 |14,1 | |Израйль |25,6 |21,7 ... |20,3 |19,4 |17,3 |16,3 |13,5 |11,9 |8,4 | ... |24,4 ... |31,7 |32,5 |36,4 | | |40,9 |37,4 |23,7 | |Катар |24,1 |24,3 |24,1
|22,9 |19,7 |20,5 | | |26,6 |23,8 |15,7 | ... |16,9 |15,9 |14,7 ... |10,5 | | |8,4 |7,9 |4,8 | ... |34,0 |33,8 |35,5 |43,3 |41,8 ... | |20,8 |16,6 |12,9 | ... |22,3 |28,2 |29,4 |27,0 |22,8 |21,4 | |
|20,8 |16,6 |12,9 | |ОАЭ |25,0 |26,8 |26,3 |26,3 |23,1 |23,2 | | ... |8,4 | ... |19,0 |21,2 |24,3 |27,3 |29,0 |30,3 | | |30,8 ... | ... ... |23,1 |25,1 |27,6 |28,9 |30,7 |31,5 | | |32,9 ... | |Сирия |25,2 |27,8 |30,8 |32,3 |33,6 |37,5 | | |36,6 |28,3 |18,3 |
|Турция |27,4 |28,5 |26,0 |26,0 |25,3 |21,8 | | |18,9 |15,6 |11,6 | ... |20,5 |21,3 |23,8 |23ғ7 |25,6 | | |31,7 |29,4 |14,6 | ...... Азия (мың ... халықтарының өсу деңгейі
|1950 |1960 |1970 |1980 |1985 |1990 |2000 |2010 |2025 | |Ауған-
стан |8958 |10775 |13623 |15951 |18136 |21033 |26035 |31134 |37917 | ... |20301 |28397 |38345 |66212 |51259 |65161 |79044 |97011 | ... |156 |220 |347 |417 |520 |693 |853 |1075 | ... |1258 |2114 |2974
|3878 |4233 |4617 |5302 |5952 |6865 | ... |1237 |1695 |2299 ... |4291 |6437 |9186 |13611 | ... |5158 |6847
|9356 |13238 |15898 |18760 |25377 |32866 |43520 | |Катар |25 |45 |111 ... |431 |569 |722 |943 | ... |494 |573 |615 |627 |665 |704 |762 ... | ... |152 |278 |744 |1370 |1712 |2230 |3007 |3769 |4828 | ... |1857 |2469 |2669 |2668 |2967 |3617 |4246 ... |ОАЭ |70 |90 |223 |980 |1327 |1578 |1939 |2283 |2699
| |Оман |413 |505 |654 |984 |1242 |1457 |1973 |2580 |3495 | ... ... |4075 |5745 |9372 |115042 |13988 |19824 |26397 |36222 | ... ... |6258 |8704 |10268 |12634 |17809 |23284 |31758
| |Турция |20808 |27509 |35321 |44438 |49272 |56647 |65351 |76008 |91925 |
|
Оңтүстік ... Бұл ... ... ... ... ... ... республикасы жатады.
Бұның ішінде ең тұрғындардың тығыз орналасқан жері Индия. Тұрғын санынан
Индия ... ... ... ... ... ... ... саны 1,0 млрд.
1999 жылы санақ бойынша.
ХІХ ғасыр ағылшын отарлық ... ... ... ... ... ... өсу қарқыны өте баяу жүрді. Жиі болып тұрған эпидемиялар мен
аштық миллиондаған жандаржы алып ... ... ... ж.ж. аралығында
аштықтан 21 миллионнан ... адам ... ж.ж. ... 6 млн.) өлді.
ХХ ғасырдың басында да жағдай көп өзгермеді:
Индия тұрғындар саны 1891 ж. Жалпы саны 236 млн. ... ... 1921 жылы тек 15 ... ... яғни 6,4% ... Индия тұрғын саны егемендік алғаннан кейін және жоғары өліммен
күрес компанияларының жұмысына б/ты тез қарқынмен өсті. 1947 ж. 1963 ... ... ... саны 100 ... өсті, яғни 50 ж. Ағылшын отары
болған кездегідей өсті.
Индия - әлемнің ... ... ... ... ... 1951 ... ... мемлекеттің 5 жылдық жоспарларында туу деңгейін азайту
қарастырды. 80 ... ... ... ... елінің өсуін тоқтату
мақсатында 2 балалы отбасы ммоделі кең тарады.
Пакистан мен ... осы ... екі ... елдерінде, туу дәрежесі
Индияға қарағанда әлдеқайда жоғары, кейінгі жылдарда ол түсе ... – 70 ж.ж. ... ... – 70 жылдың екінші жартысына
баст.)
Пәкістан тұрғынының саны 40,0 млн. 1950 жылы 140,5 млн. ... ... ... есе. ... ... – 42,2 миллионнан 1950 ж. 1995 ж. ... ... ... яғни 2,9 ... ... ... (кейде алдыңғы Азия да) бұған Аравия түбегі ... ... ... ... ... ... ... Бахрейн,
Израиль, Иордания, Ирак, Иемен, Катар, Кипр, Кувейт, ЛИван, ОАЭ, Оман, ... ... ... ... ... тез қарқынды даму үлесі негізінен бірінші дүниежүзілік
соғыстан кейінгі кезеңге тиеді. 1920 ... 1960 ... ... ... ... ... халықтарының саны 2,5 есе, Түркияда – 2 есе ... 1945 ... ... санының өсуі күшейе түсті. Осылайша Түркияның халқының санының
жылдғы өсу үлесі пайызға шаққанда ... ж.ж. орта ... ... 1940-45 ж.ж. – 1,1%-ті, 1945-50 ж.ж. – 2,2,%, ал 1950-55 ж.ж. - ... ... ... ... ... саны ... тез ... Израиль
(мемлекеттің құрылуына байланысты 1947 ж. Бастап 1952 ж. Аралығында халық
саны орта ... 2 есе ... ... бұл басқа елдерден ағылып еврей-
иммигранттардың келуімен ... ... ... араб ... – яғни оның оңтүстік батыс бөлігінде
туу дәрежесі ең ... ... ... ... Араб елдерінің 11-нің 6-да
1985-1989 ж.ж. туудың орташа ... 40%-н ... ... ... ... Сауд ... ... болды. Алайда уақыт өтісімен бұл ... ... ... 80 ж.ж.-дан басталды. Аталған елдердің
ешқайсысында бұл төмендеуді жылдамдату шаралары ... да туу ... күрт ... (25 жыл ... туу деңгейі
суммалық коэффициенті 47%-ке төмендеді, яғни 1960-64 ж.ж. 6,35% болса, ... жылы 3,38% ... ... ... ... агрессияның саясатымен
және осының салдарынан болған елдегі қоғамдық өмірдің ... ... ... ... Таяу ... елдерінің ішінде Израиль үкіметі еврей
халқының тууы мен иммиграциясын толық қолдады. 30 жыл ... ... яғни 1955-59 ... 1985-1989 жылдар арасында 6,15%-тен 3,65-ке
төмендеді.
Малайя мен Сингапурдың халқының өсу қарқыны әлдеқайда жоғары болды, ... мен ... ... ағылып келуі басқа Индоқытай, елдеріне
қарағанда жоғары ... Тек 30 жыл ... ... ж.ж.) ... халқы
1,4 миллионнан 4,5 миллионға, ал Сингапур халық саны 0,3 миллионға өсті.
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары, 0,8 ... ... ... ... ... ... оккупациясында болғанда туу төмендеп , өлім
жоғарылады. Ең ... ... ... ... ең ірі ... ... мен ... Тиморде (40% жоғары). Туылудың ең төменгі
көрсеткіші Малайзия мен Тайланд. ... ... ... отбасы құру
жасы 1970-80 ... ... ... ... (бұл ... ... Азия ... әйелдің күйеуге шығу жасының ең ... ал ... 1970-77 ж.ж. ... 25,5 ... ... Азия ... табиғи өсу коэффициентінің динамикасы.
(1000 адамға шаққандағы %-н көрсеткен.
|1950 |1960 |1970 |1980 |1985 |1990 |2000 |2010 |2025 | ... |17,8 ... |33,6 |37,1 |40,8 |48,4 |55,8 |65,9 | ... |0,04 |0,08 |0,1 |1,1
|0,2 |0,2 |0,3 |0,4 |0,4 | |Вьетнам |39,9 |43,7 |42,7 |54,1 |59,7 ... |92,0 |108,4 | ... |79,5 |96,2 |120,2 |146,3 |163,3 ... |238,6 |272,7 | ... |4,3 |5,4 |6,9 |6,4 |7,2 |8,2 |9,7 |10,6
|12,3 | |Лаос |1,9 |2,3 |3,0 |3,6 |4,1 |4,6 |5,7 |6,9 ... ... |6,2 |8,2 |10,8 |13,6 |15,6 |17,2 |20,5 |23,3 |26,8 ... |1,0 |1,6 |2,0 |2,4 |2,5 |2,7 |2,9 |3,1 |3,3 | ... ... |36,3 |46,4 |51,3 |55,7 |65,5 |74,8 |85,9 | ... ... |0,4 |0,5
|0,6 |0,5 |0,6 |0,7 |0,8 |0,9 |1,1 | |Филип-пин |20,5 |27,9 |37,5 ... |60,9 |74,0 |86,3 |102,7 | ... ... ... ... ... қоныстануы бойынша дүние
жүзіндегі ең тұрғылықты аймақ екендігін көруге болады. Дүние жүзінің 60%-
тін ... Бұл ... ... жағынан аз зерттелген, сондықтан
тұрғындар динамикасы жайлы деректр аз. ХІХ ... ... ... Азия ... ... ... ... халықтарға қарағанда 1800 жылы шамамен ... ... ... ... ... ... мен Азия елдерінің басына түскен ... ... ... ... алу ... ... т.б.) елдерде
кедейшілік етек алып тұрғындардың санының өсу ... ... ... ... ... саны ... көлемде Азияға шаққанда 1800 ж.
65,6% болса, 1920ж. ... ... 1920 ... ... Азияның халық санының өсу қарқыны
жоғарылады.
Халық санының ... ... ... Шетел мемлекеттерінің
отарлық саясатының құрсауынан босана бастады.
Шетелдік азия халықтарында діни тұрақтылық жоқ. Бір ед ... ... ... ұстанса, екінші бірі ... ... ... ... ... анемизм, тотемизм ілімдері байқалады.
Қазіргі кезде де Шетелдік Азия ... ... ең хақы көп ... ... ... ... жүзі ... жартысынан астамы осы аймақта тұрады
және бұл аймақ өзінің этникалық құрамы бойынша өте күрделі. Бұл аймақта әлі
де зерттеліп ... ... ... ... ... Брук С.И. ... мира ... справочник).-
М.,Наука,1981
2. Голиков Н.Ф.,Двоскин Б.Я., Спектор М.Д. Проблемы расселения населения
Казахстана.- Алматы,1989
3. ... ... ... (статистический сборник).-
Алматы,2004
4. Демография: Современное состояние и перспективы ... ... Под ред. Д.И. ... – М., ... ... У.М. ... в ... расселения Казахстана (экономико-
демографический аспект).- ... ... ... В.А: ... ... ... ... мира (демографический справочник) .- М,.1997
8. Покшишевский В.В. Население и география.- М.,1978
9. Страны и народы (популярная энциклопедия).- ... ... ... сан мен сана.- Алматы.,1992
11.Увалиев Т.О. Халықтар географиясы (оқу құралы).- Алматы., 1997
12. Шалекенов У.Ш. Әлем ... ... ... ... В.Л. ... ... М., Просвещение, 1985
14. Весь мир Минск Литература 1998.
15. Весь мир ... ... ... 2001.
16. Гладкий Ю.Н, Лавров С. Б. Все мирная экономическая и социальная
география. «Мектеп» 2002.
17. Максаковский В.П. Всемирная экономическая и социальная география ... ... ... В.П. ... картина мира М., 2004.
19. Страны мира Смоленск «Русич» 2003.
20. Страны и народы. Зарубежная Азия. М., ... 1982.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Өнім сапасын арттырудың шетелдік тәжірибесі»10 бет
Активтерді басқарудың шетелдік тәжірибесі3 бет
Алыс, жақын шетелдік қазақтар тілінің зерттелуі63 бет
АҚШ-тағы және Оңтүстік-Шығыс Азияның ірі мемлекеттеріндегі қытай диаспорасының мысалында Қытай Халық Ресубликасы мен шетелдік қытай диаспорасының қарым-қатынас тәжірибесін сараптау50 бет
Білім беру жүйесінде шетелдік жоғары білім беру жүйесі мен педагогикалық технологияны қолдану22 бет
Банктік тәуекелдердің Қазақстанның банктік жүйесінде қолданылуы мен басқарылуының теориялық аспектілерін анықтау және тәуекелдерді басқаруда шетелдік тәжірибе мен отандық тәжірибе39 бет
Брендингтің теориялық негіздері. Қазақстандық және шетелдік тәжірибелер42 бет
Депозиттік сақтандырудың отандық және шетелдік тәжірибесі54 бет
Ел экономикасындағы шетелдiк инвестициялар мен компаниялар17 бет
Жергілікті өзін өзі басқарудың шетелдік тәжірибесі. Кедейшілік туралы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь