Ғылымның қазіргі даму деңгейіндегі дидактика пәні және оның мақсаты жайлы мәлімет

ДИДАКТИКА . БIЛIМ БЕРУ ЖƏНЕ ОҚЫТУ ТЕОРИЯСЫ
Оқыту принциптерi туралы түсiнiк.
Әдебеттер тізімі
Дидактика - педагогиканың маңызды саласы. Дидактика (didaktikas - оқытушы, didasko - оқушы) ұғымы грек тiлiнен алынған, оқыту немесе үйрету деген сөз. Бұл ұғымды ғылыми айналымға алғаш енгiзген немiс педагогы Вольфганг Ратке (1571- 1635). Сол мағынада бұл ұғымды чех педагогы Я. А. Коменский пайдаланып, 1657 жылы өзiнiң ''Ұлы дидактика'' еңбегiн жарыққа шығарды. Оның ойы бойынша, дидактика ''ненi оқыту'' жəне ''қалай оқыту керек'' деген сұрақтарға жауап бередi. Заманауи ғалымдардың зерттейтiн сұрақтары: кiмдi, қашан, қайда, неге оқыту. Қазiргi түсiнiк бойынша, дидактика - бiлiм беру мен оқыту мəселелерiн зерттейтiн ғылым саласы. Ол оқыту теориясы деп те аталады. Дидактиканың зерттеу пəнi – оқыту мен оқудың себептерi, барысы, нəтижелерi. Зерттеу пəнi аясына байланысты жалпы жəне жеке дидактикалар айқындалады. Жалпы дидактика оқытудың жалпы заңдылықтарын, принциптерiн қарастырады. Жеке дидактика жеке оқу пəнiнiң мазмұнын, барысын, түрi мен əдiстерiн зерттеуiне қарап оқыту əдiстемесi деп аталады. Мысалы, математиканы оқыту əдiстемесi, тарихты оқыту əдiстемесi. Дидактика əрi теориялық, əрi қолданбалы ғылым болғандықтан ғылыми-теориялық жəне қолданбалы қызметтер орындайды. Дидактиканың ғылыми-теориялық қызметi: бiлiм беру мен оқыту процестерiнiң мəнi мен заңдылықтарын, мазмұнын, принциптерiн, ұйымдастыру формалары мен əдiстерiн зерттеу. Дидактиканың қолдан-балы қызметi: бiлiм мазмұнын оқыту мақсатына сəйкес-тендiру, оқыту принциптерiн белгiлеу, оқытудың тиiмдi əдiстерi мен ұйымдастыру формаларын анықтау, жаңа технологияларды жасап енгiзу. Дидактика педагогиканың жалпы категорияларын (тəрбие, педагогтiк iс-əрекет, бiлiм беру) пайдаланады. Сонымен қатар дидактиканың өз категориялары да бар: бiлiм беру, оқыту, оқу, оқыту принциптерi, оқыту процесi, мақсаты, мiндеттерi, мазмұны, түрлерi, əдiстерi, құрал-дары, оқытудың нəтижесi. Кейбiр категорияларға анық-тама берейiк. Оқыту - оқушыны бiлiмдендiру, тəрбиелеу, дамыту мақсатына бағытталған алдын-ала жоспарланған iс -əрекет. Оқыту мазмұны - өкiмет арнайы таңдап анықтаған белгiлi салада жұмыс iстеу үшiн қажеттi адамзат тəжiрибесiнiң бөлшегi. Ол - оқытудың нəтижесi болатын бiлiм, бiлiк, дағды, тұлғалық қасиеттер жиынтығы. 2. Оқыту процесiнiң мəнi, оның ерекшелiктерi мен қызметi Оқыту процесi - бiлiмдi, бiлiктiлiк пен дағдыны меңгертетiн, оқушылардың дүниетанымын, күш-қайратын, қабiлеттерiн тəрбиелеп дамытатын iс-əрекет барысы. Оқу барысында оқушының сана-сезiмi, адамгер-шiлiк қасиеттерi, эстетикалық талғамы, тұлғалық қасиеттерi қалыптасып дамиды. Оқытудың психологиялық, педагогикалық ерекше-лiктерiне назар аударайық. Оқыту - мақсатты процесс. Оқытудың басты мақсаты, əдiс тəсiлдерi мазмұны мен мiндеттерi қоғам талабынан туындап, ұдайы өсiп, жаңарады. Оқыту - таным процесi. Танымның ерекшелiгi оқушыда бiлiмге деген қызығушылығы ұдайы өсiп арта түседi.
1. Ж.Қоянбаев,Р.Қоянбаев. Педагогика.-Алматы, 1998, 2000.
2. А.С.Макаренко. Тәрбие мақсаты. – М 1958.
3. Айтмамбетова Б.Г. Дидактикалық принциптер.-А., 1991
4. Бержанов Қ.Б. Тәрбие мен оқытудың бірлігі - А.,
5. Бантова М.А., Полевщикова A.M. Бастауыш кластарда математиканы оқытуДидактика средней школы. Под ред. М.А.Данилова и М.Н.
6. Көшекбаев Н. Оқыту теориясы. — А., 1976 ж.
        
        Шәкәрім атындағы Семей Мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:  Ғылымның қазіргі даму деңгейіндегі дидактика пәні және оның
мақсаты.
Орындаған: ФИ-311 ... ... ... ... Ш. Т.
Семей
2015
ДИДАКТИКА - БIЛIМ БЕРУ ЖƏНЕ ОҚЫТУ ТЕОРИЯСЫ.
Дидактика - педагогиканың маңызды ... ... ... ... didasko -   ... ... грек тiлiнен алынған, оқыту немесе үйрету
деген сөз.   Бұл ұғымды ғылыми айналымға ... ... ... ... ... ... 1635). Сол мағынада бұл ұғымды чех педагогы Я. А.
Коменский пайдаланып, 1657 жылы өзiнiң   ''Ұлы дидактика'' еңбегiн ... Оның ойы ... ... ... ... ... ''қалай оқыту
керек'' деген сұрақтарға жауап ... ... ... зерттейтiн
сұрақтары:   кiмдi, қашан, қайда, неге оқыту.   Қазiргi ... ... - бiлiм беру мен ... ... зерттейтiн   ғылым саласы. Ол
оқыту теориясы деп те аталады. Дидактиканың зерттеу пəнi – ... ... ... барысы, нəтижелерi.   Зерттеу пəнi ... ... жəне жеке ... айқындалады. Жалпы   дидактика оқытудың жалпы
заңдылықтарын, принциптерiн қарастырады. Жеке дидактика жеке ... ... ... түрi мен ... ... ... ... əдiстемесi деп
аталады.   Мысалы, математиканы оқыту əдiстемесi, тарихты ... ... əрi ... əрi ... ... ... ... қолданбалы қызметтер орындайды. Дидактиканың ғылыми-
теориялық қызметi: бiлiм беру мен   оқыту ... мəнi ... ... ... ұйымдастыру формалары   мен
əдiстерiн зерттеу. Дидактиканың ... ... бiлiм ... оқыту
мақсатына   сəйкес-тендiру, оқыту принциптерiн белгiлеу, оқытудың тиiмдi
əдiстерi мен ... ... ... жаңа ... жасап
енгiзу.   Дидактика педагогиканың жалпы категорияларын (тəрбие, педагогтiк
iс-əрекет, бiлiм беру)   пайдаланады. Сонымен ... ... ... да бар: бiлiм ... оқыту, оқу,   оқыту принциптерi, оқыту
процесi, мақсаты, мiндеттерi, мазмұны, түрлерi, əдiстерi, ... ... ... ... ... ... ... -
оқушыны бiлiмдендiру, тəрбиелеу, дамыту мақсатына бағытталған ...... ... ... - ... ... таңдап анықтаған
белгiлi салада жұмыс iстеу үшiн   қажеттi адамзат тəжiрибесiнiң бөлшегi. Ол
- оқытудың нəтижесi болатын ... ... ... тұлғалық қасиеттер
жиынтығы.   2. Оқыту процесiнiң мəнi, оның ... мен ... ... - бiлiмдi, бiлiктiлiк пен дағдыны меңгертетiн, оқушылардың  
дүниетанымын, күш-қайратын, қабiлеттерiн тəрбиелеп дамытатын ... ... ... ... ... ... қасиеттерi,
эстетикалық талғамы, тұлғалық   қасиеттерi қалыптасып дамиды.   Оқытудың
психологиялық, педагогикалық ерекше-лiктерiне назар аударайық.   Оқыту ... ... ... ... ... əдiс ... мазмұны мен  
мiндеттерi қоғам талабынан туындап, ... өсiп, ... ... - ... ... ерекшелiгi оқушыда бiлiмге деген ... ... арта ... Оқытудың мiндетi – оқушыны айнала ортамен (табиғат,
қоғам) жəне адам дамуының негiзгi   ... ... ... ... ... ... белгiлi болған, зерттелiп   дəлелденген жаңалық-
тарды, заңдылықтар мен ... əрi ... ... ... ... ... оқып үйренудiң өзi, ғылым тарихымен, оның əдiстерiмен
танысу,   ұлы ... өмiрi мен ... ... ... ... ...
даму негiзi. Педагогикалық процесс өзiне тəн негiзгi екi ... ... ... ... түрдегi көмек жəне жеке бастың жан-
жақты жетiлуiн түйiстiредi.   Баланың ... ... əсер ... ... бiрi - ... қарым-қатынас жасау   iс-əрекетi. ... ...... баламен үнемi рухани қарым-қатынаста,   ынтымақтастық
жағдайда болуын қажет етедi. Оқыту процесiнде бала тек мұғалiмнiң ... ғана ... оның оқу ... мен ... ... ... ұйымдастыра бiлуi (iс-əрекетiн бiлуi, бағалауы, өзiн-өзi
басқаруы) оқытудағы ... ... ... ... ... ... ойлау болмысының жалпы тəсiлдерiн қолдануға   жəне ... ... ... дағдыланады. Бұдан шығатын қорытынды: оқыту –  
баланың ... ... ... ... ... ... – бала ... шарты. Демек,   оқыту мен дамудың арасында тығыз байланыс ... Л. С. ... ... ... iлгерi жүретiн, оны жетекке
алатын оқытуды айтады. Ол ... ... ... ... ... ... ... қарау керек деп ескертедi, осыған орай, бала дамуының ... ... ... ... ... – бала ... қазiргi қол
жеткен сатысы, осыған   қанағаттанып қоймай, ... ... ... ең ... ... ... зонаға'') жеткiзуге
мiндеттi екендiгiн айтады.   Оқушының жалпы психикалық дамуы - мектептегi
оқу мен оның ... ... ... байланысты. Оқушының ойлау
қабiлетiнiң дамуына оқу процесiнде ... ... ... ... мен ... ... байланыс бар.   Оқыту - екi жақты процесс. Оқыту оқушы мен
мұғалiм-нiң өзара бiрлесiп жасайтын   əрекетiнен ... ... ... ... – мұғалiмнiң бiлiм берудегi негiзгi iс-əрекетi   болса, оқу
... ... ... практикалық əрекетi. Сөйтiп, оқушының таным
əрекетi   мұғалiмнiң басшылығы арқасында ғана ... ... ... ... ... ... оқушылардың жалпы рухани дамуын ... етуi үшiн ... ... жоспарланған, ұйымдастырылған түрде
жүзеге асырады.   Оқушы бiлiмдi қысқартылған, педагогикалық ... ... ... жəне ... ... оқу ... ... отыра меңгередi.   Сөйтiп, оқыту процесi оқушылардың жас
ерекшелiк-терiнiң сəйкестiгiн ескере отырып,   таным қызметiнiң ... ... ... орай ... отырады.   Оқыту – бұл күрделi процесс. ... бiлiм ... ... жəне ... ... ... ... бiлiктiлiгi мен дағдысын дамыту негiзiнде жүзеге асырылады.   Мұның
мəнiсi, жеке тұлғаға бiртұтас (комп-лекстi) ықпал жасауды ... ... ... процесiнiң бiрiншi қызметi – оқушыларға бiлiм беру.  
Оқыту принциптерi туралы түсiнiк.
Принцип (латын сөзi) - басшылыққа алатын идея, негiзгi ... ... ... - ... ... ұйымдастыру түрлерiн,
əдiстерiн оқытудың мақсаты мен   заңдылықтарына сай анықтайтын қағидалар
жүйесi. Оқыту принциптерi дидактиканың   ... ... Олар ... жəне ... пайдалану əдiстерiн   сипаттайды. Дидактика
тарихында зерттеушiлер ... ... ... ... көп күш ... Дидактикалық принциптер нақтылы ... ... ... ... оқытуға қойылатын талаптары
өзгерiп отырғандықтан, кейбiр принциптер ескiрiп   (табиғатқа сəйкестiк,
партиялылық), кейбiреулерi жаңадан пайда болады ... ... ... ... ... ... ... ұсынса, басқалары,
керiсiнше, кеңейтудi   ұсынып келедi. Заманауи принциптер оқу процесiнiң
барлық құрамдас ... ... ... ... қалыптастыруға, түрлерi мен əдiстерiн таңдауға,   ынталандыруға,
нəтижелердi жоспарлау мен талдауға) өз талаптарын ... ... кез ... мұғалiм дидактиканың принциптерiн басшылыққа ала
отырып   оқытудың ... ... жəне ... ... ... ... нəтижелерге жеткiзуi шарт. Мұғалiм
дидактикалық принциптердi ... ... ... дұрыс ұйымдастырса сабақ
тиiмдi жəне нəтижелi болары даусыз.   Дидактикалық принциптердiң қызметi:
олардың негiзiнде ... ... ... ... ... бiлiм
мазмұнын жүйелi, саналылықпен белсендi түрде меңгеруге ... ... ... ... ... оқыту процесiнiң негiзгi
буыны ретiнде   бiрiмен-бiрi логикалық өзара байланыста болады. Сонымен, ең
негiзгi, ғасырлар   бойы ... ... ... ... ... ... саналылық пен белсендiлiк,
- көрнекiлiк,
- жүйелiлiк пен бiрiздiлiк,
- берiктiлiк,
- тиiмдiлiк,
- теория мен тəжiрибенiң байланыстылығы.
Дидактика оқыту мен білім берудің теориясы. Дидактика — ... ... ... ... мен мазмұнын ашатын, білімді, іскерлікті
және дағдыны ... ... ... ... ... принциптері,
әдістерін және формаларын сипаттайтын, оқыту мен ... беру ... ... ... ... ... ... қоғам дамуының әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... және ... ... ... ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерімен және күн сайын
дамып отырған оқушы тұлғасына қойылатын талаптармен детерминделеді.
Дидактика ғылым ретінде пән өрісінде әрекет ететін ... ... ... ... ... және ... жағдай жасайтын
теуелділіктерді сараптайды, ... ... ... жүзеге
асырылуын қамтамасыз ететін әдістерді, ұйымдастыру формалары мен ... ... ... ол екі басты қызмет атқарады:
1. Теориялық (диагностикалық және болжамдық ... ... ... ... ... ... алдында шешімі ең
алдымен, онымен тығыз байланысты басқа ... ... ... ... ... ... ... адам
физиологиясы, нақты әдістеме және т.б.) жетістіктерін біршама ... ... ... жаңа ... ... ... Кез келген ғылыми
білім саласының дамуы, бір ... ... ... жақын белгілі бір
тобын білдіреді, екінші жағынан, сол ... ... ... ... ... ... ... ғылыми және жеке ғылыми ұғымдарды пайдаланады:
— философиялық категория: «мән мен ... ... ... және
жалқы», «болмыс», «сана», «тәжірибе» және т.б.
— педагогиканың жалпы ұғымдары: «педагогика», «тәрбие», «педагогикалық іс-
әрекет», «педагогикалық ақиқат» және ... ... жеке ... ... мен ... «оқу пәні», «оқу материалы»,
«оқу жағдайы», «оқыту құралы», «оқыту тәсілі», «мұғалім», «оқушы», ... ... пән ... ... ... психологиялық ( («қабылдау», «меңгеру»,
«ақыл-ойдын дамуы», «есте сақтау», «іскерлік», «дағды»), кибернетика («кері
байланыс», «динамикалық жүйе» және т.б.);
... ... ... ... ... «қызметі», «элемент»,
«тиімділік», «жағдай», «ұйым», «формалау» және т.б. (4 суретті қараңыз).
Педагогика терминімен ... ұзақ ... бойы сол ... ... ... қалыптасқан жағдай. Бұл ұғым ең
бірінші рет ... ... ... ... ... ... оқыту өнері мағынасында қолданылған. Соған ұқсас, ... да ... ... ... ... ... 1657 жылы ... шығарылған негізгі еңбегі «Ұлы
дидакикасында» ... ... ... ... ... ... ... Д.Дьюи, Г Кершенштейнер, В.Лай
жөне т.б. зор үлес қосты.
Педагогика ғылымында оқытудың тәрбиелік және адам дамуының негізін ... ... ... жеткілікті. Бірақта солардың ішінде
педагогикалық әсердің және олардың ... ... мен ... ... ... ғана әдіснамалық және
теориялық маңызы ... ... ... мен ... ... ... әрекетті дамыту тұжырымдамасы (Г.И.Щукина, т.б.), дамыта оқыту
тұжырымдамасы ... т.б.), ... ... ... И.Я. ... А.М. Матюшкин т.б.), ақыл-ой әрекетін кезеңді
қалыптастыру теориясы (П.Я.Гальперин, т.б.), ... беру ... ... ... ... ... т.б.), мазмұнды жинақтау теориясы
(В.В.Давыдов, т.б.), оқу процесін онтайландыру теориясы ... ... ... ... ... ... ... әдістерінің теориясы (М.И.Махмутов, В.А.Онищук, т.б.), ... ... ... ... ... т.б.), біртұтас
педагогикалық процесс теориясы (НД.Хмель, т.б. 1 кестені қараныз), оқытудың
ұжымды оқыту теориясы ... ... ... Ж.Қоянбаев,Р.Қоянбаев. Педагогика.-Алматы, 1998, 2000. 
2. А.С.Макаренко. Тәрбие мақсаты. – М 1958. 
3. Айтмамбетова Б.Г. Дидактикалық принциптер.-А., 1991 
4. Бержанов Қ.Б. ... мен ... ... - ... ... М.А., Полевщикова A.M. Бастауыш кластарда математиканы
оқытуДидактика средней школы. Под ред. М.А.Данилова и М.Н.
6. Көшекбаев Н. Оқыту теориясы. — А., 1976 ж.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлікттің ұйымдық – құқықтық түрлері27 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
"Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар."4 бет
Cаясат тарихы7 бет
Анатомиялық терминдердің латын тілінде дәріптелуі жөнінде5 бет
Ақжан Жақсыбекұлы Әл-Машани8 бет
Білім және қоғам16 бет
Білім эволюциясы17 бет
Дін түсінігі3 бет
Дүниежүзі саяси географиясы дамуының негізгі кезеңдері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь