Республикада азық - түлік проблемасын шешуде шошқа шаруашылығының алатын орны

Мазмұны

Кіріспе

ІІ Әдебиетке шолу
2.1 Шошқаның шығу тегі және негізгі тұқымдар
2.2 Шошқа етінің сипаттамасы

ІІІ Негізгі бөлім
3.1 Дипломдық жұмыстың әдістемесі
3.2 Алтын диірмен аграрлық корпорациясының қысқаша сипаттамасы
3.3 Қолданылған нормативттік құжаттар
3.4 Терминдер мен анықтамалар
3.5 Шошқа еті стандарттың негізгі талаптары
3.5.1 Жалпы талаптар
3.5.2 Таңбалау және орау
3.5.4 Қабылдау ережесі
3.5.5 Бақылау және сынау әдістері
3.5.6 Сақтау және тасымалдау
3.6 Жаңа стандарт жобасын халықаралық талаптарымен салыстырып сәйкестендіру

ІV Жаңа стандартын еңгізудың экономикалық тиімділігі

V Еңбек қорғау

VІ Қорытындылар мен ұсыныстар

VІІ Пайдаланған әдебиет тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасында нарықтық экономика қалыптасқан жағдайда еліміздің қамтамасыз етудің басты мәселелерінің бірі – жеткілікті азық – түлік қорын құру болып табылады. Осы аса маңызды бағытқа негізгі күш – жігерді шоғырландыру қазіргі кезеңінің бірінші дәрежелі міндеті болып саналады.
Республикада азық-түлік проблемасын шешуде шошқа шаруашылығының алатын орны ерекше. Бұл еліміздің ет қорын жедел түрде толықтыруға мүмкіндік беретін мал шаруашылығын айрықша саласы.
Қазіргі кезеңде Қазақстанда өндірілетін барлық еттің 13 пайызы шошқа етінің үлесіне тиеді, ал Тәуелсіз Мемлекеттер Достығында 50 пайызға дейін жетеді.
Шошқа еті мен майның жоғарғы тағамдық қасиеттері дүние жүзінің көптеген елдерінде оны пайдаланудың артуына басты себеп болып отыр.
Мысалы, Данияның ет балансында шошқа етінің үлесі -69, Германияда -65,9, Польшада-60,5 пайызды құрайды.
Біріккен Ұлттар Ұйымының азық-түлік және ауылшаруашылық ұйымының деректері бойынша 2000 жылы дүние жүзінде өндірілген жалпы ет көлемінің 38,7 пайызы немесе 55 млн тоннасы шошқа етінің үлесіне тиген. Европа елдерінде шошқа етінің үлесі-55, Солтүстік Америкада -36 пайызға дейін жетеді, ал Шығыс және Африка елдерінде керісінше, олардың ұлттық әдет-ғұрпында байланысты бұл көрсеткіш 7-18 пайыздан аспайды.
Сонымен, қорыта келгенде өзінің жоғарғы өсімталдылығы, құрсақта даму кезеңінің қысқа болуы, тез жетілгіштігі, азықты өнімімен өтеу қабілетінің жоғарлығы мен сойыс өнімдерінің жоғарғы шығымдылығы сияқты құнды биологиялық ерекшеліктері шошқа шаруашылығын дүние жүзінде халықты етпен қамтамасыз ету проблемасын шешуде алдынғы қатарға шығарда.
Қазақстанда шошқа шаруашылығымен негізінген 15 облыс айналысады. Өсірілетін 13 тұқымның ішінде ең көп үлес ірі ақ тұқымға тиеді, ал отандық селекционерлер шығарған жетісу тұқымы – 4,5, ақсайдың қара-ала шошқасыныңтұқымды тобы-0,7 пайызды құрайды. Қалған тұқымдардың саны аз және олар негізінен өндірістік будандастыруда пайдалынылады.
VІІ Пайдаланған әдебиет тізімі
1. Вайн Л.И. «Экономические проблемы научно-технического прогрессса в свиноводстве» Кишинев. 1988г.
2. «Промышленное производство мяса свиней» М. Колос, 1974г.
3. «Типовые нормы обслуживания свиней на откорме для механизированных ферм» М. Россельхоз мздат. 1977г.
4. Танатаров А.Б., Атабайулы А., Танатаров М.А. «Шошқа шаруашылығы». Алматы. 2005ж.
5. Алданин М.Д. «Экономическая эффективность промышленного свиноводства» Алматы. «Кайнар» 1974г.
6. Бренцис К.К. «Экономика и организация производства бекона» М.Колос. 1979г.
7. Воронов П. «Метрологически еосновы планирования технологии непрерывно-поточного производства свинины и определения потребности производственных площадях на промышленных свиноводческих комплексах» Белгшгород. 1972 г.
8. Ежков О.А. «Вопросы экономики и организации свиноводства в спецуиализированных хозяйствах». Казань. 1974г.
9. Жуковский Е.П., Сорокина Г.Б. «Производство свинины». М.Россельхозиздат., 1974г.
10. Камбаров Ю.И., Барбашин А.И. «Экономическая эффективность производства свинины в спеуциализированных зозяйствах». М. Россельхозиздат.,1974г.
11. Макаркин А.П. «Эффективность свиноводства . Прблемы и решения». М. Россельхозиздат.,1981г.
12. Пастухов А.К. «Произвоодство свинины на промышленной основе». М. Россельхозиздат., 1978г.
13. Повышенная эффективность производства свинины. Сборник научных трудов. Харьков. 1985г.
14. Попов Д.П. «Экономическая эффективность совершенствования технологии производства свинины на промышленной основе». М. 1974г.
15. Мосолов В.П., Кряжнов Е.В., Волощик П.Д., Гриненко А.И. «Прмышленное проищзводство свинины». М. «Колос», 1975г.
16. Гильман З.Д. «Свиноводство». 1978г.
17. Рост и мясные качяества свиней. М. «Колос». 1972г.
18. Сенько И.П. «Эффективность промышленного производства свинины». Минск, 1981г.
19. Панченко Н.С., Ли В.А. «Интенсивное свиноводство». Алматы. «Кайнар», 1971г.
20. Кожевников В.М. «Свиноводство». М. 1974г.
21. Ладан П.Е. «Свиноводство». М. 1978г.
22. Промышленное производство мяса свиней. Перевод Скоркина Н.М., М. «Колос», 1978г.
23. Сафронов Ф.Ф. «Промышленное производство свинины». Алматы. «Кайнар», 1984г.
24. Степанов В.И., Михайлов Н.В. «Свиноводство и технология производства свинины». М. 1991г.
25. Овсий И.К. «Новый вид свинокопченностей». 1958г.
        
        Мазмұны
Кіріспе
ІІ Әдебиетке шолу
2.1 Шошқаның шығу тегі және негізгі тұқымдар
2.2 Шошқа етінің сипаттамасы
ІІІ Негізгі бөлім
3.1 Дипломдық жұмыстың әдістемесі
3.2 Алтын диірмен аграрлық ... ... ... ... ... ... Терминдер мен анықтамалар
3.5 Шошқа еті стандарттың негізгі талаптары
3.5.1 Жалпы талаптар
3.5.2 Таңбалау және орау
3.5.4 Қабылдау ... ... және ... ... Сақтау және тасымалдау
3.6 Жаңа стандарт жобасын халықаралық талаптарымен ... ... Жаңа ... ... ... ... Еңбек қорғау
VІ Қорытындылар мен ұсыныстар
VІІ Пайдаланған әдебиет тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасында нарықтық экономика қалыптасқан ... ... ... ... мәселелерінің бірі – жеткілікті азық –
түлік қорын құру болып табылады. Осы аса ... ... ... күш ... ... ... кезеңінің бірінші дәрежелі міндеті болып
саналады.
Республикада азық-түлік проблемасын шешуде шошқа ... орны ... Бұл ... ет ... ... ... ... беретін мал шаруашылығын айрықша саласы.
Қазіргі кезеңде Қазақстанда ... ... ... 13 пайызы шошқа
етінің үлесіне тиеді, ал ... ... ... 50 ... дейін
жетеді.
Шошқа еті мен майның ... ... ... ... ... елдерінде оны пайдаланудың артуына басты себеп болып отыр.
Мысалы, ... ет ... ... етінің үлесі -69, Германияда
-65,9, Польшада-60,5 пайызды құрайды.
Біріккен Ұлттар Ұйымының азық-түлік және ... ... ... 2000 жылы ... ... ... жалпы ет көлемінің
38,7 пайызы немесе 55 млн тоннасы шошқа етінің ... ... ... ... ... ... ... Америкада -36 пайызға дейін
жетеді, ал Шығыс және Африка елдерінде керісінше, олардың ... ... ... бұл ... 7-18 ... ... ... келгенде өзінің жоғарғы өсімталдылығы, құрсақта даму
кезеңінің қысқа болуы, тез жетілгіштігі, азықты өнімімен өтеу ... мен ... ... ... ... сияқты құнды
биологиялық ерекшеліктері шошқа шаруашылығын дүние жүзінде ... ... ету ... шешуде алдынғы қатарға шығарда.
Қазақстанда шошқа шаруашылығымен негізінген 15 облыс айналысады.
Өсірілетін 13 ... ... ең көп үлес ірі ақ ... ... ал ... ... ... тұқымы – 4,5, ... ... ... ... ... ... тұқымдардың саны аз және
олар негізінен өндірістік будандастыруда пайдалынылады.
ІІ Әдебиетке шолу
2.1 Шошқаның шығу тегі және ... ... ... ақ ... шошқа
ХІХ ғасырдың ортасында жергілікті ... ... ... және ... ... сиамдық) шошқамен шағылыстыру
үшін олар Англияға әкелінді.
Бастапқыда азықтандыру және күту жағдайын ... ... ... ... ... ... ... өте тез
пісіп жетілгіш бағытта өзгеру көзделді. Осылай ... және ... ... ... қолайлы жолмен шошқалардың листердік тобы
шығарылды. Алайда бұл шошқалар баяу ... ал ол ... ... ... ... алмады. Міне, сондықтан тез ... ... ... және ... әдейі әкелінген шошқалармен
шағылыстыратын болды. 1851 жылы Йоркшир графтығынан келген тоқымашы ... ... ... ... мен өсімі үздік шошқалар тобын көрсетті,
тулейдің ... ... ... деп ... олар ірі ақ ... ... ... ұйытқысы болды.
Тулей зауытындағы барлық жақсы жануарлар сол кезде әйгілі ... мен ... ... ... ... іле шала шошқалардың
Йоркширлік қолтұқымын жетілдіруде Вейман мен Вальнердің зауыттары үлкен рөл
атқарды.
Иосиф Тулейдің шошқаларының ... ... деп ... 34 ... ... жылы шошқа шаруашылығының Одағы кітап шығарып, онда ... 54 ... мен 61 ... жазылып, қолтұқымдық ірі ақ шошқа деп
қайтадан атады.
Ірі ақ ... ... ... ... түсі – ақ, ... ... ... күңгірт дақтардың болуы ықтимал, қатпарсыз, қызғылт тартып
тұрады, қылдары ұзын, жіңішке, тегіс, жібек ... ... ... ... ... ... ... шошқаны қырынан қарағанда аздап қайқылау, денесі
шамалас келеді, ... кең. көзі ... ... ... басындағы
терісі қатпарсыз болады.
Ірі ақ шошқаның қол тұқымдарын қолтұқым аралық ... ... ... кең пайдаланып келеді. Дүниежүзіндегі көптеген елдерде,
тіпті біздің елде бұл шошқалардың рөлі жақсы белгілі, осы қол тұқым ... ... жаңа қол ... ... айналдырып, бордақылап,
союға қажетті тауарлық жас төл алуға пайдалануда.
Беркшир қолтұқымы
Беркширлік ... да ірі ақ ... ... сияқты ертеден мәдени
қолтұқымға айналған шошқалардың бірі, бұлар да көптеген басқа қолтұқымдар
алуға ... және ... ... ... шаруашылығының дамуына үлкен
ықпал жасады.
Ол Беркшир графтығында шығарылды, сондықтан ... ... ... ... ... және ... ... жатқан басқа графтықтардың
(Уилтшир, Глоучестерни) ежелгі ағылшын шошқаларын қытайлық, сиамдалық,
ішінара неаполитандық ... ... ... ... ... Мұнда ертеректе жирен-қызыл түсті аборигендік шошқалар өсірілді,
олардың тірілей ... ірі (450-500 ... ... ... терең тұлғасымен,
дене құрылымы кейіпсіздеу, аяқтары едәуір биік, көп ұрпақ ... ... ... ... ... ... ... негізінде беркширлік ғана
емес, басқа да ... ... ... ... ... қытайлық
жергілікті шошқаларды жетілдірумен барынша шұғылдануы, зауытшыларды ... ... ... ... мәжбүр етті, сөйтіп беркширлік шошқалар
дене бітімін орнықтыруға ... рөл ... ... ... ... осы ... ... ұсақтау келеді. Қабандарының тірілей салмағы – 200-280 ... - 160-200 кг, өте көп ... ... бір ... 13-15 ... ... шошқа шаруашылығы көптеген елдерге айтарлықтай ықпал етті,
біздің елімізге де оның әсері ... ... ... ... ... миргородтық, солтүстік кавказдық, т.б. қолтұқмдар өмірге келді.
Ландрас қолтұқымы
Ландрастық қолтұқымның тарихы 1895 жылдан басталады және ... ... бірі ... саналады. Оны барлық континент ... ... ... ... ... шошқаларды (ютландық және
зеландық) елге әкелінген ірі ақ ... ... ... шағылыстыру
арқылы Данияда алынған болатын.
Ағылшынның тауар өткізетін негізгі рынок талаптарына сай ... ... ... ... ... ... ... жоспарлы түрде асыл
тұқымды жұмыстар жүргізуге тура келді. ... ... асыл ... ... ... мұны 1896 жылдан ұйымдастыра бастап, 1959 жылы
ондай ... саны 256-ға ... ... ... ... ... көптеген басқа
қолтұқымдарын жетілдіруде, ... ... ... ... ... ... даттық әдісі үлкен рөл атқарды. Мұндай
станция ең бірінші рет 1907 жылы салынды.
Ересек қабанның ... – 300-400 кг, ... – 220-230 кг, ... ... бір жолы 10-12 ... туады.
Ландрастық қолтұқым шошқалары төлді көп береді, тез пісіп жетіледі,
тез өседі, жемді тиімді пайдаланады, етті мол ... ... өте ... ... ... орта есеппен – 300 кг, мегежіннің ... ... төс ... – 149 см, ... көп ... 11 ... туады, тірілей массасы
253 кг, аталығының тұрқы 182 см, төс орамы 162 см ... ... ... ... ... – 707г, 1 кг ... 3,97 ... жем жұмсалады. 139 күнде тірілей салмағы 105-110 кг жетеді.
Көп жылдық селекцияның арқасында ландрас ... ... ... ... болып, оның бордақылану және ет өнімділігі
жоғарылады, ... ... ... сөйтіп тұрқы жағынан майлы, етті-
майлы бағыттағы шошқалардан айрықшаланды. Басқа тұқымдармен салыстырғанда,
олар үлкен ... ... және ... ... ішкі ... ... ақ ... тұқымына қарағанда, ландрас тұқымында омыртқа саны көбірек,
сол себептен тұла бойы ұзын ... ... ішкі ... ерекшелігіне
байланысты, ол рационның протеиндік бөлігін жақсы пайдаланып, денесіне ... ... ... ... ... ... шаруашылықтарда тұқым
аралық шағылыстыруға, жаңа тұқымдар және ... ... ... 10-12 ... АО «Алтын - Диірмен» ... ... ... ... ... ірі ақ шошқа мегежіндерімен
шағылыстырып, олардан аралас ұрпақтар алынады, будандардың ... ... ... таза ... ... ... болады. Мегежіннің
көптөлділігі 10-12 пайызға көтерілсе, ал алынатын 1 кг ... ... азық ... ... 5-8 ... төмендейді.
Ландрас тұқымын әрі қарай жетілдіруде көңілді негізінен еттік
бордақылау және дене ... ... ... ... Бақылау бордақылау
кезінде 800 г дейін сөткелік өсім ... 1 кг ... 3,5 азық ... ... ... тұқымы
Тұқым АҚШ-та 1860 жылы 2 қызыл түсті тұқымды (1 тұқым Нью-Джерси
штаттарында) шағылыстыру арқылы ... ... ... атқа ... ... ... бұл ... май өнімділік бағыттары, кейіннен селекция
жүргізіле отырып ет бағыттағы типке айналдырылды. Кеңес ... 1976 ... ... ... ... дене ... ... малдарға
қарағанда өзгеше: кеудесі кең және ... ... ... ... ... еті ... жетілген, аяқтары биік, түзу қойылған. Басы
үлкен, кең, жақ сүйегі жеңіл. Бұл ... ... өте ... Қабандарының
тірілей салмағы 336 кг, дененің ұзындығы 170-183 см, мегежіндерінің салмағы
250-330 кг, дене ұзындығы 170-180 ... ... мен ... ... ... өсу ... жоқ бірден-бір шошқа ... ... ... Ал ... ... 100 ... ... жетеді. Бұл тұқымның кемшілігі:
мегежін бір туғанда 8,5 торай, екінші тумада – 9,5 ... ... ... ... 2 айлығында 17,5кг дейін тартады. ... ... ... 5 ... 17 ұямен жүргізіледі. Ірі ақ шошқа тұқымының
мегежінін дюроктың қабанымен шағылыстырғанда төлдің саны 0,15 ... ... ... салмағы 1,5 кг көтеріледі. Алтын-Диірмен
корпорациясының «Бекон» шошқа зауытына бұл ... 1997 жылы ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып будан
торайлар алынады. Бордақылауға қойылған ірі малдар 600-700 г ... ... 100кг ... 180-190 ... ... ... ... әдісімен пайдалана отырып ет өнімділігін арттыруға болады.
Отандық шошқа ... ... ... даму жылдары деп аталып келген уақыт ішінде
17 түрлі жоғары өнімді жаңа шошқа тұқымдары пайда болды, оның 16-сы ... ... ... ... ... ... жаңа тұқымдық көптеген
топтары пайда болды.
Жеке шаруашылықтарда аборигендік, онша жақсы емес ұзын ... ... ... ... ... ал аз ғана асыл ... ... жеке ... ... ғана болды.
Алайда бірқатар аудандарда жергілікті шошқаларды шетелден әкелінген
мәдени тұқымдардың қабандармен ... ... ... ... ... болды.
Елімізге әкелінген негізгі тұқымдар – ірі ақ, беркшир, ақ қысқа
құлақ, ақ ұзын құлақ, ірі қара және ... ... ... ... отырып 20-шы жылдардан бастап ғалымдар
отандық жоғары өнімді жаңа шошқа түрлерін шығару жөніндегі жұмысты ... ... ... мамандар жаңа тұқымның осы ... ... ... ... ... шаруашылық пайдалы қасиеттері
және климаттық жағдайға бейімделуі жағынан асып түсуіне ат салысты.
Украиндық ақ далалық тұқым
Біздің ... ... ... ...... ақ ... ... болды. Оны жасаумен академик М.И. Иванов айналысты. Оның ... ...... дене ... ... оның ... ... сай келуін қамтамасыз ету болды.
Осындай жұмыс нәтижесінде академик М.Ф. Иванов біздің елімізде тұқым
алу ісіне ... ... ... ... жаңа әдіс ұсынды. Бұл әдістің
негізгі қағидалары мынандай:
1. Жергілікті мегежіндер мен мәдени ... ... ... ... ... ... будандастыру жолымен жас буданның
қажетті түрін алу және оның жеткілікті қорын жасау, сонымен қатар алға
қойылған ... ... ... ... ... ... ... будан малдың екінші ұрпағының тұқым қуалаушылығын ... және ... ... ... ... ... одан әрі ... үшін тектес емес топта пайда болған жақсы
қабандар мен ... ... ... сапаны қалыптастыру үшін мақсатты түрде іріктеу;
5. Жас малды белгілі аймаққа тән толыққұнды азық мөлшерімен ... ... ... ... дене ... ... өсу ... көрсеткіштеріне баса назар аударды.
Қазіргі уақытта украиндық ақ дала тұқымы ең көп тараған тұқымның бірі.
Сондай-ақ, даму және ... ... ірі ақ ... айырмашылығы
шамалы, қабандардың тірілей салмағы – 300-340кг, мегежіндер – 210-230 ... – 11-12 ... ...... ... ... мынадай:
тәуліктік қосымша салмағы – 701г, 1кг, қосымша салмаққа жем – шөп шығыны –
4,12 кг, 100кг тірі ... 192 ... ... ... бұл ... көбінесе Украинаның оңтүстігінде ... Орта ... ... ... кездеседі.
Украиналық ақ дала тұқымын одан әрі жетілдіру – оның еттік қасиеттерін
және тез өсушілігін арттыру деген сөз.
Миргородтық тұқым
Украинада ұзақ ... ... ... ... қара ... ... ... ақ және ішінара ірі ақ және темвор тұқымдарымен
күрделі ... ... ... ... ... ... ... ХІХ ғасырда Полтава губерниясының, Миргород
уезінде басталған. Бұл аймақ ежелден ... ... тез ... ... ... ... азықты жақсы пайдаланумен атағы ... ... ... құрылымы бойынша бұл тұқым 2 жүйе және ... ... ала ... дене бітімі әдетте мықты, етті-майлылығы жағынан
өнімді болып келеді. Жайылымды және ... ... ... ... тез ... 5-6 ... кезінде етке жарамды. Ересек қабандарының
тірілей салмағы 230-250кг, мегежіндердікі – 200-220кг. ... ... – 10-11 ... ... ... ... ... жас
төлдің салмағы 180-185 күнде 100кг жетеді, яғни ... ... ... ... 1 кг ... салмақ үшін 4,1-4,2кг азықтық өлшем жұмсалады.
Сібірлік солтүстік тұқым
Сібір шошқаларын ірі ақ ... ... ... ... ... ... ... жолымен алынады.
Бұл алдын-ала жасалған әдіс және жақсы жоспарланған жүйе ... ... ақ дала ... ... сан жағынан екінші отандық
тұқым.
Сібірлік солтүстік тұқым 1942 жылы бекітілген.
Шошқаның бұл тұқымы ақ түсті, етті-майлы бағытта, ... дене ... ... ... ... олар ... дәрежеде ірі ақ шошқа
тұқымымен ... ... ... қарағанда денесінің жүндестілігімен,
сібірдің қатаң жағдайына бейімделгіштігімен ерекшеленеді. Жоғары бордақылық
және еттік жағынан өнімді. Кейбір ... ... 185-190 ... ... ... ... ... яғни тәулігіне 700-800 г қосымша салмақ
қосады және 1 кг салмақ үшін 3,51-3,87 кг азық ... ... ... ... ... ... ... Мұнда ХХ ғасырдың барысында
жергілікті шошқаларды сырттан әкелінген даттық, ... ұзын ... ақ және ... мәдени тұқымдармен будандастыру нәтижесінде алынған
жоғары өнімді шошқалар. ... бәрі ... ... будандастыруды
жүргізуге оң ықпал етті.
Брейтовтық шошқалар ірі ... ... ... ... ... – 300-320 кг, ... – 230-250 кг) салбырап тұратын ұзын
құлақты. Басы орташа, пішіні айтарлықтай бүгіңкі болып келеді. ... ... ... мен ... кең, тік, ... ұзын ... ... төзімді
тұяқтарымен дұрыс қойылған, терісі тығыз, кейде қатпарлы, түгі қалың, ақ
кейде үлкен емес қара таңбалысы да ... Бұл ... дене ... ... ... ... ... жақсы пайдаланады, құнарлы жем-
шөппен көп қоректенеді, ерекше ... ... ... ... ... аналық қасиетімен сипатталады, 10-12 торай
туады.
Уржумдық тұқым
Бұл тұқым Киров облысында ... ... ірі ақ ... ұзақ ... ... жас шошқаларды интенсивті өсіру
кезінде жоғары өнімді қабандар мен ... ... және ... ... ... ... ... жергілікті ірі салпаңқұлақ шошқалар негіз
болды. Мұнда ХІХ ғасырда ірі ақ ... ... ... ... ... ... бұл жұмыс бұрынғы Уржум уезінде кең
өріс алды.
Уржум тұқымының шошқалары ірі, ... ... ... ...
300кг, мегежіндер – 240кг, денесінің ... ... ... ... ... Басы ... танауы сәл дөңес, құлақтары орташа. Сан еттері
жақсы дамыған. Терісі жұмсақ, ... ... ... ... ... Түсі ерекше аппақ.
Мегежіндер өнімділігі жоғары – 12 торай, сүттілігі 71-4кг. Жас ... ... ... 183 ... тірілей салмағы 100 жетеді. ... ... – ет және ... алу үшін ... ... ... және ... облысының, оған жақын
аудандарында өсірілетін жергілікті шошқаларды алдымен Литов, содан кейін
ірі ақ ... ... ... ... 1957 жылы ... ... ... жағынан етті-майлы. Олардың денесі ұзын емес,
орташа, тура кескінді және ... алға ... ... жоны ... ... ... төмен түскен, сан еттері жұмыр, бүйірлері шығыңқы, аяқтары
аса ұзын емес, ... ... ... ... жұмсақ, тегіс. Түсі ақ.
Айтарлықтай ірі ... ... ... ... орташа тірілей салмағы –
307 кг, ... – 248 кг. ... ... ... ... 179 ... Мегежіндер 11 торайға дейін туады. Сүттілігі 56кг, бордақылауға
қойылған жас ... ... ... 190 ... 100кг ... Орташа
тәуліктік қосымша салмақ 734 г. 1 кг қосымша салмақ үшін ... ... кг азық ... құрайды.
2.2 Шошқа етінің сипаттамасы
Халықты етпен қамтамасыз ету ... шешу ... ... тез жетілетін саласы ретінде шошқа өсіруді дамытудың маңызы
зор.
Шошңа еті мен майы тағамдық ... мен ... ... ... 1 кг ... ... 2500 ккал, ал сиыр етінде-1500ккал
энергия бар. Шошқаның тұтас етінде орташа алғанда 52 пайыз сүйек ... ... ... май және 10 ... ... ... бар. Ет ... ғылыми-зерттеу институтының және басқа да ғылыми-зерттеу
мекемелерінің зерттеулеріне ... ... еті ... белоктарға, барлық
аминқышқылдарына, минералдық заттар мен В тобының витаминдеріне бай. Адам
ағзасын ауыстырылмайтын май қышқылдармен ... ... ... ... май ұлпасы-қыртысмай жоғары тағамдық құнарлылығымен ... ... ... ... ... ... мәні ... да ол елеулі мөлшерде /20-25 пайыз/ әртүрлі шұжықтарға қосылады.
Шошқа еті мен қыртыс ... ... 90-98% -ға ... ... ... ... консервіленеді, оны тұздау мен қақтау бұл тағамның құнарын арттыра
түседі. Шошқа етінен шұжықтардың әртүрлі ... сан ... ... ... ... ... және т.б. ... сапалы тағамдардың
өте мол ассортименті дайындалады.
Шошқа еті мен майыныңжоғары тағамдық қасиеті ... ... ... еті пайдаланудың үлес салмағының артуына себепші болып ... ет ... ... ... ... Данияда-69, ГФР-да-65,9, Польшада-
60,5% болып отыр.
Шошқаны сойған кезде, оның майы мен ... ... ... қылшығы, ішек-
қарны, қаны сияқты өнеркәсіпке қажетті көптеген бағалы ... ... ... дүниежүзілік ет өндірісінің құрылымында шошқа еті
қазіргі ... ... ... оның үлесіне 2000 жылы-38,8 пайыз, сиыр еті
32,2 пайыз, құс еті 20,6, қой ... және ... ... ... Шошқа етін
өндіруден алдынғы орында Қытай-17,3 млн т, АҚШ – 6,5 млн т, ТМД-5,3 млн т,
ГФР-3,2 млн т, ... – 1,9 млн ... ... етін ... ... ... ... орташа
есеппен 20,9%-ға көбейді. Қазіргі замандағы ... ... ... саланы интенсификациялау, аналық табынды жақсы пайдалану,
толыұтырғыш шошқаны өсіру және ... ... ... әр жануарға
есептегенде өнім беру өндірісін ұлғайту.
Дүниежүзін тұтас қарағанда біздің елімізде шошқа етін өндіру біркелкі
емес. Айталық, ... ... еті 50,7%, ... 29,9%, Америкада 18,1%.
Қазақстан шошқа етін өндіру жөнінен 8-ші орында. ... аз ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін шошқаның
физиологиялық ерекшеліктермен өндіріс технологиясының арасында экономикалық
тұрғыдан жарасым болу ... ... ... және ... сай ... жасау-олардың ғұмырын ұзартып, ... ... ... қарсы тұрақтылығына әсер етеді, ... ... ... оңды ықпал жасайды. Шошқа етінің өндірісі
7,3 млн т. Дейін, оның ішінде ... 300 мың ... ... ... ... өндірісін шапшаң молайту үшін ... ... ... ... қажет. Қазақстанда белгіленіп қойылған және салынған шошқа өсіру
кешені -7; бірінші -108 мың басқа ... 24 мың ... ... ... ... ... 108 мың басты жемдеуге арналған 26
кішігірім кешеннің жұмыстарының нәтижесімен дәйектеледі.
Соңғы уақытта шошқа етінің ... ... ... еттің 13%
келеді, ал ТМД-да барлық өндірілетін еттің үлесінің 50%-на дейін шошқа еті
құрайды.
Солтүстік Америкада -36%, ... ... және ... ... ... ... шошқа етінің үлесіне 7-ден 18%-ға дейін келеді. Басқа
ауыл шаруашылық малдарының өсіп жетілуіне қарағанда ... ... ... ... ... етін ... ... негізгі кешендерінде етті
тоқтаусыз өндіру болып табылады, ол үшін шошқаларды бір цехтардан ... ... ... ... ... буаз ... шошқаларды ұстау,
туған аналықтарды күтіп-бағу, торайларды өсіру және ... ... цикл етті ... ... ... ... табылады.
Өндірістік негізде шошқа етін өндірудегі ең басты мәселе, шошқаларды
құндылығы жоғары құрама жеммен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... 54 мың ... есептелінген кешенінде 20-25
мың бас шошқа өсіріледі, бұл кешеннің жұмысы ұздіксіз шошқа етін ... ... ... циклдің барлығы дерлік жоғары деңгейде
орындалады, Барлық шошқалар құрама ... ... ... ... ... 70 ... ет ... технологиямен өндіріліп отырады.
ІІІ Негізгі бөлім
3.1 Дипломдық жұмыстың әдістемесі
3.2 ЖШС «Алтын диірмен» корпорациясының сипаттамасы
Алтын диірмен Алматы қаласындағы акционерлік өнеркәсіптік ... нан, ... ... жем, құс еті және ... ... өндіреді. 1932
жылы астық қабылдау орны ретінде ашылған. Кейін ұн комбинаты болып аталды.
1992 жылы ... ... ... ... ... ... ... ұн
және құрама жем өнімдерімен бірге өзге де азық – түлік түрлерін ... ... 2 құс ... бар, ... шаруашылығында қой,
жылқы, ірі қара және шошқа өсіріледі; егістік жерінде жүгері, ... ... ... ... ... ... де ... Тәжікстан,
Польша, т.б.) сатылады.
Кәсіпорынның шошқа шаруашылығы «Жалқамыс» елді ... ... ... ... ... және т.б. тұқымдар өсіріледі.
Шошқа етін өндіру технологиясының негізгі кешендерінде етті тоқтаусыз
өндіру болып табылады, ол үшін ... бір ... ... ... ... ... ... буаз аналық шошқаларды ұстау, туған
аналықтарды ... ... ... және ... Осы ... етті үзбей өндірудің кепілі болып табылады.
«Алтын Диірмен» корпорациясының 54 мың басқа есептелінген кешенінде ... мың бас ... ... бұл ... ... ұздіксіз шошқа етін өсіру.
Жоғарыда айтылған технологиялық ... ... ... ... ... Барлық шошқалар құрама жеммен белгіленген рецептура бойынша
жемделеді. Айына 70 тонна ет үздіксіз ... ... ... ... нормативттік құжаттар
ГОСТ 18236-85 Шошқа етінің қайнатылған өнімдері. Техникалық шарттар.
ГОСТ 18256-85 Шошқа ... ... ... ... ... 18255-85 ... етінің қақтала қайнатылған өнімдері. Техникалық
шарттар.
ГОСТ 17482-85 ... ... ... және ... ... ... 7597-55 ... еті. Саудаға сату үшін жіліктеп бөлшектеу.
ГОСТ 12513-67 Экспортқа арналған ... ... ... ... ... шарттар
ГОСТ Р 50454-92 (ИСО 3822-79) Ет және ет өнімдері. Болжаулы ... мен ... coli табу және ... ... тәсіл).
ГОСТ Р 50455-92 (ИСО 3565-75) Ет және ет өнімдері. Сальмоннелді анықтау
(арбитражды ... Р 50474-93 ... ... Ішек ... тобына жататын
бактерияларды табу және санын анықтау тәсілдері (колиморфты бактериялар).
ГОСТ Р 50480-93 ... ... ... туысты бактерияларды
анықтау тәсілі.
ГОСТ Р 51301-99 Тамақ ... және ... ... ... ... ... инверсиндывольтамперметрлік тәсілдері
(кадмий, қорғасын, мыс, ... Р 51446-99 (ИСО 7218-96) ... ... ... ... жалпы ережелері.
ГОСТ Р 51447-99 (ИСО 3100-1-91) Ет және ет өнімдері. ... ... ... Р 51448-99 (ИСО ... Ет және ет өнімдері. Сынақтарды
микробиологиялық зерттеулер үшін дайындау
ГОСТ Р 51766-2001 Ет және ет ... ... ... ... ... Р 51921-2002 Тамақ өнімдері. Listeria monocytogenes бактерияларын
табу және анықтау тәсілдері.
ЕЭК/ООН Шошқа етінің ұшалары мен ... ... 1997 ... СТ ... ... ... Тұтынушыға арналған ақпарат. Жалпы
талаптар.
ГОСТ 1341-97 Өсімдік жарғағы. ... ... 427-75 ... металл сызғыштар. Техникалық шарттар.
ГОСТ 1760-86 Жарғақ ... ... ... 6309-93 ... және ... тігетін жіптер. Техникалық
шарттар.
ГОСТ 7269-79 Ет. Сынамалар сұрыптаудың әдістері мен ... ... ... 7730-89 Целлюлозды қабық. Техникалық шарттар.
ГОСТ 10131-93 Тамақ өнеркәсібі, ауыл ... ... ... ... ағаш және ағаш ... ... жәшіктер.
Техникалық шарттар.
ГОСТ 10354-82 Полиэтилен қабығы. Техникалық шарттар
ГОСТ 10444.15-93 Тамақ өнімдері. Мезофильді аэробты және факультативті
анаэробты микроағзалардың санын ... ... 11354-93 ... ... ауыл ... ... арналған
көпайналымды ағаш және ағаш материалдарынан жасалған жәшіктер. Техникалық
шарттар.
ГОСТ 13513-86 Ет және сүт ... ... ... ... ... ... ... Техникалық шарттар.
ГОСТ 14192-96 Жүкті таңбалау.
ГОСТ 19496-93 Ет. Гистологиялық зерттеу тәсілі.
ГОСТ 21237-75 Ет. Бактериологиялық зерттеу тәсілі.
ГОСТ 23392-78 Ет. Жас ... ... және ... ... 26668-85 ... және дәм өнімдері. Микробиологиялық талдау үшін
сынама сұрыптап алудың тәсілі.
ГОСТ 26669-85 ... және дәм ... ... ... үшін
сынама дайындау.
ГОСТ 26670-91 Тамақ және дәм өнімдері. Микроағзаларды өсіру әдістері.
ГОСТ 26927-86 Шикізат пен тамақ өнімдері. Сынапты ... ... 26929-85 ... пен ... ... ... ... Улы
элементтердің
құрамын анықтау үшін минералдау.
ГОСТ 26930-86 Шикізат пен ... ... ... анықтаудың
тәсілдері.
ГОСТ 26931-86 Шикізат пен тамақ өнімдері. Мысты анықтаудың ... 26932-86 ... пен ... өнімдері. Қорғасынды анықтаудың
тәсілдері.
ГОСТ 26933-86 Шикізат пен тамақ өнімдері. Кадмийді анықтаудың тәсілдері
ГОСТ 28498-90 ... шыны ... 29329-92 ... ... ... ... ... техникалық
талаптар.
ГОСТ 30178-96 Шикізат пен тамақ өнімдері. Улы ... ... ... ... 30518-97/ГОСТ Р 50474-93 Тамақ өнімдері. Ішек ... ... ... ... ... және ... анықтаудың
тәсілі.
ГОСТ 30519-97/ГОСТ Р 50480-93 Тамақ өнімдері. Salmonella туысты
бактерияларды анықтау ... 30538-97 ... пен ... ... Улы ... ... ... әдісі.
ГОСТ 16594-85 Шошқа етінің шикілей қақталған ... ... ... мен анықтамалар
Сойыс малы - союға арналған ауыл шаруашылық немесе өндірістік жануар.
Сойылған ... ... ... ... - ... жануарды
өңдеудің нәтижесінде алынған өнім.
Еттің ингредиенті - тамақ өнімінің рецептура құрамына ... ... ... пайдаланатын немесе сойылған малдың ұшасын өңдеуден алынған
өнімдерді айтады.
Ет өнімі - рецептурасында ет ... ... ... 60% -дан ... ... ... ет емес өсімдік, жануар текті немесе минерал текті
ингредиенттер қосып немесе қоспай ... ... ... ... ет бар өнім - рецептурасында өсімдік, жануар текті немесе
минерал текті ет емес ... ... ... тамақта ет
ингрединтінің салмақ үлесі 5 тен 60% жоғары тамақ өнімі.
Етті өсімдіктекті өнім - ... ет ... ... ... ... жоғары, өсімдік текті ет емес ингредиент ... етті ... ... етті өнім - ... ет ингредиенттерінің салмақ үлесі 5-
тен 30%-дан жоғары, өсімдік текті, ет емес ... ... ... ... ... өнімінің аналогы - органолептикалық көрсеткіштрі бойынша ет өніміне
ұқсас, құрамындағы ет ... ... ... 5% ет емес, өсімдік,
жануар текті немесе минерал ... ... ... ет ... тамақ өнімі.
Бірінші санаттағы ет өнімі - рецептурасында бұлшықет ұлпасының ... 80% -дан ... ет ... санаттағы ет өнімі - рецептурасында бұлшықет ұлпасының салмақ
үлесі 60% - ... ... ет ... ... ет ... ... - ... бұлшықет
ұлпасының салмақ үлесі 40% - 60% -дан жоғары ет [етқұрамдас] өнімі.
Төртінші санаттағы ет (етқұрамдас) ... - ... ... ... үлесі 20%-40% -дан жоғары ет [етқұрамдас] өнімі.
Бесінші санаттағы ет (етқұрамдас) өнімі - рецептурасында ... ... ... 20% -дан ... емес ет ... өнімі.
Ет – бұлшық ет, май, дәнекер және сүйек ұлпаларының ... ... ұша ... жартылай ұша түріндегі сойыстың тамаққа жарамды өнімі.
Сүйексіз ет - бұлшықет, дәнекер және май ... ... ... ... ... ... бөлшектерден тұратын ет.
Еттелген ет - бұлшықет, май, дәнекер ұлпалары табиғи қатынаста тұрған
сүйексіз ет.
Тарамдалған ет - ... май, ... ... белгілі бір қатынаста
тұрған сүйексіз ет.
Тримминг - еттен қосылған өнімдеріне ... ... үшін ... ... фабрикаттар мен жіліктерді бөлу кезінде алынған белгілі
бір қатынаста тұрған ұшаның әр бөлігінен алынған бұлшықет, май, ... бар ... ... еті- ... мен ... ... тірі ... 80 кг-нан кем
емес шошқа еті.
Торай еті - жынысы мен жасына байланыссыз тірі салмағы 40-80 кг-нан кем
емес ... ... ... қабан еті - тірі салмағы 70 кг-ға дейін жететін, піштірілмеген
аталық шошқаны өңдеу ... ... ... - ... ... ... ... қаны толық ағызылып, ішкі
мүшелері мен іш майы ... ... ... малдың тамаққа пайдаланатын
өнімі.
Жартылай ұша - ұшаның омыртқа жотасының бойымен екіге бөліп алынған
бөліктері.
Ширек ұша - ... ... ... ... ... ... ... алынған бөліктері.
Жілік - ұшаның, жартылай, ... ... ... ... ... және белгілі бір атауы бар бөліктері.
Жас ет (балғын ет)- тікелей сойғаннан кейін, ұшаны ... ... ... ... ... ... қабатындағы температурасы 350С кем
емес ет.
Суыған ет - тікелей сойғаннан кейін, ... ... ... ... кейін алынған, бұлшықет қабатында 120С кем емес температурасы бар,
бетінде кебіңкіреген қатпары бар жас ет.
Салқындатылған ет- бұлшықеттерінің ... ... 0 ден ... ... жас немесе суыған ет.
Сәл мұздатылған ет - бұлшықеттерінің 1 см ... ... ... ... 6 см ... 00С-ден 20С-ге дейін, ал бүкіл аумағы
минус 20С-ден минус 30С-ке дейін температурада ... ... ... ... ... ... ет - ... қабатында минус 100С-ден жоғары емес
температураға дейін салқындатылған жас, суыған немесе салқындатылған ет.
Терең мұздатылған ет - ... ... ... ... ... ... ... ет.
Ет ақуызы - белгілі бір мөлшер мен қалыпта ... бір ... ... ... ... ет - Бұлшықет қабатында минус 10С төмен емес температураға
дейін жылытылған мұздатылған ... ... ет - жылу ... мұздатып өңдеу тәсілімен
залалсыздандырылғаннан кейін тамаққа пайдалануға рұқсат етілетін ет.
Механикалық өңделген ет - ... май, ... ... ... ... ... ... асыратын сүйек қалдықтарының салмақ
үлесі 0,8% көп емес майдаланған (пастатектес) масса түріндегі сүйексіз ет.
3.5 Шошқа еті ... ... ... ... ... және ... өңдеуден алынған шошқа еті осы стандарттың
талаптарына ... болу ... ... ... ... сай ... тиіс. Союға арналған шошқаларды тірі салмағы, майының
қалыңдығы, жас шамасына қарай 1-кестедегі талаптарға сәйкес алты ... ...... ... ... ... | | ... ... ... ... ... ... |
| | |кг ... 6-7-|
| | | |төс ... |
| | | ... ... |
| | | ... үстіндегі|
| | | |май ... см ... ... (жас ... ... 3,0-ге |
|стра |мегежіндер мен жас ... ... |
| ... Ақ ... ... | | |
| ... ... ісіксіз, | | |
| ... тері асты | | |
| ... ... ... | | |
| ... және ... | | |
| ... | | ... ... ... (жас ... 130-ға|1,0-ден 3,0-ге |
| ... мен жас ... ... |
| ... ... 70- ке|1,0 және одан |
| ... мен ... ... ... ... ... төлдері (жас ... ... ... жоғары |
| ... мен жас | | |
| ... | | ... ... ... |1,0 және одан |
| | ... ... |
| ... | |1,0 және одан |
| | ... ... |
| |Жас ... ... ақ ... 8-ге ... ... |немесе сәл қызғылттау, |дейін | |
| ... | |
| |з және ... | | |
| ... тістеген | | |
| ... | | ... |Жас ... ... көп |1,0 және ... |
| | ... | ... ... ... ... нақты тірі салмағынан, қалыптасқан
нысанда бекітілген бір ... ... ... ... ... айтады.
Шошқаны белгіленген тәртіпте бекітілген қолданыстағы ветеринарлық
және санитарлық және талаптарын ұстана отырып технологиялық нұсқауға ... ... ... саны мен сапасы бойынша қабылдауда, жеке
саудада сату, қоғамдық тамақтану ... және ... ... ... ... сапасын бағалау 2-кестеде көрсетілген талаптар
бойынша жүзеге асырылуы тиіс.
2 – ... ... ... ... | | ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... |6-7- төс |
| | ... |омртқаларының |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | |кг ... |
| | | ... май |
| | | ... см ... ... ... ... |терісімен |1,0-ден 3,0-ге|
|ра |мен ... ... ... ... |дейін |
| ... ... ... арқа мен |68-ге | |
| ... ... ... |дейін. | |
| ... ... ... | | |
| ... ... тері асты | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... жоқ болу керек. | | |
| ... ... ... 3,5 см ... | | |
| ... көп емес бақылау кесінді | | |
| ... ... | | ... ... ... ... (мегежін |терісімен |1,0-ден 3,0-ге|
| |мен ... |– 47 - 88 ... |
| | ...... 3,0-ге|
| | |43-79 ... |
| ... ... ... |1,0 және одан |
| | |– 14 - 47 ... |
| | ... – |1,0 және одан |
| | |12 - 45 ... ... ... ... ... (мегежін |терісімен |3,0-ден жоғары|
| |мен ... |– 88-ге | |
| | ... |
| | ... | ... ... шошқалардың ұшалары |терісімен |1,0 және одан |
| | |– 14 - 47 ... |
| | ... – |1,0 және одан |
| | |12 - 45 ... |
| | | | |
| ... ... ... |1,0 және одан |
| | | ... |
| ... ... ... Терісі|Терісімен |шексіз |
|Бесінші |ақ немесе сәл ... ... |3- тен | |
| ... ... және |6-ға дейін| |
| ... ... ... | | |
| ... Арқа ... мен | | |
| ... ... өскіндері | | |
| ... ... | | ... ... ... ... ... |1,0 және |
| | |– ... ... |
| | ... | ... ... ... консистенциялы, сулы (PSE), (сойғаннан кейін бір
сағаттан кейін) рН1 5,8 шошқа еті және қара ... ... ... (сойғаннан кейін 24 сағаттан кейін) рН1 6,2 және рН24 6,2
қай сортқа ... ... сапа ... ... топтарға бөледі.
Термикалық күйіне байланысты шошқа етін мына топтарға бөледі.
- жас ет - ... ... ... ұшаны немесе жартылай ұшаны
өңдеуден кейін алынған, бұлшықет қабатында температурасы 350С кем емес ет.
- суыған ет - ... ... ... ұшаны немесе жартылай ұшаны
өңдеуден кейін алынған, бұлшықет қабатында 120С кем емес ... ... ... ... бар ... салқындатылған ет - бұлшықеттерінің қабатында температурасы 0
ден 40С дейін салқындатылған жас немесе суыған ет.
- сәл ... ет - ... 1 см ... ... ... минус 50С-ге, 6 см ... ... ... ... ал бүкіл
аумағы минус ... ... ... ... ... ... жас, ... немесе салқындатылған ет.
- мұздатылған ет - бұлшықеттерінің қабатында минус 80С-ден жоғары
емес температураға ... ... жас, ... ... салқындатылған
ет.
Жеке саудада және қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... қалыпты) және тауарлық (қоңдылық сорты)
таңбасы бар шошқа еті
- бірінші-экстра ... ... еті, ... ... және ... ... шошқа еті, терісімен және терісіз;
- бесінші сорттағы шошқа еті, терісімен.
Экстра-бірінші, екінші, үшінші, төртінші сорттағы ... етін ... ұша ... ... ... ... жас шошқалар мен алтыншы
сорттағы шошқаларды ұша және жарты ұша түрінде, бесінші сорттағы шошқа ... ұша ... ... шығарады.
Шошқалардың ұшалары омыртқа жотасының ортасынан бөлінеді, ... да ... ... ... және ... омыртқа болмау керек.
Шошқаның ұшалары мен жарты ұшаларын (бесінші сорттан басқа) бассыз,
аяқсыз, ішкі ... іш ... ... ... ... етін ... ұша түрінде, басымен, аяғымен, ішкі
мүшелерсіз шығарады.
Жеке ... мен ... ... ... ... ... шошқаның
ұшалары мен жарты ұшаларының мойын кесіндісімен түзу ... ... дәл ... ... омыртқасының алдында, мойынға қатысты
бағытта бак ... ... ... ... ... ... бұлшықетін
(кесiндi) бөлек алады. Кәсіпорында өңдеуге арналған шошқаның ұшасы мен
жарты ұшасын артқы ... ... ... ... ... еті ... (жас ... иіссіз, еті кілегейленбеген болу керек. Шабылған жердегі бұлшықет
ұлпасы ашық қызғылт түстен қызыл ... ... майы – ақ ... ... ... ... ұшалары мен жарты ұшаларында қылтан мен ішкі ... қан ... ... май ... ... кірленулер,
қанталаулар мен ұрылулар рұқсат етілмейді.
Ұрылу мен көгеруден тазартулар, жарты және ширек ... ... ... ... тері асты мен бұлшықет ұлпаларының ... және ... ... бетінің 15% аспайтын аумағында рұқсат етіледі.
Мұздатылған және сәл ... ... ... қар мен мұз
болмау керек.
Экспортқа шығаруға рұқсат етілмейді:
а) бір реттен артық мұздатылған;
б) шығарған күннен бастап ... екі ... ... ... майы ... ... ... кеткен шошқа еті;
г) қабанның еті;
Ветеринарлық тұрғыда қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша шошқа еті
ет және ет ... ... ... ержелерінің
талаптарына сай болуы керек.
Микробиологиялық көрсеткіштер бойынша, құрамындағы улы ... ... ... ... ... ... ... бойынша санитарлық нормалары бекіткен талаптарына сай
болуы керек.
Сатуға рұқсат етілмейтін ... ... ... ... ... ... майы ... кеткен;
- төртінші сорттағы;
- алтыншы сорттағы;
- омыртқа жотасы бойынша дұрыс емес бөлінген (омыртқалары ... ... ... бір ... ... ... етін шығару үшін арнайыландырылған және жеке шаруашылықтарда
агрономиялық, ветеринарлық, зоогигиеналық талаптарды орындай отырып өсіріп,
семіртілген шошқаларды пайдаланады.
3.5.3 Таңбалау және ... ... ... ... ... ... сай
таңбалайды және.
Әрбір шошқаның сатуға және өнеркәсіптік өңдеуге ... ... ... ... ... ... сараптаудан өткенін, және
өнім азық-түлік мақсатында ... ... ... сопақша
қалыпты таңба қойылады.
Залалсыздандыруды қажет ететін шошқа етіне оның пайдалану бағытын
көрсететін, сойылған малды ветеринарлық тексеруден өткізу және ет пен ... ... ... ... сай, ... таңба ғана қойылады.
Шошқа етіне тауарлық белгіні, тек мемлекеттік ветеринарлық
қызметтің мөрі болған жағдайда ғана ... ... ... ... ... мен мөрлерді осы стандарттың 4.1. бөлімінің талаптарына
сәйкес қояды.
Шошқа етінің сортын белгілейді:
- бірінші-экстра - диаметрі 40 мм ... ... ...... ... 40 мм ... таңбамен;
- үшінші – диаметрлері D1 -50мм және D2 -40 мм ... ... - ... ... 455050 ... таңбамен;
- бесінші - диаметрі 40 мм, таңбаның ішінде биіктігі 20 мм ... бар ... ... ... - ... ... 20 және 50 мм ... таңбамен;
- сапа сорттары бойынша стандарттың талабына сай емес шошқа етін
- қабырғаларының ұзындығы 40 мм ромбтәрізді таңбамен;
- ... ... мен ... ... жауырын бөлігінде сапасына
сәйкес бір таңбамен, ал таңбаның оң жағына ... 20 мм «П» ... ... және DFD ... бар ... ... таңбаның оң жағына
биіктігі 20 мм “PSE” және “DFD” әріпті мөр қойылады.
Буып түйілген ... ... ... мен ... ... ... ГОСТ 14192 бойынша «Тез бұзылатын жүк» айла шарғылы белгі салынып
жүзеге ... ... мен ... ... ... шығара береді.
Ескерту. Шошқаның ұшалары мен жарты ұшаларын тұтынушы мен
дайындаушы арасындағы келісім шарт пен ... ... ... ... ... мен ... рұқсат берген
қапшықтарға буыптүюге рұқсат етіледі.
Торайлардың ұшаларын ГОСТ 10131 және ГОСТ 11354 ... ... ... бар ... ГОСТ 13513 ... ... қатпар
қағаздан жасалған жәшіктерге немесе ГОСТ 10354 бойынша ... ... ... ... ... ... қолдануға Месанэпид
қызметі рұқсат берген қапшықтарға буыптүйеді. Жәшіктердің ішкі жағы ГОСТ
1341 бойынша пергаментпен, ГОСТ 1760 ... ... ... 7730 ... ... ... төселуі тиіс.
Ыдыс таза, құрғақ, бөгде иіссіз және шошқа етін кірлену ... ... ... ... етін ... кезде, көліктік таңбалауды ГОСТ 14192 бойынша
«Тез бұзылатын жүк» айла шарғылы белгі салып жүзеге асырады.
3.5.4 Қабылдау ережесі
Союға арналған ... ... ... ... деп ... ... бір ... құжаттамасы бар, қалыптасқан
нысандағы бір сапа куәлігі мен бір ... ... ... шошқа
етінің кез-келген санын айтады. Шошқаларды қабылдап-өткізу тірі салмағы
немесе шошқа етінің саны мен ... ... ... ... тірі ... ... ... кезінде партиядағы барлық
шошқаларды қарап, тексеріп, бағалайды.
Шошқаларды қабылдауға, қалыптасқан нысанда ... ... ... ... ... ... етін ... саны мен сапасы бойынша партиямен қабылдайды.
Партия деп бір мезетте тапсыру-қабылдауға жіберілген, қалыптасқан нысандағы
бір сапа ... мен бір ... ... ... бірдей
термикалық өңдеуден өткен, бірдей қоңдылық сорттағы, сапасы бір шошқа
етінің кез-келген ... ... етін ... ... ... ... орындарында өнеркәсіптік
өңдеу және сақтау үшін кәсіпорын, сапасы жөнінде ... ... ... ... ... мөр ... ... қауіпсіздігі мен сапасының осы стандарттың
талабына сай болуына кепілдік береді.
Шошқа етін ... осы ... ... талабы мен
көрсеткіштері бойынша жүзеге асырылады. Қабылдау ... ... ұша ... ... ... ... етінің температурасын өлшеу үшін партияның әр ... ... ... ... ... кем емес ... сұрыптап алынады.
Микробиологиялық көрсеткіштері мен қауіпсіздік көрсеткіштері
бойынша: улы ... ... ... ... құрамын бақылау, өнімді жасаушы жергілікті әкімшілік пен
Мемветқызмет мекемелерімен келісіп бекіткен реті мен ... ... ... ... ... нәтиже алған жағдайда сол ... ... ... ... ... ... ... сынақтың нәтижелері бүкіл партияға таралады.
3.5.5 Бақылау және сынау әдістері
Шошқа ... қай ... ... осы ... ... жас шамасына қарай, тірі салмағы мен ... ... ... ... бір ... жататындығы, жас шамасына қарай, тірі
салмағы мен майының қалыңдығы бойынша анықтайды.
Салмағын анықтау
Шошқалардың ... тірі ... ... ... ... 29329 ... анықтайды. Рұқсат етілген ақауы өлшеуінің ең
жоғары шегінде 0,1% ... ... ... ... жеке ... кезде – өлшеуінің ең жоғарғы шегінің 1/3 - нен кем
болмау керек.
- топпен өлшеген кезде - ... ең ... ... ... ... ... ... салмағын статикалық өлшеуге арналған ГОСТ 29329,
платформалық, ... «ВП» ... ... өлшеуінің ең жоғарғысы –
2000 кг, ең төменгісі – 10 кг шегі бар ... ... ... ... ... жеке ... кезде – өлшеуінің ең жоғарғы шегінің 1/3 - нен кем
болмау керек.
- топпен ... ... - ... ең ... ... ... ... керек.
Шошқалардың жасын шаруашылықтардың ере ... ... ... ... майының қалыңдығын ұстап көріп немесе өлшеуіш
құралдармен, ал ұшаларда – ГОСТ 427 ... ... ... ... ... ... ... минус 300C-ден 1200C-ге дейін, бөліну
деңгейі 0,10C цифрленген термометр немесе берілген диапазонда ... ... ... өлшем құралдарының Мемлекеттік реестріне
тіркелген және тамақ ... ... ... ... ... ... ... еттің, суыған, салқындатылған, мұздатылған шошқа ... ... ... 6 см ... ... ... шошқа етінің мұздату процесі біткен кезде, сан
бөлігіндегі температурасын 1 ден 6 см тереңдікке дейін, ал ... ... 6 см кем емес ... ... ... ... шошқа етінің өлшеп алынған
температураларының орташа арифметикалық мәнін қабылдайды.
Сынамаларды сұрыптау мен ... ... ГОСТ 7269, ГОСТ ... ГОСТ 26929, ГОСТ 26668, ГОСТ 26669, ГОСТ 26670, ГОСТ Р 51446, ГОСТ Р
51448 бойынша жүргізеді.
Органолептикалық көрсеткіштерді анықтау – ГОСТ 7269 ... ... ... ... ... ... ... сынаққа дайындау – ГОСТ 7269, ГОСТ 23392, ГОСТ 19496 бойынша ... ... ... - ГОСТ ... ... ГОСТ 30508 / ГОСТ Р 50474, ГОСТ 30519 / ГОСТ Р 50480, ГОСТ Р ... Р 50455, ГОСТ Р 51921 бойынша жасалады.
Улы заттардың құрамын анықтау:
сынап - ГОСТ 26926 [9];
мышьяк- ГОСТ 26930, ГОСТ 30538, ГОСТ Р 51766, ГОСТ Р ... - ГОСТ 26932, ГОСТ 30178, ГОСТ 30538, ГОСТ Р ... - ГОСТ 26933, ГОСТ 30178, ГОСТ 30538, ГОСТ Р ... ... анықтау ГОСТ 26188 бойынша жасалады.
3.5.6 Сақтау және тасымалдау
Союға арналған шошқалар көліктің барлық түрімен, сол ... ... ... тасу ... ... ... ... таза, шошқалардың тері қабатының зақымдану ... ... болу ... ара ... 20 км ... емес жерге айдап апаруға
рұқсат етіледі.
Шошқа еті көліктің барлық ... сол ... ... ... ... жүктерді тасу ережелерімен сәйкес тасымалданады.
Шошқаның етін етті сақтаудың қалыптасқан ... ... сай ... ... ... ... сәл мұздатылған, мұздатылған
күйінде сақталу мерзімінің шегі мен сақтау камераларындағы ... 3 – ... ... ...... ... ... параметрлері
|Шошқа етінің |Сақтау камераларындағы ауаның |Тасымалдауды ... ... ... ... ... ... | ... ... ,|
| | |көп емес |
| ... 0C |Салыстырмалы | |
| | ... % | ... |0 – ден ... 1-|85 |12 ... ... |ге ... | | |
| | | | ... ... ... 2-ден |90 |20 ... |
| ... 3-ке ... | ... ... 12 |95 |3 ай |
| ... 18 |95 |6 ай |
| ... 20 |95 |7 ай |
| ... 25 |95 |12 ай ... Жаңа ... жобасын халықаралық талаптарымен салыстырып сәйкестендіру
Аталған стандартты құрастыру өте актуалды болып табылады.
Біріншіден, мемлекеттердің мемлекетке бөлінуінен, ... жеке ... ... ... ауыл ... ... ... өндіріс аумағында қандай өзгерісі болса, шошқа
еті өңдеу аумағында да ... ... ... ... жаңа технологиялық ұрдістер, құрал-жабдықтар,
ассортимент енгізілді, және құны мен ... ... ... сапасы,
және құрамының көрсеткіштеріне қойылатын талаптар тізімі ұлғайды.
Қазіргі қолданылатын МЕМ СТ техникалық ... ... ... және
сойысқа арналған шошқа категорияларына сипаттама берілген. Сонымен ... ... ... мен ... «Шикізатқа қойылатын талаптар»
және өадағалау әдістері бөлімдері жоқ. Бұл бөлімдері ... ... ... ... ... ... ... және даулы
жағдайларды шешу кезінде қиындықтар тудырды.
Осыған байланысты осы талаптар бар жаңа нормативтік құжат талап, ... ... ... 12513-67 ... ЕЭК БҰҰ стандарттары мен Ресей
Федерациясының стандарттарымен ... ... ... ҚР СТ стандарт
жобасын еңгізуді ұсынып отырмыз.
Жоғары айтылғандардың ... ... ... ... Реттеу
туралы заң, және басқа нормативтік актілер талаптарына сәйкес, халықаралық
стандарт талаптарымен үйлестірілген ҚР СТ ... ... ... халықаралық ИСО стандарттары және ЕЭК БҰҰ ... ... ... ... ... ... мен ... ет өнімдерін өндіру үшін қолданылатын терминдер көрсетілген;
сатуға және экспортқа рұқсат етілмейтін шошқа еті ... ... ... ... бөлімдер қарастырылған.
ІV Жаңа стандартын еңгізудың экономикалық тиімділігі
Үйлестіру процесіне 400 мың теңге қаржы жұмсалады. Бұл ... ... ... ... ... ... |10 000 |
| ... ... ... ... |10 000 |
| ... ... | |
| ... |40 000 |
| ... ... ... |35 000 |
| ... ... құру |20 000 |
| ... ... ... |30 000 |
| ... | |
| |1-ші ... ... ... жіберу |20 000 |
| ... ... ... |15 000 |
| ... шығындар |20 000 |
| |2-ші ... ... |30 000 |
| |2-ші ... ... ... ... |20 000 |
| |2-ші ... қиысуындағы шығындар |20 000 |
| ... ... ... |15 000 |
| |ҚР СТ 1.2 және 1.5-2000 ... ала | |
| ... ... ... |25 000 |
| ... ... құру |10 000 |
| ... екі тілге аудару |35 000 |
| ... ... ... |15 000 |
| ... ... ... |15 000 |
| ... екі тілде, екі экземплярда |15 000 |
| ... | |
V ... ... ... Еңбек қорғау туралы заңы меншік ... ... ... ... және ... ... ... қатар өндірістерде болатын әр түрлі төтенше және ... ... ... ... ... Республикасында қолданылатын заңды және басқа да
нормативтік актілерге сүйене отырып жұмыс істеу жвағдайында, жұмысшылардың
жұмыс істеу ... ... және ... ... ... ... ... – экономикалық ұйымдастырушылық, гигиеналық
және дәрігерлік – профилактикалық және қфызметтерінің жиінтығы.
1. «Алтын Диірмен» зауытының еңбек ... ... ... ... ... ... ... қызметі өндірістің ұйымдастырушылық заңды
формалары мен түрлеріне қарамастан өзі және құрылым.
1.2 Еңбек қорғау қызметінің ... ... ... ... ... ... еңбектің қауіпсіздігі заңнамалық және нормативтік
актілері ... ҚР ... ... ҚР жоғары совет бекіткен
өндірістің қоршаған ортасының гигиенасы туралы бекітілімдермен, ҚР ... ... ... ... ... ... басқарылады.
1.3 Еңбек қорғау қызметінің басқармалық жұмысына жоғарғы білімді,
жұмыс тәжірибесі бар маман ұсынылады. ... ... ... ... ... қорғау басқармасымен белгіленген тәртіппен аттестатталады.
1.4 Еңбек қорғау қызметі өндіріс жабылғаннан кейін жабылады.
2 Еңбек қорғау қызметінің міндеті.
Еңбек қорғау қызметінің негізгі міндеттері:
2.1 ... ... ... ... ... және ... – экономикалық, ұйымдастырушы- ... ... ... – сауықтыру жұмыстарын ұйымдастыру.
2.2 Өндірістегі жұмысшылардың ҚР-ның Еңбек қорғау туралы заңын сақтау
қауіпсіздік ... ... ... ... ... заң белгіленген міндеттермен сәйкес:
- өндірістегі ... ... ... ... ... және оны
қамтамассыз ету;
- өндірістегі қауіпсіз еңбек ету жұмыстарын аудандық ... ... ... ... ... ... өндірістегі еңбек қауіпсіздігі бойынша ... ... ... ... ұйымдастыру;
- еңбек жағдайы бойынша жұмыс орындарының аттестатаудан өткізуін
басқарады;
- сүтпен, сабынмен, ... және ... ... жұмыс
істейтін қызметкерлердің ГОСТ- пен, ТУ- мен қамтамасыз ... ... ... әдісі бойынша жұмысшыларды оқытудың сапасы мен
мезгілдігін, жұмысшылардың ... ... ... қадағалайды:
- өндірістегі еңбек қорғау сұрақтарын стандарттармен, ережелермен
актілерді көрсетілген құжаттар бойынша дұрыстығы;
- өндірісте ... ... ... ... ... ... ... еңбек қорғау басқармасында тіркеледі.
3. Еңбек қорғау қызметінің құқығы.
3.1 Еңбек қорғау сұрақтары бойынша өндірістен ... ... ... ... ... адамдардан жазбаша түрде түсініктеме алуға;
3.2 Өндірістегі құрылғыларды, көліктерді жекеленген орындарда, егер
олар адам ... ... әсер ... ... ... ... ... қызметтік, тұрмыстық жайды қайта ... ... ... ... ... ... ... корпорациясындағы мастерлерінің, цех басшыларының еңбек
қорғаудағы міндеттері мен жауапкершіліктерінің лауазымдық нұсқауы.
«Алтын Диірмен» корпорациясы қызметкерлерінің міндеті:
1 ... ... ... ... ... ... Улы заттарды сақтауды, тасмалдауды, ... ... ... ... ... ... нұсқауларды, жарлықтарды
сақтауды қамтамасыз ету.
VІ Қорытындылар мен ұсыныстар
Қорыта келгенде менің дипломдық жұмысымның негізгі ... ... ... ҚР жаңа ... ... ... болып
табылады.
Сәйкестендіру кезінде шошқа етінің сапасында маңызды рөл ... ... ... деп ... ... ... ұрдістер, құрал-жабдықтар, ассортимент енгізілді, және құны
мен ... ... ... ... ... және ... ... талаптар тізімі ұлғайды.
Осыған орай осы стандартты халықаралық ЕЭК БҰҰ ... ҚР СТ жаңа ... ... ... Бұл ... ең басты
ерекшелігі біріншіден қолданып жүрген стандарттарда жоқ ... ... ... мен ... ... және ... ... келгенде
сорттарға байланысты сипаттамаларын термикалық күйіне байланысты ... ... ... және ... ... ... шошқа еті сорттары
қарастырылады. «Таңбалау және орау» бөлімінде шошқа етін ... ... ... және ... ... ... ... көрсетілген. «Қабылдау ережесі бөлімінде» қабылдау кезінде қажетті
құжат түрлері және стандарттың бекіткен талаптары ... ... ... ... ... ... етінің салмағын, ... ... ... ... көрсеткіштерін анықтау әдістері
стандарт талаптарына сәйкес көрсетілген.
Менің ұсыныстарым:
1. Халықаралық ... ... ... сай болу ... ... ... ... Тұтынушылардың ойынан шығу.
3. Халықаралық стандартты ... сол ... ... ... ... тізімі
1. Вайн Л.И. «Экономические проблемы научно-технического прогрессса в
свиноводстве» Кишинев. 1988г.
2. «Промышленное производство мяса ... М. ... ... ... ... ... ... на откорме для ... М. ... ... 1977г.
4. Танатаров А.Б., Атабайулы А., ... М.А. ... ... ... ... М.Д. ... ... промышленного свиноводства»
Алматы. «Кайнар» 1974г.
6. Бренцис К.К. «Экономика и организация производства бекона» М.Колос.
1979г.
7. Воронов П. «Метрологически ... ... ... ... ... свинины и определения потребности
производственных площадях на ... ... ... 1972 ... Ежков О.А. «Вопросы экономики и организации свиноводства ... ... ... ... ... Е.П., ... Г.Б. ... свинины».
М.Россельхозиздат., 1974г.
10. Камбаров Ю.И., Барбашин А.И. «Экономическая эффективность производства
свинины в спеуциализированных зозяйствах». М. Россельхозиздат.,1974г.
11. Макаркин А.П. ... ... . ... и ... ... ... А.К. «Произвоодство свинины на промышленной ... ... ... ... эффективность производства свинины. Сборник научных трудов.
Харьков. 1985г.
14. Попов Д.П. «Экономическая эффективность ... ... ... на ... ... М. ... Мосолов В.П., Кряжнов Е.В., Волощик П.Д., Гриненко А.И. «Прмышленное
проищзводство свинины». М. «Колос», ... ... З.Д. ... ... Рост и ... качяества свиней. М. «Колос». 1972г.
18. Сенько И.П. «Эффективность промышленного производства свинины». Минск,
1981г.
19. ... Н.С., Ли В.А. ... ... ... ... ... В.М. «Свиноводство». М. 1974г.
21. Ладан П.Е. «Свиноводство». М. 1978г.
22. Промышленное производство мяса свиней. Перевод ... Н.М., ... ... ... Ф.Ф. ... ... ... Алматы. «Кайнар»,
1984г.
24. Степанов В.И., Михайлов Н.В. «Свиноводство и технология производства
свинины». М. ... ... И.К. ... вид свинокопченностей». 1958г.

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыспен қамту және жұмыссыздық: мәні, құрылымы, түрлері68 бет
Интеллект және тұлға7 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектісінің кірісі мен шығысының теориясы24 бет
Жобалау әдісі10 бет
Этнодеформация және ұлттық ой-сана проблемасы3 бет
PR-дың әлемдік ірі спорт бәсекелерінде алатын орны60 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
«Бірнеше түлікке ортақ пастереллез ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар»30 бет
«Бекмаханов ісі» ХХ ғасырдың 40-50 жылдардың ортасындағы республикадағы шығармашылық интеллигенция26 бет
«жұмыс аттарын азықтандыру»24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь