Шошқа гигиенасы туралы мәлімет

I КІРІСПЕ
II НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 Шошқа шаруашылықтарының негізгі түрлері
2Шошқаларды ұстаудың жүйелері
3Шошқаларға арналған қоралар және оларға қойылатын санитарлық.гигиеналық талаптар
4Қабандар гигиенасы
5Аналық шошқалардың гигиенасы
6Торайлардың гигиенасы
1Енесінің бауырындағы торайлардың гигиенасы
2Енесінен бөліп алынған торайлардың гигиенасы
7Шошқаларды бордақылау гигиенасы
ІІІ ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Шошқа малдарына арналған фермаларда, әсіресе ірілендірілген комплекстерде, олардан аз шығынмен мол өнім алу үшін ерекше көңіл ветеринариялық-профилактикалық шараларға аударады. Малдардың ветеринариялық профилактикасы жалпы және арнайы шаралардан тұрады. Бұл прфилактиканың негізі – жалпы санитарлық-гигиеналық шаралар болып саналады, яғни ветеринариялық-санитарлық және зоотехникалық-гигиеналық нормативтер мен ережелерге сүйеніп, шаруашылықтың мәдениетті түрмен дамуын қамтамасыз ету.
Санитарлық-гигиеналық тұрғыдан жоғарғы мәдениетті шаруашылық берік азық қоры болып, зоогигиеналық талаптарға сәйкес тұрғызылған мал қоралары мен, малдардың физиологиялық ерекшеліктеріне ылайықталған технологиямен және ветеринариялық-санитарлық объектілермен қамтамасыз етілген болуы керек. Шошқа шаруашылығындағы жұмыстардың ритімді (жүйелі) жүріп, жиі мал тобының алмасуы, механикаландырылған және автоматизацияланған процесстердің қолданылуы т.б. ұйымдастыру және ветеринариялық профилактикаға белгілі бір шамалы әсерлер тигізеді. Сондықтан ветеринариялық-санитарлық және гигиеналық шаралар шошқа өнімдерін өндірудегі технологиялық процесстерге кіріп, алынатын өнімдердің тиімділігі және сапасы ветеринариялық құжаттың талаптарына сай болуы керек.
II НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 Шошқа шаруашылықтарының негізгі түрлері
Шошқа шаруашылықтары негізінен үш бағытта жұмыс істейді: аяқталған өндірістік цикл мен, репродукторлы және ет өндіру.
Өндірістік процесстері жоғарғы дәрежеде механикаландырған және автоматизацияланған, өнім алынуы толық аяқталған циклмен жүргізілетін шошқа шаруашылықтарын ірілендірілген шошқа комплекстері деп атайды.
Мұндай комплекстердің негізіне шошқа еттерін үздіксіз (поток) өндіру технологиясы жатады. Ол кездерде малдарды технологиялық циклге байланысты бір орыннан екінші орынға, немесе бір қорадан екінші қораға ауыстырып отырады, яғни ұрықтандыруға жататын аналықтарды, буаз, қысыр шошқаларды, енесінен айырған және жас торайларды кезекті мезгілдерінде бір жерден екінші орынға орналастырып отырады.
Малдарды жұқпалы аурулардан сақтандыру үшін, оларды комплекстерде бөлектенген секцияларда ұстайды да, орын алмастыру кездерінде жасалған жоспар бойынша әр секцияны тазалап, дезинфекциялаудан өткізіп отырады. Шошқа фермаларының типі және размерлері, ұстау жүйелері, және қосымша салынатын объектілері әр шаруашылықтың бағытына, жер ораймен ауа райының ерекшеліктеріне байланыстырып алынады. Бағыты бойынша шошқа шаруашылықтары тұқымдық және өнімдік болып бөлінеді.
Тұқымдық бағыттағы фермалардың міндеті шошқаларды тұқымдық және өнімдік қасиеттерін жақсартып, басқа өнім өндіретін шаруашылықтарды жоғарғы өнімді малдармен қамтамасыз ету болып саналады.
10 Садуақасов С. М. «Ауыл шаруашылық малдары мен құстардың гигиенасы» (ІІ кітабы). Оқулық. Алматы, 2010 ж. 88-89 бет.
20 Мырзабеков Ж. Б., Ибрагимов П. Ш. «Ветеринариялық гигиена». Оқулық. Алматы; ҚазҰАУ, «Агроуниверситет» баспасы, 2011 ж. 336-345 бет.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ      БӨЖТақырыбы:‭ ‬Шошқаның гигиенасы    Орындаған:‭ ‬Мұқанова А.Е.                                                                         ‏ ‎Тексерген:Садуақасов М.С.     Семей,‭ ‬2015жылЖОСПАР:‭ I КІРІСПЕII ...  ‎1‏ ... ... ... ... 2Шошқаларды ұстаудың жүйелері‭ 3Шошқаларға арналған қоралар және ... ... ... ... ... ... 5Аналық шошқалардың гигиенасы‭ 6Торайлардың гигиенасы‭ 1Енесінің бауырындағы торайлардың гигиенасы‭ 2Енесінен бөліп алынған торайлардың гигиенасы‭ 7Шошқаларды бордақылау гигиенасы‭ ІІІ ҚОЛДАНЫЛҒАН ...    I ... ... ... ... ... ... комплекстерде,‭ ‬олардан аз шығынмен мол өнім алу үшін ерекше көңіл ветеринариялық-профилактикалық ... ... ... ... профилактикасы жалпы және арнайы шаралардан тұрады.‭ ‬Бұл прфилактиканың негізі‭ – ‬жалпы санитарлық-гигиеналық шаралар болып саналады,‭ ‬яғни ветеринариялық-санитарлық және ... ... мен ... сүйеніп,‭ ‬шаруашылықтың мәдениетті түрмен дамуын қамтамасыз ету. Санитарлық-гигиеналық тұрғыдан жоғарғы мәдениетті шаруашылық берік азық қоры болып,‭ ‬зоогигиеналық талаптарға сәйкес ... мал ... ... ... физиологиялық ерекшеліктеріне ылайықталған технологиямен және ветеринариялық-санитарлық объектілермен ... ... ... керек.‭ ‬Шошқа шаруашылығындағы жұмыстардың ритімді‭ (‬жүйелі‭) ‬жүріп,‭ ‬жиі мал тобының алмасуы,‭ ‬механикаландырылған және ... ... ... ... ... және ветеринариялық профилактикаға белгілі бір шамалы әсерлер тигізеді.‭ ‬Сондықтан ветеринариялық-санитарлық және гигиеналық шаралар шошқа өнімдерін өндірудегі технологиялық процесстерге кіріп,‭ ... ... ... және сапасы ветеринариялық құжаттың талаптарына сай болуы керек. II НЕГІЗГІ БӨЛІМ‏           ... ... ... ... ... ... негізінен үш бағытта жұмыс істейді:‭ ‬аяқталған өндірістік цикл мен,‭ ‬репродукторлы және ет ... ... ... ... ... және ... ... алынуы толық аяқталған циклмен жүргізілетін шошқа шаруашылықтарын ірілендірілген ... ... деп ... ... ... ... ... үздіксіз‭ (‬поток‭) ‬өндіру технологиясы жатады.‭ ‬Ол кездерде малдарды технологиялық циклге ... бір ... ... ... ‬немесе бір қорадан екінші қораға ауыстырып отырады,‭ ‬яғни ұрықтандыруға ... ... ... ... ... ‬енесінен айырған және жас торайларды кезекті мезгілдерінде бір жерден екінші орынға орналастырып отырады. Малдарды жұқпалы аурулардан сақтандыру үшін,‭ ‬оларды комплекстерде ... ... ... да,‭ ... ... ... жасалған жоспар бойынша әр секцияны тазалап,‭ ‬дезинфекциялаудан өткізіп отырады.‭ ‬Шошқа фермаларының типі және размерлері,‭ ‬ұстау жүйелері,‭ ... ... ... ... әр ... ... ‬жер ораймен ауа райының ерекшеліктеріне байланыстырып алынады.‭ ‬Бағыты ... ... ... ... бөлінеді. Тұқымдық бағыттағы фермалардың міндеті шошқаларды тұқымдық және өнімдік қасиеттерін жақсартып,‭ ‬басқа өнім өндіретін шаруашылықтарды жоғарғы өнімді малдармен ... ету ... ...       ‎Шошқаларды ұстаудың жүйелері‭ Шошқаның биологиялық ерекшеліктері олардың ауруларына ... ... ... ... ... ... саналады.Шошқа етін өндіру технологиясында өсірудің‭ ‬1,‭ ‬2‭ ‬және‭ ‬3‭ ‬фазалы әдістері ... ... ... ... олар ... станоктарда өсіріп,‭ ‬бордақылайды‭; екі фазалы әдісте торайларды торайлау цехынан,‭ ‬енесінен ажыратылған торайлар цехына ауыстырып,‭ ‬сол жерде бордақылайды‭; үш фазалы ... ... үш ... ... ‬торайлау,‭ ‬өсіру және бордақылау.‭ Шошқа шаруашылықтарында оларды ұстаудың екі түрі қолданылады:серуенге шығарып және ... ... ... ‎Серуендетіп бағудың өзі‭ ‬2‭ ‬түрлі варианттарға бөлінеді:‭ уақтылы серуендету‭ (‬бұл жүйеде шошқаны жекеленген немесе топтық станоктарда ұстап,‭ ... ... ... ... ... өз еркімен серуендету‭ (‬бұл жүйеде шошқалар тотық станоктарда ұсталып серуенге өз еркімен кіріп-шығып тұрады‭)‬.‭      ‏ ‎Серуенсіз жүйені ... ... ... ... ... станоктарда‭ ‬15-30‭ ‬бастан ұстайды.‭ ‬Ірі өндірістерде серуенсіз жүйені барлық жастағы малдарға қолданады.‭ [‬1‭] Шошқаларға арналған қоралар және оларға қойылатын ... ... ... шаруашылықтарында әрбір өндірістік топтың жануарларын жеке қораларда орналастырады.‏ ‎Осыны ескере отырып,‭ ‬бұндай шаруашылықтарда қабандарға,‭ ‬бойдақ және ұрықтанған мегежіндерге,‭ ‬буаз мегежіндерге,‭ ... ... және ... ... ... ‬Барлық қорада топтап ұстауға арналған екі немесе төрт ... ... ... ... ... ... бөлектеп ұстайтын болғандықтан,‭ ‬қораларда малдың жасын,‭ ‬физиологиялық жағдайын және өнімділігін ескере отырып,‭ ‬қалыпты микроклимат параметрлерін ... ... ... ... ... ... – ‬22-30‭˚‬C,‭ ‬ал мегежіндер үшін‭ – ‬16-18‭˚‬C‭); ауа ылғалдылығы‭ (‬70%-дан аспауы тиіс‭); аммиак концентрациясы‭ (‬33-36‭ ‬мг/м3-дан ... ... ... ... Станоктардың түрі мен конструкциясы шошқаларды күтіп-ұстаудың түріне байланысты болады.‭ ‬Гигиеналық талаптарға сай келетін станок үш бөлімнен тұрады:‭ ‬мегежіндерді ұстайтын‭ – ... ... ... және торайларды азықтандыратын‭ – ‬шеттерінде.‭ Станокта нипельді және табақшалы автосуарғыш бар.Станоктың көлемімен бірге шошқаны ... ... әр ... ... ... да үлкен маңызы бар,‭ ‬әсіресе жануарларды топтап ұстаған кезде.Станоктардың еденін негізінде құрама етіп жасайды:‭ ‬қилаңғыш торлы,‭ ‬ал дем ... ... ... Бокстың алдыңғы қабырғасында мегежінге азық беруге арналған науашық болады.Боксты келесі торайлатуға дайындағанда оны тазалайды,‭ ... ... ... және ... Шошқалары өз еркімен серуендетіп ұстауға арналған қораларды климаты жұмсақ аймақтарда ...                        ... ... ... ... ... ... ‬бастан көп емес есебінде салынса,‭ ‬әдетте қолдан ұрықтандыру пункітмен бірге тұрғызылады.‭ ‬Бұл ғимараттарда келесі бөлмелер қарастырылады:‭ ‬станоктар тұрған бөлме,‭ ... пен ... ... ... ... ... бөлме.Қабандарды пайдалану тәртібін оның жасына,‭ ‬қоңдылығына,‭ ‬түріне және өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып ... Ірі ... ... интенсивті пайдалану‭ ‬2,5-3‭ ‬жылға дейін созылады.‭ Қолдан ұрықтандыру кезінде қабандарды пайдалану интенсивтілігі артады.‭ ... үшін ... ... жұқпалы аурулары жоқ шаруашылықтардан алады.Күнделікті активті моцион ... май ... ... ... белсенділікті және шүйе сапасын арттырады.Жан-жақты азықтандыру шәует сапасын арттырады.Қабандарға арналған рацион әртүрлі азықтардан құралуы тиіс.‭ ‬Рацин құрамында құрамды жем ... ... ... ... ‬10-15%‭ ‬,‭ ‬шөп ұны‭ ‬3-5%,‭ ‬жануар текті азықтар‭ ‬6-8%‭ ‬болуы керек.‭ ‬Сұйық азықтар қабандарға берілмейді.‭ ‬Қабанды мегежінге азықтандырған соң‭ ‬1-2‭ ... ... ... ерте жарамсыз болуының негізгі себептеріне моционның жеткіліксіздігі,‭ ‬жануарларды топтап ұстау және ... ... ... ... ... ...               ... шошқалардың гигиенасы‭ Аналық шошқаларды дұрыс азықтандыру және күтіп-бағу олардың денсаулығы мен өнімділігіне елеулі әсерін тигізеді.‭ ‬Мегежін шошқалардың ... ... ... ғана ... ... ... ... және постэмбрионалдық‭ (‬туғаннан кейінгі‭) ‬өсіп-жетілуіне тікелей әсерін тигізеді.‭ ‬Жас алғашқы торайлайтын мегежін шошқалардың жасы және салмағы зор рөл ... ... ... ... ... өткізу мерзімі өнімдік фермаларда‭ ‬10‭ ‬айлығынан‭ (‬салмағы‭ ‬110‭ ‬кг‭)‬,‭ ‬тұқымы фермаларда‭ – ... ... ... салмағы‭ ‬-120-140‭ ‬кг‭) ‬бастаған ең қалыпты жас болып есептеледі.‭ ‬Жетілмеген жас ... ... ... ... өсуі мен сүт ... ... қатар жүреді де,‭ ‬аналық жүдеп арыйды,‭ ‬олардың желіндерінде сүт түзілу процесстері нашарлап,‭ ‬көбінесе туған торайлардың өсіп-жетілуі төмен ... ... ... ... ... ... ... шағын топтармен ұстайды.‭ Қалыпты жағдайда жыл ішінде әр мегежін шошқаны‭ ‬2-2,2‭ ‬рет тудырып орта есеппен‭ ‬9-10‭ ... ... ... ... ... ... ... шошқалардың құнарлы заттарға сұранысы,‭ ‬олардың денсаулығын қалыпты жағдайда ұстап тұруға,‭ ‬жатыр ішіндегі ұрықтың өсіп-дамуына,‭ ‬олардың мүшелерінің қалыптасуына,‭ ‬желіндегі уыздың түзілуіне ... ... ... Ұрықтанған аналық клеткалар‭ ‬3-5‭ ‬тәуліктен соң жатырдың қабырғасына бекіп,‭ ‬ал плаценттің‭ (‬төл сыртындағы қабаты-шуы‭) ‬түзілуі буаздықтың‭ ‬15-20‭ ‬тәулігінде ғана жүреді де,‭ ... ... ... ... қорғанысы нашар болып,‭ ‬шамалы сыртқы ортаның әсерінен‭ (‬суық су ішу,‭ ‬суық өту,‭ ‬қысылып,‭ ‬соғылысу т.б.‭) ‬іш тастау кездеседі.‭ Буаз шошқаларды ... ... ... ... ... ... тазалап,‭ ‬жабдықтарды дезинфекциялаудан өткізіп,‭ ‬дайындықтар жүргізеді. Мегежін шошқаларды торайлардың алдында тексеруден өткізіп,‭ ‬әсіресе желін ауруына көңіл бөледі.‭ ‬Малдың желін ... ... ... ... ... ‬ісік,‭ ‬қатайған т.б.‭) ‬рационнан сулы азықтарды шығарып тастап,‭ ‬емдеу жұмыстарын жүргізеді. Буаз шошқаларды тууына‭ ‬5-7‭ ‬күн,‭ ‬ал топтап ұстаған ... ... ... ... шошқалардың қорасына ауыстырып,‭ ‬жекелеме станоктарға орналастырады.‭ Буаз шошқалардың тууына‭ ‬4-5‭ ‬тәулік қалғанда,‭ ‬олардың ... ... ... ... ... қарсы‭ ‬50‭ ‬%‭ ‬қысқартады‭ (‬жартылай аш рацион‭)‬.‭ ‬Туғаннан соң аналыққа жылы су ... де,‭ ... ... соң ... кебегінен және сұлу жармасынан көже жасап‭ (‬0,5-0,7‭ ‬кг‭) ‬тұз және мел қосып‭ (‬20-30‭ ‬г‭) ‬береді.‭ ‬5-6‭ ‬сағаттан ... ... ... ... рет ... да,‭ ... ... біртіндеп көбейтіп‭ ‬5-7‭ ‬тәулікте толық рационға көшіредіАналық шошқалардың сүттілігіне және ұзақтығына байланысты торайларды қолма қол немесе бірнеше тәулік ... ... ... ... ... біртіндеп айырғанда‭ (‬3-5‭ ‬тәулік бұрын‭)‬,‭ ‬олардың рационын‭ ‬50‭ ‬%‭ ... ...             ... гигиенасы‭ 6.1.‏ ‎Енесінің бауырындағы торайлардың гигиенасыЖас туған торайлардың ... ... ... ... ... және ... ... – ‬постэмбрионалдық өсуіне байланысты болады.Жаңа туған торайлардың физиологиялық жетілмеуінің басты көрсеткіші,‭ ‬олардың ... ... ... және бос тұз ... ... ... саналады.‭ ‬Мұнымен қоса жаңа туған торайлардың қарын сөлінің бактерицидтік‭ (‬микробты өлтіргіш‭) ‬қасиеті ... да,‭ ... ... ... жиі ... ... ... кезін негізгі төрт жауапты сатыға бөлуге болады:‭ ‬бірінші-алғашқы‭ ‬2-3‭ ‬тәулікте торайлардың туғаннан кейінгі жаңа жағдайға бейімделу ... ...... ... темірдің жетіспеушілігінен,‭ ‬торайларда анемия ауруының туу кезеңі‭; ‬5-7‭ ‬тәуліктік ... ... ... ... қарсы тұратын қабілетінің,‭ ‬анасының сүтімен алатын колостралдық иммунитеті азаятатын кезеңі‭; ‬14-21‭ ‬тәуліктік жасында‭; ‬төртінші‭ – ... ... ... ... ... ... ... кезеңі‭ – ‬26-60‭ ‬тәуліктік жастарындағы мезгілдер. Жаңа туған торайларды аузын,‭ ‬танауын кілегейден тазартып,‭ ‬денесін сүртіп‭ ... ... ... ... жібек жіппен байлап,‭ ‬торай қарнынан‭ ‬3-4‭ ‬см қашықтықта кесіп,‭ ‬йод ертіндісімен жағып,‭ ‬өңдейді.‭ ‬Одан кейін торайларды үстін кептіру үшін жекелеме ... ... ... ... ... ... астындағы ауа температурасы жаңа туған торайлар үшін‭ ‬30-32ºС жоғары болмауы керек.‭ ‬Туып ... соң ... ... ... рет ... ... ... ‬жыныс жолдары т.б.‭) ‬өткізіп,‭ ‬дезинфекциялайды.‭ ‬Жас туған торайларды іріктеп,‭ ‬нашар,‭ ... ... ... ... ... жеке ... алады.‭ ‬Енесінің бауырында,‭ ‬оның сүт бөлінетін емшігінің санына байланыстырып,‭ ‬торайларды қалдырады.‭ ‬Әрбір жаңа ... ... тірі ... ‬енесінің массасының‭ ‬1‭ ‬%‭ ‬құрауы керек.Жас туған торайларды енесінің уызын ішкізу‭ ‬2‭ ‬сағаттан ... ... ... ... ... ‬рет,‭ ‬яғни‭ ‬50-60‭ ‬минутта емізіп отыру қажет.‭ ‬Торайларды енесін емізу кезінде,‭ ‬бір ұядағылардың бір мезгілде ... ... ... (‬алғашқы күндері‭)‬.‭ Аналық шошқалардың туғанда торайларды‭ ‬10‭ ‬бас,‭ ‬оданда артық болса,‭ ‬олар салмағы аз‭ ... ... ... ... ... ... ... сорып еме алмай,‭ ‬өлімге ұшырайды.‭ ‬Сондықтан алғашқы күндері ондай әлсіз торайларға ерекше көңіл бөліп,‭ ... сүті ... ... аз ... ... ... жекелеме күтім көрсетіп,‭ ‬енесінің бауырына салып,‭ ‬тері астына немесе ет ... ... ... ... ‬%‭ ... жіберіп асырайды. Туғаннан кейінгі торайлардың негізгі көрегі болып,‭ ‬енесінің уызы мен сүтті болып саналады.‭ ‬Аналық ... ... ... да ... ... тәулігіне‭ ‬5-6‭ ‬л сүт береді.‭ Жас торайлардың ... ... ... ... ... ... ... ‬станоктар мен басқа жабдықтардың санитарлық тазалығына,‭ ‬қосымша азықтануына,‭ ‬ішетін суының сапасына тағы ... ... ... ... ... ... ... өсуін мезгілді тірі салмақтарын өлшеп отырып қадағалайды.‭ ... ... ең ... зат алмасу процесстері мен энергия мөлшерімен ерекшеленеді.‭ Шошқаларды ұстау технологиясына байланысты торайларды енесінен‭ ‬26-60‭ ... ... ... ... ... торайларды‭ ‬26‭ ‬тәуліктігінде айырса,‭ ‬оның салмағы‭ ‬6‭ ‬кг,‭ ‬35‭ ‬күндігінде‭ – ‬8‭ ‬кг,‭ ‬ал екі ... ... ‬кг ... керек.‭ ‬Ол кездерде торайлардың тәуліктік қосу салмағы‭ ‬300-400‭ ‬г кем болмауы керек. Енесінен айырған кездерде өсіп-жетілмеген торайларды арнайы профилакторияда немесе жеке ... ... ... ‎6.2.‏ ‎Енесінен бөліп алынған торайлардың гигиенасы     ‏ ‎Енесінен айырған торайлар жаңа дағдаланбаған ортаға түскеннен кейін жиі күйзеліске ұшырап,‭ ‬резистентілігі төмендейді.‭ ... ... ... ... ... ... ‬қатты уайымдап кетеді.Сондықтан торайларды енесінен айырғаннан кейін төрт ай бойы күтіп-бағу шошқа етін өндіру технологиясының жауапты кезінің бірі болып есептеледі.‭ ... ... ... ... ... ... ... аналық шошқаны бөліп басқа станокқа алады дағы,‭ ‬7-10‭ ‬тәулік бойы торайларды сол өздері үйренген орындарында ұстайды.‭ Енесінен айырған ... ... ... ... алдында олардың терісін дезинфекциялау және дезинсекциялау жұмыстарын жүргізеді.‭ ‬Торайлардың терілерін жылы сабын‭ (‬СК-9‭) ‬ертіндісімен,‭ ‬ал аяқтарын‭ ‬0,7‭ ‬%‭ ‬хлорамин немесе‭ ... ‬%‭ ... ... ... ... ... ... кейін торайлардың бір ұядағысының екіншісінен бөлінетін ерекше ... ... ... ... ... ... Бөлінген торайлардың арасында азық стрессі болудан сақтандыру ... ... ... ... бойына бұрынғы берілген азықтардың орнына жаңа түрін біртіндеп өсіре отырып,‭ ‬азықтандырған жөн болады.‭ ‬Енесінен айырған торайларға бір ... ... ... және ... ... алмастырып топтау жұмыстарын жүргізуге немесе профилактикалық егу,‭ ‬зерттеу тағы басқадай зооветеринариялық шараларды қабаттастырып істеуге болмайды.‭ ‬Әрбір ондай ... ... ... ... ‬олардың салмағының‭ ‬5-7‭ ‬%‭ ‬төмендеуіне апарып соғады.‭ Енесінен айырған торайлардың қораларының ауасының ... ... ... сәйкес болмаған жағдайда олардың салмағы төмендеп,‭ ‬жүдеп,‭ ‬ауруға ұшырайды да,‭ ... ... ... артады. ‏         ‎Шошқаларды ... ... ... шаруашылығында еттік бағытта жас шошқаларда бордақылау,‭ ‬оның ішінде беконды‭ (‬қақтап тұздауға ... ... және ірі ... ... ... болып екіге бөлінеді.‭ ‬Бордақылау шошқа шаруашылығында ет өндірудегі соңғы процесс болып саналады. Бордақылауға жас шошқаларды және бракқа‭ (‬жарамсызға‭) ‬шығарылған үлкен малдарды ... ... жас ... ... ... ... ... салмағы‭ ‬25-30‭ ‬кг жеткенде‭ ‬20-25‭ ‬бастан топтап және топтағы шоқалардың ... ... ... ‬3‭ ‬кг ... ... ... ұстайда.‭ Құнарлы азықтармен көректендіріп,‭ ‬бордақылау кезінде қалыпты жағдай тудырып,‭ ‬күтіп-баққанда жас шошқалардың тәуліктік салмақ қосуы жоғары ... ... ... ‬шығады. Бордақылау кезінде азықтың құнарлылығына баға бере отырып,‭ ‬ондағы аминқышқылдарының рациондағы мөлшерін анықтап,‭ ‬көңілді аса лизин қышқылына бөліп,‭ ‬оның ... ... ... ‬ет және сүйек ұндарын,‭ ‬бұршақты тұқымды өсімдіктердің шөп ұндарын және арнайы синтетикалық‭ (‬жасанды‭) ‬жолмен алынған лизинді қосып ... ... ... ... рацион құрған кезде,‭ ‬оның құрамына кірген азықтардың ет және май сапасына тигізетін әсермен ескеру керек.Бордақылау ... ең ... ... өнім ... аралас жүйелі азықтандыру жолы мен‭ (‬бірінші жартысында‭ – ‬еркінше,‭ ‬ал екінші бордақылау жартысында‭ – ... ... ... ... кезінде,‭ ‬көбінесе бір-бірінің құйрық ұшын,‭ ‬құлақтарын жеп‭ (‬каннибализм‭)‬,‭ ... ... ... ... ... ... орындар,‭ ‬станоктар тар болып жетіспегенде,‭ ‬микроклиматтың бұзылуы,‭ ‬азықтандырудың кемшілігі,‭ ‬тағы басқа стрестік жағдай тудыратын факторлардан ... ... ... ... С.‭ ... ... ... малдары мен құстардың гигиенасы‭» (‬ІІ кітабы‭)‬.‭ ‬Оқулық.‭ ‬Алматы,‭ ‬2010‭ ‬ж.‭ ‬88-89‭ ‬бет.‭ Мырзабеков Ж.‭ ... ... П.‭ ... ... ... ... ‬Алматы‭; ‬ҚазҰАУ,‭ «‬Агроуниверситет‭» ‬баспасы,‭ ‬2011‭ ‬ж.‭ ‬336-345‭ ‬бет.‭ Ғаламтор.‭ ‬http://kaz2.docdat.com/docs/index-122498.html?page  
        
      

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шошқаның гигиенасы жайлы мәлімет9 бет
Шошқаның гигиенасы туралы мәлімет5 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет
Microsoft Access программасы12 бет
MS Access ортасында мәліметтер қорын құру4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь