Былғары және тері өндірісінің шикізаты жайлы мәлімет

1. Терінің құрылымы
2. Терінің топографиялық бөліктері
3. Шикізаттың қасиеттері және алдын ала өңдеу
4. Пайдаланған әдебиеттер
Былғары мен тері шикізатына үй жануарлары мен жабайы аңдардың терісі жатады. Былғары өндірісінің шикізат қоры мал шаруашылығы болып табылады.
Жалпы алғанда, былғары мен терінің тауарлық қасиеттері олардың қай түліктің терісінен жасалғанына ғана емес, сол түліктің қандай тұқымның терісінен жасалғанына да байланысты.
Терінің құрылымы.
Тері - жануарлар денесінің сыртқы қабаты. Ол организмді сыртқы орта әсерінен қорғайды және сонымен қатар, денедегі зат алмасу, сыртқа шығару, жылу реттеу процессіне қатысады. Жануардың сыртынан денесіне қарай санағанда тері түкті немесе жүнді жабыннан, эпидермистен (қыртыс), дерма (өзең) мен тері асты клеткалардан (шел) түрады, төмендегі бейнеленген. Былғары шығару үшін терінің өзеңі, ал тері және тон үшін өзеңге қоса қыртысы мен түкті жабыны пайдаланылады.
Қыртыс - терінің түкті жабыны астында жатқан үстіңгі қабаты.
Қыртыс ақуызды клеткалардан қүралған. Оның өзеңімен шекарасы тегіс емес. Түк қалташаларына жақын қыртыс өзеңге еніп жатады, ал ол өз кезеңінде қыртысқа емізікшелермен бойлап кеткен. Сондықтан да қыртысы сылынып тасталған тері бетінде белгілі бір суреттер көрініп түрады, оны бедер (мерея) деп атайды.
Үлбір жасау үшін терідегі қыртысты бүзбай сақтау керек. Егер ол бүзылса, түктің өзеңмен байланысы нашарлап, кейінірек түгі түсіп қалатын болады.
Қыртысы сақталған өзеңді тері ткані деп атайды.
Өзең - терінің негізгі қабаты, ол коллагенді, эластинді және ретику- лин талшықтарының күрделі шиеленісуінен қүралған.
Қарапайым коллаген талшықтарының диаметрі шамамен 5 мкм болып келеді. Осындай көптеген (30-300) қарапайым колла- ген талшықтары диаметрі шамамен 200 мкм болып келетін коллаген талшықтарының тобын қүрайды.
Ал, қарапайым коллаген талшықтарының өзі диаметрі 0,1 мкм болатын 200-3000 фибриллалар жиынтығынан түрады. Коллаген талшықтарының тобы өзең қалыңдығына көлбей орналасады да, олардың көлбеу бүрышы және жуандығы жануарлардың табиғаты мен терінің қүрылымына байланысты болады.
Эластин талшықтары топ қүрамайды, бірақ тарам - тарам бо- лып кеткендіктен, қалың торлар жасайды. Ол торлар көбінесе түк қалташалары мен қан тамырлары айналасында орналасады.
Ретикулин талшықтары тері өзеңінің барлық көлемінде қалың тор- лар қүрайды, әсіресе көп жиналуы өзеңнің қыртыспен астасқан жерінде болады. Өзең талшықтары арасында талшықаралық зат болады. Оның қүрамына былғары даярлау барысында өзеңнен шығып кететін альбу- миндер, глобулиндер, мукоидтар, муциндер, мукополисахаридтер және басқа белок тәріздес заттар енеді.
1. Әсенова Б.Қ. Былғары және мех технологиясы: оқу құралы / А.Н.Нұрымхан, А.Н.Нұрғазезова.- Семей, 2008.- 123б.
2. Мәдиев Ө.Қ. Былғары және тері технологиясы: оқулық / Айтөленова Қ.Т. 2010.
3. Н. В. Булгаков. Меховое производство. - Екатеринбург: Каменный пояс, 2007. - 280 с.
4. Линь В.В. Обработка кожи и меха. - Москва: Аделант, 2006. - 388 с.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ЖӘНЕ ТЕРІ ... ... ... ... Терінің құрылымы* Терінің  топографиялық бөліктері* Шикізаттың қасиеттері және алдын ала өңдеу* Пайдаланған әдебиеттерБЫЛҒАРЫ ЖӘНЕ ТЕРІ ӨНДІРІСІНІҢ ШИКІЗАТЫБылғары мен тері ... үй ... мен ... ... ... ... Былғары өндірісінің шикізат қоры мал шаруашылығы болып табылады. Жалпы алғанда, былғары мен терінің тауарлық қасиеттері олардың қай ... ... ... ғана ... сол ... қандай тұқымның терісінен жасалғанына да байланысты. Терінің құрылымы. Тері - жануарлар денесінің сыртқы ... Ол ... ... орта ... ... және ... ... денедегі зат алмасу, сыртқа шығару, жылу реттеу процессіне қатысады. Жануардың сыртынан денесіне қарай санағанда тері түкті немесе жүнді ... ... ... ... ... мен тері асты ... (шел) түрады, төмендегі бейнеленген. Былғары шығару үшін терінің өзеңі, ал тері және тон үшін ... қоса ... мен ... жабыны пайдаланылады. Қыртыс - терінің түкті жабыны астында жатқан үстіңгі қабаты. ... ... ... ... Оның ... ... ... емес. Түк қалташаларына жақын қыртыс өзеңге еніп жатады, ал ол өз ... ... ... ... ... ... да ... сылынып тасталған тері бетінде белгілі бір суреттер көрініп түрады, оны бедер (мерея) деп атайды. Үлбір жасау үшін терідегі қыртысты ... ... ... Егер ол бүзылса, түктің өзеңмен байланысы нашарлап, кейінірек түгі түсіп қалатын ... ... ... өзеңді тері ткані деп атайды. Өзең - терінің негізгі қабаты, ол коллагенді, эластинді және ... лин ... ... ... ... ... ... талшықтарының диаметрі шамамен 5 мкм болып келеді. ... ... (30-300) ... ... ген ... ... шамамен 200 мкм болып келетін коллаген талшықтарының тобын қүрайды. Ал, қарапайым коллаген талшықтарының өзі ... 0,1 мкм ... 200-3000 ... ... ... ... талшықтарының тобы өзең қалыңдығына көлбей орналасады да, олардың көлбеу бүрышы және жуандығы жануарлардың табиғаты мен терінің қүрылымына байланысты болады. ... ... топ ... ... ... - ... бо- лып ... қалың торлар жасайды. Ол торлар көбінесе түк қалташалары мен қан ... ... ... ... талшықтары тері өзеңінің барлық көлемінде қалың тор- лар қүрайды, әсіресе көп жиналуы өзеңнің қыртыспен астасқан жерінде болады. Өзең ... ... ... зат ... Оның ... ... ... барысында өзеңнен шығып кететін альбу- миндер, глобулиндер, мукоидтар, ... ... және ... ... тәріздес заттар енеді. Тері өзеңі екі қабаттан түрады. Бірі емізікше мен торлы қабаттардың шекарасы түк қалташалары орналасқан деңгей ... ... Ал, ... түйе және ... терілерінің ерекшелігі - өзеңдегі бүл екі қабаттың шекарасы анық білінбейді, себебі түк ... ... өн ... өтіп ... терінің тік кесілген көрінісі.ю Терінің тік кесілген көрінісі 1- мүйізденген қабаты; 2- өсуші қабат, 3- дерма (өзең); 4- ... ... ... 5- ... ... 6- тері асты ... (шел); 7-май қабаты; 8- коллагенді талшықтар тобы; 9- ... ... ... ... ... ... ... 10- тері бездері; 11- мускулдар; 12 - түк қалташасы; 13-май бездері; 14- түк. Емізікше қабат ... және ... ... келеді, өйткені онда тері мен май бездері, түк ... және ... қан ... бар. ... қабат біркелкі шиеленіскен қуатты талшықтар тобынан қүралған, сондықтан ол терінің беріктігіне үлкен әсер ... Мал ... ... бір мүшелеріне сай келетін және нақты қасиеттерінің жиынтығымен ерекшеленетін (қалыңдығымен, түкті жа- бын ерекшеліктерімен) тері учаскелері ... ... деп ата- ... ... ... ... 11.2- суретте көрсетілген. Тері асты шел қабаты борпылдақ талшықтардан түрады. Талшықтар арасында май мен қан ... ... ... ... түкті жабыны деп теріні жауып түрған көптеген талшықтардың жиынтығын айтады. Түк талшықтары кератин белогінен түрады. Әр жүн ... тууы мен ... түк ... деп ... ... ... жүреді. Терінің топографиялық бөліктері а - мүйізді ірі ... ... б- ... ... ... ... ең қалың тығыз жері жая - ; в - тиін терісі Түк қалташығы мен жүн қалташығының үзынынан қиғандағы көрінісі ... (жүн ... Б - түк ... 1- ... немесе сырт қабаты; 2 - қабыршақ қабат; 3- ... ... ... 4 - түк ... ішкі ... 5- түк қалташыгының сыртқы қабаты; 6- түктің бүршігі; 7- түк тамырының ішкі жағы; 8- түк тамырының ... ... Аң ... жүн ... ... а- ... ә- ... б-қылшық; в- аралықтық; г-түбіт Жүннің әр талшығы үзына бойында үш бөліктен түрады: 1) ... ... ... ... 2) ... ... қылтықтың түк қалташасындағы жалғасы және 3) тамыр - түбірдің жіңішкерген бөлігі. Ал жүн ... ... ... ... ... ... үш ... байқауға болады: сырт қабаты немесе кутику- ла, қабыршақ қабат және жүрекше .Жүннің толық алмасуын ... ... ... әр ... ... оның ... мен ұзындығына және қылтығының бұйра түзулігіне байланысты. Қылтықтың ... 6 түрі бар: тік, ... ... ... ирек және бүйра. Аң терісінде жүн талшығының бес санаты бар: ... ... ... түбіт және сезуші.Шикізаттың қасиеттері және алдын ала өңдеуШикізаттың былгары мен тері ... ... ... ... ... ... ... яғни оның толық бағалы былғары мен терінің белгілі бір түрлерін шығаруға жарамдылығы және илеу тәсілдерінің ерекшеліктері терінің ... ... ... ... ... ... неге жарайтынын және 100 шар- шы метр былғары шығару үшін қанша шикізат кететінін анықтайды. Терінің жамбасынан ... ... ... ... және жон арқасының етегіне дейін (көлденеңінен) кішіреюін тартылуы (ширау, жиырылуы) деп ... ... ... оның ... ... ... Ауданы 20 дм дейінгі шикізат өңдеу тиімсіз деп саналады. Түкті жабынды терілерінің ауданы әр ... ... ... Тері ... ... ірі қара, жылқы және басқа жануарлар терісінен өндірістік партия жасақтағанда ... рөл ... Қой мен ешкі ... ... на ... ... ... Өнім сапасына, сондай-ақ терісінің тығыздығы, қыртыс қабатының қалыңдығы, жүнді жабынының даму дәрежесі, тері асты шел қабатының ... ... ... мен ... қабаттардың арақатынасы, терінің химиялық қүрамы, кемістік- ақаулары, түкті жабынның сипаты да әсер етеді. Шикізат сапасына төмендегідей бірнеше фактор әсер ... ... ... болуы мен өмір жагдайлары. Пайда болу факторларына түр, түқым, жыныс пен ... жасы ... өмір ... ... күту мен ... ... Аң ... кейбір түрлері (тиін, түлкі терісі) үлысына қарай жіктеледі. Яғни, аң ... қай ... ... ... алынады. Оны  деп атайды.Сою уақыты мен тәсілдері. Күзде және ерте қыста сойылған малдың терісі қүнды деп есептеледі. Алу ... ... тері ... және ... деп ажыратылады. Теріні сыпыру (іреу) жылдам жүргені дүрыс. Сыпыру кезінде теріге, майға, ... ... ... оны ... алу ... ... ... сыпыру жалпағынан (ақ жолақ бойымен тілу, яғни төстің, қарынның және шеткі мүшелердің ортасын ала) және ... тілу ... ... асырылады. Ықшамдау және майсыздандыру. Теріні сыпырғаннан кейін оны ықшамдау үшін ... ... ... ет, май ... ... қалдығынан, сүйектен, жыныс сіңірлерінен түяқтан та- зартады. Аң терілерін майсыздандырудың маңызы зор, себебі ... ... ... ... ... ... ... Үлбір терілерін майсыздандыру механикалық жолмен немесе химиялық ерітінділер қолдану арқылы іске ... ... ... әлсіз сілті ерітіндісі, жуғыш заттар, эмульгаторлар, техникалық ерітікіштер қолданылады.Пайдаланылған ... ... Б.Қ. ... және мех ... оқу ... / ... А.Н.Нұрғазезова.- Семей, 2008.- 123б.2. Мәдиев Ө.Қ. Былғары және тері ... ... / ... Қ.Т. 2010.3. Н. В. ... Меховое производство. - Екатеринбург: Каменный пояс, 2007. - 280 с.4. Линь В.В. Обработка кожи и ... - ... ... 2006. - 388 с.  
        
      

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Былғары және тері өндірісінің шикізаты8 бет
Табиғи және жасанды былғары, үлпекті материалдар20 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Microsoft Access программасы12 бет
MS Access ортасында мәліметтер қорын құру4 бет
Pascal және Си тілінде бағдарламалау29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь