"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."

Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың психологиялық ерекшеліктері бала еркінің дамып жетілмеуі оның өз іс - əрекетін, мінез – құлқын бақылап, басқарып отыруға кедергі болуға, яғни өзінің іс - əрекетіне қойылатын талап пен мінез – құлқын үйлестіре алмайды. Мұндай ерекшеліктер өте жас кезден байқалады. Жəне оның дегбірсіз қимылы, орынсыз айқайы, ұйқысының нашарлығымен сипатталады. Мұндай балалар төбелескіш, басқа құрбыларымен тату ойнай алмайтын, өркөкірек болады. Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың психикалық даму ерекшеліктерін іздестіріп, оларды əрі қарай өрістету үшін қалыпты дамыған балалардың психикалық даму заңдылықтарымен салыстыра отырып, зерттеу қажеттілігіне аударады. Баланың жоғары дəрежедегі психологиялық қызмет деңгейінің де түрліше болатындығын ескерту керек. Баланың дамуы мен ойлау қасиеттері оның бүкіл өмір, өткен өмір кезеңдерде қалыптасқан заңдылық сияқты. Алайда бұл қасиеттер баланың бойынан бірден даяр күйінде аңғарылмайды. Егер баланың бойындағы кемістігін аңғарып қалғандай болсақ, ондай олқылықтары қалайша толтыруға болады жəне сол кемістіктерді бұдан былайғы даму кезеңдерін де жоюды жандандырудың əдіс - тəсілдерін іздестіру қажет. Осы орайда бала кемістігін қарапайым жаттығулар арқылы түзетуге болады. Ал шетел психологтары бала психологиясы жайындағы көзқарасын терістейді. Өйткені, адам психикасының дамуының жалпы заңдарында негізделген табиғи əрі міндетті құбылыс деп түсіндіреді. Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың психологиялық ерекшеліктерінде өзіндік бағалау əлі де болса мінез – құлық мотивінің үстемді түрінде көрінбейді. Бұл балалар өз іс - əрекеттеріне иек артпайды, жасаған кемшіліктерін көре бермейді. Оларды жөндеудің, қайталаудың жолдарын іздестірмейді, өзін басқалармен
салыстырмайды .
Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың психологиялық
ерекшеліктері үшін жоғары деңгейдегі эмоционалды қозғалыстық тəн екенін байқауға болады. Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың қажеттілігінде тежеулер əлсіз, өзінің талаптану, тілек – ықыласы сезіміне деген төзімділігі нашар дамыған, сол себепті көп жағдайларды олар ата - аналарының, мұғалімдердің, үлкендердің қоятын талаптарына қарсы шығып, дау - жанжал тудырып жатады. Бұл жастағы балалардың жеке басының дамуына ерекше көңіл бөлу қажет. Оларға айқайлау, белдікпен ұру, желкеден ұру сияқты көріністер керек емес.
Керісінше жан – жақты көмек көрсетіп, адамдық сезімінің жылылығы шын көңілімен сүю, ұғу қажеттірек .
Тіпті жай ғана мысалды алып қарайық; егер де гүлді күтсең, суарсаң, жақсы
қарасаң онда ол жайқалып өседі. Адамдарға əсемдігін, түсін береді. Ал егер оны қарамасаң, оны күтіп баптамасаң, таптасаң ол сарғайып, солып қалады. Міне бұл өмірдің шындығы. Бірақ, осы шындық сырт көзбен бақылап қарасаңыз көп отбасыларда ұмытылып жатады. Немесе бұл туралы олардың ойлағысы келмейді.
1. Ананьев В.А. Введение в психологию здоровья СПб, 1998.
2. Никифоров Г.С. Психическое здоровье СПб, 1998.
3. Абрамова Ю.А. Психология в медицине М.1998.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім ... ... ... Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер
Тексерген: Абдуллина Г.К
Орындаған: Биназарова Ж.Б
Семей - 2015 жыл
Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың психологиялық ерекшеліктері бала еркінің ... ... оның өз іс - ... мінез - құлқын бақылап, басқарып отыруға кедергі болуға, яғни өзінің іс - əрекетіне қойылатын ... пен ... - ... ... алмайды. Мұндай ерекшеліктер өте жас кезден байқалады. Жəне оның дегбірсіз қимылы, орынсыз айқайы, ұйқысының нашарлығымен сипатталады. Мұндай балалар ... ... ... тату ... алмайтын, өркөкірек болады. Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың психикалық даму ерекшеліктерін ... ... əрі ... өрістету үшін қалыпты дамыған балалардың психикалық даму заңдылықтарымен салыстыра отырып, зерттеу ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің де түрліше болатындығын ескерту керек. Баланың дамуы мен ... ... оның ... ... өткен өмір кезеңдерде қалыптасқан заңдылық сияқты. Алайда бұл қасиеттер баланың бойынан бірден даяр күйінде аңғарылмайды. Егер баланың бойындағы кемістігін ... ... ... ... ... ... ... болады жəне сол кемістіктерді бұдан былайғы даму кезеңдерін де жоюды ... əдіс - ... ... қажет. Осы орайда бала кемістігін қарапайым жаттығулар арқылы түзетуге болады. Ал шетел психологтары бала ... ... ... ... Өйткені, адам психикасының дамуының жалпы заңдарында негізделген табиғи əрі міндетті құбылыс деп түсіндіреді. ... ... бар ... ... ... ... ... əлі де болса мінез - құлық мотивінің үстемді түрінде көрінбейді. Бұл балалар өз іс - ... иек ... ... ... көре ... Оларды жөндеудің, қайталаудың жолдарын іздестірмейді, өзін басқалармен
салыстырмайды ... ... бар ... ... үшін ... ... ... қозғалыстық тəн екенін байқауға болады. Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар ... ... ... ... өзінің талаптану, тілек - ықыласы ... ... ... ... дамыған, сол себепті көп жағдайларды олар ата - аналарының, мұғалімдердің, үлкендердің қоятын талаптарына қарсы шығып, дау - жанжал тудырып жатады. Бұл ... ... жеке ... ... ерекше көңіл бөлу қажет. Оларға айқайлау, белдікпен ұру, желкеден ұру сияқты ... ... ... жан - ... ... ... адамдық сезімінің жылылығы шын көңілімен сүю, ұғу қажеттірек .
Тіпті жай ғана ... алып ... егер де ... ... ... жақсы
қарасаң онда ол жайқалып өседі. Адамдарға əсемдігін, түсін береді. Ал егер оны қарамасаң, оны күтіп баптамасаң, ... ол ... ... ... Міне бұл ... ... Бірақ, осы шындық сырт көзбен бақылап қарасаңыз көп отбасыларда ... ... ... бұл ... ... ... келмейді. Əрине мұндай отбасыда тəрбиеленіп жатқан əр балада тыныштығы мен жайбырақаттығы, əлі қалыптасып үлгермеген психикасы бұзылады, яғни ... - ... ... ... дұрыс құрылмауы, оның сəтсіз болуы, ондағы жанжал , ұрыс- керістер мінез - құлықтағы қиындықтың ... ... оның ... ... əсерін тигізеді. Мiнез-құлықтарында ауытқушылығы бар балалардың психологиялық ерекшеліктерінің пайда болу себептерін Р.Г. Илимешова өз зерттеулерінде 4 ... ... Адам ... ... білдіретін нормалар мен аномалиялардың көрсеткіштерін анықтау - аса күрделі мәселелердің бірі. ... ... ... ... ... ... ... тарихи түрде қалыптасып қалған. Бірдей психикалық көрініс барлығына ортақ норма ұғымына қатысты қалыпты да, аномальды да болып саналуы ... ... ... ... ... ... ... және психологиялық көрсеткіштер қосындысы, сондай-ақ әлеуметтік нормалар мен құндылықтар арқылы анықтайды. Адам денсаулығының осы аспектісімен шектелетін жағдайлары психикалық көріністердегі ... әрі ... ... ... топқа жатады. Клиникалық түрде нақты көрінбеген психикалық ауытқу мен ... ... ... ... ... ажыратып көрсету қиынға соғады. Оларды өзара ажыратып, сондай-ақ ... ... ... шекара аумағы айтарлықтай кең болады, ал ауруды денсаулықтан бөліп тұрған шекара тұрақсыз әрі белгісіз болып табылады. Кейбір авторлардың мәліметтері бойынша, ... ... 20-26 ... ... ауытқулар, 40-62 пайызынан - шекаралық жағдай анықталып, 13-15 пайызынан ешқандай психикалық ... ... ... саулығы дегеніміз - адам мен сыртқы дүние арасындағы тепе-теңдік ... оның ... ... ... биологиялық және психикалық ықпалдарға қатысты реакциясының сай болуы, жүйкелік реакция күші мен сыртқы тітіркендіргіштер арасындағы сәйкестігі, адам мен оның ... ... ... ... ... ... жайлы пікірінің басқа адамдардың пікірлерімен ұштасуы, өмірдің кез-келген жағдайына сын ... ... ... ... білдіретін үш деңгейді көрсетуге болады:
* Психофизиологиясының саулық деңгейі ... ... ... ... ... анықталады);
* жеке психологиясының саулық деңгейі (психикалық іс-әрекітінің жағдайымен, қызметімен анықталады);
* тұлғасының саулық деңгейі (адам қажеттіліктері мен әлеуметтік орта талаптары, ... ... ... ... психикасының әрбір деңгейінде норма мен аномалиялар көрсеткіштерінің өзіндік медициналық-психологиялық және әлеуметтік құндылықтар жүйесі ... ... ... ... ... ... де, ... деңгейде де, үшінші деңгейде де орын алуы мүмкін. Психофизиологиялық саулық деңгейіндегі ауытқулар орталық жүйке жүйесінде де, перифериялық жүйелерде де (мигрень, ... ... ... және т.б.) ... болатын алуан түрлі жүйке аурулары түріне білінеді. Жеке ... ... ... ауытқулар бірқатар психикалық ауруларды (қабылдау, ойлау, есте сақтау және т.б. қабілеттіліктерінде ауытқулар) тудырады. Тұлға саулығының деңгейіндегі ауытқулар тұлғаның өзін ... ... ... ... ... өмір сүру бағытындағы өзгеріске (нашақорлық, ішімділік, қылмыскер және т.б.) ... ... ... аурулар мен ақыл-ой кемістігі түрлерінің бірқатары тұқым қуалайды. Баланы дүниеге әкелуді жобаламас бұрын, оның ... ... ... орын алу-алмауын анықтау үшін медициналық-генетикалық қеңес беру пайдаланылады. Бұл ... бір ... ауру ... ... ... мүмкіндігін (тәуекелділігін) анықтайтын ерекше медициналық көмек түрі болып табылады.
Шизофрения, маникальды-депрессивтік психоз, эпилепсияның ... ... ... ... кемістігі сияқты тұқым қуалайтын аурулардың пайда ... ... ... ... ... мен ... айғақтардың қосылысы себеп болады.
Мұндай тұқым қуалайтын өзгерістердің алдын алу ... ... ерте ... ... ... қеңес беру және олардың дамуына кедергі болатын ортаны қалыптастыру әрекеттерінен тұрады.
Даун синдромы, сияқты хромосомдық аномалия пайда болған кезде генетикалық қеңес беру ... қай ... және ... пайда болғанын анықтауға болады: әкесінің немесе анасының жыныстық жасушаларының қалыптасуы барысында ма, әлде аналық жыныс жасушасының немесе зиготаның пайда болуы ... ма. Осы ... ... бар ... ... алдын алуға болады.
Тұқым қуаламайтын психикалық ақаулар да болады. Олардың болуына әйелдің жүктілік барысында жұқпалы ауруға ... ... туу ... психикалық және физикалық әсерлер немесе мидың зақымдалуы себеп болады /5/.
Психика саулығын сақтауда бала тәрбиесін дұрыс ұйымдастырудың маңызы зор. ... ... ... ... ... отыру, пайда болған өзгерістерге дер кезінде түзетулер енгізу баланың пихикалық ахуалының ... ... ... етеді.
Адам психикасының саулығын сақтау мен жетілдіру негізі салауатты өмір салты болып саналады: ойлау мен еңбек ету ... ... ... жан ... ... мен ... Темекі шегу мен ішімдіктен бас тарту қажет. Өз эмоцияларын қадағалауды және есеңгірететін әрекеттерге қарсы тұруды қалыптастыру керек.
Психика саулығы, ... ... мен ... жеке адамның қоршаған ортаға бейімделуіне себеп болады. Барлығына қолайлы, ... ... ... ... ... да, бұл ... ... жайлы кең таралған анықтама, өйткені әр түрлі адам қоғамдастықтары мен мәдениеттеріндегі бұл мәселеге қатысты барлық пікірлерді бір түйінге біріктіру ... ... Өз ... қалыптардан ауытқып бара жатқан адам психикалық ауру болып мойындалуы мүмкін. Әр түрлі мәдениеттер мен әр мәдениет ішіндегі әр ... ... ... ... жайлы пікірлер алуан түрлі болады. Біріншісіне мысал ретінде мынаны айтуға ... ... ... ... ... ... көптеген тайпалары елестерді қалыпты құбылыс деп есептейді, ал екіншісіне мысал мынау болады: кезінде ... ... ... ... ауру деп ... гомосексуалдылық қазіргі жағдайда жыныстық бейімделу нұсқасы болып саналады.
ХІХ ғасырдың соңынан бастап, З.Фрейдтің, содан кейін К.Юнг пен басқалардың зерттеулерінен соң, ... мен ... ... ... ... ... ... жайлы тұжырым қалыптасты. Психика мен ондағы ауытқулар жайлы зерттеулерге ... ... жан ... ... тыс ... импульстар, эмоциялар мен оларға қарсы тұратын қорғаныс механизмдері анықтайтыны туралы фрейдтік ілім қатты ықпал етті /1/.
Фрейдизмнің бұл ықпалы осы ... ... ... ... ... бойы (1950-1960 жылдарға дейін) айтарлықтай әсер еткен, психикалық іс-әрекеттің бихевиоральдық теориясы ғана тыс қалған. Оны жақтаушылар ... ... тыс ... ... ... ... оның ... түсініктеме бере алмайтынын айтты.
Адам санасындағы тәртіптер арасындағы жайттар ... ... ... үшін ... ... ... басқа ғылымдармен, атап айтқанда, антропологиямен, нейробиологиямен, нейрохимиямен, кибернетикамен, ... ... ... ХХ ... осындай ғылымдар терминологиясында психика саулығы ұғымына анықтама берілген. Мұндай ... ... ХІХ ... ... ... саулығына қатысты мынадай қазіргі заманғы анықтама қанағаттандыратын еді: қоршаған орта ... ... және ... тыс ... ... жауап беретін психика сау психика болып табылады. Қазіргі кезде ХІХ ғасырдағы ... ... ... деген идеясы өзекті болуда. Бұл интуция пікірлері - ... ... ... ... олар көп уақыт бойы мойындалмаған .
Технологиялық, урбанизацияланған қоғамда өмір сүруші жеке адам өзінің әлеуметтік және ... ... ... ... ... яғни осы ... сай ... жасауын қамтамасыз ететін белгілі психологиялық қасиеттерді меңгеруі қажет. Бұл қасиеттер дамудың әр түрлі кезеңдерінен белгілі бір ... ... ... ... Әрбір кезеңге адамның өзі шешетін мәселелері мен келесі кезеңге өтуіне қажетті қасиеттердің жиынтығы тән болады. Сонымен, жеке ... ... ... ... ... оның дамуымен, генетикалық шығу тегі және мәдени ортасымен салыстырылады.
Өкінішке ... ... ... ... ... ... бұзылыстардың басқа түрлерін - өзіндік бағалаудың дұрыс еместігін, талаптану деңгейін, өзіндік бағалаудың төмендеуін - зерттеуге ... мән ... ... жоқ. ... ... ... ... қиналса, екіншілері - өзіндік таным мен ... ... ... сезінеді, ал үшіншілерінде - тұлғаның ... ... және т.б.) және ... (әр ... ... ... ... қасиеттері басым болады. Бұған көп мысалдар келтіруге болады. Мұның бәрі ауру емес, қалыпты тұлғаға тән болады, және де ... ... ... ... ... ... кәсіби психолог көмек бере алады.
Қазіргі заманғы психологияда психологиялық кеңес берудің, психологиялық терапияның, психологиялық түзету мен психологиялық зерттеудің технологиялары мен ... өте көп. ... осы аясы ... ... ... психология саласына жатады, және де оны психикалық ... ... ... деп ... ... Мәселенің осылай қойылуы өте маңызды, себебі көмек көрсету барысына (әр түрлі дәрі-дәрмектер арқылы ... ... ... ... деп ... деп қарау қажет.
Баланың ақыл-ойының өріс алуы тек білімге тәуелді емес. Жасты ғылыми ... ... ... бөлу, сол кезеңге тән баланың есеюіне әсер ететін ... ... ... ... ... мен ... өзбеттілік ұмтылуының арасындағы қайшылық кездеседі. Психологиялық тұрғыдан осы процестерді зерттеп жасөспірімдер ... мына ... ... 1 жасқа дейін - нәресте жасы. Бұл кезең әр нәрсені сезуден және қозғалудан (еңбектеу) тұрады. Ж. Пиаженің ... ... ... ... ... 3-ке дейін алғашқы балалық, яғни бөбек кезі. Бұл кезде баланың тілі шығып, әсіресе, ... ... және ... ... ... бастайды.
3-тен 7-ге дейінгі кезең мектепке дейінгі жас. Баланың қимыл-қозғалысы ойын үстінде қалыптасып ... Тіл ... ... өріс ... 11-ге дейінгі кезең - бастауыш мектеп жасы. Бұл жаста ... ... ... ... дәрежеге жетеді, нақты бейне ойы күрделі болып ... ... ... яғни ... ... ... бұл ... кейбір зерттеушілер 19-20 жасқа дейін апарады. Себебі, 16-ға толғандар ересек болғанымен, бұлардың балаға да ұқсас жақтары бар. ... ... бала мен ... ... ... ... ересек жаста тән қасиеттер бірте-бірте азая бастайды.
Осы келтірілген жас ... ... ... ... ... бақшасында, не мектепте ресми түрде қабылданған жастарға үнемі ұқсамайды. Себебі психологиялық тұрғыдан жасты тиісті кезеңдерге ... ... ... ... психикасының дамуындағы сензитивті кезең.
Балалар психикасының дамуында аса нәтижелі және нәтижесі аз мезгілдері кездеседі. Нәтижелі мезгілді ... кез деп ... ... ... әдетте, метафора ретінде егіннің жақсы, не нашар шығуымен ұқсастырады. Әр жылдары ... ... не ... шығатын мезгілдері сияқты, адамның, соның ішінде баланың әр нәрсеге әуесқойлығы, ... ... ... ... ... бар. Осы мәселені тұңғыш рет көтерген Италияның педагогы
Мария Монтессори (1870-1952). Бұдан соңғы кездерде біздің елде психологтар Л. С. ... Н. С. ... осы ... ... ... таратты.
Сензитивті кезге мән беретін себебі, осы кезде аса әсерленгіш келеді, осыны пайдаланып қалу үшін ... ... мен ... ... ... ... Сензитивтік кез тек қана бала жасында ғана емес, адамның барлық өмірінде түрліше ... ... Егер ... ... ... оның ... қай ... есінде айқын қалған, қай жасында мағлұматтар айқын қалмаған деп ... ол ... ... ... ... ... айтып, кейінгі кездері, әсіресе қартайған уақытын онша еске ... ... еді. ... жастық кезеңде адам өте сезімтал болып келеді. Бастауыш мектеп жасындағыларда (7-10) мұғалімнің айтқанына сын көзбен қарау онша кездеспейді. Аузынан шыққан ... ... ... ... келеді, осыны пайдаланып көп мағлұматтар ұқтыруы тиіс. Ал егер осы кезеңді дұрыс пайдаланбаса, алдағы кезде баланы оқыту қиынға түсуі ... Осы ... ... ... ... өткенде (11-16) бұрынғыдай емес, енді ұстаз сөзіне сынмен қарайды. Сондықтан балалар үшін бастауыш мектеп кезеңі өте ... ... оқу ... ... керек. Бірақ жеткіншектердің өздеріне тән сензитивтік кезеңдері бар: бұлардың күші мен ақылы молайып, қуатын, ептілігін тиісті салаға қолданғысы ... ... ... не ... ... ... келіп тұрады. Ал ересек жас (16-18) кезеңіне келсек, олар әрі істі ойланып орындауға икемдері көлемді және өзінің келешегі жөнінде ойланып, ... ... ... ... Сензитивтік кезең көбіне тілді меңгеруге және ақылға байланысты келеді. ... ... Э. ... ... егер ... шет ... 4-5 жастан оқытса, осыған тез үйреніп кетеді. Демек, тіл мен ойдың сензитивтік кезеңі түрлі уақытта кездеседі.
Осы айтылғандардың ... ... ... ... де ... ... Ірі суретшілер мен композитерлер өз саласына қабілеті 10-12 жасында дами бастаған. Әрбір нәрсенің өзіндік және сөнетін мезгілі бар. Осы ... өз ... ... қалу ... ... ... ... В.А. Введение в психологию здоровья СПб, 1998.
* Никифоров Г.С. Психическое ... СПб, ... ... Ю.А. ... в ... М.1998.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер4 бет
Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер жайлы4 бет
Биосфера мен биота эволюцияларының механизмдері, факторлары мен триггерлері24 бет
Ел ордасы астана6 бет
Жанұя құрамы және түрлері7 бет
Жөкей ақын10 бет
Мемлекеттің құрылымдық-инвестициялық саясатын қалыптастыру негіздері23 бет
Отбасындағы дағдарыс түрлері3 бет
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Психотерапиялық әдістер мен техникалардың қазіргі жағдайы. Интерактивті оқытудағы тренердің рөлі. Тренерге қойылатын талаптар. Әлеуметтік-психологиялық тренинг жүргізушісінің міндеттері. Тренердің кәсіби қасиеттері. Тренинг жүргізушінің этикалық нормалары және кәсіби шеберлігі.8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь