Қорқыт туралы ақиқат және аңыз

І Кіріспе
ІІ ҚОРҚЫТ ТУРАЛЫ АҚИҚАТ ПЕН АҢЫЗ
2.1. Қорқыт туралы ақиқат пен шындық.
2.2. Қорқыт .Исламға қатысы бар тұлға
2.3. «Қорқыттың көріндегі» сыр
ІІІ Тұжырым
ІV Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Қосымшалар
Тақырыптың өзектілігі: Қорқыт туралы ақиқат пен аңыз тұтасып кеткен, оның ақиқаты қайсы, аңызы қайсы анықтау бұдан он екі ғасыр бұрын болған оқиғаны айна қатесіз анықтап беру қиын. Алайда соған қарамастан Қорқыт туралы түркі әлеміндегі зерттеулер саны бүгінде 1000-нан асады. Бізді, философия білімі саласындағы мамандарды тарихи шындықтан гөрі, аңыздағы ақиқат немесе «Аңыздағы Қорқыт» бейнесі қызықтырады. Ғылымға қажеті, бізге деген қажеттілік Қорқыт көтерген идея шындығы. Кейде аңыздағы немесе мифтағы идеяның тарихи салмағы оқиғадан салмағы әлдеқайда асып жатады, себебі шындықтың өзі тек нақтылық деректен емес, мифтен құралатындығын біздер жаңа-жаңа түсіне бастадық. Аристотель айтпақшы, абсолютті шындық ешқашан болмайды. Шындық миф, миф шындық болып жүре беретіні әлімсақтан белгілі. Сондықтан Қорқыт туралы тарихи деректерден гөрі, оның мифтік бейнесі,яғни ол көтерген проблема құндырақ. Біздің мақсат тарихты жоққа шығару емес,тарихты тиімді пайдалану. Адамдардың тек ақиқатқа сеніп,тәрбиелік және адамгершілік тұрғысынан маңызға ие мұралардан құр қалдырмау. Аңыз әңгіменің яғни,біздің тілде ”Қиялға толы” бейнелердің дәл қазіргі уақыт кеңістігінде ақиқаттан маңыздырақ немесе аңыздан туған ақиқаттың көрсеткішін,құндылығын дәлелдеу, түсіндіру.Бұл тұста екі мәселенің басы айқындалмақ: 1.Тарихта болған,бірақ аңызға айналып жеткен,ғұлама Қорқыттың төл дүниетанымы туралы сөз. 2.Сонау 12 ғасыр бұрын айтылған асыл ойларды ұмыттырмай,әрбір ұрпақ жадына сақтап,келер ұрпаққа беріп отырған түркі халықтарының парасаттылығы. Даналықты дана халық қана сақтай алады. Хатқа түспей жеткен,аңызға айналған Қорқыт баба даналығы неде дегенге келсек,біздің сүйенеріміз баршамызға белгілі бір түсінік,ол: «Қайда барсаң -Қорқыттың көрі»-деген идея. Осы идеяға негізделген Қорқыт туралы аңыздар көп,оның бәрі көпшілікке белгілі. Осы аңыздарды жинақтай келе Қорқыттанушылар мынадай қорытындыға келген: «Қорқыт ажалмен күрескен» немесе «Қорқыт ажалды жеңген » ,тағы басқа сияқты пікірлер. Демек, Қорқыт дүниетанымының мәнін ашып,оның ерекшелігін білдіре ала ма? Енді осы мәселеге тоқталайық.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология факультеті
Қазақ тілі мен ... ... ... ... Қарабекова Б.С
Ерболатова Г.Е
Қабылхан М.Ғ
Әнеш А. Б.
Нұрғалиева А.О.
Семей- 2015
Жоспар
І Кіріспе
ІІ ҚОРҚЫТ ТУРАЛЫ АҚИҚАТ ПЕН АҢЫЗ
2.1. ... ... ... пен ... Қорқыт -Исламға қатысы бар тұлға
2.3. сыр
ІІІ Тұжырым
ІV Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Қосымшалар
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Қорқыт туралы ақиқат пен аңыз тұтасып кеткен, оның ... ... ... ... ... ... он екі ғасыр бұрын болған оқиғаны айна қатесіз анықтап беру қиын. Алайда соған ... ... ... ... ... ... саны бүгінде 1000-нан асады. Бізді, философия білімі саласындағы мамандарды тарихи шындықтан гөрі, аңыздағы ақиқат немесе бейнесі қызықтырады. Ғылымға ... ... ... ... ... ... идея шындығы. Кейде аңыздағы немесе мифтағы идеяның тарихи салмағы ... ... ... асып жатады, себебі шындықтың өзі тек нақтылық деректен емес, мифтен құралатындығын ... ... ... бастадық. Аристотель айтпақшы, абсолютті шындық ешқашан болмайды. ... миф, миф ... ... жүре ... әлімсақтан белгілі. Сондықтан Қорқыт туралы тарихи деректерден гөрі, оның мифтік бейнесі,яғни ол көтерген проблема құндырақ. Біздің мақсат тарихты ... ... ... тиімді пайдалану. Адамдардың тек ақиқатқа сеніп,тәрбиелік және адамгершілік тұрғысынан ... ие ... құр ... Аңыз әңгіменің яғни,біздің тілде "Қиялға толы" бейнелердің дәл қазіргі уақыт кеңістігінде ... ... ... ... туған ақиқаттың көрсеткішін,құндылығын дәлелдеу, түсіндіру.Бұл тұста екі ... басы ... ... ... ... айналып жеткен,ғұлама Қорқыттың төл дүниетанымы туралы сөз. 2.Сонау 12 ғасыр бұрын ... асыл ... ... ... жадына сақтап,келер ұрпаққа беріп отырған түркі халықтарының парасаттылығы. Даналықты дана халық қана сақтай алады. Хатқа түспей ... ... ... баба даналығы неде дегенге келсек,біздің сүйенеріміз баршамызға белгілі бір түсінік,ол: -деген ... Осы ... ... ... ... ... ... бәрі көпшілікке белгілі. Осы аңыздарды жинақтай келе ... ... ... ... ... ,тағы басқа сияқты пікірлер. Демек, Қорқыт дүниетанымының мәнін ашып,оның ерекшелігін білдіре ала ма? Енді осы ... ... ... ... деп, ... сүйеніп ой жарыстыруға, одан қалған жазба мұра жоқ. Бар ... ... он екі ... ... бар ... ... Осы идеяда өте терең астарлы мән жатыр.Оны талдау үшін ... ... ... ... ғасырда Қорқыт дүниеде бар кезде,түркі дүниетанымына нендей ұғым - түсініктер тән еді? Бұл бір мәселе,екіншіден,сол заманда әлемдік ой ... ... еді? ... ... ... не ... ... деген сөз шығады.Қорқыттың өз заманының аса білімді,тым сауатты адам болғаны туралы еш талас жоқ.
Қорқыт заманында Заратуштра ілімі кеңінен ... ... ... осы ... буддизм де,христиан діндері де тарап үлгерген.Демек,Қорқыт ғасыры христиандық дәстүрде айтылатындай, түнек ғасыры емес,білім мен өнердің мол ғасыры.Қорқыт оқығанын қайталап, көргенін ... ... адам ... ... оның ... ел ... сақталмас еді.Ол өз заманының синтезі болған тұлға.Оның ой топшылаулары замандастарына әрі түсінікті,әрі ... ... ... ... аты ... ... ... айналатын құпиясы өз ішіндегі жұмбақ жандар.Қарапайым түсінікке симағанда ғұламалар есімі аңызға айналады. Сондықтан Қорқыт туралы шындықты ол туралы ... ... жөн. ... ... ... үшін ... қалмас еді.Мәселе,Қорқыттың аса ақылдылығы мен даналығында,оның кереметтігінде, қазіргі тілмен айтсақ әулиелік архаизімінде.Яғни, оның ажалмен күресі бергі әңгіме,мәселе төркіні ... ... ... ... ... қарсы күресі,аңызға айналуы-акциденциялық іс.Мәселе ажалда емес,адам болмысының жұмбақтығында.Қорқыт дүниетанымының қазығы-ажал,мәңгілік өмір емес,адам,оның болмысы.Қорқыт Ажал ... ... ... туралы айтып отыр.Өмірге адам-бөгде.Аңызда адамның,яғни Қорқыттың еркінен тыс,оған көр ... ... ... жеке адам еркі және тағдыр деген мәселе тұр.Адам табиғатынан,туа бітісінен ... ... ... ... ... өз ... шарасы бар.Өлшеулі шамадан асып,шара жасай алмайды.Осы тұста Абайдың ... ... ... "қам ... ... ... десе шара жоқ" дегені еске түседі. "Шара" дегенді хакім Абай ұғым ретінде қолданған.Шарадан асып-төгілу деген ... ... ... оны біз бір ... өз ... асып,рәсуә болғанына қатысты айтамыз. Шарасынан асқан соң, ол зат,өзімен өзі болудан қалып,өзге күйлерге түсіп кетеді. Мысалы, шарасынан ... су ... ... уақытта көл болмай,өзге күй кешеді де,бірте-бірте шалшыққа айналады. ... ... өзге ... ... ... асу,рәсуә болу. Ал Қорқыт болса адамның шарасынан асуын аңсаған. Шарадан асып тасу үшін де қуат ... емес ... соны ... ... та соны ... ... Қорқыттың әрекеті адамның шарасынан асатын іске бағытталған.Ол адам баласы біліп ... істі ... ... үшін ... ... ... қуат қажет.Соны Қорқыт іздеген,ол адамның шамасы. Яғни,шараны тулататын шама керек,бірақ ... ... ... Шама ... ... ... белгісі,бірақ өзі сапа емес. Аңыз ақиқатқа бастайтын сана,бірақ ақиқаттың өзі емес.Аңызда мән толық көрінбей ... ... ... ... ... ... ... соның мәні.Қорқыт дүниетанымы-сол көрінбей жатқаны.Қорқыт екі проблема көтерген:ғұмыр проблемасы,ол мәңгілік проблема және өмір сүру ... ... ... ... өмірде,шынында да,қайда барсаң алдыңнан Қорқыттың көрі деген тікелей өлімге,ажалға қатысты ... ... деп ... тым қарадүрсіндік.Бұл аңыздық вариант.Адам ажалдан қорқып өмір сүрмейді.Адам баласы ажалды ойлап қайғырмайды,ол өзінің көп іске ... ... ... су ... ... кете ... ... қайғырады.Қайғы деген қорқу емес.Абай "қартайдық қайғы ойладық,ұлғайды арман",- деген.Демек, қайғы дегеніміз арманның ұлғаюы,есею,толысу,кәмелетке жетудің жолы.Асан қайғы тұлғасы да осы ойға ... ... ... ел ... мен арманынан туған.Асан өзіне емес,еліне Жерұйық іздеп қайғы жолына түскен.Қайғы хакімдіктің ... ... ... бір көрінісі.Жалғыздық хакімдерге тән,себебі олар М.Жұмабаев тілімен айтсақ,алға кеткен жүйріктер. Қорқыттың да жағдайы солай.Ол өз ... ... ... Дана ... ... қашқан жан емес,ол ажалдың құпиясын,сырын түсінуге тырысқан.Бұл жерде өзекті екі проблема тұрған:бірі ғұмыр,екіншісі осы ғұмырда өмір сүру. Яғни ,ол өмір ... және өмір сүру ... ... өз ... өз ... күн тәртібіне қойған.Бірақ дәл қазіргі қоғамда да бұл күн тәртібіне қойылу қажет.
Зерттеу нысаны:Қорқыт және Қорқыт өмірі
Зерттеу пәні:Аңыз,Әфсәна
Зерттеу мақсаты:Қорқыт ... ... ... ... анықтау. Аңыз әңгіменің, яғни, біздің тілде бейнелердің дәл қазіргі уақыт кеңістігінде ақиқаттан маңыздырақ немесе аңыздан туған ақиқаттың көрсеткішін, ... ... ... ... ... ... ақиқатты айқындап ашып көрсету;
2. Қорқыт өмірінің ... мен ... ... ... ын, ... ... - дәл көрсету;
3. Қорқыт аңыздарының басты идеологиясы болып табылатын өмір және өмір сүру ... ... ... ... ... ... отырып, күн тәртібіне қою;
4. ... ... ... ... ... сай еместігін дәлелдей отырып, мағыналық сипатын тереңінен түсіндіріп, өмір бар жерде өлімнің бар екендігін көрсете отырып, ой ... ... ... ... бар тұлға деген араб деректерін негізге ала отырып, аңыздың дінге байланысы бар екендігі, соның ішінде имандылыққа шақыру ... ... ... барысында саралап қана қоймай,баса көрсету;аңыздарға жаңаша көзқарас қалыптастыру;
Зерттеу тұжырымдары:
* Қорқыт бабамыздың ... ... ... ... ... маңызын елімізде кеңінен насихаттау;
* Қорқыт аңыздарын толыққанды шығарма ретінде жанр және стиль мәселелері тарапынан зерттеп, ғылыми ... ... ... ... ... ... насихаттау арқылы ұлттық мәдениеттің,адамгершілік қағидаларының даму бағытын көркейтіп, нығайту;
* Қорқыт аңыздарын тарихи-мәдени тұрғыдан ... Он екі ... ... ... ... өсиет қағидалары қоғамымыздың бүгінгі тыныс - тіршілігімен жақсы ... ... ... ... ... ... ойды келешегіне үлкен бағдар белгілеп әлемдік өркениет көшіне ілесіп Орталық Азияның барысы болуға бел ... ... ... үшін ... арасында зерделеу;
* Қорқыт аңызының негізгі идеясын Ислам дінімен байланыстыра отырып, адамгершілік тұрғысынан шоқтығы биік екенін дәлеледеу;
Зерттеудің ғылыми ... ... ... ата туралы аңыз ақиқатқа жанасатын болса, онда адамдар ... пен ... ... ... ... ... оқиға желісі қазіргі қоғамның көрінісіне сайма - сай келеді.
Зерттеу ... ... ... жоба кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан, тақырып бойынша алынған сауалнамадан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Зерттеу әдістері: Зерттеу барысында ... ... ... ... ... ... ... пайдалану арқылы негізгі бағыты анықталып, сұрыпталды,дәлелденді.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы мен теориялық мәні: Қорқыттың өмір сүрген уақыты Ислам дінінің пайда болып, ... ... ... ... ... ... Көпейұлының еңбектерінде түркілердің алғаш рет Исламды қалай қабылдағаны туралы тың ... ... Ол ... ... Пайғамбарымыз (с.ғ.с) өмір сүрген дәуірінде қабылдай бастаған дейді [4]. Олай ... ... ... ... дінінің өкілі деп толық айта аламыз.
Зерттеудің практикалық мәні: мектеп бағдарламасына > пәнін енгізуге болады.
Зерттеудің негізгі ... ... ... ... ... ... ... еңбектерге талдау жасалынып, отандық және ... ... ... ... ... ... ... аппараттары нақтыланды. Тәжірибе іске асырылды. Материалдарды талдау ... ... ... ... ... ... ... студенттердің , яғни мұғалімдердің ... ... ... ... ... оның көрсеткіштері, деңгейлері, өлшемдері анықталды. > тақырыбында анкета жүргізілді.
Үшінші ... ... ... ... ... алынған мәліметтердің қорытындысы шығарылды, нәтижелері статистикалық өңдеуден өтті. Ғылыми жоба ... сай ... ... негізі: Зерттеу жұмысында әдебиет ғылымының іргелі зерттеулері, жураналының мәліметтері негізге алынды. Жұмыстың ... ... ... ... ... В.М.Жирмунский, қазақ ғалымдарынанШ. Уәлиханов, Ә. Марғұлан, М. Әуезов, С. Қасқабасов, Қ. Жұбанов, М. Жарқымбеков, Б. ... Т. ... ... ... ... ... ТУРАЛЫ АҚИҚАТ ПЕН АҢЫЗ
2.1 Қорқыт туралы ақиқат пен шындық
Қорқыт қазақ ... ... сұлу ... ұлы ... ... Халық аузынан қалған қандай легенда болса да, Қорқыт пернесінен асқан асқарлы ... ... ... ешбірінде болған емес. Қоқыт - тарихи адам. Тарихи жазулардың меңзеуінше ... ... ... 7-8 ғ билік құрған Оғыз ханмен замандас. Сондықтан Оғыз ханның легендасы жүрген кезде Қорқыттың жыры бірге жүреді. ... пен ... ... қарағанда, Оғыз да,Қорқыт та Қаңлы ұлысынан өскен. Ескі оғыз тілінде айтылатын жырындағы ... ... Оғыз ... ұрпақтары деседе болады. Арал теңізі бойында осы ... ... ... , , , , , ... ... ... әр түрлі тараулары, және тарихтың көрсетуі бойынша бұл айтқан кісілер бір кездегі Оғыз-қыпшақ жұртының ел ... ... ... Орта ... асқан ғалымы Рашид-Еддин жазатын Оғыз ханның ақылшы биі, Ер-қиыл қожа дегені, сол ер ... өзі ... ... ... ... жай ... шыққан нәрсе емес. Қорқыт бір кездегі қауым тіршілігіндегі белгілі орын ... ... ... ... Қай ... ... айналған адам бейнесін алсақта, ол бейне бір ... ... ... ... сөз жоқ. Оның ішінде Қорқыттың тарихи адам болғанына ешкім таласпауына тиісті.Оғыз легендасынан кейін Қорқыт заманымен ... ескі ... бірі ... ... ... арғы атасы руының қалай өрбігені туралы айтылады. Ел жауынгершілікке түсіп, балапан ... ... ... ... монғол-қазақ руынан Қиян, Ноғай деген екі жігіт Алтай тауының адам бармас бір құзына бекініп, ұшы-қиыры жоқ бір үлкен сайды мкекн ... ... ... екі жүз жыл ... соң олар ... ... ... одан шыққысы келеді. Бірақ тау асып шығатын асу жоқ, жан-жағының бәрі самаладай>> биік тау, құз ... ... ... ... жол іздейді. Ол таудың бір бөлігі екен. Олпрдың ішінде бір көрікші ұста бар екен. Ұста ... ... ... ... ... шығайық-, дейді. Таудың жетпіс жерінен жетпіс көрік қойып, көмір ... ... ... ... ... түйе ... жол ... одан далаға шығарады. Содан қияннан өрбіген тұқымы аталып, неше жыл өткен соң ... ... ... Сол ... бері ... - көк ... жылында сегіз айда бір той жасап, (көкпар) тарту жұртқа салт болады.Ескі грек жырында Зевс аралында ... ... ... ... киік ... емізіп жүреді,болмаса тау ішіндегі үңгірде жатқанда оған қой барып сүтін ... ... ... ... күштің,биліктің белгісі түрінде айтылса,Зевсті емізген , ескі грек ... ... ... ... ... есейген патриархал дәуірдегі жұртшылық талпынуы бойынша рухани мәдениеті бірсыпыра өрлеп,тарихқа Қорқыт сияқты асқан дананың ұлы бейнесі шығады. Қорқыт пен Оғыз ... ... ... ... ... Алтай өлкелері ерекше тіршілікке кіріп,еңбек еткен жұрт тегісімен мағыналы іске, өнімді кәсіпке үйренді.Алтын, күміс, темір ... ... не ... ... ... ... ... дейін жер астынан қазып табатын толып жатқан тас жазулар, алтын,күміс ыдыстар, неше түрлі ескіріп ... ... ... - сол ескі заманның жосығы болатын.Қорқыт,Оғыз атамен байланысқан осы сияқты даналық істер кейін жұрт алдында жыр болып қалғандықтан,бара-бара ... бұл ... ... ... пен ... сұлу ... ... пен Оғыз дәуірінің ерекшелігі, бұл кезде жұртқа жаңадан жосын шығарып, ұлыс ішінен тақпақшы ... ... ... ... ... ... ... би қария сөздері бұрынғы үйсін заманында (ІІІ-І-Ү) болса да, тап осы ... ҮІ-Х ... ... емес ... бұл ... , , ... өнершілік Қорқыт дәуірінен былай қарай ерекше өркендеп ой-сананың есеюі Қорқыт атымен байланысқандықтан, бұл ... ... ... ... деп ... да ... мен Агамемнон әңгімесі ескі грек тарихының бір көрнекті шағы болса, Қорқыт пен Оғыз ханның өмірі де дала тарихынан орын алған бір ... ... ... ... бұрынғы патриархал тұрмыстан айырмасы, мұнда қауым тіршілігі бұрынғыдай анағұрлым ілгерілеп, ұлысты басқару, шаруа бағу енді жаңа ... ... ... ел ... үшін ... ... ... алып күштің иесі керек емес, санасы өркендеп, материалдық өндірістің жоғарғы сатысына жеткен қауым тіршілігіне, оның ... ... енді ақыл иесі дана адам ... ... Қорқыт есімімен байланысты аңыздар түркі тектес халықтар арасында әр алуан ... ... ... Ә. ... ... деп ... (, 1970, 20 қаңтар). Қорқыт жайындағы деректердің белгілі бола ... ... ... бермен қарай. Атақты та-рихшы Рашидеддин қыр сахарасында Қорқытпен қатар хикаяланатынын жазған. Қазақ арасына таралған аңыздардан Қорқытты бірде айтулы күй ... ... ... енді ... ол өлім ... қарсы шара іздеген қамқоршы ретінде көрінеді. Терең ойлар, ауыр мехнат азабымен ... ... ... ... ... өмір іздеп ел кезеді. Қазақ арасындағы аңыздарда Қорқыт Ата -- көпті көрген батагөй, сәуегей, атақты музыкант әрі ... ... Ол ... ... дәл ... отырған. Адам өмірі, мінез -- құлық, тағдыр жайында тұңғиық, кемелді толғаулар ... ... ... Қорқыт жайында былай деп жазады: . Қорқыт атадан қалды дейтін, шешендік ... ... ... ... ... ... көп кәрі дананың алып бейнесін бүгінгі оқушы қауымға анық елестетеді: , , , , , , , , , ... қыз ... ... ... ұл ... ... , . . ... толғаулары мейілінше дәл осылай, өлең -- жыр, даналық сөз болып ел жадында ... Осы ... ... қазақтағы жыраулардың атасы болған Сыпыра жырауға көбірек ұқсайды. Аңыз -- әңгімелер, әфсаналар, зерттеушілер Қорқытты 295 жыл жасаған ... ... хан ... ... оны біз ... ел қамында, тарыққан панасыздың жанында, ізгілік істердің мұратында кореміз. Оның бұл мінезі ерте дәуірдің ... әрі ... Асан ... ... Қорқытты жұрт әруақ, бақсы, әулие ретіндс де ... ... ... айығу мақсатымен кезінде оның қабіріне келіп түнейтін де ... ... ... ... ... дені оның ... сабақтасады. Қорқыт адам тіршілігінің тым қысқалығына, өлім деген опатқа наразы болып, содан ... ... ... шарқ ... ... ... ... кезеді. Бірақ қайда барса да алдынан аңырайған көр шығады. Жер шұқығанның бәрі оған: деп жауап қатады. Дүниенің төрт ... ... ... ... кісі өлімі ғана емес, жүгірген аң, ұшқан құстың жемтігін, тамыры ... ... ... ... деп, соның бәрін көрге санайды. Осының бәрінен Қорқыт өзінің ажалын көргендей болады, ... сөз ... ... Осының бәріне қатты қапа болып, налыған Қорқыт жападан жалғыз ... ... ... ... бір өнер ... Су үстіне кілем жайып, өзі жасаған жер бетіндегі тұңғыш күй ... -- ... ... ... күй шертіп, іштегі шерін ақтарады. Құдіретті күй сазы лезде дүниені түгел баурайды. Өлімге қарсы тартылған, мәңгі тіршілікті мадақтаған ... ... ... ... ... ... құс, ... аң тұра қалып Сыр үстіндегі ғажап күйге құлақ тосады, ұйып тыңдайды. Сөйтіп дүниеде тұңғыш рет музыкалық ләззат берген Қоркыт ... М. ... ... ... ұмтылмастай сақталады.
Екінші бір алуан аңызда Қорқыт әзірейілмен кездеседі. Әзірейіл ... ... ... алатын сандық істеп ала келеді. Қорқыт әзірейілмен сөйлесіп тұрып, сандыққа оның өзін ... ... да ... суға ... ... Кей ... жер ... Сырға қайтып оралған Қорқыт өлерін сезген соң, айнымас серігі -- ... ... ... терісін қайық қылып ертелі -- кеш қобыз тартады. Өзінің жақын досы Дарабоз арқылы ол жар ... ... ... ... соңғы арыздасу -- қоштасу сәлемін жолдайды. Қорқыт ата күн демей, түн демей талассыз тартады. Ажал ... рет ... ... ... ... ... қобыз күйі оған Қорқытты алдыртайды. Ұйқысыз өткен талай күн, талай түндерден қалжыраған ... ата бір сәт ... ... ажал дейтін улы жыланның бейнесінде келіп Қорқытты шағып өлтіреді. Міне, қазақ ... ... ... аңыздардың негізі осындай. Халық тудырған көне аңыздың мағынасын бұрмалап, Қорқытты пессимист етіп, оның күйін өлім күйі етіп көрсеткісі келушілер де ... ... Ал ... ... ... ... оптимистік ұғым, толғам басым.Дүние жүзі әдебиетінде, әсіресе ескі мифтік ... ... ... көне ... Қорқыт тәрізді өлімге қарсы күрескен соқталы бейнелер болған. Соның бірі грек ... -- ... ... ... ... үнді аңызындағы -- Сидхарт. Қорқыт өзі тапқан, өзі тудырған өнерімен халыққа қызмет етті. Оның мәңгі өшпестігі осында. ... ата ... VІІ -- ХІІ ... Сыр ... жайлаған оғыз қыпшақ тайпалары арасында туып, ауыздан -- ауызға көшіп, түрк тектес халықтардың бәріне түгел жайылған. Қорқыт тарихта ... ... Ерте ... ... -- ... ... қарағанда, Қорқыт Сыр өзенінің аяғында Жанкент қаласында, Баят елінде дүниеге келген. Бұл ... ... ... даналар көп шықса керек. Солардың ішіндегі ең әйгілісі Әбунасыр Әл -- Фараби де, онан кейінгі ... осы ... Ол -- оғыз ... ұлы ... ... ойшылы, асқан күйшісі. Бірақ оның өз өмірі жайында жазылған деректер тым тапшы. Солардың ішіндегі ең ... да, ... де ... ... Рашидеддиннің Қорқыт, Оғыз, олардың ұрпақтары туралы жазбалары.Қорқыт туралы ақиқат пен аңыз тұтасып ... оның ... ... аңызы қайсы, енді ол, біз біліп болар ... ... ... он екі ... ... боған оқиғаны айна-қатесіз анықтап беру қиын. Алайда ... ... ... туралы түркі әлеміндегі зерттеулер саны бүгінде 1000-нан асады. Қорқыт ата жөніндегі ... ... ... өмір мен өлім ... ... көзқарастары көрініс тапқан. Аңыз бойынша,Қорқыт ата ұйықтап кетіп,егер өлімді есіңе алмасаң, мәңгі өмір сүресің>> деген аян естиді.Біраз ... ... соң бір ... қуып ... жете ... ... Соны айтуы мұң екен, Әзірейіл келіп, дейді. ... ... ата ... ... желмаясына мініп, халқы бақытты өмір сүретін жерұйықты іздеуші, ғұмыр бойы ... ... жан ... ... ... өзінің жырымен де, күйімен де аузына қаратқан, ғұмырының соңында бірлігі ыдырай бастаған жұртының алауыздығына күйінген Қорқыт ата ... өмір ... ... ... төрт ... ... ... Бірақ қайда барса да, алдынан көр қазып жатқан адамдарды жолықтырады. ,- деп баға ... Ал, ... ... ата ... ... ... тарихи кітаптарға енген, мектеп бағдарламасында оқытылады. Түрік тілі мен ... ... көп ... ... түріктің жазушы-түркологы Фуад Капрюлу: >,- депті [5,8 - 9]. Бұл сөздерден артық Қорқыттың ... ... ... ... ... ... Ал, ... ата былай аяқтайды: [5,21]. мынадай жолдар бар:

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қорқыт ата туралы ақиқат пен аңыз12 бет
Ғылымның қазіргі даму деңгейіндегі дидактика пәні және оның мақсаты10 бет
Қорқыт ата өмірі мен аңыздары20 бет
Қазақтың қиял-ғажайып ертегілері5 бет
"Қорқыт Ата."6 бет
Қорқыт ата - қобыз атасы5 бет
Қорқыт ата жыры және қазақ әдебиеті20 бет
Қорқыт ата күйлері және ерекшелігі32 бет
Қорқыт Ата өмір баяны4 бет
Қорқыт Атаның философиялық көзқарастары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь