Гаусс Крюгер проекциясы және тік бұрышты координаттар

Кіріспе
1.Картографиялық проекция
2.Гаусс Крюгер проекциясы
3.Тік бұрышты координаттар
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Картографиялық проекция теориясы (басқаша аты – математикалық картография) Жер эллипсоидын қағаз бетінде кескіндеудегі жіберілетін бұрмаланудың барлық түрлерін зерттейді және өте аз бұрмаланумен ғана кескінделетін проекцияларды құру әдістерін қарастырады. Проекциялар ұсақ және орта масштабты карталар жасауға қолданылатындықтан, Жер эллипсоидысы бетінің сферадан айырмашылығы ескеріліп сфера жазықтығындағы карта белгілі бір радиус R мөлшерінде ғана бейнеленеді.Картографиялық проекциядағы меридиандар (А=const болған жағдайында) мен параллельдерден (В=const жағдайда) картографиялық тор құралады.
Картографиялық проекция теориясының дамуы геодезияның, астрономияның, географияның, математиканың дамуымен тығыз байланысты. Оның ғылыми негізі Ежелгі Грекияда (біздің заманымыздан бұрын 6 – I ғасыр) жасалды. Ең көне Картографиялық проекция – жұлдыздар картасын жасауға қолданылған милеттік Фалестіңгномондық проекциясы. Картографиялық проекция біздің заманымыздан бұрын III ғасырда Гиппархтың, Птолемейдің, б.з. XVI ғасырында Г.Меркатордың, XVII – XVIII ғасырларда Р.Бонның, Д.Кассинидің, И.Ламберттің, Л.Эйлердің, Ж.Лагранждың XIX ғасырда К.Гаусстың, А.Тиссоның еңбектерінде дамыды. КСРО картографтары В.В. Каврайский, Н.А. Урмаев, тағы басқа еңбектері теорияны одан әрі жетілдірді.
Әр түрлі Картографиялық проекцияларда құрылған карталар нақты жер бетінің кескінін біраз бұрмалап көрсетеді. Бұрмалану үш түрлі болады:
а) бұрыштық (картадағы бұрыштар глобустағы бұрыштарға тең болмайды);
ә) аудандық (аудандардың масштабы картаның әр аумағында әр түрлі);
б) сызықтық (картаның бір сызығының әрбір нүктесінде масштаб әр түрлі).
Бұл үш түрлі бұрмаланудың үшеуі де глобуста болмайды.
Картографиялық проекция бұрмалану сипатына қарай төмендегідей жіктеледі:
Тең бұрышты (конформдық) Картографиялық проекцияларға масштаб тек нүктенің орнына ғана тәуелді болады, ал бағытына байланысты болмайды. Мұндай проекциялардағы бұрмалану эллипстері шеңберге айналады; мысалы, Меркатор проекциясы мен стереография проекциясы;
Тең шамалы (эквиваленттік) Картографиялық проекцияларда аудандар сақталады: мұндай проекцияларда жасалған карталардағы фигуралардың ауданы осы фигуралардың ауданына пропорционал, ал пропорционалдық коэффициенті картаның бас масштабының квадратына кері шама болады. Бұрмалану эллипстерінің ауданы әр уақытта да өзгермейді, тек олардың пішіні мен бағдары жағынан ғана айырмашылығы болады. Еркін Картографиялық проекциялар тең бұрышты да тең шамалы да проекцияларға жатпайды.
Олардың ішінде тең аралық (бас масштабтары бірі-біріне тең) және ортодромиялық (шарының үлкен шеңбері – ортодромиялары түзу сызықпен кескінделеді)проекциялар ерекшеленеді.
Мещеряков Г.А., Теоретические основы математической картографии, М., 1968;
Справочник по катографии, М., 1988.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ ШӘКӘРІМ  АТЫНДАҒЫ  СЕМЕЙ
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ.
«Картография» пәнінен
СӨЖ
Тақырыбы: Гаусс Крюгер проекциясы және тік ... ... ... ... ... ... 2015 жыл
Жоспар
Кіріспе
1.Картографиялық проекция
2.Гаусс Крюгер проекциясы
3.Тік бұрышты координаттар
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Картографиялық проекция теориясы (басқаша аты – ... ... ... ... ... ... ... зерттейді және өте аз бұрмаланумен ғана
кескінделетін проекцияларды құру ... ... ... ... орта масштабты карталар жасауға қолданылатындықтан, Жер эллипсоидысы
бетінің сферадан айырмашылығы ескеріліп сфера жазықтығындағы карта ... ... R ... ғана ... ... (А=const болған жағдайында) мен ... ... ... тор ... ... ... ... Оның ғылыми негізі Ежелгі Грекияда (біздің ... 6 – I ... ... Ең көне Картографиялық проекция
– жұлдыздар картасын жасауға ... ... ... ... ... заманымыздан бұрын III
ғасырда Гиппархтың, Птолемейдің, б.з. XVI ғасырында Г.Меркатордың, XVII
– XVIII ... ... ... ... А.Тиссоның еңбектерінде
дамыды. КСРО картографтары В.В. ... Н.А. ... тағы ... ... одан әрі ... ... Картографиялық проекцияларда құрылған карталар ... ... ... ... ... ... Бұрмалану үш түрлі болады:
а) бұрыштық (картадағы бұрыштар глобустағы бұрыштарға тең болмайды);
ә) аудандық (аудандардың масштабы картаның әр аумағында әр түрлі);
б) ... бір ... ... ... ... әр ... үш ... бұрмаланудың үшеуі де глобуста болмайды.
Картографиялық проекция бұрмалану сипатына ... ... ... проекцияларға масштаб тек
нүктенің орнына ғана тәуелді болады, ал ... ... ... ... ... ... шеңберге айналады; мысалы,
Меркатор проекциясы мен стереография проекциясы;
Тең шамалы (эквиваленттік) Картографиялық проекцияларда ... ... ... ... ... ... ... фигуралардың ауданына пропорционал, ал пропорционалдық ... бас ... ... кері шама ... ... ауданы әр уақытта да өзгермейді, тек олардың пішіні мен
бағдары жағынан ғана ... ... ... Картографиялық проекциялар
тең бұрышты да тең шамалы да проекцияларға жатпайды.
Олардың ішінде тең аралық (бас ... ... ... ... ...... түзу сызықпен
кескінделеді)проекциялар ерекшеленеді.
Сфераның жазықтыққа (қағаз бетіне) жайғанда тең бұрыштық, тең шамалық,
тең аралық және ... ... ... ... әр жеріндегі бұрмалануды ... үшін ... ... карта торының немесе эскизінің әр ... ... ... ... ... ... сызықтары) беріледі;
б) карталардың әр жерінде ... ... ... “О” мен ... “Л”) сызылады.
1.Картографиялық проекция
Картографиялық проекция, картографиялық кескін – Жер эллипсоидының
(шардың) ... ... ... ... ... ... ... кездесетін бұрмаланулар сипатына ... ... ... түрлері белгілі: тең ауданды, тең бұрышты, тең
аралықты және еркін проекциялар.
Тең ауданды проекциялардағы ... ... ... ... дәл ... бірақ өте үлкен аумақтарда бұрыштар мен
геометриялық ... ... ... ... ... ... ... бұрмалануы жоқ.
Сонымен қатар мұндай карталарда аумағы шағын жерлер пішіні де ... Ал ... ... ... кез келген нүктесінде барлық
бағытта да бірдей мөлшерде сақталады. Неғұрлым аумағы ... ... ... ... ... ... аралықты проекциялардағы картада ұзындықтың масштабты тек канa бір
басты бағыт бойынша, тек параллель — немесе ... ... ... ... мен ... ... соншалықты байқала бермейді.
Еркін проекциялардағы карталарда бұрыштар мен ... ... аз ... ... кез ... ... кездеседі.
Географиялық объектілерді жазықтыққа көшіру үшін пайдаланылатын көмекші
геометриялық беттердің түріне және картографиялық тордың ... ... ... параллельдер тұйық шеңбер жасап, ал меридиандар
бір нүктеден жан-жаққа бойлық бұрыштарының ... ... ... сызықтар түрінде таралады. Азимуттық проекциялар жекелеген материктер
мен полюстік аймақтардың картасын жасауда кенінен ... ... мен ... көп ... ... ... ... орналасады. Цилиндрлік проекциялар дүниежүзілік
карталардың барлық түрін жасауда кеңінен пайдаланылады.
Конустық проекциялар ... ... ... ... үшін ... бұрмалану аз ... ... ... ... ... ... ... Крюгер проекциясы
1928 ж. КСРО-да барлық геодезия және топографиялық жұмыстарға ... ... ... ... ... - ... ... болатын. Бұл проекцияда 1:500000 - нан ірі ... ... ... ... ал 1939 ж. ... ... 1:500000 ... картасында қолданылды.
1825 ж. К.Гаусс алғашқы рет бір жазықтықты екіншісінің үстіне шексіз
кіші бөлшектер түрінде бейнелеп сақтап ... ... ... ... ... ... жазықтықта қолданылған формулаларды есептеп, баспадан шығарды.
Осыдан кейін бұл проекция Гаусс - ... ... ... ... ... кең қолданыла бастады.  Гаусс – Крюгердің тең
бұрышты көлденең-цилиндрлі проекциялау заңы ... ... жер ... бойлықта әрбір 6° сайын меридиандармен 60 зонаға
бөлінеді, олар полюстен полюске дейін ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі, ал Грнивич
меридианы бірінші зонаның батыс шекарасы болып ... ... ... меридианы остік меридиан деп аталады. Меридиандар мен параллельдер
қисықтармен бейнеленеді, меридиан зонасы мен экваторға салыстырмалы ... ... ... қисықтығы шамалы болғандықтан, картаның батыс
пен шығысындағы шегі түзу сызықтармен бейнеленеді. Карталардың ... ... ... ... ... параллельдер ірі масштабты карталарда
түзумен бейнеленеді (1:2000-1:50000), ұсақ масштабтыкарталарда қисықпен
бейнеленеді . ... ... тік ... координаталарының басы осьтік
меридиан зонасының экватормен қиылысу нүктесінде орналасады. Гаусс - Крюгер
проекциясы - геодезиялық проекция, жердің беті ... ... ... ... бөлінеді.               Гаусс - Крюгер проекциясындағы аймақтарды
санау гринвич ... ... ...  Орта меридиан зонасы
осьтік деп аталады. Шығыс жарты шарының кез ... ... L0 ... ... мына формуламен есептеледі:  L0=6°* n ... ... - мына ... : ... ...                n - аймақнөмірі. Топографиялық  картаның ... және ... ... ... ал ... және шығыс
жағынан меридиандармен шектелген. Кескінделген заттар мен жергілікті жердің
контурларының географиялық координаталарын анықтау мүмкіндігі болу ... ... ... ... Ол ... ... ішкі және ... аралығында орналасқан. Градус рамкасы шығыс пен ... ... ... мен ... пен ... бойлықтың минуты кезектесіп отыратын қара және ... ... Әр ... пен ... ... ... тең ... Осы белгіленген нүктелердің ара қашықтығы 10 секундке тең. Градус
рамкасының жол-жол сызықтарын пайдаланып карта бетінде ... ... ... Олар ... ... ... координаталарын
анықтауға мүмкіндік береді. Картаға градус ... ... ... координаталар схемасының квадратты координаталар торы салынады.
Осы тордың квадратының қабырғасы километрлердің толық санымен белгіленеді,
сондықтан оны ... деп ... ... солтүстікке қарай
жүогізілген километрлік тордың сызықтары зонаның ... ... (Ох ... ал ... шығысқа қарай жүргізілген сызықтар
экватордың жазықтықтағы проекциясының кескініне параллель (яғни Оу ... ... ... ... нүктелерің тікбұрышты координаталары
анықталады. Карта бетінің ... ... ... ... ... Осы ... ... орналасқан жазулар және графиктер ... ... ... ... ... ... жағында беттің
номенклатурасы көрсетіледі. Рамканың төменгі жағынан мыналар орналасады:
 магнит тілінің орташа бұрылуы   ...  жер ... ... ... ... ... ...  түсірілген және жаңартылған
жылы.  
3. Тік ... ... ... ... Жер бетіндегі нүктелердің орнын
оның координаталары, яғни ... ... ... ... мен ... қатысты ізделіп отырған нүктелерді сипаттайтын
шамалар арқылы анықтайды. Геодезияда колданылатын ... және ... ... ... екіге бөлінеді.
Координаталардың кеңістік жүйелерінің ішінде көпшілікке ... ... ... Бұл ... ... жер ... ... дүниежүзілік масштабта анықталады. Оларды географиялық ... ... ... ... ... мен ... Р ... арқылы өтетін тіктеуіш сызық
арасындағы бұрыш. Ендік экватордан бастап, берілген нүктеге ... ... де, ... екі ... ... 0° тан ... ... өзгеріп отырады.
Географиялық координаталар жүйесі бүкіл жер шарына ортақ ... ... ... ... ... ... ... геодезияда ең кеңінен тарағандары-
тік бұрышты және полярлық координата жүйелері.
Тік бұрышты жазық координаталар жүйесі. Шағын аймақтары біршама ... ... ... ... тік ... X және У
осьтерінен тұратын ... ... ... ... Бүл ... басы шартты түрде алынады, яғни еркін бір нүктеден басталады
(3-сурет).
Тік бұрышты координаталар ... X ... ал ... ... ... Горизонталь жазықтық координата
осьтерімен төрт ширекке бөлінеді. ... ... ... геодезиядағы бұл жүйенің айырмашылығы-ширектердің оң жаққа
карай нөмірленулері, яғни солтүстік-шығыс ... ... ... ... ... Әлбетте, мұның өзі геодезиялық ... ... ... ... береді.
3-суретте көрсетілгендей, кез-келген нүктенің ... ... ... орны координаталар ... осы ... ... ОУ), яғни ХА, ... Ал, осы X пен У ... АВ ... проекцияларын
координаталар өсімшелері деп атап, оларды Δх, Δу деп ... де ... ... ... ... ... яғни тік бұрышты үшбұрыштардың қажеттері
координаталык осьтердің оң ... ... ... онда ... оң, ал ... ... болады. Координаталар өсімшелерінің
әр ширектеріндегі белгілері 1-кестеде келтірілген.
Егерде А нүктесінің ХΔ, УΔ координаталары және А мен В ... ... ... өсімшелері белгілі болса, онда В нүктесінің
координаталары мынаған тең болады
ХВ=ХА+ΔХ ; УВ=УА+ Δх (2)
Координаталардың бұл ... ... ... ... ... және олардың нәтижелері бойынша жердің пландарын жасаған кездерде
қолданылады.
Қорытынды
Картографиялық проекцияларды таңдау және қолдану – сызылатын ... және ... ... ... ... ... арналған ірі,
орта масштабты карталар тең ... ... ал ... шолу ... бір аумақтар аудандарының ... ... ұсақ ... тең ... ... ... Картографиялық проекцияларды
таңдағанда қарапайым проекциялардан бастап, күрделі проекцияларға ... ... ... ... ... денелерін картаға
түсіруде, т.б. ғылыми салаларда да пайдаланылады.
Картографиялық проекциялар мен ... ... ... және ... салалаларында әртүрлі есептер шығаруға мүмкіндік
болады. Сол себепті бұл екі ұғым бір ... ... ... ... Г.А., ... основы математической картографии, М.,
1968;
Справочник по катографии, М., 1988.
https://kk.wikipedia.org/wiki/Картографиялық_проекция
http://freeref.ru/wievjob.php?id=577774

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гаусс Крюгер проекциясы.Тік бұрышты координаттар7 бет
Гаусс-Крюгер проекциясы. Тік бұрышты координаталар4 бет
"қазаншұңқырларды тік күрекпен жабдықталған экскаватормен өңдеу"3 бет
«Аутентификация. Мүлде тікелей құпиялық (PFS – Perfect Forward Secrecy) және Куәландыру орталығы. SSL, TLS қолдану»16 бет
Ағылшын тілінен қазақ тіліне тікелей аудару тәжірибесі (көркем аударма туындысы негізінде)48 бет
Болатты тік резервуарларды дәнекерлеу жұмыстары4 бет
Гаусс әдісі. Матрица рангісі.2 бет
Жазбалар. Graph модулі. Сызықтық емес теңдеулер жүйесінің түбірлерін Итерация және Ньютон әдісімен жуықтап шешу. Анықталған интегралды Симпсон, Трапеция, Тіктөртбұрыштар формуласы арқылы есептеу13 бет
Жанама және тікелей салыққа сипаттама25 бет
Жер пішіні. Географиялық координаттар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь