Студенттердің өз бетімен оқытушының жетекшілігімен жасайтын өзіндік жұмыстарды ұйымдастыруының ерекшеліктері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I.Тарау. СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗ БЕТІМЕН ОҚЫТУШЫНЫҢ ЖЕТЕКШІЛІГІМЕН ЖАСАЙТЫН ӨЗІНДІК ЖҰМЫСТАРДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

1.1 Студенттердің өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Оқытудың кредиттік жүйесінде студенттердің өздік жұмыстарын ұйымдастырудың әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

II.Тарау. СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗДІК ЖҰМЫСТАРЫН БАСҚАРУДЫ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ
1.3 Студенттердің өздік жұмыстарын ұйымдастыру мен басқаруды дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
1.4 Студенттерге оқытуды ұйымдастырудың түрлері ... ... ... ... ... ... .27
2.3 Студенттердің әлеуметтік.саяси
әлеуеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..42

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49

ПАЙДАЛЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53
КІРІСПЕ
Зерттеудің көкейтестілігі
Білім – қоғамның дамуы мен болашақтағы жағдайын анықтаушы болып табылады. Кез келген елдің экономикалық және саяси тәуелсіздік жағдайы халықтың жалпы білімі мен кәсіптік деңгейіне байланысты.
Осы ретте Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» атты 2005 жылғы 18-ақпандағы халыққа жолдауында: « ғасырда білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері анық. Біздің болашақтың жоғары технологиялық және ғылыми қамтымды өндірістері үшін кадрлар қорын жасақтауымыз қажет. Осы заманғы білім беру жүйесінсіз әрі алысты барлап, кең ауқымда ойлай білетін осы заманғы басқарушыларсыз біз инновациялық экономика құра алмаймыз» – деді [1, 18-19 бб.].
Халықтық мәдени құндылықтар мен салт-дәстүрлер, рухани-өнегелік сапаларды жас ұрпақтың бойына сіңіру, патриотизмге тәрбиелеу, ұлттық ар-намыс, абыройды сезіндіру білімсіз дами қоймайды. Сондықтан да қандай қоғам болмасын саяси жүйесінің тұрақты болуы үшін білім мен тәрбие жүйесін мемлекеттік талаптарға сәйкестендіре отырып құруға мүдделі.
Ендеше, мемлекетіміздің өз бағытын айқындаудың стратегиялық мақсат-міндеттерінің қатарына жас ұрпақтың білімі мен тәжірибесін алға шығаруы – заңды құбылыс. Ел Президентінің 2004 жылғы халыққа жолдауында: «Ұлттың бәсекелестік қабілеті бірінші кезекте оның білімділік деңгейімен айқындалады...» – деп атап көрсетті [2, 3 б.].
Білім жеке тұлғаның әлеуметтік-саяси көзқарасын дамытып, дүниетанымының аясын кеңейтетін маңызды факторлардың бірі. Ол жеке тұлғаның әлеуметтік мәртебесін айқындауда, сондай-ақ қоғамда саяси келісім мен ішкі тұрақтылықты орнықтырып, саяси құрылымды дамытуда үлкен рөл атқарады.
Әлеуметтік тәжірибені, ақпараттарды игеруде, ұрпақтар арасындағы рухани құндылықтардың бір-біріне берілуін сақтауда, тұлғаны әлеуметтендіруде, олардың әлеуметтік мәртебесін көтеруде – білімнің орны ерекше.
Қазіргі білім – азаматтық қоғамдағы әлеуметтік талаптарға бағытталған күрделі де жан-жақты қоғамдық құбылыс, оқыту және тәрбиелеу түріндегі педагогикалық әрекеттің тұтас жүйесі.
Кез келген кәсіптегі маманды қалыптастыруда мамандыққа сай білім алу қаншалықты өткір мәселе болса, сонымен қатар “жеке маман тұлғаны” өзіндік дамытуда оны шығармашылықпен терең іргетасын дайындау соншалықты алғышарт [3, 24-26 бб.].
Білім жүйесінің мазмұны өмірдің түрлі жағдайларында әрекет ете алатын «тұлғаны» дайындау. Осы мақсатта оқу жоспарын оқушыларға азаматтық білім беруге бағыттау керек. Бірінші кезекте әлемдегі болып жатқан өзгерістерге байланысты білім жүйесін ұлттық модульде құру және ол үшін өркениетті елдерде берілетін біліммен ортақ көзқарастарын табуға ұмтылу қажет.
Қазіргі қоғамдық сұраныс – өз ісіне мығым, жұртшылықпен араласуда жеке басындағы барлық шынайы жағымды қасиеттерін байқата алатын бүгінгі студент, ертеңгі маманды тәрбиелеуді талап етеді.
Адамның қоғамдық мәні – өмір сүрген ортасы, әлеуметтік жағдайы, білімі, санасының жоғары немесе төмен болуы оның жеке адамға тән қасиеттерінің қалыптасуының шарты. Ал, әлеуметтендіру тәрбие берумен тікелей байланысты. Тәрбиенің түрлері де әр алуан: жас бала өмірге келгеннен бастап, қартайып өмірінің соңына дейін тәрбиеден өтеді. Тәрбие екі жақты: жас өспірімдерге тәрбие беру, ересек адамдарға тәрбие беру, әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар.
Тақырыптың зерттелу деңгейі: КСРО тұсында республика шеңберінде Р.Б. Абсаттаров пен Б.К. Байлярованың «Идейно-политическое воспитание в студенческом коллективе» [4], В.В. Трошихинның «Политическое развитие личности» [5], М.М. Сужиковтың «Политическая культура студентов» [6], О.Н. Белоус пен К.Г. Ахметовтың «Формирование политической культуры у студенческой молодежи» [7], Т.Т. Мустафиннің «Политическая культура и социально-политические ценности студенческой молодежи» [8] еңбектері студенттердің саяси-идеялық тәрбиесіне, саяси мәдениетінің қалыптасуына, тұлғаның саяси өсуіне бағытталған.
Отандық ғалымдарымыз арасынан Ж.Б. Қоянбаев еңбегін ерекше атаған жөн [9].
Зерттеудің мақсаты: Студенттердің ертеңгі маман ретінде болашақ өмірге бағдар алуына жол ашу болып табылады.
Зерттеу міндеті: Студенттердің өз бетімен оқытушының жетекшлігімен жасайтын өзіндік жұмыстарды ұйымдастырудың ерекшеліктерін айқындау.
Зерттеу объектісі: Студенттердің өз бетімен оқытушының жетекшлігімен жасайтын өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру.
Зерттеу пәні: Педагогика мен психологиядағы студенттердің өзіндік ерекшелігі.
Диплом жұмысының құрылымы:
Диплом жұмысы кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында // Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана: Елорда, 2005. – 47 б.
2. Назарбаев Н.Ә. Бәсеке қабілетті Қазақстан үшін, Бәсекеге қабілетті экономика үшін, Бәсекеге қабілетті халық үшін. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы, Астана, 2004 ж. – 19 наурыз // Егемен Қазақстан. – 2004. – 20 наурыз.
3. Шешукова Г.В. Роль и место системы образования в политической социализации населения современной России // Credo. – 1998. – № 4. – С. 24-26.
4. Абсаттаров Р.Б., Байлярова Б.К. Идейно-политическое воспитание в студенческом коллективе. – Алма-Ата: КазГУ, 1989. – 32 с.
5. Трошихин В.В. Политическое развитие личности. – Алматы: Наука, 1990. – 158 с.
6. Сужиков М.М. Политическая культура студентов. – Алма-Ата. - 1986.
7. Белоус О.Н., Ахметов К.Г. Формирование политической культуры у студенческой молодежи. – Алма-Ата. - 1987. – 37 с.
8. Мустафин Т.Т. Политическая культура и социально-политические ценности студенческой молодежи // Культура и социальные ценности личности в социалистическом обществе. – Караганда. - 1978.
9. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика: Университеттер студенттеріне арналған оқу құралы. – Алматы, 2002. – 384 б.
10. Возрастная и педагогическая психология: раскрыть, понять, поддержать: Пособие для воспитателей и родителей. М. Москва психолого-социальный инст. Флинта, 1998.
11. Дружинин В.Н. Психология общих способностей - СПб: Издательство "Питер", 2000.
12. Жұмабаев М. Педагогика. А., Жалын, 1982.
13. Мұқанов М.М. Жас және педагогикалық психология. А., 1982.
14. « Қазақстан – 2030 » Назарбаев Н. Білім. 1998. 13б.
15. Педагогика. Дәріс курсы. А., «Нұрлы әлем» 2003.
16. Философский словарь (Под. Ред. Москва) Политиздат, 1986. И.Т.Фролова.
17. Петровский А.В. Способности и труд. М., 1966.
18. Ильинский И.М. (рук.), Алешенок С.В., Володин И.А., Голубева Т.Л., Елизаров В.В., Луков В.А., Саградов А.С., Юртаев В.И. Молодёжь планеты: глобальная ситуация в 90-годах, тенденции и перспективы. – М.: Наука, 2001. – 54 с.
19. Қазақстан жастарының Конгресі. - Ақтау. – 2001. – 6 қыркүйек.
20. Ануфриев В.А. Социальный стасус и активность личности. – М. Политиздат, 1983. – 137 с.
21. Бестужев-Лада И.В. Молодость и зрелость: Размышления о некоторых социальных проблемах молодежи. – М.: Политиздат, 1984. – 207 с.
22. Кон И.С. Психология старшеклассника. - М.: Просвещение, 1980. – 191 с.
23. Титма М.Х., Саар Э.А. Молодое поколение. - М.: Мысль, 1986. – 254 с.
24. Козлов А.А., Лисовский А.В. Молодой человек: Становление, образ жизни. – М.: Политиздат, 1986.
25. Сабитов Н. Мектеби и медресе у казахов. - А-Ата: ҚКӘБ. – 1950. - 20 б.
26. Нұрмағамбетов А.А. Образовательная политика Республики Казахстан в контексте трансформации системы высшего образования. - Алматы, 2002. - 35 с.
27. Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 11 қазандағы №1459 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасында Білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. – Астана: Егемен Қазастан, 2004. – 16 қазан. - 3-4 бб.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗ БЕТІМЕН ОҚЫТУШЫНЫҢ ... ... ... ҰЙЫМДАСТЫРУЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
ҒЫЛЫМИ
ЖЕТЕКШІ:
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
...............................3
I-Тарау. СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗ БЕТІМЕН ОҚЫТУШЫНЫҢ ЖЕТЕКШІЛІГІМЕН ЖАСАЙТЫН
ӨЗІНДІК ЖҰМЫСТАРДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1. ... ... ... ... Оқытудың кредиттік жүйесінде студенттердің ... ... ... ... ЖҰМЫСТАРЫН БАСҚАРУДЫ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ
3. Студенттердің өздік жұмыстарын ұйымдастыру мен басқаруды ... ... ... ... ... әлеуметтік-саяси
әлеуеті..................................................................
............................................42
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
.................49
ПАЙДАЛЫНЫЛҒАН ... ...... ... мен ... ... ... болып
табылады. Кез келген елдің экономикалық және ... ... ... жалпы білімі мен кәсіптік деңгейіне байланысты.
Осы ретте Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. ... ... ... және ... ... жаңару жолында» атты 2005 жылғы
18-ақпандағы халыққа жолдауында: «((( ғасырда білімін дамыта ... ... ... ... ... ... жоғары технологиялық және ғылыми
қамтымды өндірістері үшін ... ... ... ... Осы ... беру ... әрі ... барлап, кең ауқымда ... ... ... ... біз инновациялық экономика құра алмаймыз» – деді
[1, 18-19 бб.].
Халықтық мәдени құндылықтар мен ... ... жас ... ... ... ... тәрбиелеу, ұлттық ар-
намыс, абыройды сезіндіру білімсіз дами қоймайды. Сондықтан да ... ... ... жүйесінің тұрақты болуы үшін білім мен тәрбие жүйесін
мемлекеттік талаптарға сәйкестендіре отырып құруға ... ... өз ... ... стратегиялық мақсат-
міндеттерінің қатарына жас ұрпақтың білімі мен тәжірибесін алға шығаруы –
заңды құбылыс. Ел Президентінің 2004 ... ... ... «Ұлттың
бәсекелестік қабілеті бірінші кезекте оның ... ... – деп атап ... [2, 3 ... жеке тұлғаның әлеуметтік-саяси көзқарасын дамытып, дүниетанымының
аясын кеңейтетін маңызды ... ... Ол жеке ... ... айқындауда, сондай-ақ қоғамда саяси келісім мен ... ... ... ... ... ... рөл ... тәжірибені, ақпараттарды игеруде, ұрпақтар арасындағы рухани
құндылықтардың ... ... ... тұлғаны әлеуметтендіруде,
олардың әлеуметтік мәртебесін көтеруде – білімнің орны ерекше.
Қазіргі білім – ... ... ... ... бағытталған
күрделі де жан-жақты қоғамдық құбылыс, оқыту және ... ... ... ... ... ... ... маманды қалыптастыруда мамандыққа сай білім алу
қаншалықты өткір мәселе болса, ... ... ... маман тұлғаны” өзіндік
дамытуда оны ... ... ... дайындау соншалықты алғышарт
[3, 24-26 бб.].
Білім жүйесінің мазмұны өмірдің түрлі жағдайларында әрекет ете ... ... Осы ... оқу ... ... ... білім
беруге бағыттау керек. Бірінші кезекте әлемдегі болып ... ... ... ... ұлттық модульде құру және ол үшін ... ... ... ортақ көзқарастарын табуға ұмтылу қажет.
Қазіргі қоғамдық сұраныс – өз ... ... ... ... ... барлық шынайы жағымды қасиеттерін байқата алатын бүгінгі студент,
ертеңгі маманды тәрбиелеуді ... ... ... мәні – өмір ... ... әлеуметтік жағдайы, білімі,
санасының жоғары немесе төмен болуы оның жеке ... тән ... ... Ал, ... ... ... ... байланысты.
Тәрбиенің түрлері де әр алуан: жас бала өмірге ... ... ... ... дейін тәрбиеден өтеді. Тәрбие екі жақты: жас өспірімдерге
тәрбие ... ... ... ... ... ... ... бар.
Тақырыптың зерттелу деңгейі: КСРО тұсында республика шеңберінде Р.Б.
Абсаттаров пен Б.К. ... ... ... ... ... [4], В.В. Трошихинның «Политическое ... [5], М.М. ... ... ... ... [6], О.Н.
Белоус пен К.Г. ... ... ... культуры у
студенческой молодежи» [7], Т.Т. Мустафиннің ... ... ... ... ... ... [8] еңбектері
студенттердің саяси-идеялық тәрбиесіне, саяси мәдениетінің қалыптасуына,
тұлғаның саяси өсуіне бағытталған.
Отандық ғалымдарымыз ... Ж.Б. ... ... ерекше атаған жөн
[9].
Зерттеудің мақсаты: Студенттердің ертеңгі маман ретінде болашақ өмірге
бағдар алуына жол ашу болып ... ... ... өз ... оқытушының жетекшлігімен
жасайтын өзіндік жұмыстарды ұйымдастырудың ерекшеліктерін айқындау.
Зерттеу объектісі: Студенттердің өз ... ... ... ... ... ... ... Педагогика мен психологиядағы студенттердің өзіндік
ерекшелігі.
Диплом жұмысының құрылымы:
Диплом жұмысы ... екі ... ... ... ... ... ... ӨЗ БЕТІМЕН ОҚЫТУШЫНЫҢ ЖЕТЕКШІЛІГІМЕН ЖАСАЙТЫН
ӨЗІНДІК ЖҰМЫСТАРДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
1. Студенттердің өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру тәсілдері
Бүгінгі күні бүкіл ... ... ... беру ... жүгінетін
болсақ, жылдам қарқынмен ... ... ... да ... ... ... көлемін тиімді қысқарту арқылы студенттердің өздік
жұмыстарына уақытты көбірек беріп, олардың шығармашылық қабілетінің өсуіне
әсері жоқ оқу ... ... ... Және де оқу жылының ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлу, себебі
семестрдегі жүйесіз ... ... ... ... ... және білім сапасының төмендеуіне әкеліп соғады. Осыған
байланысты, өздік жұмыстарын орындау үшін әр ... ... ... ... жұмыстарына семестрдің басында дұрыс тапсырма
беру, соған байланысты әр тапсырманың ... ... ... қарқыны қай пәнді болсын оқу кезіндегі өздік ... ... ... ... ... ... ішкі
мазмұны – мұғалімнің қатысуынсыз немесе ... ... ғана ... ... ... ... білімге қолдана білуге айналдыру
функциясы мен сол ... ... білу ... үйлесімділігінен
тұрады немесе олардың өздерінің алдарына қойған ... жету ... ... ... ... те болады.
Негізінен алғанда, студенттердің өздік ... ... ... ... ... элементтерден тұрады:
Студенттердің өздік жұмыстарын жоспарлау,
әдістемелік қамтамасыз ету,
бақылау және орындалу бағасы,
талдау және жетілдіру.
Студенттердің өздік жұмыстарын жоспарлау кезінде, ... ... ... мұғалімнің жетекшілігімен өткізілетін (СМЖӨЖ) да сағат
бөлу керек,, яғни СМЖӨЖ-ң көлемі әр ... ... ... ... және ... ... ... көлемінен кем болмауы керек.
Қалған өздік жұмыстарының ... ... ... ... ... ... толықтырылуы тиіс. Студенттердің оқытушының
жетекшілігімен ... ... ... көрсетіліп, оқу кестесіне
енгізілуі тиіс және ... соң ... ... ... ... оқу ... жұмыс бағдарламасының сәйкес бөлімдеріне студенттердің
өздік жұмыстарының жоспарланған ... ... ... ... ... ... мерзімі және коллоквиумдар, курстық, семестрлік, есепті-
графикалық және басқа да жұмыстары ... ... ... көрсетілуі
керек. Студенттердің өздік жұмыстарының түрлерін таңдау үшін оқу пәнінің
мақсатын, ... ... ... ... ... ... сағаттар санын ескерген жөн.
Жоғары оқу орындарында студенттердің өздік жұмыстарының қарапайым және
қолайлы түрі – коллоквиумдар болып саналады, ол ... бір ... ... ... мәсеені талқыға салатын ғылыми жиналыс түрінде
ұйымдастырылуы мүмкін. Бұған ... де ... ... ... ... ... «мазмұндамасын», жасаған «семестрлік,
курстық жұмыстарын» әдеттегідей қабылдай салмай, әр-түрлі ғылыми пікірталас
ұйымдастыру арқылы қабылдаған ... ... ... ... ... ... ... және
жобалық-технологиялық құралымнан тұратыны мәлім. ... ... ... ... ... және оқу ... ... құрайтындықтан,
болашақ маман үшін, әсіресе инженерлік мамандар үшін өте ... ... ... атап ... жөн ... ... көрсеткендей, бір курстық
жобаны 2-3 студент орындаса жобаның практикалық ... ... ... яғни, бұл топтастырған тәсіл өз ... ... ... ... ... ... және жауапкершілігін
арттыруға себебін тигізетіндігі анық. Өйткені жобалау кезінде студенттер
таңдау еркіндігін алады.
Білімгерлердің ... ... ... ... де ... нәтиже
береді. Өзін бағалай және қадағалай білуді, өзіне баға беруді қалыптастыру
... ... ... және ... ... ... Әр ... арналған өзіндік жұмыстар студенттердің өз күштеріне
сенімділігін және жауапкершілігін арттырып, өзіндік баға беру ... ... ... көру үшін ... ... ... жүйесі болуы тиіс. Өзіндік жұмыстың керекті нәтижесін алу
үшін қойылатын негізгі шарт – студенттерді ... және ... ... ... ... ету қажет.
Әрбір студенттің өсуі мен жетілуі оқыту барысында табысты болуы үшін,
оқытушы олардың ... ... ... бейімделген және
ерекшеліктеріне сай ... ... яғни бұл ... жеке студентке тең
құқықты серіктес ретінде сыймен қараудың да маңызы зор. ... ... ... ... үлкен қарқынмен оқыту талабына сай студенттердің
өздік ... ... ... беру ... оқушының өздігінен ойлау
қабілетін кеңейтіп, ізденісін арттыратын деп сөз ... ... қана ... ... ... беру ... сапасын арттыру үшін оқыту үстінде оң
қабақ танытып, ұнамды көңіл қоюдың да мәні ... беру ... ... ... ... ... тудырып, оқушы
содан қанағат алатындай жағдай жасауы ... ... оқу ... ... ... оның қажеттілігін түсініп, мәнін ұғынуға көп байланысты.
Сабақ өткізу кезінде іскер ойын ... да ... ... жаңалық емес. Ойынның мақсаты оқу жоспарының мағынасына,
студент-ойыншылардың құрамына, олардың дайындығына, ойынға ... ... ... ... мен мәніне байланысты шешіледі. Ойын ... ... ... және ... сабақтың тақырыбын ашатын
нақтылы болуға тиісті. Ойынға қатысушы ... ... ... өз
беттерімен қарастырып, ойынның мақсатына өз жетістіктерімен жетулері тиіс.
Ең бастысы – ... ... ... қауымның өздері ұйымдастыруына ерік
беріп, оларды қанағаттандырып отыруы керек.
Студенттердің өздік жұмыстарын ұйымдастыру мақсатын тиімді шешудің ... түрі – ... ... ... алшақ, қазіргі кезге сай ғылыми
дәйектелген және жете ... ... мен ... оқу ... ... ... Студент оқулықты жете түсініп, жеңіл қабылдауы үшін,
сабаққа өздігінен дайындалу барысында қолданатын әр пәннің ... ... және оқу ... міндетті түрде оқу жоспарына сәйкес
болғаны жөн. Сонымен қатар барлық қажетті оқу-әдістемелік және ... ... ... де, ... ... де ... және қол
жеткізерліктей болуы міндетті.
Дербес танымдық қызметте оқытушы және ... ... ... ... ... ... бірі педагогикалық қарым-қатынас
болып табылады. Ол мұндай жағдайда ... ... ... ... адамның басқа
адамдармен өзара байланысының тұрмыстық тәсілі ретінде қарастырылады.
Егер студенттерге білім беру және ... пен ... ... ... ... қандай ынталандырушы түрінде берілгендігі
және ұйымдастырушылығы ескерілмесе, онда сабақтың сәтті болуын ... да, ... ... да, әдіс-тәмсілдер мен құралдарды іріктеп
алу да қамтамасыз ете алмайды. Сабақта қарым-қатынас ... ... ... табиғилық пен еркіндік, адамгершілік жағдайын жасау
студенттің тілдік қызметін және ... ... ... ... ... іскерлік қарым-қатынасты қалыптастыруға
тырысады, онда шет тілінде сөйлеу қолдайтындығын, ынталандыратындығын,
қуаттайтындығын және тағы ... ... үшін ... ... іс ... ... студенттермен қарым-қатынасының
мынадай түрлері таралған: педагог талап етеді – студенттер оны ... ... ... ...... оған жауап қайтарады және тағы
басқалары.
Мұндай жағдайда ынтымақтастық жайында, ... ... ... ... ... іс-әрекетке тарту жөнінде сөз қозғау
бекер. Тек адамгершілік, тілектестік ... ... пен ... ... ... ... ... сезінеді, педагогикалық ықпалына
қарай белсенділік танытады, батылырақ сөйлейді. Студенттер ... ... ... және ... педагогтарды ұнатады және бағалайды. Алайда
бәрін бірдей емес, өзінің қаталдығын, талап ете ... ... ... ... және ... берушілік жағдайында танытатын
ұстаздарды сыйлайды.
Осындай жағдайларды қалыптастырудың негізгі қағидаларының бірі – ... ... ... ... ... ... ... Адамдар қарым-қатынасындағы сөйлеу әдебінің нормасы сол
тілде сөйлейтін халықтардың тарихи, әлеуметтік және ... ... ... ... ... ерекшеліктермен және өзіндік өзгешелігімен
сипатталады. Бірақта жалпыға бірдей қағидалар да бар. Егер ... ... қол ... ... онда олар сол ... ... ... алады. Бұл қағидалар қарым-қатынас жасаудың, тіл табысудың ... ... ... ... ... ... ... Оқытудың кредиттік жүйесінде студенттердің өздік жұмыстарын
ұйымдастырудың әдістері
Қазіргі таңда еліміздегі барлық жоғары оқу ... ... ... ... ... Кредиттік жүйемен оқытудың басты ... ... ... ... ең ... ... ... қолдана отырып
елімізге қажетті мамандарды ... ... ... ... бұрыннан
қолданылып жүрген оқытудың әдіс-тәсілдерімен қатар, студенттің ізденуіне,
жаңаша көзқарас тұрғысынан келіп, сапалы білім алуына жағдай ... ... ...... яғни ... ... білдіру арқылы оның білімін
көтеруіне, өзіндік ізденісіне, ... ... ... шығармашылықпен
меңгеруіне жол ашу. Оқытушы әрбір өтілетін тақырыпты ... ... ... сол материалдарды қалай меңгергенін сұрау арқылы
оның білімін бағалауды мақсат етпейді. Әрбір өтетін ... ... ... ... жайлы, студент аталған тақырыптан қандай мәселелерді
меңгеруі керектігі жөнінде бағыт-бағдар береді. Ал ... сол ... ... негізінде қажетті, білуге тиісті материалдарды өзі ізденіп,
алынатын білімді толық меңгеруі қажет. Оқытушы өзі ... ... ... ... мазмұнын, әрбір модульдік бақылау барысында
студенттің нені білу қажеттілігін және ... ... ... ... тізімдерін жан-жақты көрсетеді. Бір ... үшін ... ... ... ... ... жүргізудің
басты бағдарламасы болмақ.
Білім беру жүйесінде әр пәннің өзіндік ерекшеліктері ... ... ... ... сапалы білім алуына, сол пәннен алынатын
міндетті білім ... ... ... ... жол ашу ... әр ... сол пәннің өзіне тән ерекшеліктеріне, сол ... тән ... баса ... ... жөн. Оқу орыс тілінде жүретін топтарда
қазақ тілін ... ... ... таныс емес тілдің дыбыстық құрамын,
дыбыстардың айтылу нормасын, дыбыстық ... оның ... ... ойын ... ... ... сөйлеуін түсінуге,
жеткілікті дәрежеде сөздік қорын меңгеруге тиісті және ... ... ... ... ... ... алуы қажет. Тыңдаушыны мұндай
дәрежеге жеткізу үшін, оқытудың өзіндік ... мен ... ... ... ... ... ... оқыту әдістемесі қазақ тілін оқитын ... ... ... ескере отырып, оны үйретудің тиімді жолдарын
көрсетудің маңызы зор. Бұл ана ... ... ... ... тілді оқыту
әдістемесінің өзіне тән ерекшеліктері болатынын дәлелдейді. Алайда ... ... ... ... ... ... орыс тілін басқа ұлт
өкілдеріне үйрету әдістемесімен шет ... ... ... ... жақтары да күшті. Сондықтан олар бір-бірінен нәр алып, толығып
отырады. ... ... ... ... жалпы ортақ
мәселелердің көптігі соңғы кезде лингводидактика ... ... ... орыс ... ... ... ... тұрғыдан зерттелу
тарихы ұзақ емес. Сондықтан оқыту ... ... ... ... ... орыс ... оқыту әдістемелерінен оқып, үйренеріміз көп.
Қазақ тілін басқа ... ... ... ... қазақ тілінің
өзіндік басты ерекшеліктерін назарда ұстауымыз қажет. ... тілі сөз ... ... ... тілдер тобына жататындығы бәрімізге
белгілі. Сол себептен де ... ... ... ... ... саналады,
сонымен қатар төрт түрлі жалғаудың беретін өзіндік мағынасы, сөзге жалғану
кезіндегі варианттары да ... ... ... ... ... ... үшін, біздіңше мынадай басты бағыттарда жұмыс ... ... Ең ... ... ... тілінен тілдік қорын молайту. Ол үшін
сөздік жұмыстарын үнемі ... ... ... ... көп ... ... мен ... бай. Сөйлемде осындай сөздердің мағынасын
ажырата білуге, оларды тиімді қолдана ... ... ... ... қорын
байытуда оң нәтижелер береді.
Екінші, қазақ тілінде сөйлемде сөздердің орын тәртібі ... ... ... ... ... сөйлем құрап үйренуге баулу қажет.
Үшіншіден, жалғау түрлерін, олардың сөзге беретін ... ... ... ... өз ойын ... және ... ... алу дағдыларын
қалыптастыру.
Төртінші, қазақ тілінде сөйлемді тиянақтап, айтылған, ойды тұжырымдап
тұратын сөйлем мүшесі – баяндауыш. Баяндауыш ... ... ... ... ... ... оның жасалу жолдарын меңгерту
олардың өз ойын жүйелі түрде жеткізе алуына негіз болады.
Басқа тілді студенттерге қазақ тілін үйретуде пән ... ... ... ... ... ... ... білудің де маңызы
зор. Қазақ тілінен ізденіс жұмыстарын ұйымдастыру студенттің ... ... ... ... ... ... ... құмарлық
сезімін оятуға көмектеседі, олардың жан-жақты қабілеттігі мен ... ... және ... ... іс ... қолдана білуге жәрдемін
тигізеді.
Тіл үйренуші аудиториядағы сабақ үстінде ғана ... алып ... ... ... ... арқылы да қазақ тілінен білім деңгейін
кеңейтіп отырады. Студенттің өзіндік ізденіс жұмыстарын ұйымдастыру мынадай
мақсаттарды ... ... ... ... ... ... алған теориялық және практикалық
білімдерін бағдарламадан тыс материалдармен толықтыра, жетілдіре түсу.
Екіншіден, қазақтың әдеби тілі ... оны ... ... ... ... ... таныстыру.
Үшіншіден, қазақ тілі пәнінен түрлі үйірме, пән апталығы, ... және ... ... ... жасату арқылы олардың тілді ... ... ... ... жұмысын жүргізу барысында мынадай білімділік
дағдылар іске асады:
1. Қазақ тілінен өткен ... ... ... ... ... ... білімін кеңейту және тереңдету;
3. Студенттердің логикалық ойлауын дамыту, жазбаша және ... ... қоса ... Орфоэпиялық, орфографиялық және ... ... ... ... ... дамыту;
5. Орыс тілді студенттерге тілдік орта жасау, тілдік ситуациялар туғызу,
олардың қазақша сөйлеуіне толық жағдай жасау;
6. Студенттердің қазақша тілін дамыту, ... ... ... ... дағдысын қалыптастыру.
Студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдастыру ... ... ... мәні де ... ... ... Онда мынадай міндеттер
қарастырылады:
1. Қазақ мәдениеті, салт-дәстүрі, ... ... ... арқылы, олардың қазақ халқына сүйіспеншілігін ояту,
қазақ халқын сыйлауға тәрбиелеу;
2. Қазақ тілінің байлығын таныстыру арқылы ... ... ... ... ... ... ... тудыру, оны
қалыптастыру.
Қазақ тілі пәні оқытушысының тілді үйрету ынтасы, тапқырлығы студенттің
өздік жұмысын ... ... ... Студенттерге өздік
жұмыстарының тақырыптарын іріктеп беруде оны сөйлесіп үйренуге қажетті
тілдік ... ... ... қажет. Сонымен бірге
студенттердің сұранысын, қабілетін есепке алып отыруға тиіс.
Студенттердің өздік ... ... ... ... түрлерін
жүргіземіз.
Оқу жылының басында, студенттердің тілдің білу деңгейін анықтаған соң,
олардың тілді ... ... ... әр ... тапсырмалар ұсынылды.
Өзіміз дайындаған силлабуста аудиториядан тыс жүргізілетін студенттердің
өзіндік жұмыстарының тақырыптары берілді. Бұл ... ... ... ... ... ... мен ... қазақтың салт-дәстүрлері,
қазіргі қоғамымыздың даму бағытындағы өзгешеліктері жайлы бағыт ұсталынды.
Алайда бұл тақырыптарды ... ... ... ... ... ... келтіретіні даусыз еді. Сондықтан бұл тақырыптар тілді
біршама ... ... ... және ... тілінде кемшіліктер кездесетін
студенттерге берілді. Тапсырма тақырыптарын таңдауда студенттердің ... ... Бұл ... ... ... негізгі нысана: белгілі бір
тақырыптарды зерттеу, саралау барасында ... ... ... істей білу дағдыларын қалыптастыру, өз ойын тиянақты, тұжырымды
жеткізе білуге ... ... ... ... ... реферат, шығарма
түрінде жазу көзделген жоқ, тіпті ... ... сол ... бойынша
әдебиеттерден конспект жазу, тезис жаза білуге үйрету мақсатты басты нысана
болды. Бұл ... ... ... студенттер күрделі, көркем
шығарма жаза алмағанмен, сол тақырып ... ... ... қазақ
тілінің сөз оралымдарына көзі үйреніп, сөйлемдегі сөздердің қолдану
мағынасы жайлы ... ... ... тілін біршама меңгерген студенттер
берілген тақырыпты жақсы аша біліп, өздерінің ... ... ... ... ... көрсете білді.
Студенттерге әр түрлі тақырыпта қазақ мақал-мәтелдерін жаттатып, оның
орыс тіліндегі ұқсас ... ... ... олардың тіл байлығының
қалыптасуына өз ... ... ... ... бір ... ... тілге сөзбе-сөз аударылмайды. Сөзбе-сөз аударылған
тұрақты тіркестер мән-мағынасынан айрылады. Оның басқа ... ... ... дұрыс таба білген студенттің есінде сол тіркестер
сақталады да және оны өз сөзінде орынды қолдана ... ... ... ... ... оқу жылының басында қосымша
түрлерінің орнына көп нүкте қойылған мәтін түрлері берілді. Бұл ... ... ... мәтін мазмұнын түсінуге ұмтылады, мәтін мазмұнын
түсінбей сөздерді байланыстыратын қосымшаларды көп нүктенің орнына қоя ... ... ... ... ... оны өзі ... ... аудару қажет. Бұл
жағдайда студент білімін екі жақты жетілдіреді. Біріншіден, ... ... өзі ... ... ... танысса, екіншіден қандай қосымшаның
қандай мақсатта қолданылатына көзі жетеді.
Студенттің жазбаша сөйлеу тілін дамытуда екі ... ... ... ... ... оны өз ... ... тілінде жеткізуге
дағдыландыру әдісін де ... Бұл ... ... Абайдың қара
сөздерін ұсынамыз. Абай шығармаларының жинағында бұл қара сөздер ... де, орыс ... де ... Екі ... бұл ... салыстыра
оқыған студент, сол сөзден алған түсінігін өз ... ... ... жазбаша ойын жеткізуде қателіктер болады, оқытушы бұл қателіктерді
түзетуге дер ... ... ... ... ... келесіде ондай
қателіктерді қайталамайды.
Студенттің өзіндік ізденуіне викториналық сұрақтар ойынын ұйымдастыру ... ... ... Сұрақтарға дұрыс жауап беру үшін студенттің көп оқуы,
ізденуі қажет. ... бұл – ... әр ... өткізуге болады.
1. Сұрақтарды ертерек беріп қойып, соған студенттердің жазбаша түрде
жауап беруі.
2. Сұрақтар ауызша ... да, ... сол ... ... ... ... жазбаша беріледі де, сол арада жазбаша жауап береді.
Мазмұнына қарай викториналық сұрақтар екі түрлі болуы мүмкін.
1. Пән бағдарламасы ... ... ... ... ... Оқу ... тыс танымдық сұрақтар.
Мұнда студенттің логикалық ойлау қабілеті шыңдалады әрі өз ойын ... үшін ... сөз ... ... пайдалану дағдысы дамиды.
Студенттердің өзіндік жұмыс түрлерін ұйымдастыруда басқа да жұмыс
түрлерін, білім берудің көптеген ... ... ... Бұл үшін
қазақ тілін өзге тілді ... ... ... ... ең ... өз ... деген сүйіспеншілігі басты орында
тұруы қажет.
II-Тарау. СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗДІК ЖҰМЫСТАРЫН БАСҚАРУДЫ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ
2.1 Студенттердің өздік жұмыстарын ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... (СӨЖ-на) басшылық жасаудағы
басты құралдарының бірі – нысанды тапсырмалар жүйесінің кешені.
Ол студенттің ... ... ... ... және ... ықпал жасайды. Бұл бағдарламада жұмыс жоспары, оқу ... ... ... және ... ... жалпы келістің
жолдары, өздік жұмыстары, жауаптар және өзін-өзі бақылау үшін бағдар, ... ... ... ... бұл ... ... курсының әрбір
тақырыбы бойынша әр студентті белсенді өздік ... ... ... ... ... және студент біртіндеп алатын нәтижелер ... НТЖ ... ... ... ... ... дидактикалық
міндетті шешуге үлгі бойынша репродуктивтік әдістерді ұғынуы мен игеруі,
сонан соң бұрын белгісіз нәтижеге қол ... жаңа ... ... ең ... психология мазмұнын құрайтын іс-әрекеттердің әдістері мен
білімді меңгеру негізінде жаңа тапсырмаларды ... ... ... ... ... ... ... жұмыс НТЖ құрастыру процесінде біз ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген кәсіби
білікке баулу ұзақ уақытты талап етеді, сондықтан оны мүмкіндігінше ерте
бастаған жөн. ... курс ... ... ... шешу ... білім базасы жоқ, олардың танымдық белсенділігі енді ғана орнығу
сатысында болады. Осыған ... ... ... ... процесін
ұйымдастырушы оқытушыларға жүктеледі. Студенттің әрі қарай маман ретінде
толысуы, олармен жұмыс істеудің әу ... ... ... ... Өкінішке орай, студентке тапсырма қалай болса, солай берілетін
жағдайлар жиі ... ... бір ... тапсырмалар немесе сабақтар.
Бұл жағдайдың жетекшілері сол ... ... ... ... жүйесі қалыптасу керектігіне онша мән бермейді. ... ... ... ... талап ететін күрделі тапсырмалардың бірден беріле
салатындығы жасырын емес. Бұл ... ... ой бой ... студент аз
уақыт ішінде неғұрлым көп тапсырманы өз бетінше орындаса, жаңа ... оқып ... одан ... ... ... Кері ... оған уақыт
шығын қылудың қажеті жоқ. Бұл екі келіс те ... ... алып ... ... ... ... ... күрт төмендейді, ал
екінші жағдайда тапсырманы орындай алмаған ... өз ... ... жоғалтады. Нәтижесінде оқу процесіне, кейде тіпті таңдаған
мамандығына қызығушылық жоғалады. Ең бастысы, екі ... да ... ... ... НТЖ-сін құрастырғанда студенттің білік
пен дағдысының даму деңгейіне орай «қарапайымнан-күрделіге» ... ... ... сапалы әдістемелік ... ... оқу ... ... ... ... болады. Себебі
танымдық іс-әрекет тәжірибесі, назар ... ... ... ... ... нұсқауларды, басшылық құралдарда көрсетілген
бағдарларды орындамауы жиі байқалады. Көп ... ... ... ... ... оны шала қабылдайды, мәтінді сөзбе-сөз көшіріп алады.
Демек, өздік жұмысты орындауды олар осылайша түсінеді. Былайша әрекет жасау
білім мен ... ... және оны ... ... ... өз бетінше белсенді
оқып үйренуге ұласпайды, керексіз жүк болып ... осы ... ... оқу ... және мәтінімен жұмыс істеуде
жағымсыз ауытқуларын көре ... ... ... ... ... ... ... мақсатын дұрыс түсінбеген және өз жұмысын тиімсіз ұйымдастыратын
студенттердің ... ... ... ... дер ... араласуы тиіс. Ол
үшін оқытушы қолында студенттерді өздік ... ... ... ... ... ... болу ... Оқытушының негізгі
әдістері НТЖ нұсқаулары бойынша тиімді жұмыс істеу тәсілдерін өзі көрсете
отырып, студенттерді ... ... ... ... қоса, оқу құралдарында
көрсетілмеген, бірақ студенттерге ... және ... онша ... ... тарту тәсілдерін де пайдалануға болады. Сабақ
үстіндегі студенттер жұмысын басқаруға көмектесетін қажетті ... ... ... мен ... тиімді жұмыс істеу мысалдары, ережелері бар
қосымша ... ... ... ... ... құралдар студент
санасына әсер ету арқылы СӨТҚ-ның тиімді болуына ықпал етеді, ол ... ... ... және ... ... психология курсының мақсатына енуі
қажет.
СӨТЖ тікелей басқару бойынша жүргізілетін оқыушының ... әр ... оқу ... ... ... және игеруге, оны өзінің
болашақ кәсіптік ... ... алу ... ... ... өз бетімен
және саналы ұмтылыс жасай алатындай етіп ... ... ... ... ... ... ... процесіндегі негізгі міндеттерді ... ... ... ... саладағы танымдық жұмыстарын жоспарлау, бақылау,
ынталандыру және басқару жүйесі деп ... ... ... ... циклдегі пәндерге оқып
үйренгенде, сонымен ... ... ... мен ... ... және шығармашылық іс-әрекеттерін дамытуға ықпал
жасайтын ... ... ... және ... ... ... ... кезінде, оқу-зерттеу жұмыстарын (ӨЗЖ)
және ғылыми-зерттеу жұмыстарын (ҒЗЖ) орындауда жүзеге асырылуы мүмкін. ... ... ... ... барлық курс студенттері, әсіресе 1-2 курс
студенттері керек ететіндігін атап өту керек. Осыған байланысты оқытушы
дәрістерге және ... ... ... ... керек,
әдебиеттерді қалай таңдау керек, конспектіні қалай жазу ... күн ... ... ... және тағы басқа нұсқаулар беруі тиіс. Онымен қоса
СОТҚ-ін жетілдіру үшін оң және ... ... ... ... ... ... ... курсын оқып-үйрену процесінде СӨТҚ-не басшылық жасаудың
тиімділігіне әсер ететін кейбір аспектілерді қарастырайық.
Кез-келген ... ... ... ... ... ... – оған аз
шығын жұмсай отырып, жоғары нәтижеге қол жеткізу екендігі көпке ... ... ... ... да ... ... аз шығын шығара
отырып, оның қалыптасуының жоғары нәтижесіне қол жеткізу. Шығындар ішінде
оқытушы үшін де, ... үшін де ... ... да ... орын ... ... мейлінше мүмкін нәтижелер алуға деген ұмтылысы,
белгілі бір ... ... ... ... Ол ... ... ... оқыту нәтижесінің төмендеуіне әкеліп соғады.
Сонымен СӨТҚ-ін ұйымдастыру әдістемесінің проблемалары студенттік өздік
жұмысқа жұмсалған ... ... ... ... ... ... СӨТҚ-не талаптарға барабар ұйымдастыру мүмкін емес. Осыдан бірінші
орынға оңтайландыру тәсілі ... ... ... жету үшін ... ... мен уақыт шығыны оңтайландыру параметрі ... ... ЖОО ... ... ... оқу ... ... отыр. Бұл жерде оқытуды
интенсификациялау оқыту процесіндегі көп күш ... оның даму ... ... ... Ол өз ... аз ... ішінде оқытуға жоғары
нәтижеге жетуге ... ... ... ... ... әдетте, алынатын оқу нәтижелерінен мейлінше жоғары баға
алуға бағдарланады.
Оқыту процесінің интенсивті формасы оқу пәні ... ... ... өте аз ... ... және жоғары нәтижеге жетуге
бағытталған құралдардың аз санын ... ... ... студенттердің өздік қызметін оңтайландыру міндетін шешуге
ықпал етеді.
Басқарудың дидактикалық категория ретіндегі тиімділік маңызы оқытушы мен
студент ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы дидактикалық өзара қатысты қарастырайық.
Оқып үйренушінің жемісті танымдық қызметіндегі ойлау операцияларының ... ... ... ... ... қиындықтың мағынасын мойындау және проблема қою,
3) шешу ... табу ... ... ... және ... негіздеу,
4) болжамды дәлелдеу,
5) проблеманы шешудің дұрыстығын тексеру.
Осы тұрғыдан проблемалық ахуал жағдайында ... ... ... ... ... оқу проблемасын шешудің негізгі немесе барлық
кезеңдерін өз бетімен жүріп өтуі ретінде көрсетуге болады.
1 - кесте
|Оқытушы қызметі ... ... ... ... туғызады. |1. Қиындықты қабылдайды және ... ... ... ... ... ... ... ... |2. Проблемалық ахуалды ажыратып ... ... ... шешімінің |көрсетеді және оны тұжырымдайды |
|ақиқаттығын дәлелдеуді ұсынады. ... ... ... ... ... ... ... нақтылаушы |3. Шешудің болжамын көрсетеді. |
|міндет қояды. ... ... |4. ... ... ... |
|проблема шешімін нақтылайды немесе |дәлелдейді немесе теріске шығарады. |
|жалпылайды. |5. ... ... ... ... Жаңа ... бекіту мақсатында |ақиқаттығын тексереді. ... ... ... ... | ... бойынша тапсырмалар ұсынады.| ... өз ... ... оқу ... ... ... ... туғызады,
себебі бұл жағдайдағы оқыту барынша ... ... ... ... жоғары болады).
Оқытушы қызметі мен студент ... ... ... ... оқып үйренудегі ӨТҚ-ің қалыптасу деңгейінен оқыту қандай
проблемалық ... ... ... ... ... ... ӨТҚ қалыптасуының ең жоғары деңгейіне сәйкес келеді.
Болашақ маманды дайындауда үзіліс және сәйкессіздік болмауы ... ... ... ... ... болашақ психологтарды дайындауда мәні
зор. Бұл жерде бәрі де, ... ... мен ... ... бастап, оқытудың сәйкес формалары мен ... ... ... ... формалары мен әдістерінің арасындағы, біздің ойымызша,
ең тиімділері: инновациялық дәрістер топтамасы, практикалық сабақтар, іскер
ойындар (мәні нақты және ... ... ... ... ... ... ... белгілерін қарастырайық. Ол ... ... ... бар ... ерекшеленеді және келесі
белгілермен сипатталады: күрделі міндет немесе проблеманың болуы; қойылған
міндетті (проблеманы) ескере отырып, ... ... ... ... үшін ... ... ... Оқытушы студенттің танымдық іс-әрекетінің барасын қадағалап
отырады, жауаптың дұрыстығын ... және ... ... ... ... тек білім ғана емес, сонымен
қатар білік пен дағды да жинақтайды. Танымдық ... ... ... ... ... ... ... сипатталады және оны
студенттерге оқытушы хабарлайды. Оқып үйренушілер топтарға бөлінеді, ғылыми
кеңес отырысында олар ... шешу ... жұрт ... ... СӨТҚ-
ін ұйымдастырудың негізінде бір іргелі ұғым, заң немесе құбылыс ... ... ... ... роль атқарады. Әрбір жекелеген модуль
басқа модульдермен (пәнішілік немесе пәнаралық) өзара ... ... ... ... ... толығымен оқып үйренуде табысты алға жылжу
мүмкін емес. Әр модульдің материалы ... ... ... ... және бекітеді.
Дәріс кезіндегі СӨЖ-ң тиімділігі бірнеше факторға ... ... ... жүйесі, әр студенттің өз бетінше жұмыс істей білу деңгейі,
оқытушының кәсіби біліктілігі және тағы ... ... ... орынға
ұтымды ұйымдастыру факторы қойылады. Басқаша айтқанда дәріс оқыту ... ... ... жаңа ... ... оятатын танымдық
тапсырмаларға (міндеттерге), проблемаларға бай болуы керек.
Осы міндеттерді шешу мақсатында біз ... ... ... ... ... ... дәріс. Оның барысында оқытушы СТҚ-ін белсендіретін
проблемалық ахуалдар қояды;
- визуалдық дәріс. СТҚ-ін графиктер, схемалар, ... т.б. ... ... ... – екі ... бір дәрісханада, бір тақырыпқа ... ... ...... ... ... ... жауап береді,
- ақыл-кеңес түріндегі дәріс оқытушы студенттерді консультация кезінде
белсендіруге мүмкіндік туғызады;
- арандатушы дәріс ... ... ... алу ... жаңа ... бағдарлануға, алдын-ала жопарланған
қателіктерді бағалауға мүмкіндік туғызады.
- ауызекі дәріс оның ... ... ... тыңдаушының
белсенділігін арттыра отырып жауап беруі тиіс;
- имитациялық дәріс (іскер ойындар) барысында оқытушы нақты ... ... ... миға ... ... ... тапсырманы (міндетті) шешуіне қол жеткізеді.
Жан-жақты дамытылған маманды даярлау мақсатында дәрісханадағы сабақтарда
проблемалықты қолдану (оқытудың репродуктивтік әдісімен қатар) қажет. Оған
жартылай ... ... және ... ... жатқызылады. Біз
психология курсын оқып үйрету процесінде осы әдістерге басымдылық береміз.
Дәрісханалық сабақтарда СӨТҚ-ін ... ... ... ... ... ... анықтайық:
- оқу тәрбие жұмысының бүкіл жүйесін тиянақты ойластыру ... ... ... ... ету процесіне білімді сапалы және
толыққанды игерудің ішкі шарты болып табылатын студенттердің ойлау
қызметін ... ... ... ... ... ... қызметке, рухани және
материалдық құндылықтарды тануға (тұлғаға ... ... ... ... ... ... ... басқаруды олардың жаңашылдық және белсенділігін
дамытумен үйлестіре білу; дәрісханалық сабақтарда даралап оқытудың
да, топпен оқытудың да ... ... емес ... имитациялық моделі (іскерлік ойындар) дәстүрлі
дәрістерге бәсекелестік туғызатындығын айта кету ... ... ... ... жол ... Оқыту формасының қайсысының болмасын
өзіндік ерекшелігі бар екендігі мәлім (2 - ... - ... және ... емес ... ... ... ... емес ... ... ... ... ... ... әрі қарай тыңдаушы |
|оны ... ... ... ... беру. ... ... ... қарағанда |Оқыту жүйесіне ... оқып ... ... ... |үйренудің басым ... ... кері ... ... ... ... |
|болмауы. ... ... ... ... ... ... болуы немесе |Тыңдаушылармен тығыз байланыс |
|тіптен болмауы. ... ... ... ... жартылай бақылау |Кезеңмен бағалау және оқу материалын|
|жасауы. ... ... ... |
|Жай-күй формальді, академиялық ... ... ... студентердің|
|түрде. ... ... ... жасайды. |
СӨТҚ-н белсендіру бойынша жұмыс процесінде ... ... ... ... тиіс, яғни дәрістік сабақтарда алынған деректер
кәсіптік біліктің дамуына ықпал етуі ... ... ... ... және ... ... ... және дербес ӨЖ-р процесінде
ерекше орын алуы керек.
2. Студенттерге оқытуды ұйымдастыру түрлері
Жоғарғы мектептерде оқытуды ұйымдастырудың әр ... ... ... ... оқулар және оның түрлері – просеминар, семинар,
арнайы семинар, ... ... ... өз ... жұмыс,
студенттердің оқу-зерттеу жұмыстары, өндірістік және педагогикалық практика
және басқалар. ... олар ... ... бір ... ... үшін танымдық қызметтік ... ... ... ... ... ... ... өз бетінше жұмыс, оқытуды
ұйымдастыру түрлері ... ... ... олар ... ... ... жүзеге асыру шеңберіндегі студенттер мен оқытушылардың өзара іс-
әрекетін жүзеге асыратын тәсіл болып саналады.
Жоғары мектептерде оқытуды ... ... және ... ... іске ... ... ... студенттермен оқу
жұмысын ұйымдастырудың жаппай, топтық және жеке түрлері қолданылады. Оқу
пәнін ұйымдастырудың дәстүрлік формасын ... ... ... - ... ... ұйымдастыру түрлері
|Теориялық дайындыққа бағытталған |Практикалық жұмыстарға бағытталған |
|лекция, ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... беру ... ... ... ... ... бүкіл тарихи кезеңдерінде – дүниеге келуінен
бастап, бүгінгі күнге дейін лекция оқытуды ... ... ... ... Студенттің оқу пәнімен алғашқы таныстығы содан басталады,
ол жастарды лайықты мамандық пен ... ... ... ... ... оқу ... ... – оқытудың дидактикалық циклінің басты
буыны. «Лекция» сөзінің негізінде ... ... оқу ... сөзі ... ... ... ... болған және ертедегі Римде және ... әрі ... ... оқу ... лекция – дәріскердің дәрісханамен шығармашылық
қатынасы, осындай қатынастардың ... ... және ... ... ... ... ... оқығанына қарағанда, өте
жоғары саналады. Лекцияларда ... ... ... ... ... тек ... ғана тән ... бар. Сонымен қатар, лекция
білім негіздерінің сараланған түрін және оқу материалына бағыт ... ... ... екендігін атап өтуіміз керек.
Егер лекция ойлау қызметінің белсенділігін арттырған жағдайда, онда
оқылатын жаңа оқу ... ... ... ... Сондықтан лекцияда
ең басты нәрсе – тыңдаушылардың ынта-ықыласын арттыру, олардың ойының
дәріскер ... ... ... ... әсер ... арқасында оқу материалын жеткізудің
лекциялық ... ... ... өзінің ықпалы мен ... ... ... ... ... ... ... қызметін ұйымдастырудың бұл жетекші түрінің барлық ... ... ... ... ... оларды ғылыми ойлау
жүйесіне және дәріскердің ғылыми мектебіне тарту – оқытушыға ... ... ... ... ... ... негізгі
формасы:
- оқытудың міндеттерін белгілеу және негіздеу;
- жаңа білімді игеру үшін ақпарат алу;
- санаткерлік ... мен ... ... ... талдауға қызығушылығын қалыптастыру,
- оқытылатын пәнді басқа пәндермен үйлестіру.
Лекцияны даярлау және оқу: әдістемелік аспект. Қазіргі ... ... ... ... ... тиісті жалпы талаптар қалыптасқан:
сабақ берудің идеялық бағыттылығын ... ету; ... ... яғни ... ... ғылыми деңгейде ашылатын белгілі бір
ғылыми ақпаратты жеткізу; дәлелділік және қисындылық, ... мен ... ... ... ... фактілерінің ... ... ... ... ... тыңдаушылардың
ойлау белсенділігін арттыру; ретімен қаралатын мәселелердің нақты құрылымы
мен шешу ... ... ...... ... мен жағдайларды әр түрлі
әдіспен қайталау; түсінікті тілмен оны ... ... ... ... мен атауларды түсіндіру; мүмкіндігінше дидактикалық ... ... ... ... материалдың мазмұны мен сипатына
байланысты ... ... ... ... да ... ... жағдайларды ұстану пайдалы болады. Ең ... бұл ... ... ... ... ... мұны міндетті түрде
қатаң қадағалап отыру. Жоспарға, негізінен, ... ... ... атаулары енгізіледі, бұл кейіннен емтихан билеттерін ... ... ... ... ... ... ... бөлуге
болады:
Кіріспе, мотивациялық, даярланған, кіріктірілген, бағдар беру, шолу.
Лекцияның ... ... ... көрсетейік: 1) лекция
материалдарын баяндау әдістері;
2) студенттердің бұрынғы білімдерінің жиынтығы;
3) лекция ... ... мен ... ... жаңадан алған білімдерін бақылау;
5) оқу әдебиеттері және оқытудың техникалық ... ... оқу ... ... ... кей түріне ерекше талаптар
қойылады. Мысалы, кіріспе лекциялар студенттерді курстың ... ... ... оқу ... ... оның ролімен және
орнымен таныстыру сипатында, курсқа қысқаша шолу түрінде болуға ... ... ... ... ... мәні мен әдістерін анықтап
қана қоймайды, сонымен қатар ғылыми ... ... ... ... ... болашағын және практикаға қолданылуын көрсетеді. ... ... ... қоғамдық практикамен, студенттердің
жеке тәжірибесімен және олардың ... ... ... ... ... атауларын, оның өрлеу және ... ... ... басқа аралас ғылымдармен байланысын көрсетудің
маңызы ... ... ... жұмыс істеудің жалпы әдістерін әңгімелеу,
курсқа ... ... мен оқу ... ... ... ... тізімімен таныстыру, емтихан талаптары мен басқа да курсты
толықтыратын оқу ... ... ... ... ... Осындай кіріспе
студенттердің курстың жалпы мазмұны мен ... ... ... ... және ... әдебиеттермен жұмыс істеуге бағыттайды,
курспен жұмыс істеу әдістерімен таныстырады.
Тараудың немесе ... ... ... шолу жасау-қайталау
(біріктірілген) лекциялары, қосалқы материалдар мен жекелеген ... ... сол ... ғылыми-ұғымдық негізін құрайтын, барлық теориялық
қағидалардың негізгі ... ... ... ... ... – сол ... ... курсының негізгі жағдайларының
қысқаша конспектісі емес, білімді анағұрлым жоғары деңгейде ... ... ... ... ... есте ... сақталатынын және жүйеден тыс
берілген фактілер жиынтығына қайталаудан гөрі ... ... ... сабақтастыруға мүмкіндік жасайтынын оқыту психологиясы
көрсетіп отыр. Шолу жасау ... ... ... ... өте қиын ... ... қарау және бөліп көрсету пайдалы.
Жоғары оқу орындарында дәріскерлердің басты міндеті – тыңдаған лекцияның
негізгі мазмұнын тез қалпына ... ... ... ... ... ... ... және материалды тыңдау, түсіну, пайымдауды
жинақтайтын, ... ... ... етіп ... ... лекциядағы
жұмыстарын тиімді ұйымдастыру.
Кейбір дәстүрлік емес лекциялардың қысқаша сипаттамаларын келтірейік.
Проблемалық лекция шынайы ... ... ... ... ... ... ... моделдейді. Осындай лекциялардың
мақсаты – студенттердің өз бетінше білім алуы.
Визуализациялық ... ... ... ... бейне түрінде беріледі
(суреттер, графиктер, сызбалар және т.б.). ол ... ... және әр ... ... ... ... ақпаратты қайта кодтаудың
тәсілі болып табылады.
Кеңес беру ... ... ... ... ... ... Мұндай лекция тыңдаушылардың ынтасын және дәріскердің шеберлік
қабілетін толықтай пайдалануға мүмкіндік жасайды.
Әдейі шатастыру ... ... ... қателіктер арқылы
ақпаратқа талдау жасау, бағдарлау және оны бағалау дағдысын қалыптастырады.
Ойын сәттері қолданылатын лекциялар онда ... ... ... оны ... шешуге тырысады.
Бұл негізінде проблемалық принциптері жатқан ... ... ... шығармашалық тұрғыдан келуге мүмкіндік жасайтын ... ... ... ... ... ... ... ісінің мәні
мынады: лекция түріндегі ұйымдастыру нысанының көмегі мен оқу процесін
оқытушы есту арналары – ... ... және ... ... ...... яғни ... арқылы қабылдайтындай етіп беріледі. Сондықтан
лекцияны тек ... қана ... ... ізінше тақтадағы
формулалардың, суреттердің сызбасын жүргізу керек. Лекцияның ...... ... ... ... ... ... мүмкіндік
болмайды, қабылдау жеке адамға ғана қатысты, сондай-ақ көп жағдайда кері
байланыс та болмайды, ... ... ... ... ... ... меңгеру деңгейіне қорытынды жасайды. Бұл кемшіліктер оқытудың
практикалық түрлерінде жойылады.
Лекцияның сапасын бағалау. Көп ... ... ... ... ... ... үшін арнайы бөлінген сұрақтар оқытушының өз
лекциясын жетілдіру мақсатында да оған баға ... де, ... ... анықтау үшін де көмектеседі, ашық лекцияларды, оқыту
әдістерін және дәріскердің шебеолігін талқылау жоспары да ... ... ... ... ... ... лекцияларды бағалауға негіз болатын
негізгі факторларды бөліп көрсетті.
Лекция оқу ... ... анық ... және ... ... ... оған ... бағыну, жоспардан ауытқу және т.б. ... ... айту – ... ... оның ... ... негізгі және қосымша немесе тек ... ... ... ... ... ... ... және т.б. Барлық жаңа
терминдердің және ұғымдардың ұғымдылығы мен түсініктілігі. ... ... ... ... мен ... бөліп көрсету. Пысықтау
тәсілдерін ...... ... ... ... қою, ... т.б., ... соңында әр мәселені қарап болған соң, қорытындысын
шығару және т.б. Көрнекі құралдарды, оқытудың техникалық ... ... ... тірек материалдарды пайдалануы және т.б.
Студенттердің жұмысына басшылық жасау. Лекцияны жазуға қойылатын талап
және оның орындалуына ... ... ... ... жазу ... ... оларға бұл салада көмек көрсету – оқу ... ... ... көрсетуге жататын материалды жазу, екпінмен айту, графиктер
сызу үшін сәл кідіріс жасау және т.б. Лекция конспектілерін қарау – ... ... ... ... ... ... ... тәсілдерін пайдалану – риторикалық ... ... ... ... ... Дәріскерге сұрақ қоюға рұқсат сұрау –
лекция барысында, лекциядан кейін, жазбаша түрде, ауызша және т.б.
Дәріскерлік ... ... ... ... ... ... дыбыс ырғағы (дикция). Сөздің анықтығы, дұрыстығы. Сыртқы келбеті.
Тыңдаушылар алдында өзін ұстай білу. Тыңдаушыларды көре және сезе ... ... ... ... Лекцияның ақпараттық құндылығы. Тәрбиелік әсер.
Дидактикалық мақсаттарға жету.
Жоғары мектептердегі практикалық ... ... ... ... ... ... тереңдетіп оқытуға арналған практика-сабақтарды
қамтиды. «Практикалық сабақ» термині педагогикада зертханалық ... әр ... ... ... ... ... ұғым
ретінде пайдаланылады. Дәрісханада өтетін практикалық ... ... ... ... ... ... үшін алған білімдерін пайдалану дағдысын қалыптастыруда маңызы зор. әр
түрлі практикалық ... ... ... ең ... бөлігі
болып табылады. Төменгі курстарда практикалық сабақтар жүйелік ... олар ... ... ... ... ... үнемі өткізіліп отырады.
Күндізгі және кешкі бөлімдерде, барлық ... курс және оның ... ... лекциялар мен практикалық сабақтар арқылы өтеді, олар
лекцияда басталған жұмыстарды іштей жалғастырады.
Егер лекция ғылыми білімнің жалпы түріндегі ... ... ... осы ... ... ... бөліктерге жіктейді, кәсіби
қызмет дағдыларын қалыптастыруға ықпал етеді. Практикалық ... ... ... мен оны өз ... жеткізу қабілетін дамытады,
олардың білімін тексеруге мүмкіндік ... ... ... жаттығулар,
семинарлар, зертханалық жұмыстар мейлінше жедел кері ... ... ... ... сабақтардың жоспары – пәнді оқыту жоспарының бір ... ... ол ... ... талқыланады және лекция курсының
негізгі ғылыми идеялары мен ... ... ... бере ... ... ... ортақ болып табылады. Алайда, бұл ... мен ... ... ... ... ... дегенді білдірмейді. Практикалық сабақтардың әдістемесі оқытушының
тәжірибесі мен әдістемелік тұжырымдамасына ... әр ... ... ... маңызды нәрсе: студенттердің оқу жұмыстарында білімді
меңгеруіне жағдай жасау.
Практикалық сабақтар теория мен практиканың байланысын ... ... ... ... ... ... сабақтардың құрылымы негізінен
бірдей – ... ... ... ... ... бойынша қосымша
түсіндіруді қажет ететін ... ... ... ... ... сөзі. ... ... ... ... ... міндеттерді шешуден,
бақылаудан, эксперименттен және т.б. тұратын негізгі, практикалық бөлігінде
әр түрлілік туындайды. Тәжірибе көрсеткендей, практикалық ... ... ... ... ... ... техникасымен,
графиктер құрумен және тағы басқалармен ... ... ... ... ... басты идеясын және оның практикасын көре ... ... ... тек оқытушыға ғана емес, студенттерге де түсінікті
болуы ... Бұл оқу ... ... сипат береді, кәсіби қызметтің
тәжірибесін меңгеру қажеттігін паш ... ... ... ... ... барлық студенттер шығармашалық жұмыспен, дұрыс және дәл
шешімдер іздестірумен айналысатындай етіп өткізу ... ... ... өзін
«ашып» көрсетуге мүмкіндік алуы керек, сондықтан оқытушы оқу және ... ... ... әр ... ... ... бастамасы мен дербестігіне қысым жасамай, дер кезінде лайықты
педагогикалық көмек көрсетуге қабілетті кеңесші ретінде көрінеді.
Семинарлық ... ... ... өз ... ... ... ... мағына білдіретін латынның «seminaries» деген сөзінен алынған.
Олар ежелгі грек, рим ... ... ... хабарламасы, түсіндірмесі, оқытушының ... ... ... ... ...... және ... бойынша практикалық сабақтардың негізгі түрлерінің бірі. Семинар
белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері зор, сондықтан
кафедралар оны әр алуан және күрделі ... ... ... ... оқу-тәрбие жұмыстарының ... ... ... ... ... ... ... дамытады, олардың ғылымға
және ғылыми зерттеулерге қызығушылығын күшейтеді. Семинар ... ... ... ... ... ... ... рәсімдеу
икемін қалыптастырады, материалды ауызша және жазбаша баяндау ... ... ... мен ... ... ... ... үш түрлі семинар сабақтары белгілінген: алдын-ала
өтетін семинар, арнайы семинар және жеке ... ... ... аты айтып тұрғандай, семинарға ... ... ... ... ... 1 курс ... ... істелетін жұмыстың ерекшеліктерімен, сонымен қатар әдебиеттермен,
түпнұсқалармен, ... ... ... ... ... ... ... көрсеткендей, 1 курс ... ... ... ... ... ... ... тізімін оқып,
қажетті материалды қалай іріктеп алу ... оны ... ... ... ... ... ... бірнеше түпнұсқалармен
жұмыс істегенде студенттерге дағдыға айнала ... ... ... ... ... ... ... түпнұсқалармен жұмыс
істеу дағыдысын дамытуға басты ... ... ... ... ... ... екінші кезеңі – студенттердің белгілі бір ... ... ... ... ... ... оны оқуы,
талқылауы және жетекшінің қорытындысы.
Маңыздырақ оқу және тәрбие міндеттері ІІ-ІІІ курстардағы ... V ... ... материалға зерттеушілік тұрғыдан келуін
қалыптастыратын арнайы семинарларда шешіледі. Жоғары мектептерде семинарлық
сабақтың үш түрі белгіленген: негізгі ... ... бір ... ... тақырыбы жағынан онымен тығыз байланысты курсты тереңдетіп оқытуды
көздейтін семинар; курс тақырыптарының немесе тек бір ... ... ... қайта қарап жетілдіруге арналған семинар; жекелеген
проблемаларды тереңдету қарастыру үшін өткізілетін ... ... ... ... ... ... ... бірте-бірте студенттерді арнаулы семинарға –
арнайы ұйымдастырылған ... жас ... аз ғана ... ... белгілі бір мәселені танып-білуге алып келеді. Алдын-ала ... ... ... ... ... табысты болуы оған кімнің жетекшілік
етуіне көбірек байланысты. Белгілі маман жетекшілік ететін арнайы семинар
студенттерді ұжымдық ... және ... ... ғылыми мектеп
сипатына ие болады. Бұл жерде ... ... ... және ... ... бағыт-бағдарын арнайы тәсілдерді (мысалы, жағдайларды
моделдеу және т.б.) ... ... бар. ... ... ... ... ... қызығушылығын қалыптастыра, мәселені әрі
қарай зерттеу көкжиегін аша ... ... ... мен жұмыстарына
ғылыми тұрғыдан толық шолу жасайды. Семинар сабақтарының сапасын бағалауда,
оларға дайындықты ... ... ... ... болады:
Мақсаттылық – мәселелер қою, теориялық материалдарды, ... ... ... ... ... ... материалдармен
байланыстыруға ұмытылыс; жоспарлау – негізгі пәндерге қатысты басты
мәселелерді ... ... ... ... ... болуы; семинарды
ұйымдастыру – пікірталас туғызу және қолдай білу, студенттердің барлық
жауабы мен шығып ... ... ... ... оқу ... ... ... оқытушының өзінің әрекеттері; семинарды өткізу стилі
– пікірталастан туындаған, өткір мәселелерді ... қызу ... ... ... ... сылбыр өтетін, оқытушының студентке ... ... ... ... талап қоя білу немес кеңпейілді; студенттердің
оқытушыға қарым-қатынасы – сыйластық немесе немқұрайлы, ... ...... ... ... тез ... орнатады, топта
өзін сенімді, еркін ұстайды, барлық студенттермен әділ, ... ... ... ... ... ескертулер жасайды, дауысын көтереді,
басқаларын елеусіз қалдырып, аз ғана ... ... ... ... – білікті, сенімді немесе студенттердің ... ... ... жоқ; ... ... жазу ...... жүргізеді, сирек жүргізеді, тіпті жүргізбейді.
Зертханалық жұмыстар. Зертханалық сабақтар студенттердің теориялық-
әдістемелік білімі мен ... ... ... ... ... білігі мен үйлестіруге ықпалдастыруға мүмкіндік
жасайды. Олардың ролінің артуы – ... ... ... тез
дамуына байланысты, соның нәтижесінде іс ... ... оқу ... ... да зерттеу жұмыстарына даяр болуға тиіс. ... ... ... ... labor – ебек, жұмыс, қиындық) туындаған
ғылыми және өмірлік маңызы бар ... ой және дене ... ... ... ... ... ұғым ... білідреді.
«Практикум» сөзі де сол ойды білдіреді: грекше practices «әрекетті»
білдіреді, ... ... ... ... ... ... ... оқу
сабақтарының түрін білдіреді. Зертханалық жұмыстардың нақты оқу ... ... ... көрінетін ерекшеліктері болады. Сондықтан бұл
жағдайда жалпы педаогикалық ұсыныстарға ... жеке ... ... ... ... ... бірі бірлескен
топтық жұмыс болып табылады. Оның ... ... ... көп ... ... ... сабақтарды, оларды студенттерді практикалық
жұмыстардың әдістерімен қаруландыратындай, олардың ... ... ... ... ... өз ... ... жұмысқа
әкелетіндей етіп өткізу маңызды саналады.
Жаттығулар – практикалық сабақтардың маңызды бөлігі. Жаттығудың негізі –
лекцияда ... ... ... ... мысал. Әдетте, нақты
біліктер мен ... ... баса ... ... бұл
студенттер қызметтерінің мазмұнын – ... ... ... ... ... мен сөз сөйлеудің алғы шарты болып табылатын
ғылымның категориясы мен ... ... ... өз бетінше жұмысы. Жоғары мектептің орта мектептен
айырмашылығы – ... ... ғана ... ең ... ... ... ... дербестік деңгейіне байланысты.
Жоғары оқу орнының оқытушысы тек белгілі бір түрде студенттердің танымдық
қызметін ұйымдастырады, ал ... ... өзі ... ... бетінше атқарылатын жұмыс, ең ... оқу ... ... ... ... ... Өз ... объектісі бола
алмаған ешқандай да білім ... шын ... ... ... ... ... ... практикалық маңыздылығымен қатар, белгілі дағды
мен біліктің жиынтығы ретінде ғана ... ... ... жоғары білікті
маманның тұлғалық құрылымында белгілі роль атқаратын ... ... де ... бар. ... ... ... оқу ... әрбір курста
оқытушының басшылығымен барлық студенттердің өз бетінше жұмысы үшін қажетті
материалдар тыңғылықты түрде іріктеліп ... ... ... ... ... ... ... деп аталатын арнайы құрылған есептерді орындау – сонымен қатар
рефераттар жазу және студенттердің ... ... ... зерттеу
жөніндегі өз бетінше жұмысы да. Дәрісханадан тыс практикалық сабақтарға ... ... ... және үй ... ... ... ... бұл оқулықтарды, оқу құралдарын, лекция
конспектілерін, сонымен қатар ғылыми монографияларды және ... ... ... ... ... ... ... ретінде оқытудағы
негізгі көрсеткіш болып табылады және оның дамуы белгілі бір дидактикалық
әдістерді ... ... Егер ... ... қызметтің тәсілдері берілмеген
оқу кітаптары бойынша жұмыс істесе, онда ол дербес таңдау ... егер ол ... ... оған ... әрбір әрекетін қадағалайтын
және оның дұрыстығына бақылайтын ережелер арқылы жүзеге асыратын болса,
онда бұл дербестік емес, бұл оның ... ... ... ... ... шарты ретінде әрқашан өзі жүзеге асырады, бірақ ол
барлық уақытта ... ... ... ... ... ... қызметтегі белсенділікті, ал ғылыми жұмыстарды орындағанда –
танымдық дербестікті талап ету керек.
Жоғары оқу ... өз ... ... ... ... ... оқуға үйрету, яғни оқу процесінде олардың білім мен білікті өз
бетінше алу ... мен ... ... Өз ... ... ... ойы мен ... шығармашалық дамуы мен қалыптасуына жағдай
жасайтын, ... ... ... пен ... фактілер мен
құбылыстарды талдай білу, ұйымдастырушылық пен тәртіптілік ... ... оқу ... ... ... өз ... ... графигі жасалады, оған семестрлік оқу жоспарлары мен оқу
бағдарламалары қосылады. ...... өз ... ... ... ... ... ететін өзіндік стимул. Студенттер орындаған
жұмыстар оқытушылардың жүйелі ... ... ... ал өте маңызды
қателері студенттермен әңгімелесу кезінде талқыланады.
Өз бетінше ... ... ... ... дәлірек айтқанда,
студенттердің алған бүкіл білім кешені негіз болады. Жұмыс басталар алдында
студенттер өз бетінше жұмысты орындауға арналған ... ... ... ... ... ... мен ... көрсетіледі, тиімдірек
әдістер ұсынылады.
Лекцияға, семинарларға, зертханалық жұмыстарға, сынақтарға, емтихандарға
дайындық, ең алдымен, өз бетінше жеке ... ... жиі ... ... Дегенмен, эксперименттік зерттеулер, ... ... ... ... ... егер оған 2-3 адам қатысатын
болса, онда белгілі кезеңдерде тиімдірек болады. Бұл ... ... ... ... ... бақылаудың қатысушылары ретінде ғана ... ... ... ... ... ... арттыруды қамтамасыз
ететін, өзара санаткерлік белсенділіктің бұлжымас шарты ретінде көрінеді.
Серіктестердің қатысуы дербес дайындық ... ... ... ... ... Ол ... ... және аяқталған ретінде, сонымен бірге
оқылатын оқу ... ... ... жеке ... оқу жұмыстарының
жоғары кезеңі ретінде субъективті бағаланады. Дегенмен, көп ... баға қате ... ... оқу орны жағдайында бұл кезең қажетті
өз бетінше даярлық жұмыстарының тек ... ... ғана ... ... ... ... материалдарды ретімен баяндау, басқа адамға белгілі
бір қағидаларды дәлелдеу қажеттігін көздейді. Осы ... ... ғана ... ... тануды қамтамасыз етеді. Тек өз бетінше оқу қызметінің
екінші буыны ғана оның тиімділігі мен біткендігін қамтамасыз етеді.
Өз ... оқу ... аса ... әдістемелік деңгейінде студент
жеке екі кезеңді де ... ... өз ... жеке ... бұл ... ... – курстасына көрсету, баяндау, талқылау.
3. Студенттердің әлеуметтік-саяси ... ... ... ... ... ... тәрбие
жұмыстарының негізгі мақсаты оларды өз ... ... ... салт-
дәстүрлерді құрметтеуге, жеке басының ... ашып ... Осы ... ... ... ... басшылыққа алынады:
- тәрбие жұмысын ізгілендіру;
- тәрбие жұмысының табиғилығын қалыптастыру;
- тәрбие жұмысының мәденилігін қадағалау;
- тәрбие жұмысының жеке ... ... ... ... ... ... негізгі бағытына:
- қалыптасқан мәдени шаралар ұйымдастыру;
- жастардың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-саяси белсенділікті арттыру;
- жастардың этномәденилігін көтеру;
- өзін-өзі басқаруға үйрету;
- салауатты өмір сүруге бейімдеу;
- коммуникативтік ұйымдастырушылық қабілетін дамыту;
Қазіргі ... ... ... ... ... дайындауда, нағыз
шынайы өмірге даярлауда саяси әлеуметтендірудің мәні өте зор. ... ... ... ... ... бейімделуі қажет және сол жинақтаған
тәжірибесі арқылы жақсы өмір сүруге, жетістікке қол жеткізуге, өзіне ... ... ... болады. Сол арқылы өз болашағын жоспарлауға бейім,
өмір сүрудің өзіне сәйкес стилін дұрыс таңдауға қабілетті және ... ... ... сай ... әзір ... есептеледі.
Ал қазіргі таңда 7-17 жас аралығындағы өскелең ұрпақтың ... ... мен ... ... және ... өмірлік
позициялары жеткілікті дәрежеде айқындала қоймаған.
Бүгінгі күні жастардың саяси білімін, сауаттылығын көтеруде тек ... ғана ... ... ... ... ... да өз ықпалын тигізері
сөзсіз. Соңғы уақытта мемлекет тарапынан көптеген іс-шаралар ... ... ... ... ... ... болады. Алматы қаласы
әкімшілігінің жиі ұйымдастыратын «Алматы – менің сүйікті ... ... ... ... ... ... отрядтары осының
дәлелі. Жастардың саяси әлеуметтік саяси-әлеуетін ... ... ... ... да ... үлес қосуда. Бір ғана мысал ретінде ... ... ... ... ... ұйымының құрылуы Алматы қаласындағы
жастардың кәсібіне, мамандығына, біліміне, әлеуметтік жағдайына қарамастан
олардың саяси мүддесін бір ... ... ... ... кездері ҚР Сыртқы Істер Министрлігі де журналист қауыммен аптасына
бір рет брифинг өткізіп, еліміздің ... ... ... ... мен ... жұртшылықты хабардар етіп отыруды дәстүрге
айналдыруда. Өз кезегінде аталған ... ... ... ... ... ... арттыра түсуіне айтарлықтай ықпалы болатындығы
сөзсіз.
Мемлекетімізде «Отан» саяси партиясының «Жастар қанаты», ... ... ... бөлігі» бүгінгі жастарды саясат әлеміне тарта отырып,
олардың саяси танымын, саяси сана-сезімін қалыптастыра ... ... ... артуына ықпал етуде. 2005 жылдың желтоқсан айында
өткен ҚР ... ... ... ... ... ... ете ... өз кандидаттарына дауыс беруге шақырды. Сол сайлауда
мемлекет тарапынан да халықтың саяси ... ... ... өз
сайлау учаскелеріне алғашқы келіп дауыс беретін 10 сайлаушыға және 18 ... ... ... ... ... рет қатысқалы тұрған жастарға заттай
сыйлықтың ұйымдастырылуы халықтың саяси ... ... әсер ... ... бөлімнің бірінші параграфында көрсеткеніміздей
мемлекет бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... яғни заттай немесе ақшалай сыйақы
ұйымдастыра отырып, нәтижеге қол ... ... ... кездегі қайта құрулар, экономиканы дамытудағы жаңа
стратегиялық бағдарлар, қоғамның ... оның ... ... ... ... білім беруге қойылатын талаптарды ... ... ... ... ... ... білім беру жүйесі білім берудің
мақсатын, мазмұны мен ... оның ... ... ... ... ... қазіргі негізгі мақсаты білім алып, білік пен дағды-
машыққа қол жеткізу ғана емес, солардың негізінде ... ... ... біліктілікке-ақпаратты өзі іздеп табу, талдау және ұтымды пайдалану,
жылдам өзгеріп ... ... ... ... өмір сүру және ... ... табылады. Қазіргі қоғамда саясат пен білімнің өзара байланысы өзекті
мәселе. Олай дейтініміз білім – қоғамның дамуы мен ... ... ... табылады. Кез келген елдің экономикалық және саяси
тәуелсіздік жағдайы ... ... ... мен ... деңгейіне
байланысты.
Адам саяси ықпалдан тыс, немесе ... ... ... қала ... оны ... ... керек, оқыту, тәрбиелеу, әлеуметтендіру, яғни,
саяси өмірді ... ... ... ... ... ... өз тағдырларын өздері жасаушы болған дамудың, демократияның,
қоғамдағы адамдардың өмірлік ережелерін ... ... ... ... ... ... ... ІV ғ. Аристотель саясат ұжымда, ... ... өмір сүре ... ... ... еніп кеткен, яғни «адам
- өзінің жаратылысы бойынша саяси ... деп ... ... екен ... ... болмасын саяси жүйесінің тұрақты болуы үшін білім мен
тәрбие жүйесін мемлекеттік талаптарға ... ... ... мүдделі.
Білім мен саясаттың өзара байланысындағы әр түрлі қырларын ... ... ... ... ... ... ... білім – мемлекеттің мүддесіне сай кадрлар дайындаумен айналысады;
- білім – ... ... ... ... дами ... яғни, оқу-тәрбие жұмысының қай этаптарында болмасын
(бала-бақша, мектеп, жоғарғы оқу орны) ... ... ... ... сәйкесінше, мемлекет пен қоғам:
- білімнің тұрақты түрде дамып және қоғамның белгілі ... ... шеше ... ... ... ... ... заңдар қабылдайды, қаржыландырады, ... ... ... айтылатын дәлелдерге мыналарды келтіруге болады:
бірнеше жылдар бұрын ЮНЕСКО-ның халықаралық комиссиясы «ХХІ ... беру ... атты ... қауымдастыққа арналған баяндама жасап
шығарған болатын. Онда әлем ... ... ... ... ... ... төрт ... енгізген болатын:
а) өмір сүруді үйрену,
ә) білуді үйрену,
б) бірдеңе істеуді үйрену,
в) бірге өмір сүруді үйрену.
Комиссияның барлық мүшелері қоғамда бөтендермен бірге өмір сүре алу ... ... ... ... ... бір ... өмір сүріп, саясаттан тыс
қалу мүмкін емес дегенді ұйғарып, төртінші принципті – басты деп ... оқу ... ... тасымалдаушы болып педагог табылады. Ол
– қоғамның саяси өмірінің ... мен ... ... ... ... тыс қалу ... емес және ... өмір сүріп жатқан
қоғамыңда өз ... иесі ... ... ... ... көбінесе соларға
байланысты. Және студенттің дайындық процесін мақсатты, белсенді ... ету үшін ... ... әрі ... ... ... ... нақты жолдар, құралдар, әдістер, формалар беретін
қандай да бір ... ... ... ... Бұл ... негізгі міндеті
болып табылады.
Қазақстандағы XX ғасырдың аяғындағы әлеуметтік күйзелістер мен ... ... ... ... ... ... оқу ... тәрбие институтына айналдыруға алып келді. Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... ... тәрбие беру
мәселесінің өзектілігін тағы да алға ... ... та ... ... ... рөлі мен орны ... ... «бұлыңғыр» түрінде қалып
отыр.
Мектеп және оқу орындарына көмекші құрал ретінде үлкен маңызын тигізетін
ғылыми-тәлімдік зерттеу жұмыстары, тарих, ... ... ... психология проблемаларына арналған оқулықтар, әдістемелік
нұсқаулар көптеп шығарылуда. 1995 жылы «Санат» баспанасынан профессор ... пен ... ... ... С. ... ... мен орта
мектеп мұғалімдеріне арнап жазған «Қазақ тәлім-тәрбиесі» атты ... – 1995 ж.ж. ... ... ... ... ... ... 14 ғасырды қамтитын «Қазақтың тәлімдік ой-пікірлер»
антологиясының (құрастырушылар: Ж. Қарықбаев, С. ... ... ... ... ... ұлттық тәлім-тәрбие ісі мен ғылыми зерттеу ... ... ... Алайда арнаулы орта және жоғарғы оқу орындарына
арналған ұлттық тәлім-тәрбие оқулықтары мен ... ... ... ... бүгінгі күн талабы тұрғысынан қарастырып жазылған
монографиялық ... ... ... ... ... ... ... этнопедагогикасының өзіндік ұлттық ерекшеліктерін және оның
саяси әлеуметтендіру немесе саяси педагогикамен ... ... ... арнайы сөз етуді мақсат еттік.
Ұшы-қиырсыз жазира дала ... ... сан ... ... жас ... тәрбие берудің бай тәжірбиесін жинақтау, ұлттық
өзіндік салт-сана мен әдет-ғұрып, дәстүр ... ... ... ... өмір ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайына, мәдениетіне,
тарихына орайлас жас буынға тәлім-тәрбие берудің айрықша ... ... ... жас адамның жұртқа танымал моральдық-психологиялық
өлшемі белгіленді, оның мәні сегіз қырлы, «бір сырлы» шынайы, ... ... еді. ... осы ... сан ... дала ... ... талаптарды айқындады. Ол талаптар көшпелі мал
шаруашылығын жете игеру, ... ... ... төзе ... ... жаудан беті қайтпау, ата тегін жадында сақтау, сөз асылын қадірлеу,
тапқырлық пен алғырлық, ат ... ... ата ... ... ... ... ... құдайы қонақтың мәселін қайтармау, көрші хақын
жемеу, қайырымды, ізгі жүректі, бауырмау болу т.б.). ... ... ... ... өскен адамдарда мүдделестік, өмірге
көзқарастардың сәйкестігі кісілік қарым-қатынастар айқындалып, жеке бастың
бұра ... ... ... ... жағынан «бірауызды
қауымдасқан жандар» үнемі өзінің рулық одағында еттене сіңіскен салттар мен
дәстүрлерді ұстанады. Ал ... ... ... мен ұлт ... ... ... болды.
Әр ұлттың өзіне тән ... ... ... мен ... ... ... тілінен, ойлау жүйесінен айқын көрініс табады.
Сондай-ақ, ұлттық мәдени ерекшелігі сол халықтың өмір сүру тәсілінен,
діни-наным сенімінен, ... ... мен ... ... ... ... қарағанда, ар мен намысты қасықтай қаны ... ... ... ... ... пен адалдық, досқа деген мейірімділік қазақ
халқының бойына туа ... ... ... ... ... ... ... негізі демекпіз.
ҚОРЫТЫНДЫ
ХХІ ғасыр табалдырығын білім мен ғылымды инновациялық ... ... ... ... үлкен үміттің басты нышаны болып
табылады. «Ұрпағы білімді халықтың ... ... ... ... ... ... ... өнегелі тәрбие мен білім беру – бүгінгі
күннің басты талабы.
Тәуелсіз мемлекетімізге еңбекқор, кәсібін терең түсінетін, өзінің білімі
мен ... ... ... ... ... қажет. Осы айтылған
міндеттер – мамандар дайындайтын жоғарғы оқу ... ... ... ... ... ... ... беру реформасы «ғылыми негізге
сүйенген пәнді оқытудың жоғары деңгейімен қамтамасыз ... ... ... оқу ... ... кешегі талапкерлер студент болған соң, жоғарғы
оқу орны шарттарына орай бейімделу кезеңінен өтеді. Бұл кезең өзінде ... орта мен ... оқу ... оқу және ... ізденістер,
болашақ кәсіби қызмет шарттарына дағдылану жағдайларын қамтиды.
Ұзақ жылдар бойы студенттермен жұмыс жүргізу нәтижесі ... ... ... ... ... ... кнспектілерімен жұмыс істеу, өз
еңбегін дұрыс ұйымдастыру, ... ... ... ала ... тыс орындалатын жұмыстарға берілетін уақытты тиімді пайдалана
алмайтындығы анықталды. Осыған орай оқытушылардың басты мақсаты – ... ... жаңа ... ... ... ... ... оқу
және оқудан тыс уақыттарын тиімді пайдалануға үйрету, болашақ ... ... ... ... сезімін ояту. Сонымен қатар ұйымдастырушының
әдеттері мен іскерлігін дамытудың қалыптасуына, кәсіби білімді меңгеру мен
түрлі оқу ... өз ... ... ықпал ету.
Кез келген курс студенттері өзінің жас ерекшелік және дара ерекшелік
қасиеттерінің дамуын бастан ... Осы ... көп ... ... бірі Л.С. Выготский болды. Ол дамудың өзара байланысқан
екі өрісі – ... және ... ... ... ... даму ... ... игеріп үлгерген және соның негізінде
танымдық және басқа да мәселелерді өзі ... шеше ... ... пен
дағдылар жүйесіне әсер етеді. Актуальды дамудың деңгейі іргелес ... оқу ... ... өзі ... ... көмегімен игере алатын
іскерлік өрісін белгілейді. Іргелес даму өрісі дегеніміз – баланың ... ... ... ... ... ... ... өзі әлдеқайда ертерек әрі тиімдірек өтеді. Егер сыртқы жағдайлар ішкі
күштердің кез келгенінің дамуына қолайлы жағдай жасамаса, онда соңғыларының
мүлдем ... ... да ... ... ... етудің бұрмаланған формаларын
қабылдауы ықтимал.
Тақаудағы даму өрісі актуальды даму өрісімен өзара ... ... оны ... ... ... адам ... дамудың жаңа сатысына
көтеріледі де ... ... жаңа өріс ... ... жақындаған сайын
алшақтай беретін көкжиекпен салыстыруға болады. Алайда ... ... ... беруіне себеп болатын айырмашылық бар. Актуальды даму өрісі
адамның жасы өскен сайын ... даму ... ... ... яғни
потенциалдық мүмкіндіктер өздерінің қалыптасуын тоқтатады.
Психиканың бүкіл саласының қалыптасуы адамның ... ... ... ... Бұл процесте ол, бірінші ... ... мен ... ... ... жаңа ... ... жағынан, материалдық және рухани байлықтар жасап, сол арқылы жалпы
адамзат мәдениетіне өз үлесін қосады. Адам өмірінің осы ... ... ... ... еңбек және басқа да қызмет түрлерінің әдістерін байыту
кезеңі деп ... ... ... ... күштері неғұрлым жан-жақты,
үйлесімді болса, ... ... ... оның ... ... ... табысты болады. Оны жүзеге асырудың ... ... ... ... ... алады.
Оқыту мен дамудың ара қатынасы жөніндегі мәселелердің шешілуі дамудың
екі өрісіне ... ... ... пәннен меңгерген нәрсесі – оның
кешегі күні күні, өткен кезеңі болып табылады. Дамудың аяқталған ... ... мен ... беру ... әкелмейді, ол студенттің ынтасын
кетіреді. Оның ... ... ... қажеттерін қанағаттандыра
алмайды. Үстіртін берілетін білім оны ынталандырмайды және ұзақ есте ... мен ... ... ... ... пәнді оқыту актуальды деңгейден озып, ... ... ... ... ... ... ол ... даму болады.
Педагогикалық білім студент дамуының кешегі күніне ... оның ... ... тиіс. Тек сонда ғана ол оқыту процесінде ... ... ... даму ... ... ... алады. Л.С. Выготскийдің
ойынша, бала өзінің пісіп жетілген мүмкіндіктерінің деңгейінде ғана емес,
дамуға бейімделген тенденциялардың деңгейінде ... Оның ... ... осы ... ... Бұл ... Л.С. Выготский одан әрі былай
сабақтайды: «Оқыу мен даму тікелей сәйкес келмейді, олар бір-бірімен ... ... ғана екі ... ... ... тек дамудың
алдында жүрсе ғана, жоғарғы жетістіктің нышаны». Осыдан ол ... ... ... ... ... ... функцияларды оятып, өмірге
келтіреді. Оқыту тақау даму өрісін анықтайтын ... ... ... неғұрлым жемісті болмақ.
Студент мәселені шешуге ынталанып, нақты, бірақ өзінің әлі жететін
қиындықтарды қайткенмен де ... ... ... ... ... оқу
процесін өзін ықтиярсыз мәжбүрлеу емес, еліктеу, сабақ білмеуден білуге
жетелейтін жеңіс жолы ретінде басынан кешіреді.
Қорытындылай ... ... ... ... ... талабына сай
жан-жақты қарулануы үшін ... ... ... ... ... ... ... өз пәнінің білікті, білімді шебер маманы
екенін көрсете білу.
2. Студенттің актуальды және ... даму ... дәл ... ... ... ... ... қалыптастыру.
3. Студенттің әрбір пәннің мамандыққа қатысты мәселелерін
ынтымақтастықпен шешу қабілеттерін дамыту.
4. ... ... ... ... ... тұлға қасиеттерін
санасына құйып дүниетанымын кеңейту.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Назарбаев Н.Ә. ... ... ... және ... ... жолында // Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан
Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. – ... ... 2005. – 47 ... ... Н.Ә. Бәсеке қабілетті Қазақстан үшін, Бәсекеге қабілетті
экономика үшін, Бәсекеге қабілетті халық үшін. ... ... ... ... ... ... Жолдауы, Астана, 2004
ж. – 19 наурыз // Егемен Қазақстан. – 2004. – 20 наурыз.
3. Шешукова Г.В. Роль и ... ... ... в ... ... ... ... // Credo. – 1998. – № 4. – С. ... ... Р.Б., ... Б.К. ... ... ... коллективе. – Алма-Ата: КазГУ, 1989. – 32 с.
5. Трошихин В.В. Политическое развитие личности. – Алматы: Наука, 1990.
– 158 ... ... М.М. ... ... ...... - ... Белоус О.Н., Ахметов К.Г. Формирование политической культуры у
студенческой молодежи. – Алма-Ата. - 1987. – 37 ... ... Т.Т. ... ... и ... ценности
студенческой молодежи // Культура и социальные ценности ... ... ...... - ... ... Ж.Б., ... Р.М. Педагогика: Университеттер студенттеріне
арналған оқу құралы. – Алматы, 2002. – 384 б.
10. Возрастная и ... ... ... ... ... для воспитателей и родителей. М. Москва ... ... ... ... ... В.Н. Психология общих способностей - СПб: Издательство
"Питер", 2000.
12. Жұмабаев М. ... А., ... ... ... М.М. Жас және ... психология. А., 1982.
14. « Қазақстан – 2030 » Назарбаев Н. Білім. 1998. 13б.
15. Педагогика. Дәріс ... А., ... ... ... ... словарь (Под. Ред. Москва) Политиздат, 1986.
И.Т.Фролова.
17. Петровский А.В. ... и ... М., ... ... И.М. (рук.), Алешенок С.В., Володин И.А., Голубева Т.Л.,
Елизаров В.В., Луков В.А., Саградов А.С., Юртаев В.И. ... ... ... в ... тенденции и перспективы. – М.: Наука, 2001.
– 54 с.
19. Қазақстан жастарының Конгресі. - Ақтау. – 2001. – 6 қыркүйек.
20. ... В.А. ... ... и ... личности. – М.
Политиздат, 1983. – 137 с.
21. Бестужев-Лада И.В. Молодость и ... ... о ... ... ... – М.: Политиздат, 1984. – 207 с.
22. Кон И.С. Психология старшеклассника. - М.: ... 1980. ... ... ... М.Х., Саар Э.А. Молодое поколение. - М.: Мысль, 1986. – 254 с.
24. Козлов А.А., Лисовский А.В. Молодой ... ... ... – М.: ... ... Сабитов Н. Мектеби и медресе у казахов. - А-Ата: ҚКӘБ. – 1950. -
20 ... ... А.А. ... ... ... Казахстан в
контексте трансформации системы высшего образования. - ... 2002. - ... ... Республикасы Президентінің 2004 жылғы 11 қазандағы
№1459 ... ... ... Республикасында Білім беруді
дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік ...... ... 2004. – 16 ... - 3-4 бб.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет
Байсерке Агро ЖШС - ң өнім өндірісіне сипаттама22 бет
Қазақстан Республикасында акционерлік қоғамның қаржыларын ұйымдастыруының теориялық аспектілері14 бет
Өндірісті ұйымдастыру түрлері мен нысандары4 бет
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет
Маркетингтік анализ4 бет
Қазақстанда өндеуші салалардың даму бағыттары32 бет
Интерактивтік әдістерді қолданып оқыту41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь